Jesús iꞌimari yuku naweꞌepíkaloje raú mékeka nalaꞌajika riká chapú penaje. Riyukuna marí
12
E Jesús iꞌimari najló yuku, raú rewíñaꞌatakaloje neká. Rimá najló: “Pajluwaja inaꞌuké ejátiyari kajmú kaje icha ijí riꞌikakapere eꞌiyowá. Rejomi richipúkaꞌatiya kurara tujlá ke rinakuwá. Riliꞌichá kaja ralá apákaꞌaruna. Rejomi riliꞌichá rikaꞌapó yenoje, richiyá riwaꞌaphena amákaloje riká palá penaje. E riyuricha rijwaꞌaté jápajeño nakiyánajlo riꞌikakapere namákaloje rijló riká. E riꞌijichá reyá yaꞌajnaje. Riꞌijichaka yámona, rimicha najló: ‘Chuwa nuꞌujichaka, eko amá palá nojló riká. Kajmú kaje icha nakiyana noꞌojé ijló ramákana wemí’.
“E riꞌijichá yaꞌajnaje reyá. Júpija riꞌimichaka rewá.
San Marcos 12.1-17
2 E kaja waja kajmú icha ñaꞌakana iphicha rená chojé, raú paminá wakáriꞌicha rijwaꞌaté jápajeri iꞌijnaká richa ñaꞌajé rijló.
3 Raú riꞌijichá rimena amájeño ejo, iphíchari nanaku. Riphíchaka nanaku ee, napatiya riká, neꞌekatiya riwilá, rejomi nawakáriꞌicha ripaꞌakó mapeja.
4 Raú paminá wakáriꞌicha apú rijwaꞌaté jápajeri rejo. Ñaké kaja naliꞌichaka riká chapú. Neꞌekatiya riwilá jipa aú, e nenocha riká pewílaꞌaruya jipa aú.
5 E riwakáriꞌicha piño apú rejo. Ilé nenocha. Rejomi riwakáriꞌicha piño apú, apú ke rejo. Ñaké waja naliꞌichaka neká chapú, ajopana riwakáriꞌichajena naliꞌichaka ke kaja. Neꞌiyajena nañaꞌatiya; neꞌiyajena nenocha.
6 “E riꞌirí wani, íkiꞌija riwátakare, yurícharo kaja penaje rijwaꞌaté. Riká riwakáriꞌicha nachaje kaja penaje. Kaja ripechu iꞌimichá nanaku: ‘Nuꞌurí riká, raú nephaje raꞌapí’.
7 Eꞌiyonaja rimena amájeño amíchaka aú riká waíchaka, nemicha pajlokaka: ‘Kele tajló riyureje rimena piyuke. Iꞌijná wenótachi riká ta rimenami yuríkoloje wajló’, ke nemíchaka pajlokaka.
8 E kaja riphicha nanaku. E napatiya riká, nenocha kaja riká. Rejomi nakiꞌichá ritami rimena yámojo”, ke Jesús iꞌimaká najló riyukuna.
9 Rejomi rimá najló: “¿Meke kaꞌajná paminá laꞌajika kele rimena amájeño riphájika nanaku wakajé? Riꞌijnajé rejo nakapichátaje. Rejomi riyureje rimena ajopánajlo, neká amákaloje piño rijló riká”.
10-11 Jesús kemari piño najló: “Kaja iweꞌepí mékeka Tupana purákaꞌalo kemaká nunaku:
‘Pajluwaja inaꞌuké iꞌimajeri.
Rinaku neꞌiyajena kemaje:
“Unká inaꞌukélari riká”, ke.
Eꞌiyonaja kalé ajopana chaje riꞌimajika,
ilé kaje penaje Tupana aꞌajíkale riká.
Palani waja nakaje Tupana laꞌakare’,
ke Ripurákaꞌalo kemaká”, ke Jesús kemaká najló.
12 Unká paala ripurákaꞌalo iꞌimaká neꞌiyajénajlo. Yúkuja kalé riꞌimá najló, eꞌiyonaja naweꞌepí rimaká nanaku raú meke laꞌajeñoka neꞌemaká. Ñakele nawata ripatakana, nawajákaloje riká penaje, eꞌiyonaja nakeroꞌó inaꞌuké piyá, raú unká meke nalaꞌalá riká. Rewaja nayurí riká.
