Juan nuʼu Jesús ñuu nani Nazaret
6
Ijan n‑kee Jesús,
te juan nuʼu‑ia ñuu nuu n‑xaʼnu‑ia.
N‑ka kunduu se dakuaʼa‑ia xiʼin‑ia.
2 Na n‑xee kɨu ndetatu ñayiu Israel,
n‑kixeʼe‑ia xa dakuaʼa‑ia se xyɨʼɨ veñuʼu luchi ijan.
N‑ka teku kueʼe ñayiu tnuʼu‑ia,
te n‑ka yuʼu‑i.
N‑ka xijan tnuʼu tnaʼa‑i:
—¿Ndexu n‑dakuaʼa se yaʼa ntdaa tnuʼu dakuaʼa ñaʼa‑s?
¿Ndexu xá n‑dakuaʼa‑s xa tuʼa vaʼa‑s?
¿Nax kuu xa xiʼin ndaʼa mee‑s kida‑s milagru ñayo ñayiu kuaʼa xa kada‑i?
3 ¿Ñadu se yaʼa kuu carpinteru,
daʼya María u?
¿Ñadu se yaʼa kuu ñani Jacobo xiʼin José xiʼin Judas xiʼin Simón a?
¿Ñadu yaʼa io‑ro xiʼin kuʼa‑s a?
—Ntdaa ñayiu io xañuʼu nuu se xian tnuʼu tnuʼu Ianyuux nuu‑i.
Ko ñayiu ñuu mee‑s xiʼin se kutnaʼa xiʼin‑s xiʼin ñayiu kee veʼe mee‑s,
ñaʼa.
Mee‑i ña ka jandixa ñaʼa.
5 Ijan ña n‑kuaʼa xa kada Jesús milagru.
Diko ni n‑xajan ndodo‑ia ndaʼa‑ia uu uni ñayiu kuʼu xa ndadavaʼa‑ia‑i.
6 Te n‑kutnuni ini‑ia xa ma jandixa ñaʼa‑i,
te n‑tnau ini‑ia xa duʼa kuu xaxeʼe xaʼa.
Dada n‑xikonuu‑ia ñuu xiʼin ñuu n‑dakuaʼa‑ia ñayiu ijan.
N‑tundaʼa Jesús se dakuaʼa‑ia xa juña tnuʼu‑s tnuʼu vaʼa nuu ñayiu
7 N‑kana Jesús n‑uxi uu se dakuaʼa‑ia,
te n‑kixeʼe‑ia xa tundaʼa‑ia‑s xa jɨʼɨn‑s.
Ndɨ uu ndɨ uu tnaʼa‑s n‑tundaʼa‑ia‑s juaʼan‑s.
N‑xiaʼan‑ia xa taxnuni mee‑ia xa kineʼe‑s tachi uʼu anu ñayiu.
8 N‑taʼu tniu‑ia‑s xa ña tuu nax kaneʼe‑s jɨʼɨn.
Ni dita,
ni ñunu,
ni tvini maxku juun duku xiti ñadio‑s.
Diko ni ɨɨn vara yichi na kaneʼe‑s.
9 N‑taʼu tniu‑ia xa kɨʼɨ‑s ndixa‑s,
te kuiʼna‑s idini duʼnu‑s jɨʼɨn.
10 N‑xiaʼan‑ia:
—Davaʼa nga veʼe kɨu‑n,
te ndoo‑n ijan xa nde kee‑n ñuu jan.
11 Nux ña xeka vaʼa ñaʼa ñayiu ɨɨn ñuu,
ni ña juini‑i xa kunini‑i tnuʼu‑n,
te kee‑n ñuu jan,
te kɨdɨ‑n ñuyaka xeʼe‑n.
Duʼa dandeʼa‑n ñayiu jan xa ña n‑ka xeka vaʼa‑i tnuʼu vaʼa Ianyuux.
Xandaa kuu xa jaʼan‑r.
Kɨu ndadandaa Ianyuux ntdaa xa io,
kada uʼu ka‑ia ñayiu ñuu jan dada ñayiu ñuu nani Sodoma xiʼin ñayiu ñuu nani Gomorra.
