Jesús jewíñaꞌataka neká, nemaꞌaká piyá pajlákachina purákaꞌalo jaꞌapiyá yukuna marí
12
Íkiꞌija wani inaꞌukena awakako rejé, miles y miles ewá kaꞌajná neꞌemaká. Kajrú napayákataka peꞌemáchaka, e Jesús kemari raꞌapiyatéjenajlo:
—Iweꞌepí ta palá mékeka fariséona laꞌakano nanakuwá mapeja palá laꞌajeñó ke, unká ñaké kalé laꞌajeñó neꞌemaká eꞌiyonaja. Puꞌuwaré laꞌajeñó neká.
San Lucas 12.1-31
2 Piyukeja nakaje, meꞌechú ke iꞌimakare meꞌetení, yukuna nakojé ajopana weꞌepéjeño. Piyukeja nakaje, meꞌechú ke iꞌimakare meꞌetení, aꞌajero kaja puꞌuwakaje.
3 Nakaje, imájikare nakú apujlo lapí, yukuna nemaꞌajé weꞌechú kamú kamaré japi. Nakaje, imájikare nakú apujlo riꞌijwí chojé kachuwa, nakaje itakeja ichá ke, yukuna neꞌemajé kaja ajopánajlo kaphí nawakájiko ee —ke Jesús kemaká najló.
Na piyaka iná keroꞌokó yukuna marí
4 Jesús kemari piño najló: “Ijló numá: ikeroꞌoniño inaꞌuké nójeño piyá. Iná napónaja kalé nakapichata, eyá iná pechu unká meke laꞌajé nakapichátalajla.
5 Numá ijló na piyaka ikeroꞌokojla: Tupana piyá. Riká kapichátarijla iná napona, iná pechu waꞌaté, keraꞌathani unká yakálare chojé, iná takaꞌaká ejomi. Ñakele ripiyaja ikeroꞌó.
6 “Iná warúwaꞌakachu iyamá kupiraꞌaphana, mawemiru náchoꞌoko, eꞌiyonaja palá Tupana amaka neká.
7 Kupiraꞌaphana chaje wani íkiꞌika riwátaka iká. Piyukeja wani Tupana weꞌepika nakaje nakojé. Riweꞌepí kaja palá mekeleka iná wilá, iná wílaꞌaru nakú. Ñakele ikeroꞌoniño ajopana inaꞌukena piyá, raꞌakale rinakojó iká”, ke rimaká najló.
Iná apáñaꞌako piyá Jesús jaꞌapí yukuna marí
8 Jesús kemari piño najló: “Re kaꞌajná pajluwa nujwaꞌateje unká apáñaꞌalo noꞌopí ajopana inaꞌukena eꞌiyá. Raú rimá najló nunaku: ‘Rijwaꞌateje nuká’, ke. Ñaké kaja numájika rinaku Tupana waꞌatéjena, jeꞌechú chiyájenajlo: ‘Nujwaꞌateje riká’, ke.
9 Eyá apú nujwaꞌateje kaꞌajná apáñaꞌaro noꞌopí ajopana inaꞌukena eꞌiyá. Raú kaꞌajná rimá najló nunaku: ‘Unká rijwaꞌateje kalé nuká’, ke. Ilé ke kaja numájika rinaku Tupana waꞌatéjena, jeꞌechú chiyájenajlo: ‘Unká nujwaꞌateje kalé riká’, ke.
10 “Inaꞌuké iꞌimakáloje nupalamane penaje iꞌimaká nuká. Puꞌuwaré inaꞌuké puraꞌajíkaro nunaku, liyá Tupana amojla nachaje. Eyá puꞌuwaré nemájikare Tupana Pechu nakú, liyá unká wani Tupana amálajo nachaje.
11 “Nujwaꞌatéjena iꞌimakale, neꞌiyajena wáꞌaje iká nawakákaꞌalo ñakarelana chojé kaꞌajná, iwakáraꞌajeño ejo kaꞌajná, nawajákaloje iká penaje. Ilé ke riꞌimajika ijló wakajé, iwó kaꞌaniño mékeka imájika najló aú.
12 Riphájika ijló rená chojé wakajé ipuraꞌakóloje najwaꞌaté ichayo penaje, rejéchami Tupana Pechu kemájika ijló mékeka imájika najló”, ke Jesús kemaká najló.