Liñeru naꞌakare neꞌemakánajlo yukuna nakejáꞌaka Jesús liyá yukuna marí
13 Nawakáraꞌa fariséona nanakiyana, eyá Herodes waꞌatéjena nakiyana, iꞌijnaká Jesús waꞌaté puraꞌajó nakulákatakoloje rinaku, rijimaje nemakáloje rinaku: “Apoꞌojó wani ripechu weꞌemakana liyá”, ke.
14 Nemá rijló:
—Wewíñaꞌatajeri, waweꞌepí kewákaje nakaje pewíñaꞌatakare nakú. Nakaje Tupana wátakare iná laꞌaká, kaje nakú pewíñaꞌata inaꞌuké. Re wawakáraꞌajeño nakiyánajlo unká paala pipurákaꞌalo, eꞌiyonaja unká paꞌalá neká pinakojó. Pajimato pewíñaꞌataka rejenowaja inaꞌuké, Tupana wátaka ke laꞌakana nakú. Chuwa pimá wajló meke pipechu nakú liñeru nakejáꞌakare waliyá, naꞌakáloje riká weꞌemakana Césarjlo penaje. Romano nakiyana riká. ¿E chi palani liñeru aꞌakana rijló, unká kaꞌajná?
15 Jesús weꞌepiri mékeka napechu iꞌimaká rinaku, nawátakale rimaká najló apoꞌojó neꞌemakana liyá, nalaꞌakáloje raú riká chapú. Raú rimá najló:
—¿Naje chi iwata numaká ijló ilé kaje nakú, rejomi imakáloje nunaku: “Apoꞌojó wani ripechu weꞌemakana liyá”, ke? Iyaꞌatá nojló kele liñeru aꞌakare iꞌimakánajlo, nomachi.
16 Raú nayaꞌatá Jesusjlo pajluwata. Riyakaꞌo richaje, e rimá najló:
—¿Na jenami chi kari liñeru nakú? ¿Na ií chi lanaꞌakéjami rinaku?
Nemá:
—Weꞌemakana César jenami rinaku. Rií kaja rinaku.
17 Raú Jesús kemari najló:
—Aꞌá iꞌimakánajlo nakaje rijló penaje iꞌimakare. Eyá Tupánajlo aꞌá kaja nakaje rijló penaje iꞌimakare.
Ilé ke rimaká aú najló, napechu iꞌimá: “¡Meke kapechú wani raꞌajipichaka wajló!”, ke.
Kaja takaꞌakaño makápoꞌojiko piño yukuna nakejaꞌa Jesús liyá. Riyukuna marí
18 Rejomi saducéona nakiyana iꞌijnaño Jesús chaje. Neká kemakeño kaja takaꞌakaño nakú: “Unká namakápoꞌolajo piño”, ke. Raú nemá rijló:
San Marcos 12.18-44
19 —Wewíñaꞌatajeri, Moisés purákaꞌalomi chu kemari: “Pajluwa kaꞌajná takaꞌañáakachu riyajalo mayanikeru, palani rijmeremi raꞌapiyajé wáꞌakakojla rujwaꞌaté, reꞌewé michú yanimínami yuríkoloje rapumí chojé ripalamane aú”, ke ripurákaꞌalomi kemaká.
20 Ñaké riká. Maare pajluwaja inaꞌuké iꞌimari wajwaꞌaté. Iyamá kuwáꞌata kele neꞌemaká rejena waꞌaté, achiñana waja. Pheꞌejrí iꞌimaká wáꞌakaro paineko. Riká tajnáñaari ruká mayanikéruja.
21 Rejomi raꞌapejé iꞌimaká wáꞌakaro riyajálomi waꞌaté. Ñaké kaja rikapicháñaaka ruká mayanikeru kaja, raú raꞌapejé iꞌimaká wáꞌakaro piño rujwaꞌaté, kapicharo ñakeja kaja ruliyá.
22 Ají ke waja iyamá kuwáꞌata kele neꞌemaká wáꞌakako rujwaꞌaté iꞌimaká. Neká piyukeja kapichaño ruliyá mayanikéruna waja. E kaja waja nayajalo penájerumi kapichayo nápumichu.