12 Juaʼan koio‑s xian tnuʼu‑s xa io xa najani ini ñayiu kuechi‑i.
13 N‑ka kineʼe‑s tachi uʼu anu kueʼe ñayiu.
Itaʼu aciti n‑ka xajan‑s kueʼe ñayiu kuʼu,
te duʼa n‑ka ndvaʼa‑i.
Nanda n‑xiʼí Sua Bautista
14 Te se kunxaʼnu ka nani Herodes,
n‑tekutnuʼu‑s ntdaa xa kida Jesús.
Chi ka daxandodo tnuʼu ñayiu ntdaa xa kida‑ia.
Te n‑jaʼan Herodes:
—¿N‑nandoto Sua Bautista xá n‑kuu‑s ndɨyɨ a?
Xijan kuu xa kida se yaʼa milagru ñayo ñayiu kuaʼa xa kada‑i.
15 N‑ka jaʼan dava ñayiu:
—Elías kuu‑s.
Dava‑i n‑ka jaʼan:
—Se xian tnuʼu tnuʼu Ianyuux kuu‑s.
Nani n‑ka jaʼan se n‑ka xian tnuʼu tnuʼu Ianyuux nuu ñayiu xá n‑kuu kueʼe kuia,
dani jaʼan mee‑s.
16 Ko na n‑tekutnuʼu Herodes xijan,
n‑jaʼan‑s:
—¡Axa Sua Bautista kuu‑s!
¡Se n‑xaʼnde‑r dɨkɨ‑s,
ko n‑nandoto‑s vitna!
17 Chi xaxeʼe xa n‑tnundaʼa Herodes xiʼin Herodías,
n‑xo kudeen Sua nuu‑s.
Xijan kuu xa n‑tundaʼa Herodes soldado,
xa tnɨɨ‑s Sua te chindiʼu ñaʼa‑s vekaa.
Cadena n‑ka duku‑s‑sɨ.
Te Herodías kuu ñadɨʼɨ Slipe,
te Slipe kuu ñani mee Herodes.
18 Kɨu ijan n‑jaʼan Sua nuu Herodes:
—Xa n‑tnundaʼa‑n xiʼin ñadɨʼɨ ñani‑n,
kuu xa kida‑n kuechi.
19 Xaxeʼe xijan n‑xini uʼu Herodías Sua.
N‑juini‑ña xa kaʼni‑ña‑s,
ko ña n‑kuaʼa‑ña.
20 Chi n‑yuʼu Herodes nuu Sua.
Xini‑s xa se kida xavaʼa kuu Sua,
se ii kuu‑s.
Te ña n‑xejoon Herodes xa kada uʼu Herodías Sua.
Juini ña n‑xo kutnuni ini Herodes ntdaa xa n‑jaʼan Sua hora n‑xo xo ndatnuʼu‑s xiʼin‑s,
ko n‑xo tna ini‑s xa kunini‑s‑sɨ.
21 Ko n‑niʼi Herodías xa juini‑ña hora n‑kida Herodes viko xa n‑daxino‑s kuia xika‑s.
N‑jaʼan‑s juxtixia,
xiʼin soldado kunxaʼnu,
xiʼin se taxnuni nuu ñayiu distrito Galilea,
xa kaxdini‑s xiʼin‑s veʼe‑s.
22 Te ijan n‑xe kɨu daʼya dɨʼɨ Herodías nuu n‑ka xaxdini se ijan,
te n‑xtaxeʼe‑i nuu‑s,
te yo n‑tna ini Herodes xiʼin se ka xaxi xiʼin‑s tuku.
N‑jaʼan se kunxaʼnu ka Herodes nuu‑i:
—Kajan nuu‑r davaʼa nga xa juini‑n,
te taa‑r.
23 Naʼa Ianyuux xa davaʼa nga xa kajan‑n nuu‑r te taa‑r,
juini nde dava ñuu nuu taxnuni‑r.
24 N‑xeʼen‑i nuu dɨʼɨ‑i,
te n‑xijan tnuʼu‑i:
—¿Nax kajan‑da nuu‑te?
N‑jaʼan‑ña:
—Kajan dɨkɨ Nxua Bautista.
25 Yachi juaʼan‑i nuu se kunxaʼnu ka,
te n‑xiaʼan‑i:
—Juini‑da xa vitnadii taa‑n dɨkɨ Nxua Bautista.
