Libán benëꞌ Jesús ga naca lu guíꞌadoꞌ
5
Cateꞌ biléꞌenëꞌ Jesús bönachi zián söjácalen Lëꞌ,
níꞌirö gurenëꞌ tu lu guíꞌadoꞌ ga naca xitsáꞌalö,
ateꞌ guröꞌë lu guíꞌa niꞌ.
Níꞌirö buluꞌdubëꞌ bönniꞌ usëda queëꞌ ga zoëꞌ.
2 Gusí lahuëꞌ rusédinëꞌ légaquiëꞌ,
rnnëꞌ:
3 ―Bicaꞌ ba yuguꞌ bönniꞌ téquibeꞌenëꞌ taꞌyádzjanëꞌ le naca queëꞌ Dios,
tuꞌ nadéliꞌgaquiëꞌ lataj ga rinná bëꞌë Bönniꞌ naꞌ zoëꞌ yehuaꞌ yubá.
4 ’Bicaꞌ ba yuguꞌ bönniꞌ tuꞌhuíꞌini ládxiꞌgaquiëꞌ tuꞌ nabágaꞌgaquiëꞌ dul-laꞌ,
tuꞌ huë tsahuëꞌë Dios caz légaquiëꞌ.
5 ’Bicaꞌ ba yuguꞌ bönniꞌ nácagaquiëꞌ nöxaj ladxiꞌ lahuëꞌ Dios,
tuꞌ gataꞌ quégaquiëꞌ luyú ni.
6 ’Bicaꞌ ba yuguꞌ bönniꞌ taꞌzë́ ládxiꞌgaquiëꞌ le naca tsahuiꞌ lahuëꞌ Dios,
ateꞌ raca quégaquiëꞌ ca raca quégaca nupa taꞌdún,
en taꞌbidxi nisa,
tuꞌ gunëꞌ Dios ga uluꞌziꞌë xibé lë naꞌ taꞌzë́ ládxiꞌgaquiëꞌ.
7 ’Bicaꞌ ba yuguꞌ bönniꞌ tuꞌhuechiꞌ ládxiꞌgaquiëꞌ luzáꞌagaquiëꞌ,
tuꞌ huéchiꞌ ládxëꞌë Dios légaquiëꞌ.
8 ’Bicaꞌ ba yuguꞌ bönniꞌ naca tsahuiꞌ icja ládxiꞌdoꞌgaquiëꞌ,
en bitiꞌ bi dul-laꞌ nabágaꞌgaquiëꞌ,
tuꞌ ilaꞌléꞌenëꞌ Dios.
9 ’Bicaꞌ ba yuguꞌ bönniꞌ taꞌbequi dxíëꞌ didzaꞌ bizxaj,
tuꞌ ilaꞌzíꞌ lágaquiëꞌ zxíꞌini cazëꞌ Dios.
10 ’Bicaꞌ ba yuguꞌ bönniꞌ taꞌzacaꞌ taꞌguiꞌë lu le taꞌbía ládxiꞌgaca bönachi légaquiëꞌ cateꞌ tunëꞌ le naca tsahuiꞌ,
tuꞌ dë lataj quégaquiëꞌ ga rinná bëꞌë Bönniꞌ naꞌ zoëꞌ yehuaꞌ yubá.
11 ’Bicaꞌ ba libíꞌiliꞌ cateꞌ tuꞌlidza bönachi libíꞌiliꞌ ziꞌ,
en taꞌbía ládxiꞌgaquiëꞌ libíꞌiliꞌ,
ateꞌ lu yöl-laꞌ rizíꞌ yëꞌ taꞌnnë́ꞌ queë́liꞌ le xihuiꞌ tuꞌ dáꞌaliꞌ nedaꞌ.
12 Buliꞌdzeja,
en guliꞌchaza ládxiꞌliꞌ,
tuꞌ uzíꞌdaꞌaliꞌ xibé yehuaꞌ yubá.
Ca raca queë́liꞌ,
guca quégaquiëꞌ bönniꞌ guluꞌë didzaꞌ uláz queëꞌ Dios,
en gulaꞌcuꞌë zíꞌatëlö ca libíꞌiliꞌ,
tuꞌ gulaꞌbía ládxiꞌgaca caꞌ bönachi légaquiëꞌ.