Pajluwa kemari Jesusjlo, rilamáꞌatakaloje rijló chapú kaje purákaꞌaloji penaje. Riyukuna marí
13 Kajrú inaꞌukena iꞌimaká re. E pajluwa kemari Jesusjlo:
—Wewíñaꞌatajeri, pimá noꞌowejlo raꞌakáloje nojló nakaje nojló penaje iꞌimakare, waraꞌapá michú yuríkare wajló iꞌimaká.
14 Jesús kemari rijló:
—Unká na kalé aꞌarí nuká purákaꞌaloji lamáꞌatajeri penaje. Unká kaja nakaje tamákaꞌatajeri penaje kalé nuká.
15 Rimá piño najló:
—Re neꞌiyajena piyuke nakojéruna, kamejéneꞌekena kaja neká. Najlúwaja nakaje ñaꞌakana naweꞌepí natukumó. Ilé kajena liyá amaje ikó, iꞌimaká piyá neká ke kaja. Unká kajrú nakaje iꞌimajika iná kapi aú kalé iná iꞌimajé kapinaka ejaꞌawá chu. Unká kaja riká kalé laꞌajeri puꞌují iná pechu —ke rimaká najló.
Jesús iꞌimaká najló kajrú leꞌejepelari yukuna
16 E Jesús iꞌimari piño najló yuku marí ke, rewíñaꞌatakaloje neká raú: “Pajluwaja inaꞌuké iꞌimichari. Kajrú leꞌejepelari riꞌimichaka. Kajrú wani kaja ajñakaje penaje iꞌimichaka rimena eꞌiyowá rijñaꞌakáloje reꞌiyayá rijluwa penaje.
17 Raú riꞌijnatiya ripéchuwa: ‘¿Meke nulaꞌalájika chuwa kele nakaje icha, kajrú wani iꞌimakare nojló, waꞌaté? Nuweꞌepí unká riphálaje riñakarelana chojé nulamáꞌatakaloje riká piyukeja penaje’.
18 Rejomi riꞌijnatiya piño ripéchuwa: ‘Palani kaꞌajná nukajyaꞌatájika piyuke riñakarelana nulaꞌakáloje apú richaje ñópoꞌojloka rapumí chojé, richojé nulamáꞌatakaloje piyuke nakaje icha, nujñaꞌajíkare numena eꞌiyayá, nunane waꞌató.
19 Nuñapátajikaja riká piyukeja wakajé numaje: Chuwa re kajrú ajñakaje penaje nojló. Júpija wani riꞌimajika, ñakele chuwa nuwatánaꞌajika nujápakaꞌala liyá. Kajrú noꞌojnewá ajñakana nakuja nuꞌumajé; yuwéraꞌakajo nakuja kaja nuꞌumajé; keyajupa nuꞌumajika’, ke ripechu iꞌimichaka.
20 “Eꞌiyonaja Tupana kemíchari rijló: ‘Unká wani inaꞌukélari piká, chuwajá lapí pitakaꞌajé. Eyá, nakaje pilamáꞌatakare pijluwa iꞌimaká, ¿najlo chi riyurejo?’, ke Tupana kemíchaka rijló”, ke Jesús iꞌimaká najló riyukuna.
21 E rimá piño najló: “Ñaké kaja nakaje iꞌimajika kajrú wátakaño najluwa nakájejlo. Jeꞌechú chu, unká na iꞌimalaje najló”, ke rimaká najló.
Tupana aꞌaká rijwaꞌatéjena rinakojó yukuna marí
22 E Jesús kemari raꞌapiyatéjenajlo: “Iwó kaꞌaniño aꞌajnejí, iꞌirakaje, kaje waꞌaté iꞌimakáloje raú penaje. Iwó kaꞌaniño kaja aꞌarumakaji aꞌajíkare inakuwá waꞌaté.
23 Aꞌajnejí chaje inajlo kajmuchaji, eyá aꞌarumakaji chaje inajlo iná napona.
24 Iweꞌepí mékeka kupiraꞌaphana: unká nejátala nakaje icha ijí najluwa; unká kaja nalamáꞌatala nakaje icha ijí. Eꞌiyonaja weꞌechú kaꞌalá keja Tupana aꞌaká najló ajñakaje. Kupiraꞌaphana chaje íkiꞌika riwátaka iká.
25 Iwó kaꞌakochu nakaje nakú, unká raꞌalá iñathé iꞌimakáloje richaje júpika marí ejaꞌawá chu penaje.
26 Unká kaja iweꞌepila naka iná laꞌajla, iná iꞌimakáloje richaje júpika marí ejaꞌawá chu penaje. Mapéjari riká. Eta ¿naje iwó kaꞌó apú nakaje nakú?
