Watánaꞌakaje iꞌimaká wakajé Jesús jaꞌapiyatéjena chíraꞌaka wejapa trigo nakiyana yukuna marí
12
Watánaꞌakaje iꞌimaká wakajé, Jesús jaꞌapari ají ke iñeꞌepú chuwá raꞌapiyatéjena waꞌaté. Iñeꞌepú, naꞌapákare chuwá, jaꞌapari ajopana mená eꞌiyowá. Reꞌiyá kajrú trigo iꞌimaká. Kewí meꞌepijí iꞌimaká najló aú, naꞌapaka reꞌiyowá nakuwaja nachíraꞌa wejapa trigo icha nakiyana. Riká natojroꞌó nakápojo najñákaloje penaje.
2 Fariséona nakiyana jaꞌapaño kaja najwaꞌaté. Ilé ke namaka Jesús jaꞌapiyatéjena chíraꞌaka trigo icha nakiyana aú, nemá rijló:
—¡Piyakaꞌo! Chuwajá watánaꞌakaje jená, eꞌiyonaja kajona paꞌapiyatéjena jápaño. Unká nalaꞌalá Moisés purákaꞌalomi lanaꞌakéjami kemaká ke.
3 Raú Jesús kemari najló:
—Palá iweꞌepika mékeka Tupana purákaꞌalo lanaꞌakéjami kemaká David michú nakú iꞌimaká. Kewí rijló meꞌepijí iꞌimaká, ñaké kaja rijwaꞌaté chiraꞌakáñojlo.
4 Akuwaná rimujlúkaꞌa Tupana ñakaré chojé pan, Tupánajlo naꞌakare iꞌimaká penájemi, ajñaje. Sacerdótenaja kalé ajñáñojla riká, eꞌiyonaja rajñá riꞌimaká. Raꞌá kaja rijwaꞌatéjenajlo rinakiyana.
5 Iweꞌepí kaja mékeka Moisés purákaꞌalomi kemaká sacerdótena nakú: “Unká nawatánaꞌalaje watánaꞌakaje wakajé, riwakajé nalaꞌakale najápakaꞌala Tupana ñakaré chu, eꞌiyonaja kalé unká nalaꞌalá puꞌuwaré raú”, ke rimaká nanaku.
6 Ñakele numá ijló: Palani ijló Tupana ñakaré, eꞌiyonaja re pajluwa maare richaje palaka.
7 Tupana purákaꞌalo kemari rinaku: “Pirájina nókana nojló puꞌuwaré ilaꞌakare chaya, chaje wani nuwátaka iweꞌepika ajopana muꞌují”, ke. Numá ijló: Iweꞌepíkela palá ilé kaje nakojé, unká imalajla mapeja ajopana nakú: “Puꞌuwaré laꞌajeñó neká”, ke.
8 Inaꞌuké iꞌimakáloje nupalamane penaje iꞌimaká nuká. Ñakele nuká kemari ijló naka laꞌakana palani watánaꞌakaje wakajé.
Jesús lamáꞌataka kaja yátheꞌela aꞌamitakó rijló yukuna marí
9 E kaja Jesús jáchoꞌoro reyá, mujlúkaꞌari nawakákaꞌalo ñakarelana chojé.
10 Re pajluwaja iꞌimari najwaꞌaté, kaja yátheꞌela aꞌamitakó. Re kaja ajopana iꞌimaño najwaꞌaté re, neká wátaño Jesús nakú kemakana: “Puꞌuwaré laꞌajerí riká”, ke. Raú nemá rijló:
—¿Meke chi Tupana purákaꞌalo lanaꞌakéjami kemaká rinaku? ¿E chi palani riyátheꞌela lamáꞌatakana watánaꞌakaje jená wakajé?
11 Jesús kemari najló:
—Apala pajluwa ipirá oveja kaꞌajná jaꞌarojla ulawí chojé watánaꞌakaje wakajé. ¿Unká chi jáchoꞌotalajla riká richiyá riwakajé?
12 Oveja chaje íkiꞌika iná wátaka inaꞌuké, ñakele palani nanaku laꞌakana palá, watánaꞌakaje wakajé waꞌató.
13 E rimá yátheꞌela aꞌamitárojlo:
—Piyaꞌatá nojló majó piyátheꞌela.
