Ñadɨʼɨ n‑ka chindee Jesús
8
Nu n‑yaʼa xijan,
n‑yaʼa‑ia xiʼin uxi uu se dakuaʼa‑ia jan ñuu xiʼin ñuu xa n‑xian tnuʼu‑ia ñayiu nax kada‑i xa kɨu tnaʼa‑i nuu ñayiu ka jandixa xa taxnuni Ianyuux nuu‑i.
Nani n‑xeʼen‑ia ñuu kuechi,
dani n‑xeʼen‑ia ñuu naʼnu.
2 Dɨuni n‑kunduu‑ia xiʼin ñá n‑ndadavaʼa‑ia.
Dava‑ña n‑ka tnaʼa kueʼe,
te dava‑ña n‑ka ñuʼu ñaʼa xaloko.
Dɨuni n‑kunduu‑ia xiʼin kueʼe ka ñadɨʼɨ.
Ɨɨn‑ña nani María Magdalena.
Ñá yaʼa n‑ñuʼu ñaʼa uxa xaloko.
3 Ɨnka‑ña nani Juana.
Ñadɨʼɨ Chuza,
se n‑xo netniu xa n‑yɨndaʼa‑s xaxii Herodes kuu‑ña.
Ɨnka‑ña nani Susana.
N‑ka xo xiaʼan‑ña Jesús xiʼin se dakuaʼa‑ia xa n‑ka ndoñuʼu‑ia xiʼin‑s.
Mujeres Discípulos
Se xitu trɨu
4 Kueʼe ñuu n‑ka taka nuu Jesús.
Te n‑jaʼan‑ia tnuʼu kandee.
Xiaʼan‑ia:
5 —N‑xio ɨɨn se n‑xo xitu trɨu.
Juan dadaʼu‑s trɨu‑s.
Dava trɨu n‑dadaʼu‑s jan n‑ndava ichi,
te n‑xeñi niʼno ñayiu.
N‑ka xee chilidaa,
te n‑ka xaxi‑tɨ.
6 Dava trɨu jan n‑ndava nuu kaa yuú.
N‑ka xite,
te n‑yichi chi ña tuu na koʼyo io nuu ñuʼu.
7 Dava trɨu jan n‑ndava nuu yuku iñu,
te ntdaa n‑ka xite,
ko ña n‑xejoon yuku iñu jan xa kueʼnu ka trɨu jan,
te n‑ka kudichi kuiñi‑i.
8 Te dava trɨu n‑xe kava nuu ñuʼu kojon.
N‑xaʼnu,
te n‑kuaʼa.
Ntnaʼa ɨɨn ɨɨn yoko trɨu ñuʼu ɨɨn ɨɨn cientu nuni.
N‑jaʼan ka Jesús,
te xee n‑jaʼan‑ia:
—Xaxeʼe xa xnini‑n xa jaʼan‑r,
xijan kuu xa kunini vaʼa‑n xa na kutnuni ini koio‑n.
9 Ijan dada juaʼan dɨɨn Jesús xiʼin se dakuaʼa‑ia,
te n‑ka xijan tnuʼu ñaʼa‑s nax kuu xa dijan n‑najani‑ia.
10 Te xiaʼan‑ia:
—Kida Ianyuux xa kutnuni ini‑n ɨɨn ɨɨn‑n ɨɨn xa mee ni‑ia xini.
Xa kakuneʼe‑ia kuu xa taxnuni‑ia nuu‑n,
ko nuu dava ka ñayiu n‑jaʼan‑r tnuʼu kandee xa ma kutnuni ini‑i xa n‑jaʼan‑r.
Xijan kuu xa kundeʼa koio‑i,
ko ma kutnuni ini‑i.
Teku koio‑i,
ko dani ma kutnuni ini‑i.
11 Xaʼa kuu xa n‑najani‑r.
Trɨu kuu ná kuu tnuʼu Ianyuux.
12 Ichi nuu n‑ndava trɨu jan kuu dava ñayiu ka teku tnuʼu‑ia.
Xee Kuiʼna nuu‑i,
te dadaʼu ini‑i‑yɨ xa maxku kukanu ini ñaʼa koio‑i,
te ma nanitaʼu‑i.
13 Nuu kaa yuú nuu ndava dava trɨu jan kuu ná kuu dava ñayiu xnini tnuʼu Ianyuux.
Ka kudɨ ini‑i,
te ka jandixa‑i tnuʼu jan.
Ña tuu na yoʼo trɨu jan n‑xika.
Xaku ni kɨu ka jandixa‑i xijan,
te hora kuiʼa ka kida ñaʼa dava ñayiu,
ka dandoo‑i xa n‑ka jandixa‑i.