27 “Iweꞌepí kaja mékeka aꞌawaná iwí. Unká rijápala, unká kaja rilaꞌalá rijluwa aꞌarumakaji raꞌakáloje rinakuwá penaje, eꞌiyonaja richáꞌata aꞌarumakaji ripalacha aú. Kajrú wani leꞌejepelari neꞌemakana Salomón michú iꞌimaká, eꞌiyonaja unká richáꞌatala aꞌawaná iwí palacha raꞌarumaká aú iꞌimaká.
28 Meketánajloje penaje aꞌawaná iwí. Chuwajá ke iná amaka riká palá, eyá muní ke kaja riwijíñoꞌoko, eꞌiyonaja palá amákanami riká Tupana palamane. Aꞌawaná iwí raꞌaká rinakojó, chaje íkiꞌika raꞌaká rinakojó iká, aꞌarumakaji iꞌimakáloje ijló penaje. ¡Meke wejápaja wani ipechu Tupana chojé kaphí!
29 Palá Tupana aꞌaká rinakojó iká, ñakele iwó kaꞌaniño nakaje nakú. Ipechu iꞌimaniña kaja: ‘¿Na wajñaje kaꞌajná? ¿Na weꞌerajé kaꞌajná?’, ke.
30 Unká weꞌepílaño Tupana nakojeja kalé weꞌepiño ilé kaje natukumó. Eyá iká, palá Tupana weꞌepika, raꞌakáloje ijló nakaje ilaꞌakare nakú kamuꞌují.
31 Iweꞌepí itukumó Tupana wakáraꞌaka ke laꞌakana, riwátaka ke laꞌakana kaje. Raú raꞌajé ijló aꞌajnejí, aꞌarumakaji, kaje maká piyuke”, ke Jesús kemaká najló.
Palá laꞌakaná aú Tupana aꞌajeri raꞌapiyá jemaꞌajéñojlo nakaje jeꞌechú chu. Riyukuna marí
32 Jesús kemari piño najló: “Wejápaja iká nujwaꞌatéjena meꞌetení, eꞌiyonaja kalé ikeroꞌoniño. Kaja Noraꞌapá kemá inaku iꞌimakáloje rijwaꞌaté jeꞌechú chu penaje. Palani rijló ilé ke ilaꞌakana palá.
San Lucas 12.32-59
33 Eko aꞌá ajopánajlo inane riwemí aú, rejomi aꞌakáloje riká liñeru aú kamuꞌují laꞌakaño ñathé. Ilé ke ilaꞌajika ee, Tupana aꞌajé ijló nakaje jeꞌechú chu iꞌimajika wakajé. Re unká nakaje tajnálajo iliyá iꞌimajika; unká kaja jataꞌakáchina mujlúkaꞌalaje rejo nakaje jataꞌajé iliyá; unká kaja piꞌiréjina apichátalaje iliyá inane kaje re.
34 Palá iná iꞌijnataka iná péchuwa nakaje íkiꞌija iná wátakare nakú. Iná wátakachu íkiꞌija nakaje jeꞌechú chu iꞌimakare inajluwa, iná iꞌijnatá kaja iná péchuwa rinaku. Eyá iná wátakachu íkiꞌija nakaje marí ejaꞌawá chu iꞌimakare inajluwa, iná iꞌijnatá kaja iná péchuwa rinaku”, ke rimaká najló.
Jesucristo paꞌajiko piño majó yukuna marí
35-36 E Jesús kemari piño najló: “Marí ke ilamáꞌatajika nupé: Nakariwate kaꞌajná iꞌijichari lapí ajopana chaje nawáꞌakako amaje. Keyajupa riꞌimichaka, Re kaꞌajná rajicha raꞌajnewá najwaꞌaté kajrú. Re riꞌimichaka najwaꞌaté ketana, rijwaꞌaté jápajeño iꞌimichaka riwátakana nakú. Lukúnaꞌakeja nakamaré ke neꞌemichaka riwátakana nakú. Kaꞌarumakáruna kaja neꞌemichaka riwátakana nakú. Namíchaka riká waíchaka aú najmeꞌetiya rijló pají numaná.