Raú riyaꞌataka rijló riká ejéchami, riyátheꞌela palaꞌakó rijló palá. Apú riyátheꞌela keja riyuriko rijló palá rejéchami.
14 Ilé ke fariséona amaka aú Jesús laꞌaká watánaꞌakaje wakajé aú, náchoꞌo reyá napuraꞌakóloje pajwaꞌatéchaka rinókana nakú.
Nakaje Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeri kemakare Jesús nakú júpimi iꞌimaká ke yukuna marí
15 Jesús weꞌepiri napuraꞌakó rinókana nakú, raú ráchoꞌo reyá. Kajrú inaꞌukena iꞌijnaká rijwaꞌaté. Natámina iꞌimakaño ritejmoꞌota piyuke.
16 Rimá najló, neꞌemaká piyá riyukuna ajopánajlo, naweꞌepika piyá na wánika riꞌimaká.
17 Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeri Isaías michú iꞌimari riyukuna júpimi ke iꞌimaká, unká chiyó Jesucristo iphá ejaꞌawá nakojé. Rimá rinaku iꞌimaká:
18 “Nojló nakaje laꞌajerí riká.
Ajopana eꞌiyayá nuꞌuwapá nujluwa riꞌimaká.
Íkiꞌija nuwátakare riká.
Puꞌují kaja nupechu rinaku.
Rijló noꞌojé Nupechu.
Palá nulaꞌakare inaꞌuké nakú yukuna riꞌimajé najló.
Ajopana, unká judíona kalé iꞌimakaño nakiyana, waꞌató jemaꞌajeño kaja riyukuna.
19 Unká rakhaꞌákalajo ajopana waꞌaté;
unká kaja rawíyoꞌolaje najló.
20 Raꞌajé chapú kaje yajwé amájeño ñathé;
raꞌajé kaja ujwí péchuruna ñathé.
Ilé ke rilaꞌajika, palá laꞌajeñó wakáraꞌajeri riꞌimajíkale.
Rejomi unká puꞌuwaré laꞌakaná iꞌimalaje.
Rejéchami palá inaꞌuké iꞌimajika pajwaꞌatéchaka, reyá aꞌajná ñoꞌojó.
21 Piyukeja inaꞌukena, ejaꞌawá chu iꞌimakaño, pechu iꞌimajika kaphí richojé”, ke Isaías lanaꞌaká Jesucristo yukuna iꞌimaká. a
Neꞌiyajena kemaño Jesús nakú: “Jiñá pechu waꞌateje riká”. Riyukuna marí
22 Nawaꞌa pajluwa mejlurú Jesús ejo. Manumarú kaja riꞌimaká; jiñá pechu iꞌimari kaja reꞌiyá. Jesús palaꞌataka riká ejomi, palá ripuraꞌakó, palá kaja ramaka.
23 Raú ramájeño pechu iꞌimá Jesús nakú: “¡Meke piyuke wani rilaꞌalaka!” Nemá pajlokaka:
—¿Riká chi kele nemaké nakú jupejé, waícha majó inaꞌuké iꞌimatájeri penaje?
24 Fariséona nakiyana jemaꞌañó nemaká ilé ke rinaku, raú nemá najló:
—Jiñana wakáraꞌajeri, Beelzebú, pechu aú riwakáraꞌa jiñana pechu jáchoꞌoko inaꞌuké eꞌiyayá.
25 Jesús weꞌepiri mékeka napechu iꞌimaká rinaku, raú rimá najló: “Ajopana wakáraꞌajeri waꞌatéjena nókakelo pajwaꞌatéchaka, nakapichátajla pekowáaka raú. Ñaké kaja iná ejena nókakelo pajwaꞌatéchaka, nakapichátajla kaja pekowáaka.
26 Ñaké kaja riká Satanás, Jiñá Chiꞌinárikanajlo. Rijwaꞌatéjena piyuke jiñana pechu. Rikaꞌakela neká inaꞌuké eꞌiyayá, rilaꞌajla chapú rikó. Rejéchami unká meke rilaꞌalajla, unkale rijwaꞌatéjena iꞌimalajla.