Na kava ndodo nuu koʼo.
26 Yo n‑kukoʼyo ini se kunxaʼnu ka,
xaxeʼe xa n‑chinaa‑s Ianyuux,
te ntdaa se ka xaxi xiʼin‑s n‑ka teku tnuʼu‑s,
te ña n‑juini‑s xa natu ini‑s tnuʼu‑s.
27 Hora ijan ni n‑tundaʼa se kunxaʼnu ka Herodes ɨɨn soldado juaʼan vekaa.
N‑taʼu tniu Herodes xa kaneʼe‑s dɨkɨ Sua xee nuu xtuu‑s.
28 N‑xeʼen‑s vekaa,
te ijan n‑xaʼnde‑s dɨkɨ Sua.
N‑xe neʼe‑s dɨkɨ Sua kandodo nuu koʼo,
te n‑xiaʼan‑s dichi n‑xtaxeʼe.
Mee‑i,
n‑najuñaʼa dɨkɨ Sua nuu dɨʼɨ‑i.
29 Na n‑ka tekutnuʼu se dakuaʼa Sua Bautista nax n‑kuu,
te n‑ka xeʼen‑s,
n‑ka xe ndaneʼe‑s yɨkɨ kuñu Sua,
te n‑ka xe kuxi ñaʼa‑s.
N‑kida Jesús xa n‑xaxi oʼon mil seyɨɨ
30 N‑ka taka se n‑tundaʼa Jesús nuu tuu‑ia.
N‑ka najani‑s ntdaa xa n‑ka kida‑s,
ntdaa xa n‑ka dakuaʼa‑s ñayiu.
—Naʼi ni na jɨʼɨn‑ro nde nuu ñayo ñayiu io,
te ndetatu koio‑n itaʼu.
Chi kueʼe xa kueʼe ñayiu ka ndee‑i te ka ndɨu‑i nuu tuu‑ia xiʼin‑s.
Xa ña n‑kuu xa kax koio‑s.
32 Xijan kuu xa menga‑ia xiʼin se dakuaʼa‑ia,
n‑ka keé‑ia xiʼin‑s barcu,
te juaʼan‑ia xiʼin‑s nde nuu ñayo ñayiu io.
33 Ko n‑ka xini ñayiu jan hora juaʼan koio‑s,
te n‑ka najini‑i‑ia.
N‑ka kendava ñayiu jan ntdaa ñuu ijan,
te kiʼna ka mee‑i n‑ka xee.
34 Na n‑kane Jesús barcu,
te n‑xini‑ia kueʼe ñayiu xyuku ijan.
N‑kundau ini‑ia‑i,
chi nani kuu tkachi ñayo se ñunuu‑tɨ,
dani ka kuu mee‑i.
N‑kixeʼe‑ia xa dakuaʼa‑ia‑i.
35 Na n‑ñini,
n‑ka kuyatni se dakuaʼa‑ia nuu‑ia,
te n‑ka xiaʼan‑s:
—Yaʼa ña tuu nax io,
te yo n‑ñini.
36 Tundaʼa‑n ñayiu yaʼa,
na jɨʼɨn koio‑i ranchu,
ñuu xa jueen‑i xa kax koio‑i,
chi ña tuu nax kax koio‑i.
37 Ko n‑xiaʼan‑ia:
—Juñaʼa koio mee‑n xa na kaxi‑i.
N‑ka xiaʼan‑s:
—¿Njueen‑ro tila xa kaxi‑i a?
¡Io xa kada gastu‑ro uu cientu denario,
nux jueen‑ro xa kax koio ntdaa ñayiu yaʼa!
38 N‑xijan tnuʼu Jesús:
—¿Nada tila io?
Juan koto koio‑n.
Na n‑ka xe koto‑s,
xiaʼan‑s nuu‑ia:
—Io oʼon tila te uu chaka.
39 N‑taʼu tniu Jesús xa na nkoo koio ñayiu nuu ite kuii.
40 Ɨɨn cientu,
ɨɨn cientu‑i te uu diko uxi,
uu diko uxi‑i n‑ka nukoo ijan.
41 N‑tnɨɨ Jesús oʼon tila te uu chaka,
te nukondeʼa‑ia andɨu,
n‑xiaʼan‑ia xa n‑kutaʼu‑ia nuu Ianyuux.