14 Nuu ñuʼu nuu ndava trɨu meʼñu yuku iñu te n‑kida yuku iñu xa n‑kuchachi trɨu jan,
kuu ñayiu xnini tnuʼu jan,
te ka chi ini‑i nuu nax yaʼa koio‑i.
Dɨuni yo ka kukajan ini‑i xa nkotuu kuika‑i.
Yo ka jun ini‑i xa kada koio‑i xa ka kukajan ini anu‑i.
15 Nuu ñuʼu vaʼa nuu n‑ndava trɨu,
xijan kuu ná kuu ñayiu kida xa vaʼa chi vaʼa anu‑i.
Ka teku‑i tnuʼu Ianyuux,
te idii ni vuelta ka xajan‑i anu‑i xa ka jandixa‑i tnuʼu‑ia,
te ka teyɨka‑i mee‑i xa ka kida‑i xavaʼa.
La Parábola del Sembrador y la Semilla
N‑kakuneʼe Jesús candil n‑kɨu ndeyu
16 ʼÑayo ñayiu natnuu candil,
te chindeyu‑i candil jan kɨdɨ a ku jantuu‑i kaʼa xito.
Ñayo daa kida chi jandodo‑ro ɨɨn nuu dujun xa na koo kanda nuu ñayiu kɨu xiti veʼe‑ro.
17 Xa naʼi kida ñayiu vitna,
xijan kundeʼa koio ñayiu na xee kɨu.
Xa naʼi ka jaʼan ñayiu vitna,
teku koio ñayiu na xee kɨu.
18 Chinuu koio xa na kutnuni ini‑n nax ka teku‑n chi ñayiu ka kutnuni ini,
kutnuni koio ka ini‑i.
Te ñayiu itaʼu ni ka kutnuni ini,
ka tu ini‑i xa yo vaʼa ka kutnuni ini‑i,
ñayiu ijan ndunaa koio xa n‑ka kutnuni ini‑i —kuu Jesús,
xiaʼan‑ia.
Parábola de la Lámpara
N‑xee dɨʼɨ Jesús xiʼin ñani‑ia nuu tuu‑ia
19 Ɨɨn vuelta n‑xee dɨʼɨ Jesús xiʼin ñani‑ia veʼe nuu tuu‑ia,
te ña n‑kuaʼa xa kɨu koio‑ña veʼe jan chi kueʼe ñayiu xyuku.
20 Te n‑xian tnuʼu ɨɨn se n‑xian tnuʼu Jesús:
—Ndetu ñaʼa dɨʼɨ‑n xiʼin ñani‑n yata veʼe ya xa ndatnuʼu koio‑ña xiʼin‑n.
21 Te xiaʼan Jesús nuu ñayiu xyuku ijan:
—Ñayiu xnini tnuʼu Ianyuux te ka jandixa‑i‑ia,
ka kuu dɨʼɨ‑r,
ñani‑r,
kuʼa‑r tuku.
N‑nujani Jesús tachi ndeʼe kane nuu mar
22 Ɨnka kɨu n‑keé Jesús xiʼin se dakuaʼa‑ia xiti ɨɨn barcu,
te xiaʼan‑ia nuu‑s:
—Na jɨʼɨn‑ro ɨnka lado yuʼu mar.
N‑ka nandaxi‑s barcu,
te n‑ka dakaka‑s xa juaʼan koio‑s xiʼin‑ia.
23 Nu n‑ka kudava‑s nuu mar,
te n‑kidi‑ia.
N‑kane ɨɨn tachi ndeʼe.
Vax chitu ndute xiti barcu.
Io n‑kuu.
24 N‑ka xe dandoto ñaʼa se dakuaʼa‑ia.
Ka xiaʼan‑s:
—Maestru,
Maestru,
vax nduxi‑ro nuu ndute.
N‑ndokoo‑ia te n‑kudeen‑ia nuu tachi xiʼin nuu ndute xekandava.
Nanii nga n‑kuu.
N‑nujuiin tachi xiʼin ndute.
25 Te xiaʼan Jesús:
—¿Ña ka kukanu ini ñaʼa‑n a?
N‑ka yuʼu‑s te ka xiaʼan tnaʼa‑s:
—¿Jundu kuu se yaʼa xa taxnuni‑s nuu ntdaa xa io?
Nde tachi xiʼin ndute jandixa ñaʼa.
Jesús Calma la Tormenta
N‑kineʼe Jesús xaloko xñuʼu ñaʼa ɨɨn se Gadara
26 Ijan dada juaʼan naʼi‑ia xiʼin‑s,
te n‑xee‑ia xiʼin‑s ɨnka lado yuʼu mar jan nuu nani Gadara,
nuu ndeʼa tnaʼa xiʼin Galilea.
27 N‑ka nane‑s xiʼin Jesús barcu,
te n‑xetuʼa ñaʼa ɨɨn se Gadara xñuʼu ñaʼa xaloko.