27 Iká kemaño nunaku: ‘Beelzebú, jiñana wakáraꞌajeri, pechu aú riwakáraꞌa jiñana pechu jáchoꞌoko neꞌiyayá’, ke. Eta, jaꞌapiyatéjena kaꞌañó kaja jiñana pechu inaꞌuké eꞌiyayá. ¿Ñaké kaja chi imaká nanaku? Neká weꞌepiño kaja: unká kewaka kalé riká imakare nakú.
28 Tupana Pechu aú nuwakáraꞌa jiñana pechu jáchoꞌoko inaꞌuké eꞌiyayá, ñakele ilé kaje aú iná weꞌepí kaja Tupana keñoꞌoká inaꞌuké nakiyana wakáraꞌajeri iꞌimakana”, ke rimaká najló.
29 E Jesús iꞌimari ilé yuku najló, naweꞌepíkaloje raú richáꞌataka Jiñá Chiꞌinárikana. Rimá najló: “Unká na kalé mujlúkaꞌarijla katejmuni inaꞌuké ñakaré chojé rinane ñaꞌajé riliyá. Apú richaje katejmuka iphákela rinaku, riká jepoꞌotárijla riká. Kéchami rijñaꞌatákajla rinane riliyá”, ke riꞌimaká yuku najló, raú naweꞌepíkaloje richáꞌataka Jiñá Chiꞌinárikana.
30 Rimá piño najló: “Unkachu neꞌiyajena wátala nuká, chapú napechu nunaku. Unkachu nalaꞌalá inaꞌuké nakú palá nujwaꞌaté, napajnoꞌotá napechu Tupana liyá apoꞌojó.
31 “Tupana amaro inaꞌuké chaje piyukeja puꞌuwaré nalaꞌakare liyá, eyá puꞌuwaré nemakare Tupana Pechu nakú, rikaja kalé unká ramálajo chaje.
32 Inaꞌuké iꞌimakáloje nupalamane penaje iꞌimaká nuká. Puꞌuwaré, inaꞌuké kemakare nunaku, liyá Tupana amojla nachaje. Eyá puꞌuwaré, nemakare Tupana Pechu nakú, ilé kalé unká ramálajo chaje. Ñaké riká meꞌetení; ñaké kaja riꞌimajika reyá aꞌajná ñoꞌojó iꞌimajíkañojlo”.
Iná weꞌepí inaꞌuké nakojé mékajenaka neká, nakaje nemakare nakú aú, nakaje nalaꞌakare aú waꞌató. Riyukuna marí
33 “Palani aꞌawaná iꞌimakachu, palani kaja richa. Eyá puꞌuwareni aꞌawaná iꞌimakachu, puꞌuwareni kaja richa. Richa aú iná weꞌepí mékajeka aꞌawaná palani, eyá mékajeka puꞌuwareni. Ñaké kaja iná weꞌepika mékajenaka inaꞌuké.
34 Puꞌuwaré péchuruna iká, ñakele unká meke laꞌajé ipuraꞌaló palá nakaje nakú. Iná pechu nakú nakaje iꞌimaká, ke iná puraꞌakó.
35 Palá péchuri puraꞌaró kaja palá nojé purákaꞌaloji nakú ripechu lokópaꞌala. Eyá puꞌuwaré péchuri puraꞌaró kaja puꞌuwaré nojé purákaꞌaloji nakú ripechu lokópaꞌala.
36 Kaja penaje riphájika rená chojé wakajé, Tupana kemaje inaku mékeka rilaꞌajika iká. Riwakajé riwajaje inakiyana, puꞌuwaré imakare nakú pachá.
37 Nakaje, imakare nakú, nakojé rimaje mékajenaka iká. Eꞌiyajena riwajaje ipurákaꞌalo pachá”, ke Jesús kemaká najló.
Unká inaꞌukélaruna kemaño Jesusjlo rilaꞌakáloje nakaje Tupánaja kalé weꞌepíkare laꞌakana. Riyukuna marí
38 E kaja fariséona nakiyana, eyá Tupana purákaꞌalo nakú jewíñaꞌatajeño nakiyana waꞌaté, kemaño Jesusjlo:
—Jewíñaꞌatajeri, eko pilaꞌá wajló nakaje Tupánaja kalé weꞌepíkare laꞌakana.