23 Eta, Tupana makápoꞌotajika piyuke inaꞌukena kaja takaꞌakaño wakajé, ¿mékaje yajalo chi ruꞌumajika riwakajé? Iyamá kuwáꞌata kele achiñana yajálomi ruꞌumaká.
24 Raú Jesús kemari najló:
—Meke unká wani iweꞌepila rinakojé. Unká pachá iweꞌepila Tupana purákaꞌalo lanaꞌakéjami nakojé, raú unká kaja iweꞌepila nakaje rilaꞌakare nakojé.
25 Piyukeja kaja takaꞌakaño makápoꞌojiko piño wakajé, unká na wáꞌakalajo piño pajwaꞌatéchaka. Tupana waꞌatéjena, jeꞌechú chiyájena (ángeles), ke waja neꞌemajíkale riwakajé.
26 Re kaja takaꞌakaño makápoꞌojiko piño yukuna Tupana purákaꞌalo lanaꞌakéjami, iweꞌepíkare nakojé, eꞌiyá. ¿Unká chi ipuraꞌaló rijwaꞌaté? Ñaké kaja Moisés purákaꞌalomi kemaká kaja takaꞌakaño makápoꞌojiko piño nakú. Jímaꞌalami káraꞌako iꞌimaká eꞌiyayá Tupana puraꞌaró Moisés waꞌaté iꞌimaká, rimá rijló: “Nuká, Abraham, Isaac, Jacob, kele pechu iꞌimakare chojé kaphí”, ke rimaká. a
27 Unká méñoꞌojo kaja takaꞌakaño penájemina pechu iꞌimalá Tupana chojé kaphí. Kajmuruna joꞌó iꞌimakáñoja kalé pechu iꞌimárijla kaphí richojé. ¡Unká iweꞌepila ta naka kewaka! —ke rimaká najló.
Nakaje Tupana wátakare iná laꞌaká apú nakaje chaje yukuna marí
28 E kaja pajluwaja Tupana purákaꞌalo nakú jewíñaꞌatajeri iꞌijnari Jesús waꞌaté puraꞌajó, remaꞌakale mékeka napuraꞌakó pajwaꞌatéchaka iꞌimaká. Riweꞌepí Jesús kemaká palá najló, raú riꞌijná rawaꞌajé riliyá nakaje yukuna kejáꞌaje, rimá rijló:
—Tupana purákaꞌalo lanaꞌakéjami wakáraꞌari iná laꞌaká kajrú nakaje. ¿Na riwata walaꞌaká apú rimakare nakú chaje wani?
29 Jesús kemari rijló:
—Tupana purákaꞌalo lanaꞌakéjami kemari: “Wawakáraꞌajeri Tupana, rikaja kalé pajluwa iná Chiꞌinárikana.
30 Piwata íkiꞌija wani riká. Piꞌijnatá palá pipéchuwa rinaku. Pewíñaꞌo kaja Ripurákaꞌalo nakú, riꞌimakáloje palá rijló penaje. Pilaꞌá rijló piyukeja nakaje palá, íkiꞌija piwátakale riká”.
31 Eyá re apú nakaje ñakeja kemachi kaja Tupana wátakare iná laꞌaká. Riká kemari: “Piwata íkiꞌija piyukeja inaꞌuké, piwátaka pikó ke kaja” —ke rimaká rijló.
32 Raú Tupana purákaꞌalo nakú jewíñaꞌatajeri kemari rijló:
—Wewíñaꞌatajeri, kewaka joꞌó kele pimá nakú. Palá pimíchaka wajló. Rikaja kalé pajluwa Tupana, iná wakáraꞌajeri, iná Chiꞌinárikana kaja.
33 Riká kaja iná wata íkiꞌija; rinákuja kaja iná iꞌijnatá iná péchuwa; Ripurákaꞌalo nakú kaja iná jewíñaꞌo, riꞌimakáloje palá rijló; iná laꞌá kaja piyuke nakaje palá, riꞌimakáloje palá rinaku. Ilé ke iná laꞌaká, iná wátakale riká íkiꞌija. Eyá iná wata kaja íkiꞌija piyuke inaꞌuké, iná wátaka iná ikó ke kaja. Pirájina nakáraꞌatakare Tupánajlo, chaje palaka rijló ñaké laꞌakana. Nakaje iná aꞌakare mapeja rijló, chaje palaka kaja riká.