Bönachi dáꞌgaca Cristo ilaca ca zödiꞌ, en ca beníꞌ
13 Gunnë́ꞌ caꞌ Jesús:
―Libiꞌiliꞌ nácaliꞌ ca zödiꞌ luyú ni,
pero channö initi zödiꞌ naꞌ yöl-laꞌ sináꞌa que,
bitiꞌ gaca gunruꞌ ga huöáca sináꞌa.
Bítiꞌrö naca lesacaꞌ,
pero chinaca tu le chúꞌunaruꞌ,
ateꞌ uluꞌlibi bönachi le.
14 ’Libíꞌiliꞌ nácaliꞌ ca beníꞌ yödzölió ni para uluíꞌiliꞌ lahui le naca queëꞌ Dios.
Ral-laꞌ gácaliꞌ ca tu yödzö röꞌö tu lu guíꞌa,
tuꞌ cabí gaca igachiꞌ yödzö naꞌ.
15 Cateꞌ ruquélaꞌruꞌ guíꞌ,
bitiꞌ rigúꞌuruꞌ le tu zxan guíꞌina,
pero ruzóaruꞌ le ga lináꞌ para uzeníꞌ yúguꞌtë nupa nacuáꞌ lu yuꞌu.
16 Ca naꞌ run beníꞌ,
ral-laꞌ gunliꞌ caꞌ libíꞌiliꞌ,
güíꞌiliꞌ lataj gaca bëꞌ le nácaliꞌ lógaca yúguꞌtë bönachi,
para cateꞌ ilaꞌléꞌe le naca tsahuiꞌ runliꞌ,
ilaꞌgúꞌu-nëꞌ Xúziliꞌ Dios zoëꞌ yehuaꞌ yubá yöl-laꞌ ba.
Rusédinëꞌ Jesús que le gunná bëꞌë Dios lu nëꞌë Moisés
17 Gunnë́ꞌ caꞌ Jesús:
―Bitiꞌ guéquiliꞌ bidaꞌ para usunítiaꞌ yuguꞌ le gunná bëꞌë Moisés,
o xibá naꞌ buluꞌsédinëꞌ bönniꞌ guluꞌë didzaꞌ uláz queëꞌ Dios.
Bidaꞌ,
calëga para usunítiaꞌ yuguꞌ lë naꞌ,
pero para uluꞌa lahui idútë le tuꞌsedi lë naꞌ.
18 Le nácatë reaꞌ libíꞌiliꞌ.
Tsanni nacuáꞌ lúzxiba,
en yödzölió ni,
bitiꞌ tödi cáꞌasö nitú dídzaꞌdoꞌ,
en nitú le rinná bëꞌ xibá naꞌ,
cateꞌ gácarö yúguꞌtë le ral-laꞌ gaca.
19 Que lë ni naꞌ,
nútiꞌtës bönniꞌ quitsjëꞌ tu xibá cuídiꞌdoꞌos le zoa lu xibá naꞌ,
en usédinëꞌ bönachi para ilún caní,
bönniꞌ ni gácatërëꞌ cuídiꞌdoꞌos ca yúguꞌtë nupa ilaꞌcuáꞌ ga rinná bëꞌ Bönniꞌ naꞌ zoëꞌ yehuaꞌ yubá,
pero nútiꞌtës bönniꞌ gunëꞌ ca rinná bëꞌ xibá naꞌ,
en usédinëꞌ bönachi para ilún caꞌ caní,
bönniꞌ ni tsë́pisëtërëꞌ ga rinná bëꞌ Nu naꞌ zoa yehuaꞌ yubá.
20 Reaꞌ caꞌ libíꞌiliꞌ:
Channö cabí gunliꞌ le nácatërö tsahuiꞌ ca le tunëꞌ bönniꞌ yudoꞌ usedi,
encaꞌ ca tunëꞌ bönniꞌ yudoꞌ fariseo,
bitiꞌ caꞌ tsúꞌuliꞌ ga rinná bëꞌë Dios yehuaꞌ yubá.
