SAN JUAN
Jesucristo yukuna marí
1
1-2 Unká chiyó na iꞌimá, kaja Jesucristo iꞌimaké. Nakaje, Tupana pechu nakú iꞌimakare, yukuna iꞌimajeri riká, raú Tupana pechu ke kaja ripechu. Tupana keñoꞌótaka nakaje iꞌimaká wakajé, re kaja riꞌimá rijwaꞌaté.
La Palabra (Juan 1.1-18)
3 Jesús waꞌaté pajñakani nakeñoꞌota piyukeja nakaje iꞌimaká. Unká na iꞌimalá unká neká kalé keñoꞌótakare.
4 Jesucristo aꞌarí inajlo wajé iꞌimakaje ripalamane aú, iná iꞌimakáloje matajnako jeꞌechú chu. Rilamáꞌata kaja palá iná pechu, raú iná weꞌepíkaloje kewákaje purákaꞌaloji nakojé.
5 Mejámaꞌatani kapichátaka kalajeruni, ke kaja rikapichátaka iná liyá puꞌuwaré laꞌakaná.
6-7 Pajluwaja inaꞌuké iꞌimari. Rií iꞌimari Juan el Bautista. Tupana wakáraꞌari riꞌimaká, riꞌimakáloje piyukéjajlo Jesucristo yukuna, piyuke inaꞌuké jemaꞌakáloje kewákaje purákaꞌaloji jaꞌapiyá.
8 Unká Juan kalé aꞌakeri najló puꞌuwaká riyukuna. Riyukuna iꞌimajeri penájeja kalé Tupana wakáraꞌa riꞌimaká.
9 Riká iphari marí ejaꞌawá nakojé iꞌimaká, piyuke inaꞌuké lamáꞌatakaloje napéchuwa ripé penaje.
10 Riká Jesucristo iꞌimari marí ejaꞌawá chu iꞌimaká. Inaꞌuké riꞌimaká. Rikeñoꞌota ejaꞌawá Tupana waꞌaté iꞌimaká, eꞌiyonaja unká ejaꞌawá chu iꞌimakaño weꞌepila na inaꞌukeka riꞌimaká.
11 Riphá marí ejaꞌawá rikeñoꞌótakare iꞌimaká penájemi nakojé, eꞌiyonaja unká rikáꞌana judíona wátala riꞌimaká.
12 Neꞌiyajénaja kalé wátaño riꞌimaká. Kaphí kaja napechu iꞌimaká richojé riꞌimatákaloje neká kapichákajo liyá. Nanákuja kalé Tupana kemá, neꞌemakáloje riyani penaje.
13 Unká iná jaló nakiyá iná mothoꞌoká ke kalé iná mothoꞌoká Tupánajlo, iná iꞌimakáloje riyani nakiyana penaje. Tupana Pechu iꞌimaká iná waꞌaté aú iná riyani. Unká inaꞌuké pechu keja kalé neká riyani, rikoja rimakale inaꞌuké nakiyana nakú, neꞌemakáloje riyani penaje. Ripechu keñoꞌoká iná eꞌiyá iꞌimakana aú iná keñoꞌó riyani nakiyana iꞌimakana.
14 Jesucristo iphari majó ejaꞌawá nakojé iꞌimaká, rimothoꞌokáloje inaꞌuké mothoꞌoká ke kaja, penaje. Wamákare riꞌimaká; wamake rilaꞌaká palá wani inaꞌuké nakú. Tupana iꞌirí riká, pajluwaja. Riꞌirí wani riꞌimakale, rilaꞌá Tupana jaꞌapiyá ke piyuke nakaje palá. Íkiꞌija riwátaka weká. Rewíñaꞌatake weká kewákaje purákaꞌaloji nakú.
15 Juan iphaka Jesucristo nakú wakajé, rimá inaꞌukejlo rinaku: “Riká numaké nakú ijló iꞌimajika: Pajluwa nuchaje wani iꞌimakare, iphájeri majó nopumí chojé. Unká chiyó na iꞌimá, kaja riká iꞌimakeri”, ke rimaká rinaku.
16 Palá wani Jesucristo laꞌaká weká ñakeja wani.
17 Moisés michujlo Tupana yurí Ripurákaꞌalo lanaꞌakéjami júpimi iꞌimaká, rinakojé weꞌepíkana aú waweꞌepíkaloje nakaje riwakáraꞌakare walaꞌaká nakojé. Eyá Jesucristo palamane aú wawata íkiꞌija Tupana, ajopana inaꞌukena waꞌaté. Kewákaje purákaꞌaloji nakú ripuraꞌó wajwaꞌaté.
18 Unká na kalé amari Tupana; re Riꞌirí pajluwaja; Raraꞌapá pechu ke kaja ripechu. Rikaja kalé iꞌimari wajló riyukuna, Raraꞌapá awaꞌá riꞌimakale.