N‑taʼu dava‑ia tila,
te n‑xiaʼan‑ia nuu se dakuaʼa‑ia,
xa na dakee xio‑s nuu ñayiu jan.
Dɨuni n‑xiaʼan‑ia uu chaka jan.
42 Te vaʼa n‑ka xaxi ntdaa ñayiu jan.
43 Te n‑ka najeʼen se dakuaʼa‑ia pedazu ndoo ka.
N‑ka dachitu‑s uxi uu yɨka,
pedazu tila xiʼin chaka ndoo ka.
44 Te oʼon mil seyɨɨ n‑ka xaxi tila xiʼin chaka kɨu ijan.
N‑xika ndodo Jesús nuu ndute mar
45 Na n‑yaʼa xaʼa,
te n‑xijan Jesús nuu se dakuaʼa‑ia,
xa na keé‑s barcu jɨʼɨn nde ɨnka lado yuʼu ndute kaʼnu.
N‑jaʼan‑ia xa dakaka‑s barcu juindodo nuu‑s nde ñuu nani Betsaida,
nɨni tundaʼa mee‑ia ñayiu jan,
xa nuʼu koio‑i veʼe‑i.
46 Duʼa n‑kida‑ia,
te juaʼan‑ia yuku,
xa kajan taʼu‑ia.
47 Na n‑kunee,
nukoo barcu jan dava nuu ndute kaʼnu,
te ndoo menga Jesús yuʼu ndute jan.
48 N‑xini‑ia xa yo n‑ka xiau se dakaka barcu,
chi kane tachi ndeʼe nuu‑s.
Vaa kaa uni kaa datne n‑kuyatni‑ia‑s,
xika ndodo‑ia juaʼan nuu ndute.
N‑juini‑ia xa yaʼa‑ia ɨɨn xio nuu xtuu‑s.
49 Ko n‑ka xini‑s‑ia xika ndodo‑ia nuu ndute,
te n‑ka xani ini‑s xa anu kuu‑ia,
te n‑ka kana xee‑s.
50 Chi ntdaa‑s n‑xini‑ia,
te loko n‑ka yuʼu‑s.
Yachi n‑jaʼan‑ia nuu‑s:
—Koo kaʼnu anu koio‑n.
Chi mee‑r.
Maxku yuʼu koio ka‑n.
51 N‑keé‑ia xiʼin‑s barcu,
te n‑nujuiin tachi.
N‑ka xani ini‑s:
“¿Nax n‑kuu?
¿Nax koo?”
Te yo n‑ka yuʼu‑s.
52 Chi ña n‑ka kutnuni ini‑s nax n‑kuu hora n‑xiaʼan‑ia tila n‑ka xaxi kueʼe ñayiu jan.
Chi uʼu n‑ka jandixa‑s.
N‑ndadavaʼa Jesús ñayiu kuʼu ñuu nani Genesaret
53 N‑ka dakaka‑s barcu nde ɨnka lado ndute kaʼnu.
Ijan n‑ka xee‑s ñuu nani Genesaret,
te n‑ka tetnɨɨ‑s barcu yuʼu ndute.
54 Na n‑ka kane‑s barcu,
te n‑ka najini ñayiu Jesús.
55 Nituʼu ñuu ijan n‑ka kendava ñayiu juaʼan.
N‑ka kixeʼe‑i xa kandeka‑i ñayiu kuʼu jɨʼɨn nuu n‑tekutnuʼu‑i xa tuu Jesús.
56 Davaʼa nga nuu n‑xo xeʼen‑ia,
ijan n‑xo xeʼen ñayiu.
Na n‑kɨu‑ia ñuu kuechi,
ñuu naʼnu,
ranchu,
davaʼa nga nuu n‑xika‑ia,
n‑ka xajan tuu‑i ñayiu kuʼu ichi ijan.
N‑ka xijan‑i xamani nuu‑ia,
xa na tnɨɨ ñayiu kuʼu juini ni yudaʼma‑ia.
Te ntdaa ñayiu ka kuʼu n‑ka tnɨɨ itaʼu yudaʼma‑ia,
te n‑ka ndvaʼa‑i.
