N‑tundaʼa Jesús uxi uu se dakuaʼa‑ia xa kada koio‑s tniu Ianyuux
9
Nu n‑xika kɨu,
te n‑nadataka Jesús uxi uu se dakuaʼa‑ia jan.
N‑kida‑ia xa n‑ka kuaʼa‑s xa kineʼe koio‑s xaloko xñuʼu anu ñayiu,
te dɨuni n‑kida‑ia xa n‑ka kuaʼa‑s xa ndadavaʼa koio‑s ñayiu ka kuʼu.
2 N‑tundaʼa‑ia‑s xa juña tnuʼu koio‑s ñayiu nax kada koio‑i xa kɨu tnaʼa‑i nuu ñayiu ka jandixa xa taxnuni Ianyuux nuu‑i.
Dɨuni n‑tundaʼa‑ia‑s xa ndadavaʼa koio‑s ñayiu ka kuʼu.
3 Xiaʼan‑ia nuu‑s:
—Maxku kaneʼe koio‑n xa ndoñuʼu‑n jɨʼɨn.
Maxku kaneʼe koio‑n karruti‑n.
Maxku kaneʼe koio‑n jayate‑n.
Maxku kaneʼe koio‑n xa kaxi‑n.
Maxku kaneʼe koio‑n tvini.
Maxku kaneʼe koio‑n ɨnka dijun xa nadama‑n.
4 Hora na xee‑n ɨɨn veʼe ɨɨn ñuu,
ijan ndoo koio‑n,
te maxku dama‑n veʼe ndoo koio‑n.
5 Nux ma kunini ñayiu ɨɨn ñuu tnuʼu jaʼan‑n te hora na ndee koio‑n ñuu jan kɨdɨ koio‑n xeʼe‑n xa na kee ñuyaka ñuu‑i xa na jini ñayiu jan xa io kuechi‑i —kuu Jesús,
xiaʼan‑ia.
6 Juaʼan koio‑s ñuu xiʼin ñuu.
N‑ka jaʼan‑s nuu ñayiu nax io xa kada‑i xa nanitaʼu‑i,
te n‑ka ndadavaʼa‑s ñayiu ka kuʼu.
N‑xiʼí Sua
7 N‑teku Herodes,
se taxnuni,
ntdaa xa kida Jesús,
te n‑chi ini‑s chi n‑kutnuʼu xa n‑nandoto Sua.
8 Dɨuni n‑kutnuʼu xa n‑nandoto Elías,
te n‑nxee‑s.
Dani n‑kutnuʼu xa n‑ka nandoto dava ka se xanaʼa n‑jaʼan tnuʼu Ianyuux nuu ñayiu.
9 Te n‑jaʼan Herodes:
—¿Ndee se kuu se kida ntdaa xa teku‑r?
Ñadu Sua kuu‑s chi n‑xaʼnde‑r dɨkɨ‑s.
Te n‑juini Herodes xa jini‑s Jesús.
N‑xiaʼan Jesús xa kaxi kueʼe ñayiu
10 N‑ka naxee se n‑dakuaʼa ñaʼa Jesús nuu‑ia.
N‑ka najani‑s nax n‑ka kida‑s.
Ijan dada ndeka dɨɨn ñaʼa‑ia juaʼan yuʼu ñuu nani Betsaida.
11 N‑ka taka ñayiu nuu n‑xo tuu‑ia,
te nu n‑ka xini koio‑i xa xá juaʼan‑ia,
xndijun ñaʼa‑i ka xeʼen.
Nu n‑ka nanitnaʼa‑i xiʼin‑ia,
n‑kuu vaʼa anu‑ia nuu‑i,
te n‑ka kuvete‑i.
N‑jaʼan‑ia nuu‑i nax io xa kada koio‑i xa kɨu tnaʼa koio‑i nuu ñayiu ka jandixa xa taxnuni Ianyuux nuu‑i.
Dɨuni n‑ndadavaʼa‑ia ñayiu ka kuʼu.
12 Nu n‑kundiʼi ngandii,
te n‑ka xetuʼa ñaʼa se dakuaʼa‑ia.