Rusédinëꞌ Jesús ca naca que nu rilé luzë́ꞌe
21 Gunnë́ꞌ caꞌ Jesús:
―Chibiyö́niliꞌ ca gulaꞌnnë́ꞌ bönniꞌ gutaꞌ lu náꞌagaquiëꞌ le gulë́ꞌ xuz xtóꞌoliꞌ:
“Bitiꞌ gútiliꞌ bönachi.
Nu bönniꞌ gútiëꞌ bönachi,
nabáguëꞌë xíguiaꞌ,
ateꞌ huadxinëꞌ ga uchiꞌa usörö́ëꞌ Dios lëꞌ.”
22 Naꞌa,
nedaꞌ reaꞌ libíꞌiliꞌ:
Nu bönniꞌ rilenëꞌ böchiꞌ luzë́ꞌë,
nabáguëꞌë xíguiaꞌ huadxinëꞌ ga uchiꞌa usörö́ëꞌ Dios lëꞌ.
Lëscaꞌ caní,
nu bönniꞌ innë́ ziꞌë queëꞌ böchiꞌ luzë́ꞌë nabáguëꞌë xíguiaꞌ uluꞌchiꞌa uluꞌsörö́ëꞌ bönniꞌ lo tuꞌchiꞌa tuꞌsörö́ëꞌ lëꞌ,
ateꞌ nu bönniꞌ guíëꞌ luzë́ꞌë:
“¡Böaꞌ canö́z!”
nabáguëꞌë xíguiaꞌ tsöjtsuꞌë lu guíꞌ gabila.
23 ’Caní naca,
channö chizóa cuꞌu tu le unödzjuꞌ lu bucugu láꞌayi,
ateꞌ tsöjnenuꞌ niꞌ zoa bizx que rilenëꞌ böchiꞌ luzóꞌo liꞌ,
24 bucáꞌana lë naꞌ unödzjuꞌ lu bucugu niꞌ,
en böaj lidxuꞌ.
Zíꞌalö yöjcáꞌana tsahuiꞌ le benuꞌ queëꞌ böchiꞌ luzóꞌo,
ateꞌ níꞌirö gudá unödzjuꞌ lë naꞌ nuꞌu.
25 ’Channö zoa nu bönniꞌ rinábinëꞌ liꞌ bi ubiꞌu queëꞌ,
en ichë́ꞌë liꞌ ga uchiꞌa usörö́ëꞌ tu bönniꞌ liꞌ,
budzágatë tsahuiꞌ bönniꞌ naꞌ tsanni niꞌ yúꞌulenuꞌ lëꞌ nöza,
para cabí udödëꞌ liꞌ lahuëꞌ bönniꞌ ruchiꞌa rusörö́ëꞌ,
ateꞌ bönniꞌ ni udödëꞌ liꞌ lu nëꞌë bönniꞌ rusayjëꞌ lidxi guíë,
ateꞌ lëꞌ cuꞌë liꞌ lidxi guíë naꞌ.
26 Le nácatë reaꞌ liꞌ,
bitiꞌ caꞌ urujuꞌ niꞌ cateꞌ idxinrö dza quizxjuꞌ ga buitë le ral-luꞌu.
Rusédinëꞌ Jesús ca naca que nu riguitsaj xibá que yöl-laꞌ nutsaga naꞌ
27 Gunnë́ꞌ caꞌ Jesús:
―Chibiyö́niliꞌ ca naꞌ gulaꞌnnë́ꞌ:
“Bitiꞌ gunuꞌ dul-laꞌ le riguitsaj xibá que yöl-laꞌ nutsaga naꞌ.”
28 Naꞌa,
nedaꞌ reaꞌ libíꞌiliꞌ:
Nútiꞌtës bönniꞌ ruyúëꞌ tu nigula len yöl-laꞌ rizë́ ladxiꞌ le ruáꞌ döꞌ,
chibenëꞌ dul-laꞌ len lënu lu icja ládxiꞌdaꞌahuëꞌ.
29 ’Que lë ni naꞌ,
channö guiö́j loꞌ ibëla gun ga gunuꞌ dul-laꞌ,
guléaj le,
en gurúꞌuna le.