N‑kunaʼa ña niʼno‑s daʼma.
Io vichi‑s.
Ña ndoo‑s veʼe‑s chi n‑xo ndoo‑s yau kava nuu xyɨnduxi ndɨyɨ.
28-29 Kueʼe vuelta n‑ka keé ñaʼa xaloko,
te n‑ka xo duku ñaʼa ñayiu cadena.
N‑ka xo duku ñaʼa‑i yoʼo.
Te n‑xo ndee ñaʼa‑i xa na ñaʼa kunu‑s,
ko n‑xo xaʼnde‑s cadena jan xiʼin yoʼo jan,
te n‑ka xo kandeka ñaʼa xaloko jan n‑ka xo xeʼen nuu ñatu nga juun dau,
te ñayo ñayiu io.
N‑xini‑s Jesús,
te xee n‑kana‑s,
te n‑xe juiin xiti‑s nuu‑ia.
Xiaʼan‑s:
—Jesús,
Daʼya Yɨɨ Ianyuux,
Ia taxnuni ka.
¿Nax juun ñaʼa‑n?
Xijan taʼu‑da nuu‑n xa maxku yo ndeʼe kada uʼu ñaʼa‑n —kuu‑s,
xiaʼan‑s.
Te n‑taʼu tniu Jesús xa kee xaloko jan se ijan.
30 Te n‑xijan tnuʼu ñaʼa Jesús:
—¿Nax nani‑n?
Xiaʼan‑s:
—Yo kueʼe dɨu‑da io.
Duʼa xiaʼan‑s chi yo kueʼe xaloko xñuʼu anu‑s.
31 Te n‑ka xijan taʼu xaloko xñuʼu anu‑s nuu Jesús xa maxku taʼu tniu‑ia nuu‑i xa keé koio‑i nua ña xe ndɨʼɨ.
32 Kueʼe kuchi xñuʼu xeʼe yuku io ijan.
N‑ka jaʼan xaloko jan xa na juejoon‑ia xa keé koio‑i kuchi jan.
Te n‑xejoon‑ia.
33 N‑ka kee xaloko jan anu se ijan,
te n‑ka keé‑i kuchi jan,
te ñama n‑ka kendava‑t ɨɨn nuu ndichi.
N‑ka kekava‑t nuu mar,
te n‑ka xiʼí‑t.
34 Nu n‑ka xini se xñunuu kuchi jan xa duʼa n‑yaʼa,
te n‑ka kendava‑s.
Ka nuʼu‑s ñuu‑s jan xa najani koio‑s nax n‑kuu nuu ñayiu ñuu‑s xiʼin nuu ñayiu io yuku.
35 Juan ndeʼa koio ñayiu ñuu jan xa n‑kuu,
te n‑ka xee‑i nuu Jesús.
N‑ka xini‑i xa n‑ndvaʼa se n‑xo kuʼu jan.
Dɨuni n‑ka xini‑i xa nukoo‑s nuu nukoo Jesús.
Niʼno‑s daʼma,
te n‑naniʼi‑s xaxtnuni‑s.
N‑ka yuʼu anu ñayiu n‑ka xini‑sɨ.
36 Ñayiu n‑ka xini xa n‑ka kee xaloko n‑ñuʼu anu se ijan n‑ka najani xa n‑yaʼa nuu ñayiu n‑ka xee nuu Jesús.
37-39 Te kueʼe ñayiu ñuu nadukunduu Gadara n‑ka xee.
N‑ka jaʼan‑i nuu Jesús xa na ndee‑ia ijan chi yo ka yuʼu‑i.
N‑jaʼan se n‑ndvaʼa jan nuu Jesús xa na kandeka ñaʼa‑ia jɨʼɨn.
Te xiaʼan‑ia:
—Juan nuʼu veʼe‑n,
te najani nax n‑kida ñaʼa Ianyuux nuu ñayiu xtuu veʼe‑n.
Ijan dada n‑ndee Jesús barcu,
te n‑nangondita‑ia.
Se n‑ndvaʼa jan,
juan nuʼu‑s veʼe‑s,
te n‑najani‑s nuu ntdantuʼu ñayiu ñuu‑s nax n‑kida ñaʼa Jesús.
Sanación de lo Demoniaco
N‑ndadavaʼa Jesús daʼya dɨʼɨ Jairo xiʼin ñá n‑xe kajuʼun daʼma‑ia
40 Nu n‑nxee Jesús yuʼu ndute nuu n‑kee‑ia,
te n‑ka kuvete ñayiu xyuku ijan chi n‑ka xo ñu ini‑i xa kuiko‑ia.
41-42 Ijan n‑xee ɨɨn se nani Jairo.
Se kida veñuʼu kuu‑s.
Idii ni daʼya dɨʼɨ‑s io.
