Zaqueo yukuna marí
19
E kaja Jesús iphá pajimila Jericó eꞌiyajé. E raꞌapá ají ke pajimila eꞌiyowá.
San Lucas 19.1-27
2 Re pajluwaja inaꞌuké iꞌimari. Kajrú liñéruteri riꞌimaká. Rií iꞌimari Zaqueo. Liñeru ñaꞌajeño neꞌemakánajlo wakáraꞌajeri riꞌimaká.
3 Riká wátarijla Jesús amákana, eꞌiyonaja kajrú wani inaꞌukena chipúkaꞌaka rinaku tujlá ke. Wajákaꞌalami riꞌimaká, ñakele unká méñoꞌojo ramala neꞌiyayá Jesús.
4 Raú rechoꞌó ají ke aꞌajná ñoꞌojó natukumajo, iꞌijrari aꞌawaná nakuwá ramákaloje riká reyá iꞌimajemi. Aꞌawaná riꞌijrakare nakuwá ií iꞌimari sicómoro.
Jesús jaꞌapákare iñeꞌepú turená ritáraꞌo.
5 Riphaka rilokoꞌopáneje ee, riyakaꞌo richaje, amari ripatoꞌokó aꞌawaná nakú, rimá rijló:
—Zaqueo, piwitúkaꞌa majó kiñaja, chuwajá nuyurejo pijwaꞌaté piñakaré chu.
6 Raú riwitúkaꞌa riꞌiwátaya. Rimá Jesusjlo riꞌijnakáloje rijwaꞌaté riñakaré ejo. Puꞌují ripechu iꞌimaká rinaku.
7 Ajopana amaka aú Jesús iꞌijnaká rijwaꞌaté, nakhaꞌá rimaná, nemá rinaku:
—Chuwa riꞌijichaka unká inaꞌukélari ta waꞌaté riꞌimakáloje rijwaꞌaté riñakaré chu penaje.
8 E kaja meketánaja neꞌemaká riñakaré chu. E Zaqueo táraꞌaro, rimá Jesusjlo:
—Pemaꞌá, peꞌiyojé nunane iꞌimakare nakiyana noꞌojé kamuꞌují laꞌakáñojlo. Júpimi nupajlake ajopana waꞌaté iꞌimaká, nujñaꞌakáloje nujluwa naliñérute nakiyana penaje. Chuwa nupaꞌatájika piño najló naliñérute. Pajluwata liñeru nujñaꞌakárena liyajlo nupaꞌataje paꞌu keta richaje rapumí chojé ñaké waja.
9 Raú Jesús kemari Zaquéojlo:
—Chuwajá maare piñakaré chu Tupana iꞌimatíyari piká rijluwa kapichákajo liyá. Abraham michú lakemi wani piká.
10 Inaꞌuké iꞌimakáloje nupalamane penaje iꞌimaká nuká. Nuꞌujná majó nuꞌumatákaloje inaꞌuké kapichákajo liyá penaje —ke rimaká rijló.
Pajluwa aꞌaká rijwaꞌaté jápajeñojlo liñeru yukuna marí
11 Naꞌapaka nakuwá Jesús iꞌimari najló yuku. Yewicha nephaka Jerusalén ejo, raú rijwaꞌaté chiraꞌajeño pechu iꞌimá: “Yewíchaja riphaka rená chojé Tupánajlo riꞌimakáloje piyuke inaꞌuké wakáraꞌajeri penaje”. Ñaké iꞌimakale, Jesús iꞌimari najló yuku naweꞌepíkaloje rinakojé.
12 Marí ke riꞌimaká najló: “Pajluwaja inaꞌuké iꞌimichari nawakáraꞌajeri iꞌirí. Riká iꞌijichari yaꞌajnaje ajopana teꞌeré ejo, re naꞌakáloje riká nawakáraꞌajeri penaje. Rejomi riwátiya rapumí chuwá paꞌakano.