Gácarö dxiꞌa quiuꞌ unítiuꞌ tu guiö́j loꞌ,
en calëga idúteoꞌ tsöjtsúꞌu lu guíꞌ gabila.
30 Channö noꞌo ibëla gun ga gunuꞌ dul-laꞌ,
guchugu le,
en gurúꞌuna le.
Gácarö dxiꞌa quiuꞌ unítiuꞌ tu noꞌo,
en calëga idúteoꞌ tsöjtsúꞌu lu guíꞌ gabila.
Rusédinëꞌ Jesús ca naca que nu bönniꞌ ruláꞌalenëꞌ nigula queëꞌ
31 Gunnë́ꞌ caꞌ Jesús:
―Lëscaꞌ gulaꞌnnë́ꞌ:
“Nútiꞌtës bönniꞌ rusanëꞌ-nu nigula queëꞌ,
ral-laꞌ unödzjëꞌ queë́nu tu guichi le rnna ruláꞌalenëꞌ-nu.”
32 Naꞌa,
nedaꞌ reaꞌ libíꞌiliꞌ,
channö zoëꞌ nu bönniꞌ rusanëꞌ-nu nigula queëꞌ,
en bitiꞌ zoa le ruáꞌ döꞌ runnu,
gunëꞌ bönniꞌ naꞌ ga gunnu dul-laꞌ le riguitsaj xibá que yöl-laꞌ nutsaga naꞌ channö utsaga náꞌlennu bönniꞌ yúbölö,
ateꞌ bönniꞌ naꞌ siꞌë-nu nigula naꞌ,
lëscaꞌ gunëꞌ dul-laꞌ le riguitsaj xibá que yöl-laꞌ nutsaga naꞌ.
Rusédinëꞌ Jesús ca naca que nu ruzötaj La laꞌayi queëꞌ Dios
33 Gunnë́ꞌ caꞌ Jesús:
―Lëscaꞌ biyö́niliꞌ ca yuguꞌ bönniꞌ gutaꞌ lu náꞌagaquiëꞌ gulë́ꞌ xuz xtóꞌoliꞌ,
gulaꞌnnë́ꞌ:
“Bitiꞌ siꞌ yëꞌu cateꞌ run tsutsu xtídzuꞌu niꞌa queëꞌ Dios,
en ral-laꞌ gunuꞌ lahuëꞌ Xanruꞌ Dios idútë lë naꞌ run tsutsu xtídzuꞌu niꞌa queëꞌ Lëꞌ.”
34 Naꞌa,
nedaꞌ reaꞌ libíꞌiliꞌ,
bitiꞌ caꞌ gun tsutsu xtídzaꞌliꞌ.
Bitiꞌ gun tsutsu xtídzaꞌliꞌ niꞌa que yehuaꞌ yubá,
tuꞌ naca ga röꞌë rinná bëꞌë Dios.
35 Bitiꞌ gun tsutsu xtídzaꞌliꞌ niꞌa que luyú ni,
tuꞌ naca luyú ni ca xilibi niꞌë Dios,
en calëga niꞌa que Jerusalén,
tuꞌ naca ladzëꞌ Bönniꞌ nayë́pisëtërëꞌ rinná bëꞌë.
36 Bitiꞌ gun tsutsu xtídzuꞌu niꞌa que icjuꞌ,
tuꞌ cabí gaca gunuꞌ ga huöáca chiguichi o gasaj nitú guitsaꞌ icjuꞌ.
37 Ral-laꞌ innásiliꞌ:
“Ön”,
o innásiliꞌ:
“Bitiꞌ”,
tuꞌ naca que tuꞌ xihuiꞌ le nadödi bëꞌ ca nácagaca didzaꞌ ni.
Rusédinëꞌ Jesús ca naca que nu ruzíꞌ lëbi luzë́ꞌe
38 Gunnë́ꞌ caꞌ Jesús:
―Chibiyö́niliꞌ ca naca le gunná bëꞌë Moisés,
gunnë́ꞌ:
“Nu bi run que guiö́j lahui luzë́ꞌe,
ubíꞌi caꞌ que,
encaꞌ nu bi run que layiꞌ luzë́ꞌe,
ubíꞌi caꞌ que.”