37 Raú palá riliꞌichaka nanaku. Riwakáriꞌicha najñaka naꞌajnewá palá. Puꞌují napechu liꞌichako raú.
38 Apala lapí jenaji ke kaꞌajná riphíchakajla, apala iná meꞌetaka chojónaja kaꞌajná. Eꞌiyonaja ramicha kajmuruna joꞌó neꞌemichaka riwátakana nakú, raú riliꞌichá nanaku palá. Puꞌují napechu liꞌichako raú.
39-40 Inaꞌuké iꞌimakáloje nupalamane penaje iꞌimaká nuká. Nukaja kaja paꞌajero piño majó. Ñaké iꞌimakale, ilamáꞌata palá ipéchuwa maare nupé. Unká iweꞌepílaje mékechamika nuphájika piño majó. Pajluwa kaꞌajná mujlúkaꞌari apú ñakaré chojé rinane jataꞌajé. Paminá weꞌepíkela mékechamika riphájika, unká riyurílajla rimujlúkaꞌaka riñakaré chojé. Ñaké kaja ijló riꞌimajika. Unká kaja iweꞌepílaje noná, wajátakajo nuphájikale majó ichaje”, ke Jesús kemaká najló.
Pajluwaja jápajeri laꞌarí palá, apú laꞌarí chapú. Riyukuna marí
41 E Pedro kemari Jesusjlo:
—¿Mékajena chi neká pimá nakú wajló yuku chu, iꞌimajeño piwátakana nakú? ¿Wanaku chi pimá, piyukeja inaꞌuké nakú kaꞌajná pimá?
42 Jesús iꞌimari najló marí yuku: “Re kaꞌajná pajluwa waꞌaté jápajeri kapechuni wani, raú riliꞌichá palá. Rikariwate iꞌijichaka yámona, riyuricha riká riñakaré chiyá wakáraꞌajeri penaje. Riká kaja riyuricha aꞌajnejí tamákaꞌatajeri rijwaꞌaté jápajeñojlo penaje.
43 E kaja rikariwate iꞌijichá reyá ají ke yaꞌajnaje. Júpija riꞌimichaka rewá. E kaja waja ripiꞌichó rapumí chuwá, iphíchari rijwaꞌaté jápajeri nakú, amíchari rilaꞌaká palá riwakáraꞌaka riꞌimaká ke.
44 Raú rikariwate liꞌichari rinaku palá. Riyuricha riká piyuke rinane amájeri penaje.
45 Eyá unká inaꞌukélari riꞌimichákela, rimíchajla kaꞌajná rikariwate nakú yaꞌajná riꞌimaká ketana: ‘Meke júpija wani nuwakáraꞌajeri maláraꞌataka rikó rewá. Unká riphálaje kiñaja’. Ilé ke ripechu iꞌimichákela, rikeñoꞌochajla rikariwate waꞌaté jápajeño ñaꞌatákana, achiñana, inaana waꞌaté. Kajrú raꞌajnewá ajñakana nakú kaꞌajná riꞌimichajla; kajrú iꞌirakaje iꞌirakana nakú kaꞌajná riꞌimichajla; yuwéraꞌakajo nakú kaꞌajná riꞌimichajla.
46 Wajátakajo rikariwate iphákela rinaku, riwajajla riká kajrú wani. Ajopana, unká jemaꞌalaño nawakáraꞌajeri jaꞌapiyá, waꞌaté rijñaꞌajla chapú kaje yajwé panaku.
47 “Re kaꞌajná apú waꞌaté jápajeri, weꞌepiri palá naka rikariwate wátaka rilaꞌaká, eꞌiyonaja unká remaꞌalá raꞌapiyá. Unká kaja rikulala rilaꞌajona, rilaꞌakáloje riká penaje. Ilé ke rilaꞌaká pachá, rikariwate ñaꞌatájeri riká kajrú wani.
48 Re kaꞌajná apú, unká weꞌepila palá naka rikariwate wátaka rilaꞌaká. Raú rilaꞌá riká mapeja menáwaka, unká paala rilaꞌaká. Ilé kaje pachá wejápaja rikariwate wajájika riká. Apú kaꞌajná weꞌepiri palá kemachi nakaje riwakáraꞌajeri wátakare laꞌakana nakojé. Ripechu lokópaꞌala riwakáraꞌajeri wátaka rilaꞌaká rijló nakaje”, ke Jesús iꞌimaká najló riyukuna rewíñaꞌatakaloje neká raú.