Juan el Bautista iꞌimaká Jesucristo yukuna najló, yukuna marí
19 Judíona nakiyana wakáraꞌajeño iꞌimaño pajimila Jerusalén e. Reyá iꞌimajemi nawakáraꞌa sacerdótena, eyá levítana nakiyana waꞌaté, iꞌijnaká Juan iꞌimaká ejo nakejáꞌakaloje riliyá riyukuno. Nawata weꞌepíkana palá na inaꞌukeka riꞌimaká, penaje nawakáraꞌa neká rejo.
Juan el Bautista identifica al Mesías (Juan 1.19-34)
20 Nephaka rinaku ee, nemá rijló:
—¿Piká chi kele Tupana wakáraꞌakare majó inaꞌuké iꞌimatájeri penaje?
Raú rimá najló puꞌukuja:
—Unká nuká kalé kele iꞌimatájeri inaꞌuké kapichákajo liyá.
21 Raú nemá piño rijló:
—Eta, ¿na chi kaꞌajná piká? ¿Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeri Elías chi piká?
—Unká, unká kaja riká kalé nuká.
Nemá piño rijló:
—¿Piká chi kele Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeri, nemájikare nakú, iphájeri majó akijñojo?
—Unká kaja riká kalé nuká.
22 Nemá piño rijló:
—¿Na inaꞌukeka wani chi piká? Wawakáraꞌajeño wátaño weꞌepíkana palá naka piká. Ñakele chuwa pimá wajló pinakuwá, na inaꞌukeka piká.
23 Raú rimá najló rinakuwá:
—Nuká kemari nowíyoꞌoko inaꞌukejlo desierto chu, napajnoꞌotákaloje napéchuwa puꞌuwaré nalaꞌakare liyá wawakáraꞌajeri pe. Júpimi Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeri Isaías michú kemaká nunaku iꞌimaká, ke nulaꞌaká chuwa.
24 Fariséona wakáraꞌakarena iꞌimaká kejáꞌaño riyukuno riliyá.
25 Nemá piño rijló:
—Kaja pimicha pinakuwá: “Unká kapichákajo liyá inaꞌuké iꞌimatájeri kalé nuká; unká kaja Elías kalé nuká; unká kaja Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeri Tupana wakáraꞌakare majó iꞌimaká kalé nuká”, ke. Eta, ¿naje chi pilaꞌá bautizar inaꞌuké?
26 Raú rimá najló:
—Nuká laꞌarí bautizar inaꞌuké juni aú. Re apú weꞌiyá, unká iweꞌepila na inaꞌukeka riká.
27 Riká iphájeri nopumí chojé. Kajrú wani nuphákare jaꞌapí riká, nuchaje wani riꞌimakale.
28 Ilé ke napuraꞌakó pajwaꞌatéchaka pajimila Betania e. Juni Jordán paꞌanajo riká pajimila. Re Juan laꞌakeri bautizar inaꞌuké.
29 E muní ke chu, Juan amari Jesús iꞌijnaká ají ke rilokoꞌopánejo. Raú rimá rijwaꞌaté iꞌimakáñojlo rinaku:
—Oveja iꞌirí (cordero) wenono Tupánajlo puꞌuwaré walaꞌakare chaya. Iyakaꞌo, ilé riká wani penaje waíchaka, Tupana aꞌajíkare wachaya, nenókaloje riká wapumí chojé, puꞌuwaré walaꞌakare pachá.
30 Riká nakú numakeno ijló iꞌimajika: Apú iphájeri majó nopumí chojé; nuchaje wani riꞌimajika. Unká chiyó na iꞌimá, kaja re riꞌimaké.
31 Unká kaja nuweꞌepila na inaꞌukeka riꞌimaká. Majó nuꞌujná, nulaꞌakáloje bautizar inaꞌuké juni jakojé. Nuꞌumá kaja Israel lakénamijlo riyukuna, naweꞌepíkaloje riká Tupana wakáraꞌakare majó.
32 Juan kemari kaja najló:
—Nomá Tupana Pechu witúkaꞌaka jeꞌechú chiyá majó iꞌimaká, túkuꞌuchi witúkaꞌaka ke rinakojé.
33 Paineko chiyó, unká kaja nuweꞌepila na inaꞌukeka riꞌimaká, iꞌijnari majó. Riká wakáraꞌari nulaꞌaká bautizar inaꞌuké kemari nojló: “Puꞌuwaká pamájika Nupechu witúkaꞌaka pajluwaja inaꞌuké eꞌiyajé aú, pimaje: ‘¿Riká chi aꞌajeri Tupana Pechu inaꞌukejlo?’ ”, ke Tupana kemaká nojló rinaku iꞌimaká.
34 Kaja nomicha chuwa rimakare nakú nojló iꞌimaká, ñakele chuwa numá rinaku: Kewaka Tupana iꞌirí riká —ke Juan kemaká najló Jesucristo nakú.