39 Naꞌa,
nedaꞌ reaꞌ libíꞌiliꞌ:
Bitiꞌ táꞌbagaꞌliꞌ nu guáꞌ döꞌ queë́liꞌ,
ateꞌ channö nu capaꞌ xaguꞌ ibëla,
bëꞌ lataj capaꞌ caꞌ iaꞌtú xaguꞌ yö́göla.
40 Channö zoa nu gun ga uchiꞌa usörö́ëꞌ tu bönniꞌ liꞌ,
en cuëꞌ zxoꞌ,
bëꞌ caꞌ queëꞌ lariꞌ rixóa cúdzuꞌu.
41 Channö zoa nu gun bayudxi guꞌu yuaꞌ que tu chiꞌi,
guyéajlen nu naꞌ chopa chiꞌi.
42 Nu bi rinábini liꞌ,
bunödzaj que,
en nu bi guë́ꞌëni gunnuꞌ que tu chiꞌi,
bitiꞌ táꞌbaguꞌu lë naꞌ inabi liꞌ.
Rusédinëꞌ Jesús ca ral-laꞌ idxíꞌiruꞌ nupa bitiꞌ taꞌléꞌe rëꞌu dxiꞌa
(Lc. 6:27-28, 32-36)
43 Gunnë́ꞌ caꞌ Jesús:
―Lëscaꞌ caní biyö́niliꞌ lë naꞌ gulaꞌnnë́ꞌ:
“Ral-laꞌ idxíꞌinuꞌ nu nadxíꞌi liꞌ,
en udíꞌinuꞌ nu bitiꞌ riléꞌe liꞌ dxiꞌa.”
44 Naꞌa,
nedaꞌ reaꞌ libíꞌiliꞌ,
guliꞌdxíꞌi nupa bitiꞌ taꞌléꞌe libíꞌiliꞌ dxiꞌa.
Guliꞌnábinëꞌ Dios gácalenëꞌ nupa tuꞌlidza libíꞌiliꞌ ziꞌ.
Guliꞌgún le naca tsahuiꞌ quégaca nupa tuꞌdíꞌi libíꞌiliꞌ,
en buliꞌlidzëꞌ Dios inábiliꞌ-nëꞌ gunëꞌ ga gaca dxiꞌa quégaca nupa taꞌnnë́ queë́liꞌ,
en tuáꞌ döꞌ queë́liꞌ.
45 Channö gunliꞌ caní,
gácaliꞌ zxíꞌini cazëꞌ Xúziruꞌ Dios,
zoëꞌ yehuaꞌ yubá,
tuꞌ runëꞌ Lëꞌ ga ruzeníꞌ gubidza queëꞌ ga nacuáꞌ bönachi tuáꞌ döꞌ,
encaꞌ ga nacuáꞌ bönachi tsahuiꞌ.
Risö́l-lëꞌë tu nisa guiö́j lu yu quégaca bönachi tsahuiꞌ,
encaꞌ lu yu quégaca bönachi bitiꞌ nácagaca tsahuiꞌ.
46 Channö nadxíꞌisiliꞌ bönniꞌ nadxíꞌiguequinëꞌ libíꞌiliꞌ,
¿nuzxi caz cuꞌu libíꞌiliꞌ yöl-laꞌ ba?
Lëscaꞌ caní tunëꞌ bönniꞌ bitiꞌ nácagaca tsahuiꞌ naꞌ,
bönniꞌ tuꞌquizxjëꞌ uláz que yödzö ziꞌtuꞌ,
nadxíꞌiguequinëꞌ luzáꞌagaquiëꞌ.
47 Channö rugápaliꞌ Dios tuzëꞌ böchiꞌ luzáꞌaliꞌ,
¿bizxi caz runliꞌ le nácatërö dxiꞌa?
Lëscaꞌ caní tunëꞌ bönniꞌ bitiꞌ núnbëꞌgaquiëꞌ Dios.
48 Pero libíꞌiliꞌ,
guliꞌgaca idú tsahuiꞌ,
ca naꞌ náquiëꞌ Xúziruꞌ Dios,
zoëꞌ yehuaꞌ yubá,
náquiëꞌ idú tsahuiꞌ.