Se xitu trɨu
13
Kɨu ni ijan n‑ka kee‑da xiʼin Jesús veʼe tuu‑ia.
Juaʼan koio‑da xiʼin‑ia yuʼu mar,
te n‑nukoo‑ia ijan.
2 Kueʼe ñayiu n‑ka taka yuʼu mar jan.
Xaxeʼe xijan n‑keé‑ia ɨɨn barcu,
te n‑nukoo‑ia xiti barcu jan.
3 Kueʼe xa n‑jaʼan‑ia nuu‑da ntdaa‑da xa dakuaʼa ñaʼa‑ia.
N‑jaʼan‑ia:
—N‑xio ɨɨn se xitu trɨu.
Juan dadaʼu‑s trɨu‑s.
4 Dava trɨu n‑dadaʼu‑s jan n‑ndava ichi,
te n‑ka xee chilidaa te n‑ka xaxi‑tɨ.
5 Dava trɨu n‑ndava nuu ñuʼu yadi nuu kaa yuú.
Yachi n‑ka xite,
chi kakoʼyo nuu ñuʼu jan,
6 ko nu n‑ndii,
n‑ka dii te n‑ka yichi xaxeʼe xa ña n‑xika yoʼo‑i.
7 Dava trɨu n‑ndava nuu yuku iñu.
Ntdaa n‑ka xite,
ko ña n‑xejoon yuku iñu jan xa kueʼnu,
te n‑ka kuchachi.
8 Dava trɨu n‑xe kava nuu ñuʼu kojon jan n‑xaʼnu te n‑kuaʼa.
Ntnaʼa ɨɨn ɨɨn yoko trɨu ñuʼu ɨɨn ɨɨn cientu nuni.
Dava yoko trɨu jan n‑kee uni diko uni diko nuni.
Dava yoko trɨu jan n‑kee oko uxi,
oko uxi nuni.
9 Xaxeʼe xa xnini‑n xa jaʼan‑r kunini vaʼa koio xa na kutnuni ini‑n.
10 Te n‑ka xetuʼa ntdaa daña‑ia.
Ka xiaʼan‑da:
—¿Nakuenda jaʼan‑n tnuʼu ñayo ñayiu kutnuni ini?
11 Te n‑jaʼan Jesús nuu‑da ntdaa‑da:
—Kida Ianyuux xa kutnuni ini koio‑n xa mee‑ni‑ia naʼa,
ko dava ka ñayiu ñatu juini‑ia xa kutnuni ini‑i.
Xa kakuneʼe‑r kuu xa tuu‑ia andɨu te taxnuni‑ia nuu‑n.
12 Ñayiu ka kutnuni ini xaʼa vitna,
kutnuni vaʼa ka ini‑i kɨu jɨʼɨn‑ro.
Ñayiu ña ka kutnuni vaʼa ini vitna,
ni itaʼu ma kutnuni ini koio‑i kɨu jɨʼɨn‑ro.
13 Xijan kuu xa jaʼan‑r tnuʼu ña ka kutnuni ini‑i nuu‑i.
Xijan kuu xa:
Kundeʼa‑i,
ko mayo‑i ke ini.
Kunini koio‑i,
ko mayo‑i kutnuni ini.
14 Tnuʼu yaʼa n‑chidotnuni Isaías.
Duʼa n‑chidotnuni‑s:
Juini dani na kunini koio‑n,
ko mayo‑n kutnuni ini.
Juini dani na kundeʼa koio‑n,
ko mayo‑n ke ini.
15 Ma jandixa ñayiu tnuʼu teku‑i,
chi unu xee ini‑i.
Ñatu ke ini‑i,
ni ñatu kutnuni ini‑i.
Kuenda kɨu n‑xadɨ‑i doʼo‑i xa maxku teku koio‑i.
Kuenda kɨu n‑xadɨ‑i nuu‑i xa maxku kundeʼa‑i.
Duʼa kida‑i,
chi ñatu juini‑i xa kutnuni ini‑i.
Ni ñatu juini‑i xa natu ini‑i xa n‑ka kida‑i kuechi xa na kuaʼa taxkanu ini‑r‑yɨ te dananitaʼu‑r‑yɨ.
Duʼa n‑chidotnuni‑s.
16 ʼNaka taʼu kuu koio ndoʼo chi xndeʼa‑n xa kida‑r te xnini‑n xa jaʼan‑r te ka kutnuni ini‑n nax kuu xa jaʼan‑r.
17 Na jaʼan ndaa‑r xa kueʼe se n‑jaʼan nuu ñayiu xa n‑jaʼan Ianyuux xiʼin dava ka ñayiu ka jandixa xa n‑taʼu tniu‑ia n‑ka juini xa jini koio‑i xa kida‑r.
