Jamay junaqpä Jesús munayyuq kanqan
6
Jamay junaqchömi trïgu poquraykaq chakrakunapa discïpulunkunawan Jesús päsaykäyarqan. Tsaypa päsarmi discïpulunkuna trïguta pallaskir uchuyarqan. 2 Tsayta rikarmi fariseukuna niyarqan: “¿Imanirtä jamay junaq kaykaptin leynintsikta mana cäsur trïguta pallaykäyanki?”
3 Jesúsnami nirqan: “¿Manaku imaypis liyiyashqayki yanapaqninkunawan mallaqar David imata ruranqantapis? 4 Davidshi Tayta Diospa wayinman yaykur Diospä churayanqan tantata mikunä. Tsaynöllashi paywan aywaq runakunatapis qaranä. Tsay tantaqa manami David ni paywan kaykaq runakuna mikuyänanpätsu karqan, tsaypa trokinqa sacerdötikunalla mikuyänanpämi”.
5 Tsaynö niskirnami Jesús nirqan: “Runapa Tsurinqa jamay junaqpäpis munayyuqmi”.
Makin wanushqa runata jamay junaqcho Jesús alliyätsinqan
6 Tsaypita juk jamay junaqnami sinagögaman yaykur Jesús yachatsirqan. Tsaychömi derëcha kaq makin wanushqa runapis kaykarqan. 7 Tsayta rikarmi ley yachatsikuqkuna y fariseukuna Jesústa rikaraykäyarqan jamay junaqcho alliyätsiptinqa tsay achäquilla contran shäriyänanpä.
8 Tsaynö yarpaykäyanqanta musyarmi makin wanushqa runata Jesús nirqan: “Shärir runakunapa chawpinman ichiy”.
Niptinmi tsay runa ichirkurqan. 9 Nirkurnami runakunata Jesús tapurqan: “Kanan mä niyämay. Jamay junaqcho ¿allitaku o mana allitaku rurashun? Runa mayintsikta ¿salvashunku o ‘wanukutsunpis’ nishunku?”
10 Tsaypitanami tsaycho kaykaq runakunata rikaskir makin wanushqa runata nirqan: “¡Makikita joqariy!”
Joqarkuptinmi makin alliyaskirqan. 11 Fariseukunanami pasaypa ajanar Jesústa acusayänanpä willanakuyarqan.
Chunka ishkay apostolninkunata Jesús akranqan
12 Tsay junaqkunami jirkaman aywaykur Tayta Diosman Jesús warat mañakurqan. 13 Patsa waraskiptinnami discïpulunkunata qayaskir chunka ishkayta apostolninkuna kayänanpä akrarqan. 14 Paykunami kayarqan Simón (paypa jutintami Jesús churarqan Pedro), Simónpa wawqin Andrés, Santiago, Juan, Felipe, Bartolomé, 15 Mateo, Tomás, Alfeupa tsurin Santiago, Zelote niyanqan Simón, 16 Santiagupa tsurin Judas y Judas Iscariote. Paymi Jesústa rantikurqan.
Discípulos Elegidos
Atskaq runakunata Jesús alliyätsinqan
17 Apostolninkunawan jirkapita Jesús uraykarnami pampacho atskaq discïpulunkunawan tsaytsika runakuna qorikashqa kaykaqta tarirqan. Tsay runakunami shayämushqa kayarqan entëru Judea provinciapita, Jerusalénpita y lamar kuchuncho kaykaq Tiro y Sidón markakunapita. Paykunami qorikäyarqan Jesús yachatsinqankunata wiyayta munar y qeshyankunapita alliyayta munar. 18 Tsaychömi supay ñakatsinqan runakunatapis Jesús alliyätsirqan. 19 Munayninwan llapan qeshyaqkunata alliyätsiptinmi pïmaypis Jesústa yatayta munayarqan.
Kushikuyänanpä y llakikuyänanpä Jesús willakunqan
20 Discïpulunkunata rikaykurmi Jesús nirqan: “Kushishqami kawayanki, muchuqkuna. Qamkunapämi Tayta Diospa mandakuynin.
21 “Kushishqami kawayanki, mallaqaycho kaqkuna. Qamkunaqa mananami mallaqäyankinatsu.
“Kushishqami kawayanki, waqaqkuna. Qamkunaqa manami llakikuyankinatsu.
22 “Kushishqami kawayanki Runapa Tsurinman yärakuyanqaykipita chikiyäshuptiki, qarquyäshuptiki, ashlliyäshuptiki y qayapäyäshuptikipis. 23 Tsaynö kaptinpis kushikuyay. Qamkunataqa gloriacho maynami Tayta Dios premiuta shuyaraykätsiyäshunki. Qamkunatanömi chikishuqnikikunapa unay castankunapis Tayta Diospa profëtankunata ñakatsiyarqan”.
24 “¡Allaw, imaykayuqkuna! Qamkunaqa kay vïdallachömi kushikuyanki.
25 “¡Allaw, pacha junta kawaqkuna! Qamkunaqa mallaqäyankimi.
“¡Allaw, kushishqalla kawaqkuna! Qamkunaqa pasaypa llakikurmi waqayanki.
26 “¡Allaw, llapan runakunapita alabashqa kaqkuna! Qamkunatanöllami llulla profëtakunatapis unay castaykikuna alabayarqan.