Jesús purákaꞌalo jimaje ajopana yúchaꞌako yukuna marí
49 Jesús kemari piño najló: “Nuká iꞌijnari majó Tupana Pechu aꞌajé inaꞌuké nakiyánajlo. Palani riꞌimakela nojló, riꞌimajla ñaké meꞌetení.
50 Akijñojo nujñaꞌajé chapú kaje yajwé panaku. Kamuꞌují nuꞌujnataka nupéchuwa aꞌajná nuphájika richojé ejená.
51 Apala ipechu nunaku: ‘Riká laꞌajeri palá inaꞌuké pechu, nayúchaꞌako piyá pacháaka’, ke. Ipechu iꞌimaniña ilé ke. Unká ilé ke kalé riꞌimajika. Nupurákaꞌalo aꞌakana rinakojó jimaje, chapú neꞌiyajena pechu iꞌimajika noꞌopiyá jemaꞌajeño nakú.
52 “Maáreya aꞌajná ñoꞌojó inaꞌuké pechu iꞌimajé chapú panakuwáaka. Marí ke riꞌimajika: Pajluwa kaꞌajná iꞌimajeri riyajalo waꞌaté. Re kaꞌajná weji kele riyani iꞌimajika. Pajluwa théꞌela kele neká piyukeja riyani waꞌaté. Weji kele nanakiyana pechu iꞌimajé kaꞌajná iyamá nakú chapú. Eyá iyamá pechu iꞌimajeri kaꞌajná weji kele nakú chapú.
53 Nupurákaꞌalo jaꞌapiyá jemaꞌakana jimaje kaꞌajná raraꞌapá pechu iꞌimajé riꞌirí nakú chapú. Riꞌirí pechu kaꞌajná iꞌimajé chapú raraꞌapá nakú. Chapú kaꞌajná roló pechu iꞌimajika rutu nakú. Rutu pechu kaꞌajná iꞌimajé roló nakú chapú; ruyajneru pechu kaꞌajná iꞌimajé chapú ruꞌurinó nakú; ruꞌurinó pechu kaꞌajná iꞌimajé chapú ruyajneru nakú. Ilé ke neꞌemajika pajwaꞌatéchaka, nanakiyana aꞌakale nanakojó nupurákaꞌalo”, ke Jesús kemaká najló.
Unká naweꞌepila na penájeka Jesús iꞌimaká. Riyukuna marí
54 Jesús kemari piño najló: “Amákachu juni juwákaꞌala keñoꞌótako kamú toꞌokó ejo, imá: ‘Juni jaꞌajero meꞌetení’, ke. Imaká keja raꞌakó.
55 Karená aphoꞌokachu riwilaphe ejo, imá: ‘Imaꞌaní iꞌimajeri’, ke. Imaká keja imaꞌaní mokoꞌoká.
56 ¡Unká inaꞌukélaruna ta iká, laꞌañó inakuwá mapeja palá laꞌajeñó ke inaꞌuké ijlú chu, unká ñaké kalé laꞌajeñó iꞌimaká eꞌiyonaja! Palá iweꞌepika mékechamika juni jaꞌajiko jeꞌechú chojé yakáꞌakano aú. Ñaké kaja iweꞌepika nakaje nakojé teꞌerí chaje yakáꞌakano aú. Eta, maare nuká ijwaꞌaté meꞌetení, eꞌiyonaja unká iweꞌepila na penájeka Tupana wakáraꞌaka nuká majó”, ke Jesús kemaká najló.
Iná lamáꞌatakaloje purákaꞌaloji pajwaꞌatéchaka yukuna marí
57 Rejomi Jesús kemari najló: “Ilamáꞌata ikó purákaꞌaloji pajwaꞌatéchaka.
58 Apú kaꞌajná arukátajeri piká. Rimaje kaꞌajná pinaku: ‘Puꞌuwaré laꞌajerí riká’, ke, unká pachá paꞌalá pilewérikare wemí rijló. Rijimaje kaꞌajná riwátaje piwáꞌakana iwakáraꞌajeri chaje. Pilamáꞌata rijwaꞌaté riká iñeꞌepú chuwá rejo iꞌijnakana nakuwá, riwáꞌaka piyá piká iwakáraꞌajeri ejo. Riwáꞌakela piká rejo, raꞌapátajla piká policíanajlo nakaꞌakáloje piká inaꞌuké wajákelana chojé.
59 Numá pijló, unká páchoꞌolajo richiyá, aꞌajná paꞌatájika piyukeja pilewérikare wemí rijló ejená”.