Jesucristo iꞌiwapakárena paineko raꞌapiyatéjena penaje, yukuna marí
35 E muní ke Juan iꞌimari re, iyamá raꞌapiyatéjena waꞌaté.
Los seguidores siguen a Jesús (Juan 1.35-51)
36 Re ramá Jesús jaꞌapaka aꞌajnáwa ke, raú rimá rijwaꞌatéjenajlo:
—Iyakaꞌo, amá kele jaꞌapari. Oveja iꞌirí wenono Tupánajlo puꞌuwaré walaꞌakare chaya. Eyá kele riká wani, Tupana aꞌajíkare piyukeja inaꞌukena chaya, nenókaloje riká wapumí chojé, puꞌuwaré walaꞌakare pachá.
37 Ilé ke rimaká najló aú, iyamá raꞌapiyatéjena nakiyana iꞌijnaño Jesús ápumichu.
38 Jesús yakáꞌaro riyámojo, amari neꞌejnaká rápumichu, raú rimá najló:
—¿Na ikulá?
Nemá:
—Wewíñaꞌatajeri, ¿méreke chi piká?
39 —Iꞌijná nujwaꞌaté, amachi méreka nuká.
Raú neꞌejná rijwaꞌaté, iphaño rejo, amaño méreka riꞌimaká. Kaja peꞌiyochá kamú toꞌokó, raú najúwaꞌa rejé rijwaꞌaté.
40 Iyamá neꞌemaká jemaꞌañó mékeka Juan kemaká Jesús nakú. Rejomi neꞌejná Jesús waꞌaté. Pajluwaja ií iꞌimari Andrés, Simón eꞌewé riꞌimaká.
41 Riká penaje iꞌijnari puꞌukuja reꞌewé Simón kulaje. Ramaka riká ee, rimá rijló:
—Kaja wamicha riká, Tupana wakáraꞌakare majó, inaꞌuké iꞌimatájeri penaje.
42 E Andrés wáꞌari Simón Jesús iꞌimaká ejo. Jesús amaka aú riká, rimá rijló:
—Jonás iꞌirí piká. Simón pií. Chuwa nopiyákajika pií Pedro, ke. (Jipa, ke kemakánaka Pedro napuraꞌakó chu.)
Jesús wáꞌaka Felipe, Natanael waꞌaté, raꞌapiyatéjena penaje. Riyukuna marí
43 Muní ke Jesús pechu nakú Galilea teꞌeré ejo iꞌijnakana iꞌimaká, raú riꞌijná rejo. Re ramá Felipe, rijló rimá:
—Piꞌijná nujwaꞌaté.
44 Pajimila Betsaida eyaje riꞌimaká. Reyaje kaja Andrés, Pedro, kele iꞌimaká.
45 E Felipe iꞌijnari Natanael kulaje, amari riyáꞌako aꞌawaná jaꞌapí, rimá rijló:
—Nuká, ajopana waꞌaté, amíchaño ilé inaꞌuké Tupana purákaꞌalo, Moisés michú lanaꞌakare, kemakare nakú. Ñaké kaja Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeño michuna lanaꞌaká riyukuna. Jesús, José iꞌirí, riká nemájikare nakú. Nazaret eyaje riká.
46 Raú Natanael kemari rijló:
—¿Meke laꞌajé chi Nazaret eyaje iꞌimajla palájneꞌeke?
Felipe kemari rijló:
—Piꞌijná nujwaꞌaté, pamachi riká.
Raú riꞌijná rijwaꞌaté rejo, iphaño Jesús nakú.
47 Jesús amaka aú Natanael waíchaka, rimá rinaku:
—Ilé Israel lakénami nakiyana wani waícha, unká na waꞌaté kalé pajlaka.
48 Raú Natanael kemari rijló:
—¿Meke laꞌajé chi piweꞌepí nuká?
Jesús kemari rijló:
—Unká chiyó Felipe wáꞌicha piká majó, nomicha piyáꞌako aꞌawaná jaꞌapí.
49 Raú rimá Jesusjlo:
—Wewíñaꞌatajeri, Tupana iꞌirí piká. Israel lakénami wakáraꞌajeri penaje piká.
50 E Jesús kemari rijló:
—Numíchakale pijló: Aꞌawaná jaꞌapí nomicha piyáꞌako, ke, raú ja kalé pipechu liꞌichó kaphí nochojé. Richaje wani nulaꞌajika nakaje, Tupánaja kalé laꞌakare kaje. Piká amájeri riká.
51 E Jesús kemari piño rawaꞌá iꞌimakáñojlo:
—Jemaꞌá marí: Iká amájeño nulaꞌaká kajrú nakaje. Amaje kaja Tupana waꞌatéjena, jeꞌechú chiyájena, witúkaꞌajika majó nuchaje. Inaꞌuké iꞌimakáloje nupalamane penaje iꞌimaká nuká —ke rimaká najló.