N‑ka juini‑i xa jini‑i xa xndeʼa‑n vitna,
ko ñayo‑i n‑xini.
N‑juini‑i xa kunini koio‑i tnuʼu xnini mee‑n,
ko ña n‑kuu xa kunini‑i.
18 ʼKunini koio na jaʼan‑r nax kuu cuentu se xitu trɨu.
19 Ñayiu ka teku nax io xa kada‑i xa kɨu tnaʼa‑i nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i,
te ña ka kutnuni ini‑i xa n‑ka teku‑i,
kuenda kɨu ichi nuu ndava trɨu jan ka kuu‑i.
Xee Kuiʼna te dajaʼan ñaʼa‑i xa maxku kunini koio ka‑i tnuʼu jan.
20 Nuu kaa yuú nuu n‑ndava trɨu jan kuu ná kuu ñayiu xnini tnuʼu Ianyuux.
Ka kudɨ ini‑i te yachi ka jandixa‑i tnuʼu jan.
21 Ña tuu na yoʼo trɨu n‑xika nuu ñuʼu jan.
Xijan kuu ná kuu ñayiu xaku ni kɨu jandixa tnuʼu jan.
Na ndaʼu yaʼa‑i a kida ñaʼa dava ka ñayiu ɨɨn xa kida ñaʼa‑i xaxeʼe xa ka jandixa‑i xa jaʼan‑r,
te ka dandoo‑i xa n‑ka dakuaʼa‑i xaxeʼe xa ka kujanuu‑i.
22 Nuu ñuʼu nuu n‑ndava trɨu meʼñu yuku iñu,
ka kuu ñayiu ka teku xa jaʼan‑r.
N‑kida yuku iñu xa n‑kuchachi trɨu jan,
te ñatu n‑kuaʼa.
Ka chi ini ñayiu ijan xa ma niʼi koio‑i tvini xa kutuu vaʼa koio‑i ñuñayiu.
Yɨ ini ka‑i xijan dada Ianyuux,
te ña ka kida ka‑i xa juini‑ia.
23 Nuu ñuʼu vaʼa nuu n‑daʼu trɨu jan,
xijan kuu ñayiu xnini tnuʼu Ianyuux,
te ka kutnuni ini‑i.
Dava yoko trɨu jan n‑kee ɨɨn cientu ɨɨn cientu nuni.
Dava yoko trɨu jan n‑kee uni diko,
uni diko nuni.
Dava yoko jan n‑kee oko uxi,
oko uxi nuni —kuu Jesús,
n‑jaʼan‑ia.
Nuu ñuʼu trɨu n‑xaʼnu cebadilla
24 Ijan dada n‑jaʼan ka‑ia ɨnka tnuʼu kandee nuu ñayiu xyuku ijan.
Xiaʼan‑ia:
—Kuenda kɨu ɨɨn se xitu trɨu kuu Ianyuux xa taxnuni‑ia nuu ñayiu.
N‑dadaʼu‑s trɨu nuu ñuʼu‑s.
25 Nu n‑kidi‑s,
n‑ka xe kate se ka xini uʼu ñaʼa ndɨjɨn cebadilla nuu n‑dadaʼu‑s trɨu jan,
te n‑ka ndee‑s;
ka nuʼu‑s.
26 N‑xite trɨu jan te n‑ka xaʼnu.
Dɨuni n‑ka xaʼnu cebadilla.
N‑ka xini se ka xinokuechi nuu xtoʼo ñuʼu jan xijan,
27 te n‑ka xe juña tnuʼu‑s xtoʼo‑s.
Ka xiaʼan‑s:
“Dito,
¿Nax kuu xa n‑kane cebadilla nuu trɨu‑n?,
te mee ni trɨu vaʼa n‑dadaʼu‑n”,
kuu‑s,
ka xiaʼan‑s.
28 Xiaʼan xtoʼo‑s nuu‑s:
“Xijan n‑kida ɨɨn se xini uʼu ñaʼa.”
Te ka xiaʼan se xinokuechi jan nuu‑s:
“¿Nax kachi‑n?
¿Jɨn tnuʼu koio‑da cebadilla,
te janyuku‑da ɨɨn nuu janyuku‑da u?”
29 Te xiaʼan‑s:
“Ñaʼa,
maxku tnuʼu koio‑n na ñaʼa tnuʼu koio‑n xiʼin nde trɨu.
30 Daa na koo naʼi nde kɨu na ndoneʼe‑ro.
Kɨu ijan juñaʼa‑r nuu se kaʼnde trɨu jan.
Kiʼna ka cebadilla kaʼnde koio,
te janyuku koio‑n xa dakeé koio‑n nuu nuʼu.
Ijan dada kaʼnde koio‑n trɨu jan te chiʼi‑n ɨɨn yaka.”