Ka xiaʼan‑s nuu‑ia:
—Tundaʼa‑n ñayiu ya xa na jɨʼɨn koio‑i ñuu xndatuu yatni xiʼin ranchu xa na nduku koio‑i nuu ndoo‑i te na jueen‑i xa kaxi‑i chi nuu ñayo io tuu‑ro.
13 Te xiaʼan‑ia nuu‑s:
—Juñaʼa koio xa na kaxi‑i.
Te ka xiaʼan‑s nuu‑ia:
—Oʼon ni tila xiʼin uu ni chaka io a dɨu nga nux na njueen‑ro xa kaxi koio‑i.
14 Xyuku naxa oʼon mil seyɨɨ ijan xiʼin ñadɨʼɨ‑s xiʼin daʼya‑s.
Nu n‑yaʼa n‑ka jaʼan se dakuaʼa‑ia xijan,
te n‑taʼu tniu‑ia nuu‑s:
—Juñaʼa koio nuu ñayiu xa uu diko uxi uu diko uxi‑i na nkoo koio.
Nuu dɨɨn nuu dɨɨn na nkoo koio‑i.
15 Daa n‑ka kida‑s,
te n‑ka nukoo ntdaa ñayiu xyuku ijan.
16 N‑tnɨɨ‑ia oʼon tila jan xiʼin nduu chaka jan,
te n‑nukondeʼa‑ia andɨu,
te n‑xijan taʼu‑ia nuu Ianyuux.
N‑taʼu dava‑ia tila jan,
te n‑xiaʼan‑ia se dakuaʼa‑ia xa dakexio koio‑s nuu ñayiu xyuku jan.
17 N‑ka xaxi koio‑i xa nde n‑ka chitu xiti‑i ntdaa‑i.
N‑ka nadataka‑s pedazo n‑kendoo,
te n‑ka dachitu‑s uxi uu yɨka.
Jesús Alimenta a 5,000
N‑jaʼan Spedru nuu Jesús xa dɨu‑ia kuu Cristu
18 Ɨnka ntuku vuelta tuu‑ia xiʼin se dakuaʼa‑ia,
te mee ni‑ia n‑kee dɨɨn xa n‑xijan taʼu‑ia nuu Ianyuux.
Ijan dada n‑xijan tnuʼu‑ia‑s:
—¿Jundu kuu‑r ka jaʼan ñayiu?
19 Ka xiaʼan‑s:
—Dava ñayiu ka jaʼan xa Sua Bautista kuu‑n,
dava‑i ka jaʼan xa Elías kuu‑n,
dava tuku‑i ka jaʼan xa xixitna‑ro,
se n‑xo jaʼan tnuʼu Ianyuux nuu ñayiu kuu‑n.
Ka xani ini‑i xa n‑nandoto‑n.
20 Te n‑xijan tnuʼu‑ia‑s:
—Ndoʼo ɨɨn ɨɨn‑n,
¿ jundu kuu‑r,
ka jaʼan‑n u?
Xiaʼan Spedru:
—Cristu,
Ia n‑tundaʼa ñaʼa Ianyuux kuu‑n.
21 Te xiaʼan‑ia xa maxku jaʼan koio‑s nuu ñayiu jundu kuu‑ia;
mee ni‑s na kunaʼa koio.
22 Xiaʼan‑ia:
—Io xa kada uʼu ñaʼa koio sexaʼnu ka taxnuni nuu ñayiu país‑ro ruʼu,
Ia kuu ñayiu.
Dɨuni io xa kada uʼu ñaʼa dutu ka taxnuni xiʼin se ka tuʼa vaʼa tnuʼu n‑chidotnuni Moisés.
Io xa jaʼan koio‑s xa ña ndoñuʼu ñaʼa‑s.
Dɨuni io xa kaʼni ñaʼa koio‑s te nandoto‑r nuu uni kɨu —kuu‑ia,
xiaʼan‑ia nuu se dakuaʼa‑ia.
Pedro Declara a Jesús como Cristo
23 Te n‑jaʼan‑ia nuu ntdaa ñayiu xyuku ijan:
—Ñayiu juini xa nkuitandijun ñaʼa‑i,
na kande ini koio‑i xa ka kukajan ini‑i,
te jun ini koio‑i xa kuú‑i ná ñu ini ɨɨn se doko curuxi‑s xa nkuitakaa dika‑s.