39 Rimá najló:
—Puꞌuwaré laꞌajeñó unká laꞌalá Tupana wátaka ke. Nekaja kalé wátaño nulaꞌaká najló nakaje rikaja kalé weꞌepíkare laꞌakana. Unká nulaꞌalaje ijló riká. Kaja iweꞌepí mékeka Tupana laꞌaká ripurákaꞌalo jaꞌapátajeri Jonás michú iꞌimaká. Riꞌimaká rijló, ke kaja riꞌimajika nojló.
40 Weji ke kala ketana Jonás iꞌimaká kajruni wani jiña wo chu. Ñaké kaja nuꞌumajika liri chu weji ke kala ketana. Inaꞌuké iꞌimakáloje nupalamane penaje iꞌimaká nuká.
41 Nínive e iꞌimakaño penájemina kemájeño Tupánajlo, kaja penaje riphájika rená chojé wakajé, riwajákaloje iká penaje. Neká pajnoꞌotaño napéchuwa, puꞌuwaré nalaꞌakare liyá, Tupana ejo iꞌimaká, Jonás iꞌimakale najló Ripurákaꞌalo yukuna. Eyá iká unká jemaꞌalaño noꞌopiyá nupurákaꞌalo, Jonás chaje nuꞌumaká eꞌiyonaja.
42 Ñaké kaja kawakajo pitá iꞌimakaño iꞌimakánaru kemájika inaku Tupánajlo, riwajákaloje iká penaje. Ruká micholo iꞌijnayo yaꞌajnaje Salomón michú chaje ripurákaꞌalo jemaꞌajé. Weꞌepiri wani riꞌimakale, ruꞌujná rejo. Eyá maare nuká ijwaꞌaté meꞌetení, Salomón chaje wani nuweꞌepika nakaje nakojé, eꞌiyonaja unká aꞌalá inakojó nupurákaꞌalo —ke rimaká najló.
Jesús iꞌimaká najló meke jiñá pechu paꞌakó piño yukuna marí
43 Jesús iꞌimari najló marí yuku: “Jiñá pechu jáchoꞌochako pajluwaja inaꞌuké eꞌiyayá ejomi, raꞌapicha desierto chuwá pukunaji kulákana nakú rijluwa, re riwatánaꞌakaloje penaje. Eꞌiyonaja unká riphátalacha riká,
44 raú rimicha: ‘Nupaꞌajíkoja nuñakaremi ejo, ilé inaꞌuké nóchoꞌokaro iꞌimaká eꞌiyayá ejo’. Raú ripiꞌichó piño rapumí chuwá, amíchari palani riꞌimichaka, palá lamáꞌatakeja ke riꞌimichaka ripé.
45 Raú riꞌijichá iyamá kuwáꞌata kele jiñana pechu wáꞌaje rijwákeꞌena penaje. Richaje chapújneꞌekena neꞌemichaka. Neká piyukeja mujlúkiꞌichaño ilé inaꞌuké eꞌiyajé, neꞌemakáloje riwakáraꞌajeño penaje. E kaja penaje chapújneꞌeke wani ilé inaꞌuké iꞌimichaka naꞌapiyá iꞌimakana aú. Júpimi riꞌimaká chaje wani chapújneꞌeke riꞌimichaka naꞌapiyá”, ke riꞌimaká najló yuku. Rejomi rimá najló: “Ñaké kaja riꞌimajika laꞌañó puꞌuwaré meꞌetenijlo”.
Jesús jaló, rejena waꞌaté, iꞌijnaká ramaje yukuna marí
46 Jesús iꞌimari kajrú inaꞌukena waꞌaté phachu. Yuku riꞌimá najló, e Jesús jaló, rejena waꞌaté iphaño rejo. Nawata rijwaꞌaté puraꞌakano,
47 raú pajluwa kemari Jesusjlo:
—Paló iphíchayo pejena waꞌaté pají kópeje. Nawata pijwaꞌaté puraꞌakano.
48 Rimá rijló:
—¿Mékajeru chi noló, eyá nojena?
49 Raú riyaꞌatá raꞌapiyatéjena chaje.
—Mariruna noló, nojena ke nojló.
50 Laꞌañó nakaje Noraꞌapá, jeꞌechú chu iꞌimakare, wakáraꞌaka ke, neká noló, eyá nojena ke nojló —ke rimaká najló.