Kuu xtoʼo ñuʼu trɨu jan,
n‑xiaʼan‑s nuu se ka xinokuechi nuu‑s.
N‑kakuneʼe Jesús ndɨjɨn tnumaxtaxa xiʼin levadura
31 Ijan dada n‑jaʼan‑ia ɨnka xa n‑jaʼan‑ia nuu‑da ntdaa‑da xiʼin nuu ñayiu xyuku ijan:
—Ñayiu n‑kɨu tnaʼa nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i nde andɨu kuu ná kuu ndɨjɨn tnumaxtaxa.
N‑dakeé ɨɨn se n‑dakeé idii ni ndɨjɨn‑tnu nuu ñuʼu‑s.
32 Yava ka ndɨjɨn tnumaxtaxa dada ndɨjɨn kuʼu,
ko dujun ka xaʼnu‑tnu dada kuʼu te ka xajan chilidaa taka‑tɨ daʼnda‑tnu.
33 Ijan dada n‑jaʼan‑ia ɨnka tnuʼu kandee nuu‑da ntdaa‑da:
—Ñayiu n‑kɨu tnaʼa nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i,
ka kuu ná kuu levadura.
N‑tnɨɨ ɨɨn ñadɨʼɨ levadura te n‑daka niʼno‑ña xiʼin oko uu litro yuchi trɨu.
N‑ndaa yuxa jan nde n‑xee na koo —kuu Jesús,
n‑jaʼan‑ia.
34 Diko ni tnuʼu kandee n‑xo jaʼan‑ia nuu‑da xiʼin nuu ñayiu n‑ka xo nataka nuu‑ia;
ña n‑xo jaʼan ndaa‑ia.
35 Xijan n‑xo jaʼan‑ia xa na jɨn tnaʼa xa n‑chidotnuni ɨɨn se n‑jaʼan nuu ñayiu xa n‑jaʼan Ianyuux.
N‑chidotnuni‑s:
Tnuʼu kandee jaʼan‑r na dakuaʼa‑r ñayiu.
Juña tnuʼu‑r‑yɨ ɨɨn xa mee ni Ianyuux naʼa nde na n‑xe kavatuu ñuñayiu.
N‑jaʼan Jesús xa ñayiu ka kida xaloko kuu ná kuu cebadilla
36 Ijan dada n‑dandoo‑ia ñayiu xyuku ijan te n‑xe juindodo nuu‑ia xa juan nuʼu‑ia veʼe n‑xeen nuu‑ia.
Ijan dada xndijun uxi uu daña,
se dakuaʼa ñaʼa‑ia juaʼan veʼe‑ia.
Te ka xiaʼan‑da nuu‑ia:
—¿Nakuenda n‑kakuneʼe‑n xa n‑kane cebadilla nuu kaa trɨu?
37 Te n‑jaʼan Jesús nuu‑da ntdaa‑da:
—Se n‑dadaʼu trɨu kuu ruʼu,
Ia kuu ñayiu,
38 te ñuʼu trɨu kuu ñuñayiu.
Trɨu ka kuu ñayiu n‑ka kɨu tnaʼa nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i.
Cebadilla ka kuu ñayiu kida xaloko juini Kuiʼna.
39 Se xini uʼu ñaʼa te n‑xate‑s cebadilla kuu Kuiʼna.
Trɨu n‑yichi kuu ñayiu kuyuku kɨu na naa ñuñayiu.
Se kaʼnde trɨu te taxtnaʼa‑s kuu ángel,
ia ka xinokuechi nuu Ianyuux.
40 Xa keé cebadilla nuu nuʼu kuu xa yaʼa na naa ñuñayiu.
41 Kɨu ijan tundaʼa ruʼu,
Ia kuu ñayiu,
ángel,
ia ka xinokuechi nuu Ianyuux,
xa kineʼe dɨɨn‑ia ñayiu ñatu ka jandixa tnuʼu n‑jaʼan Ianyuux nuu ñayiu vaʼa.
Ñayiu yaʼa n‑ka dajaʼan dava ka ñayiu xa maxku jandixa ka‑i Ianyuux.
Ma kandeka tnaʼa ka‑i xiʼin ñayiu n‑ka kɨu tnaʼa nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i.
42 Dakeé‑ia ñayiu jan andea.
Ijan ndeʼe ndaʼi koio‑i te ndeʼe kiti ini‑i nuu Ianyuux.
43 Kɨu ijan ndii ñayiu n‑ka jandixa xa n‑jaʼan Ianyuux ná ndii ngandii.
Xaxeʼe xa xnini‑n xa jaʼan‑r kunini vaʼa koio xa na kutnuni ini‑n.
Ná kuu ɨɨn xa yo yaʼu xiʼin perla kuu nuu taxnuni Ianyuux
44 ʼKuenda kɨu ɨɨn xa yo yaʼu yɨnduxi nuu ñuʼu xitu ɨɨn ñayiu kuu nuu taxnuni Ianyuux.