Xika‑i uxi uu kuia.
N‑xe juiin xiti‑s nuu Jesús,
te n‑jaʼan‑s nuu‑ia xa na jɨʼɨn‑ia veʼe‑s chi kuʼu daʼya dɨʼɨ‑s.
Viʼi nga ndetnɨɨ anu‑i.
Ijan juaʼan Jesús,
te diko ka chitaʼi ñaʼa koio ñayiu xndijun ñaʼa juaʼan.
43 Nuu ñayiu xndijun ñaʼa jan yɨtnaʼa ɨɨn ñadɨʼɨ kuʼu.
N‑kuu uxi uu kuia ndita ñaʼa nɨñɨ.
Ntdaa tvini n‑xo nevaʼa‑ña n‑xetniu‑ña xa n‑xo xeʼen‑ña nuu setatna xa kada tatna ñaʼa koio‑s,
ko ñayo setatna jan n‑kuaʼa n‑ndadavaʼa ñaʼa‑s.
44 N‑xe ndeʼe‑ña yata Jesús,
te n‑xe juʼun‑ña ndɨkɨ xeʼe daʼma‑ia.
Hora ijan ni n‑yichi ñaʼa nɨñɨ.
45 Te n‑xijan tnuʼu Jesús ñayiu xndijun ñaʼa jan:
—¿Jundu n‑xe juʼun ñaʼa?
N‑ka jaʼan ntdaa ñayiu jan xa ñayo‑i n‑xe juʼun ñaʼa.
Te xiaʼan Spedru nuu‑ia:
—Maestru,
kueʼe ñayiu xndijun ñaʼa;
diko ka chitaʼi ñaʼa koio‑i xa kueʼe‑i.
46 Xiaʼan ntuku Jesús ɨnka vuelta:
—N‑xe juʼun ñaʼa ɨɨn ñayiu chi n‑tuu‑r xa n‑kida‑r ɨɨn xa n‑kida‑r.
47 Nu n‑tu ini ñá ijan xa ma kuu xa chidaʼu‑ña xa n‑kida‑ña,
te n‑nɨʼɨ‑ña.
N‑xe juiin xiti‑ña nuu Jesús chi mee‑ña n‑xe juʼun ndɨkɨ xeʼe daʼma‑ia.
N‑najani‑ña nuu ntdaa ñayiu ijan nakuenda n‑xe juʼun‑ña daʼma‑ia,
te janda n‑kuu xa danaa n‑ndvaʼa‑ña.
48 Te xiaʼan Jesús nuu‑ña:
—Xaxeʼe xa kukanu ini ñaʼa‑n,
xijan kuu xa n‑ndvaʼa‑n.
Juaʼan xiʼin xavii xavaʼa.
49 Nɨni duʼa jaʼan Jesús,
n‑xee ɨɨn se xinokuechi nuu se kida veñuʼu jan.
N‑jaʼan‑s nuu‑s:
—N‑xiʼí daʼya dɨʼɨ‑n.
Maxku dakuita‑n tiempo maestru ya.
50 Nu n‑teku Jesús,
te xiaʼan‑ia nuu se kida veñuʼu jan:
—Maxku tnau ini‑n.
Diko ni kukanu ini Ianyuux,
te ndvaʼa daʼya dɨʼɨ‑n.
51-53 Nu n‑xee‑ia veʼe se ijan,
ka ndaʼi xa ka ndaʼi koio ñayiu xyuku ijan.
Te n‑jaʼan Jesús nuu‑i:
—Maxku ku ndaʼi koio‑n chi ña n‑xiʼí‑i,
diko ni tachi‑i juaʼan.
N‑ka xakundee ñaʼa ñayiu xyuku ijan chi n‑ka xini‑i xa n‑xiʼí‑i.
Diko ni Spedru,
Sua,
Jacobo xiʼin tadɨʼɨ dichi kuu ndɨyɨ jan,
n‑xejoon‑ia xa kɨu koio‑s xiʼin‑ia veʼe nuu kaa‑i;
ñatu n‑xejoon‑ia xa kɨu ka ɨnka ñayiu.
N‑xetuʼa‑ia‑i
54 te n‑tnɨɨ‑ia ndaʼa‑i,
te n‑jaʼan‑ia nuu‑i:
—Ndokoo,
Lungo.
55 N‑nandoto‑i.
Danaa n‑ndokoo‑i,
te n‑taʼu tniu Jesús xa na juñaʼa dɨʼɨ‑i xa kaxi‑i.
56 N‑ka yuʼu tadɨʼɨ‑i,
te n‑jaʼan‑ia xa maxku nde ku jaʼan ñayiu xyuku ijan xa n‑yaʼa;
mee ni‑i na kunaʼa.
La hija de Jairo es devuelta a la vida