Ijan dada nkuitandijun ñaʼa koio‑i.
24 Ñayiu ña ka kuu ini‑i xa naa‑i xaxeʼe‑r,
naa daʼu ni‑i.
Ñayiu naa yɨkɨ kuñu‑i xaxeʼe‑r,
kundito koio‑i nɨkava nɨkuita.
25 Ñayiu na niʼi ntdaa xa io nituʼu ñuñayiu te naa‑i,
ñatu nax kineʼe koio‑i.
26 Ñayiu kujanuu xa xndeka tnaʼa‑r xiʼin‑i a xa kakuneʼe‑i xa jaʼan‑r,
dɨuni kujanuu‑r xa kandeka tnaʼa‑r xiʼin‑i hora na ndixi mee‑r,
Ia kuu ñayiu.
Ndii‑r ná ndii Taa‑r Ianyuux,
Ia ii.
Ndii‑r ná ndii ángel,
ia ka xinokuechi nuu Ianyuux.
27 Xandaa xakuiti ma kuú koio‑n nde na jini dava ndoʼo ñayiu xtuu yaʼa,
xa taxnuni Ianyuux nuu ñayiu ñuñayiu —kuu Jesús,
xiaʼan‑ia.
N‑dama nuu Jesús, te n‑koko daʼma niʼno‑ia
28 Nu n‑yaʼa naxa una kɨu,
te ndeka dɨɨn‑ia Spedru,
Sua,
Jacobo juaʼan koio ɨɨn yuku xa kajan taʼu‑ia nuu Ianyuux.
29 Nɨni xijan taʼu‑ia n‑dama nuu‑ia,
te n‑koko daʼma‑ia.
Ná kuu xa xeyeʼe kuu xa koko daʼma‑ia.
30 Moisés xiʼin Elías n‑ka nxee,
te n‑ndatnuʼu‑ia xiʼin‑s.
31 N‑ka diñu‑s tuku.
Ndatnuʼu‑ia xiʼin‑s xa vax kuyatni kɨu ndee‑ia Jerusalén te ndaa‑ia andɨu.
32 Yo n‑kuu nuu Spedru xiʼin nuu dava ka se xtuu xiʼin‑s xa kidi,
ko ña n‑ka kidi‑s,
te n‑ka xini‑s xa koko Jesús xiʼin nduu se xnii xiʼin‑ia.
33 Diko nga xa ndaa Moisés xiʼin Elías andɨu te xiaʼan Spedru nuu Jesús:
—Maestru,
naka vaʼa xa n‑ka kixee‑ro yaʼa.
Na kadavaʼa koio‑da uni veʼe yutnu vixi — ɨɨn kuu xiʼin mee‑n,
ɨnka na kuu xiʼin Moisés,
te ɨnka na kuu xiʼin Elías.
Juini daa n‑xani ini Spedru xa kada‑s,
ko ña kutnuni ini‑s nakuenda xa daa n‑kuu ini‑s.
34 Nɨni duʼa jaʼan‑s,
te n‑ndixi vikó nuʼu nde nuu ñuʼu,
te n‑ka daʼu‑s nuu vikó jan.
35 Te n‑jaʼan Ianyuux xiti vikó jan:
—Ia yaʼa kuu Daʼya Yɨɨ‑r.
N‑kaxí‑r‑ia xa kada‑ia tniu‑r.
Kunini koio xa jaʼan‑ia.
36 Nu n‑yaʼa xa n‑jaʼan Ianyuux,
te mee nga Jesús n‑ndoo xiʼin‑s.
Naʼa n‑kuu n‑yaʼa xaʼa,
ijan dada n‑ka najani‑s xa n‑ka xini‑s.
La Transfiguración
N‑ndadavaʼa Jesús ɨɨn seluchi tnaʼa kueʼe xiyɨʼɨ
37 Kɨu kuu uu,
n‑nuu‑ia xiʼin‑s xeyuku jan,
te kueʼe ñayiu n‑ka xetnaʼa ñaʼa.