Las Bienaventuranzas
Chikimaqnintsikta kuyanantsikpä Jesús yachatsinqan
27 “Wiyamaqkuna, qamkunatami nï: Chikishuqnikikunata kuyayanki. Mana alli rikayäshuptikipis alli rikayanki. 28 Ashlliyäshuptikipis alli shimillaykipa parlapäyanki. Tumpayäshuptikipis paykunapä Tayta Diosta mañakuyanki. 29 Laqyayäshuptikiqa jukaq qaqllaykita kamapaykuyanki. Punchuykita qechuyäshuptikiqa chompaykitapis jipipaykuyanki. 30 Imata mañakuyäshuptikipis qaraykuyanki. Imaykita qechuyäshuptikipis ama ‘kutitsimay’ niyankitsu. 31 Imanömi runa mayiki alli rikayäshunaykita munayanki, tsaynölla qamkunapis runa mayikita alli rikayanki.
32 “Kuyanakuyanqallaykiwan kuyanakurqa ¿ima allitatä ruraykäyanki? Jutsasapa runakunapis kuyanakuyanqallanwanqa kuyanakuyanmi. 33 Alli kaqkunallawan alli kawarqa ¿ima allitatä ruraykäyanki? Jutsasapa runakunapis tsaynöllaqa allimi kawayan. 34 Gänayänayki raykuq imatapis mañarqa ¿allitatsurä ruraykäyanki? Jutsasapa runakunapis gänayänan raykuqllaqa imatapis mañayanmi.
35 “Qamkunaqa chikiyäshuqnikikunata kuyayay. Paykunawan alli kawayay. Imatapis mañarqa ama cobrayaytsu. Tsaynö kawayanqaykipitami Tayta Dios premiuta qoshunki. Payqa mal agradecïdu runakunata y mana alli runakunatapis kuyapanmi. Tsaymi qamkunapis kuyapäkuq karqa munayyuq Tayta Diospa wamran kaykäyanki. 36 Taytayki kuyapäkuq kanqannö qamkunapis kuyapäkuq kayay”.
Sermón en el Monte
Runa mayintsikta mana juzganapä Jesús ninqan
37 “Tayta Dios mana juzgayäshunaykipä runa mayikikunata ama juzgayaytsu. Tsaynöpis manakaqman mana churashunaykipä ama manakaqman churayaytsu. Runa mayikikunata perdonayaptikiqa qamkunatapis Tayta Dios perdonayäshunkimi. 38 Runa mayikikunata qarayaptikiqa Tayta Dios qamkunatapis tupuykikunaman jichaq jichaqmi atskata qarayäshunki. Millqayniki juntatami millqatsiyäshunki. Runa mayikita imanöpis yanapayanqaykiman tupumi qamkunatapis Tayta Dios yanapayäshunki”.
39 Tsaynöpis tinkutsiypa yachatsirmi Jesús nirqan: “¿Qapra runa qapra mayinta pushanmantsurä? Qapra mayinta pusharqa ¿manatsurä uchkumanpis ishkan jeqarpuyanman?a 40 Mayqan yachakuqpis manami yachatsiqninpita mastaqa yachantsu. Tsaynö kaptinpis yachakuskirqa yachatsiqninnöllami yachanqa.b
41 “Ñawikikunacho jatunkaray qeru jatiraykaptinqa ¿imanirtä runa mayikikunapa ñawincho ichiklla kallapa jatiraykaqta rikapäyanki? 42 Ñawikikunacho jatunkaray qeru jatiraykaptinqa ¿imanöparä niyankiman: ‘Ñawikipita kallapata jipipäshayki’? ¡Allish tukuq runakuna! Puntataqa ñawikikunacho kaykaq qerutarä jipiyay. Tsayrämi shumaq rikayanki runa mayikipa ñawinpita kallapata jipiyänaykipä.c
43 “Alli jachaqa manami mana allitaqa wayuntsu. Tsaynöllami mana alli jachapis allitaqa wayuntsu. 44 Wayuyninpitami ima jachatapis reqintsik. Manami kashakunapitatsu hïgusta pallantsik ni shirakakunapitatsu üvata pallantsik. 45 Alli runaqa shonqun alli yarpanqantami parlan y mana alli runaqa shonqun mana alli yarpanqantami parlan. Runaqa shonqun yarpanqantami allitapis o mana allitapis parlan.
Cäsukuq runa y mana cäsukuq runa imanö kanqanpis
46 “Yachatsinqäkunata mana cäsukuykarqa ¿imanirtä ‘Señornïmi kanki, Señornïmi kanki’ niyämanki? 47 Ninqäkunata cäsukamaqkuna imanö kayanqantapis kanan tantiyatsiyäshayki. 48 Juk runashi wayita shäritsinanpä qaqaman chanqanyaq uchkuykur cimientuta pirqanä. Qaqa janancho shumaq pirqashqa kaptinshi mayu jakarpis tsay wayita jaytarpis juchutsinätsu. 49 Juk runanashi cimientuta mana pirqayllapa aqusha janancho wayita shäritsinä. Tsaynö rurashqa kaptinpis mayu jakar jaytaptinshi tsay wayi chipyaq juchunä. Tsayshi pasaypa kuyapaypä kanä. Tsaynömi ninqäkunata mana cäsukuq runapis kanqa”.