Hora na naniʼi ɨɨn se naniʼi xijan,
nachinduxi‑s.
Xaxeʼe xa yo kuvete‑s xa n‑naniʼi‑s xaʼa,
jɨn nudiko‑s ntdantuʼu xaxii‑s te jueen‑s ñuʼu ijan.
45 ʼDɨuni kuenda kɨu ɨɨn perla yo yaʼu kuu nuu taxnuni Ianyuux.
Se xko xeen perla te nadiko‑s,
46 na jini‑s ɨɨn perla yo yaʼu,
nadiko‑s ntdantuʼu xaxii‑s te jueen‑s perla jan.
Kuenda kɨu ñunu chaka kuu nuu taxnuni Ianyuux
47 ʼKuenda kɨu ñunu tava‑ro chaka kuu nuu taxnuni Ianyuux.
N‑keé ñunu jan nuu mar,
te kueʼe nuu chaka n‑ka keé xiti‑i.
48 Nu n‑chitu ñunu jan,
te n‑ka ñuʼu se ka tava chaka ñunu jan yuʼu mar,
te n‑ka nukoo‑s xa n‑ka kineʼe dɨɨn‑s chaka vaʼa.
N‑ka dakee‑s chaka vaʼa xiti yɨka,
te n‑ka dajane‑s chaka ña ka xiniñuʼu.
49 Duʼa yaʼa ñayiu na naa ñuñayiu.
Kixi ángel,
ia ka xinokuechi nuu Ianyuux te kaxi koio‑ia ñayiu ka jandixa xa taʼu tniu Ianyuux nuu ñayiu loko.
50 Dakeé koio‑ia ñayiu loko jan andea.
Ijan ndeʼe ndaʼi koio ñayiu jan,
te ndeʼe kiti ini‑i nuu Ianyuux —kuu Jesús,
n‑jaʼan‑ia nuu‑da ntdaa‑da.
51 Ijan dada n‑xijan tnuʼu ñaʼa Jesús ntdaa‑da:
—¿N‑ka kutnuni ini‑n xa n‑jaʼan‑r a?
—Joon —kuu‑da,
ka xiaʼan‑da nuu‑ia.
52 Te n‑jaʼan‑ia ɨnka ntuku tnuʼu kandee:
—Nux ka kaʼu se ka tuʼa vaʼa ley n‑chidotnuni Moisés ley Ianyuux kakuneʼe xa taxnuni‑ia nuu ñayiu,
kuenda kɨu ɨɨn xtoʼo veʼe ka kuu‑s xa koto‑s xa yo yaʼu nevaʼa‑s,
te kineʼe‑s xa ma juetniu ka‑s.
Nani kineʼe‑s ndatniu naʼa n‑kuu io,
dani kineʼe‑s ndatniu xee —kuu‑ia,
n‑jaʼan‑ia.
Ñuu nuu ñatu ka najuen tnuʼu ñayiu se ka jaʼan xa n‑jaʼan Ianyuux
53 Nu n‑yaʼa xa n‑jaʼan‑ia ntdaa tnuʼu ijan nuu ñayiu,
te n‑ndee‑ia ijan.
54 N‑naxee‑ia ñuu‑ia,
te n‑xo dakuaʼa‑ia ñayiu xiti veñuʼu ijan.
N‑ka yuʼu anu ñayiu te n‑ka xiaʼan tnaʼa‑i:
—Nava kuaʼa‑s xaʼa.
¿Jundu n‑dakuaʼa ñaʼa xa yo vaʼa tuʼa‑s?
¿Jundu n‑tundaʼa ñaʼa xa taxnuni‑s?
55 Daʼya carpinteru ni kuu‑s.
Dɨʼɨ‑s kuu María te ñani‑s kuu Jacobo,
José,
Simón,
Judas du.
56 Dɨuni yaʼa xtuu kuʼa‑s.
¿Ndexu n‑kuaʼa‑s ntdaa xaʼa?
57 Ña n‑ka xe ini‑i‑ia chi ñatu n‑kida‑ia xa n‑ka ñu ini‑i xa kada‑ia.
Te xiaʼan‑ia nuu‑i:
—Davaʼa nga ñuu ka najuen tnuʼu ñayiu se ka jaʼan tnuʼu Ianyuux nuu ñayiu.
Idii nga ñuteyu mee‑s ña ka xe ini ñaʼa ñayiu.
Dɨuni ña xe ini ñaʼa ñayiu xtuu nukee nuveʼe‑s.
58 Xaxeʼe xa ña n‑ka kukanu ini ñaʼa ñayiu ñuu‑ia jan,
xijan kuu xa ña n‑kida‑ia kueʼe milagru.