38 Nuu ñayiu ijan yɨtnaʼa ɨɨn se tnaʼa.
Xee n‑kana‑s:
—Maestru,
ɨɨn xa juini‑da.
Koto tnaʼa‑n daʼya yɨɨ‑da nuu nax tnaʼa‑s chi idii ni‑s io.
39 Xko keé xaloko anu‑s,
te danaa kana‑s,
te kava ñaʼa‑i.
Nduyutnu‑s,
te xido t‑iñu yuʼu‑s,
te datnukueʼe ñaʼa‑i.
Ña juini‑i xa dayaa ñaʼa‑i.
40 N‑xiaʼan‑da se dakuaʼa‑n xa na kineʼe koio‑s‑yɨ,
ko ñayo‑s n‑ka ndaku.
41 Te n‑jaʼan Jesús nuu ñayiu xyuku ijan:
—Ndoʼo,
ñayiu io vitna,
ña ka kukanu ini ñaʼa vaʼa‑n.
Unu loko‑n.
¿Nadaa ka kɨu ndoñuʼu xa kutuu‑ro?
¿Kuiti nadaa ka kɨu nadaa ka ñuu kundee ini‑r?
Ijan dada n‑jaʼan Jesús nuu taa seluchi jan:
—Juan kueka daʼya‑n.
42 Nɨni juan tuʼa seluchi jan Jesús n‑dajane ñaʼa xaloko jan nuu ñuʼu,
te n‑kava ñaʼa‑i.
Xido t‑iñu yuʼu‑s,
te n‑nduyutnu‑s.
N‑kudeen Jesús nuu xaloko jan,
te n‑ndadavaʼa‑ia seluchi jan.
Ijan dada n‑nakueka ñaʼa taa‑s.
43 Nu n‑ka xini ñayiu n‑ka xo ndeʼa xijan xa taxnuni Ianyuux nuu Kuiʼna,
n‑ka nakuetu koio‑i nuu‑ia.
N‑ka yuʼu‑i,
te kueʼe xa n‑ka xani ini koio‑i.
Nɨni ka ndatnuʼu ñayiu jan xa n‑yaʼa,
xiaʼan Jesús nuu se dakuaʼa‑ia:
Jesús sana a un muchacho del espíritu del mal
44 —Maxku ndunaa koio‑n xa n‑jaʼan‑r xa vax kuyatni kɨu kada ɨɨn se kada xa tnɨɨ ñaʼa juxtixia ruʼu,
Ia kuu ñayiu.
45 Ñayo se dakuaʼa‑ia n‑kutnuni ini nakuenda xa daa n‑jaʼan‑ia chi n‑kida Ianyuux xa ma kutnuni ini koio‑s.
Ñayo‑s n‑kuyɨɨ xa kajan tnuʼu‑s‑ia.
Ndeda ñayiu ku kuu ñayiu ndandɨʼɨ ka
46 Nɨni juan nuʼu‑ia xiʼin se dakuaʼa‑ia Capernaum nuu io‑ia,
ka ndatnuʼu‑s nuu ndeda ɨɨn‑s taxnuni nuu‑s ntdaa‑s,
te ka jantnaʼa tnuʼu‑s.
47 N‑tu ini Jesús nax n‑ka xani ini‑s te n‑tnɨɨ‑ia ɨɨn seluchi,
te n‑xani‑ia‑s diñi‑ia.
48 Te xiaʼan‑ia nuu‑s:
—Se ka xe ini seluchi yaʼa xaxeʼe xa daa juini‑r kuenda kɨu ka xe ini ñaʼa‑s ruʼu.
Se ka xe ini ñaʼa dɨuni xe ini‑s Ia n‑tundaʼa ñaʼa.
Se xani ini xa ñatu ndandɨʼɨ‑s nuu dava ka‑n,
ndandɨʼɨ‑s nuu Ianyuux.
49 Te xiaʼan Sua nuu‑ia:
—Maestru,
n‑ka xini‑da ɨɨn se xetniu dɨu‑n xa taʼu tniu‑s nuu xaloko xa kee‑i anu ñayiu,
te ka xiaʼan‑da nuu‑s xa na nujani‑s xaxeʼe xa ña ndeka tnaʼa‑ro xiʼin‑s.