34 Jesús jemaꞌarí kapechú rimaká rijló, raú rimá:
—Yewicha pipechu kaphí Tupana chojé, riꞌimakáloje piwakáraꞌajeri penaje.
Reyá aꞌajná ñoꞌojó unká ajopana kejáꞌake nakaje yukuna riliyá, nawó laꞌajíkole raꞌapejé nakaje yukuna kejáꞌakana aú.
Riká Tupana wakáraꞌakare inaꞌuké iꞌimatájeri penaje yukuna marí
35 Jesús jewíñaꞌatari neká Tupana ñakaré chu, rimá najló:
—Tupana wakáraꞌari pajluwaja majó inaꞌuké iꞌimatájeri penaje. Eta, ¿naje chi Tupana purákaꞌalo nakú jewíñaꞌatajeño kemá rinaku: “David michú lakénami nakiyana riká”, ke?
36 Marí ke Tupana Pechu wakáraꞌaka David lanaꞌaká riyukuna iꞌimaká:
“Wawakáraꞌajeri wani Tupana kemari Nuwakáraꞌajeri nakú marí ke:
‘Palá wani nupechu pinaku.
Piꞌimá nawakáraꞌajeri nujwaꞌaté.
Maare piꞌimajé nowaꞌá, nucháꞌatajika chapú pinaku péchuruna ejená’, ke rimaká”.
37 Jesús kemari piño najló:
—David kemari: “Nuwakáraꞌajeri riká”, Tupana wakáraꞌajikare inaꞌuké iꞌimatájeri penaje nakú. Ñakele unká rilakénami nakiyana wani kalé riká, nemaká rinaku ke —ke rimaká najló.
Íkiꞌiruna inaꞌukena jemaꞌañó Jesús purákaꞌalo. Palá wani napechu iꞌimaká ripurákaꞌalo nakú.
Jesús akhaꞌaká Tupana purákaꞌalo nakú jewíñaꞌatajeño maná yukuna marí
38 Jesús jewíñaꞌatari piño neká, rimá najló: “Iweꞌepí palá mékajenaka kewaka Tupana purákaꞌalo nakú jewíñaꞌatajeño. Waphereni naꞌarumaká chu nachiraꞌó. Nawata kaja inaꞌuké ajalákaka neká palá, nachiraꞌakó ewá. Leꞌejepelaji ñakarelana eꞌiyowá naꞌapaka ee, ñaké kaja nawátaka najalákaka neká palá.
39 Najñákachu naꞌajnewá ajopana inaꞌukena waꞌaté, nawata nawakáraꞌajeño ñákaꞌaru chu yáꞌakano. Ajopana cháꞌatajeño ke nayáꞌako nawakákaꞌalo ñakarelana chu. Ñaké kaja naleꞌejé fiesta wakajé.
40 Napajlaka najwaꞌaté ejomi, nataꞌá inaana iwakajílomina liyá nane. Eyá mapeja napuraꞌakó júpija Tupana waꞌaté, palá inaꞌuké pechu iꞌimakáloje nanaku raú. Ilé ke nalaꞌaká pachá, ajopana chaje wani Tupana wajájika neká”, ke rimaká nanaku.
Iwakajílomi aꞌaká liñeru Tupánajlo yukuna marí
41 E Jesús yáꞌaro liñeru aꞌakuná awaꞌá Tupana ñakaré chu. Re ramá kajrú inaꞌukena kaꞌaká liñeru richojé. Kajrú liñérutena kaꞌañó kajrú liñeru richojé.
42 Eyá ramá kaja apaꞌawelo iwakajílomi. Kamuꞌují laꞌakayo wani ruꞌumaká. Ruká kaꞌayó iyamata ñánija liñeru richojé, wejápaja wani rawakako.
43 Raú Jesús wáꞌari raꞌapiyatéjenajlo neꞌejnakáloje rawaꞌajé. Rimá najló:
—Jemaꞌá marí: Ilerú iwakajílomi, kamuꞌují laꞌakayo wani ruká. Ilé liñeru, wejápaja rukiꞌichaje richojé aú rucháꞌatiya ajopana.
44 Ajopana kiꞌichaño naliñérute lupemí richojé, eyá ruká kiꞌichayo piyuke ruliñérute richojé, aꞌajnejí warúwaꞌajona penaje iꞌimichákajla —ke rimaká najló.