50 Te xiaʼan Jesús nuu‑s:
—Maxku dadaʼan‑n xa daa kida‑s chi ñayiu ña jan tnuʼu ñaʼa,
iñi xiʼin‑ro xiʼin‑i —kuu‑ia,
xiaʼan‑ia.
N‑kanandee Jesús Jacobo xiʼin Sua
51 Vax kuyatni kɨu ndaa Jesús andɨu xa nakueka ñaʼa Ianyuux.
Tiempu ijan idii vuelta n‑xajan‑ia anu‑ia xa jɨʼɨn ntuku‑ia Jerusalén.
52 N‑tundaʼa‑ia dava se dakuaʼa‑ia xa na ku juindodo nuu‑s ichi juaʼan Jerusalén,
te n‑ka xee‑s ɨɨn ñuu luchi katuu distrito Samaria xa kada tuʼa‑s veʼe nuu ndoo koio‑s xiʼin‑ia.
53 Ñatu n‑juini ñayiu ñuu ijan xa ndoo Jesús ñuu‑i xaxeʼe xa n‑ka tu ini‑i xa jɨʼɨn‑ia Jerusalén.
54 Nu n‑ka xini Sua xiʼin Jacobo xa ñatu n‑ka juini‑i xa kueka‑i Jesús,
te ka xiaʼan‑s nuu‑ia:
—Maestru,
¿vatuka xa kajan taʼu‑ro nuu Ianyuux xa na dajuun‑ia ñuʼú nde andɨu na kuaʼa na naa ñayiu yaʼa u?
55 N‑ngonenuu Jesús,
te n‑kanandee ñaʼa‑ia.
56 Ijan dada juaʼan‑ia xiʼin‑s ɨnka ñuu.
Se n‑ka juini xa nkuitandijun‑s Jesús
57 Nɨni xika‑ia xiʼin‑s juaʼan,
n‑xe juntnaʼa‑ia xiʼin ɨɨn se n‑xe juntnaʼa xiʼin‑ia.
Xiaʼan se ijan nuu‑ia:
—Maestru,
nkuitandijun ñaʼa‑da,
te kandijun ñaʼa‑da jɨʼɨn juini nde kuu nuu na jɨʼɨn‑n.
58 Te n‑jaʼan Jesús:
—Chikuii,
io yau kava xyɨʼɨ‑tɨ.
Dani chilidaa,
io taka‑tɨ,
ko mee‑r,
Ia kuu ñayiu,
ña tuu na veʼe‑r.
Ñavada io nuu ndetatu‑r —kuu‑ia,
xiaʼan‑ia‑s.
59 Xiaʼan‑ia nuu ɨnka‑s:
—Neʼe te nkuitandijun ñaʼa.
Xiaʼan‑s:
—Dito,
¿vatuka xa kiʼna ka nuʼu‑da veʼe‑da te na kuú taa‑da kuxi‑da‑s?
Ijan dada nkuitandijun ñaʼa‑da.
60 Te xiaʼan‑ia nuu‑s:
—Na kuxi tnaʼa naʼi koio ñayiu ña xini jundu kuu Ianyuux.
Juan juñaʼa mee‑n nuu ñayiu nax io xa kada‑i xa kɨu tnaʼa‑i nuu ñayiu ka jandixa xa taxnuni Ianyuux nuu‑i.
61 N‑jaʼan ɨnka ntuku‑s nuu‑ia:
—Maestru,
nkuitandijun ñaʼa‑da,
ko vatuka xa kiʼna ka na jɨn nu koto‑da janda ndoo ñayiu io veʼe‑da,
te juñaʼa‑da nuu‑i:
“Kutuu koio,
te kixee‑r” —kuu‑s,
xiaʼan‑s.
62 Te n‑jaʼan‑ia nuu‑s:
—Se n‑kixeʼe xa kidatniu‑s xiʼin nkutu,
te ngonenuu‑s ichi yata‑s,
ñatu xiniñuʼu‑s xa kadatniu‑s nuu ñuʼu.
Daa kuu dava ñayiu juini xa kɨu tnaʼa‑i nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i.