13 Riꞌijichaka yámona, riwáꞌicha rijwaꞌaté jápajeño maná. Iyamá théꞌela kele neꞌemichaka. Raú neꞌejichá rejo. Riyámona ritamákaꞌatiya najló kajrú liñeru apujlo, apujlo ke. Rejenowaja raꞌachaka najló riká. E rimicha najló: ‘Kaja noꞌochá ijló liñeru, raú iwarúwaꞌakaloje nakaje, ikánakaloje richaje liñeru nuꞌumajika yaꞌajná ketana’, ke rimíchaka najló.
14 Rejomi riꞌijichá. Unká wani riteꞌeré eyájena nakiyana wátalacha riká. Chapú napechu iꞌimichaka rinaku, raú nawakáriꞌicha inaꞌuké rápumichu rijló kemaje: ‘Unká wawátala piká weꞌemakana penaje’, ke.
15 “Eꞌiyonaja yaꞌajná ajopana aꞌachaño riká neꞌemakana penaje, rejomi ripiꞌichó riteꞌeré ejo. E kaja riphicha piño nanaku. E riwáꞌicha rijwaꞌaté jápajeño raꞌakárenajlo liñeru iꞌimaká maná. Riwátiya riliñérute yukuna kejáꞌakana naliyá, apú liyá, apú liyá ke, ramákaloje mérejeka nakánaka richaje liñeru.
16 Paineko iphíchaka rinaku kemíchari rijló: ‘Wawakáraꞌajeri, liñeru paꞌakare nojló iꞌimaká aú nujapa palá. Raú kajrú wani nukánaka, ilé liñeru paꞌakare nojló iꞌimaká, chaje ñóꞌopeka. Pajluwata ñani aú iyamá théꞌela keta (10) richaje awakó, keja waja rawakako nojló’.
17 Raú neꞌemakana kemíchari rijló: ‘Palani nujwaꞌaté jápajeri piká. Palá pilaꞌaká wejápaja liñeru nuyuríkare pijló aú, ñakele chuwa noꞌojika piká neꞌemakana penaje. Iyamá théꞌela kele pajimila eyájena wakáraꞌajeri penaje noꞌojé piká’, ke.
18 “Rejomi apú piño iphíchari rinaku. Rimicha rijló: ‘Wawakáraꞌajeri, liñeru piyuríkare nojló iꞌimaká aú nujapa palá. Raú ñóꞌope nukánaka richaje. Pajluwata ñani aú pajluwa théꞌela keta richaje awakó, keja wani rawakako nojló’.
19 Raú rimicha rijló: ‘Pajluwa théꞌela kele pajimila eyájena wakáraꞌajeri penaje noꞌojé piká’, ke.
20 “Eyá apú iphíchari piño rinaku, rimicha rijló: ‘Marí piliñérute. Palá nulamáꞌataka pijló riká nulejuné chu jepoꞌotákeja.
21 Nukeroꞌó pipiyá, kaphí piwakáraꞌakale inaꞌuké. Piwakáraꞌa nejátaka pijló nakaje icha ijí, richa iꞌimakáloje pijló penaje. Unká pijápala pimena eꞌiyá, eꞌiyonaja re nakaje pijló’, ke rimíchaka neꞌemakánajlo.
22 Raú rimicha rijló: ‘¡Meke unká wani inaꞌukélari piká ta kele! Ilé ke pimíchaka nunaku aú nuweꞌepí unká wani paala pilaꞌaká. Piweꞌepí marí: Kewaka kaphí nuwakáraꞌaka inaꞌuké. Piweꞌepí kaja ajopana ejátaka nojló nakaje icha ijí, richa iꞌimakáloje nojló. Piweꞌepí kaja unká nujápala numena eꞌiyá, eꞌiyonaja re nakaje nojló.
23 Kaja piweꞌepí ilé kaje nuká. Eta, ¿naje unká piyurila kele liñeru riñakarelana chojé, naꞌakáloje riñathé penaje? Nayaꞌatajla ajopánajlo riká, rejomi napaꞌatajla pijló riká richaje kemachi waꞌaté. Ilé ke pilaꞌakela, pipaꞌatajla nojló nuliñérute richaje waꞌaté’, ke rimíchaka rijló.
24 “Raú rimicha re iꞌimichákañojlo: ‘Ijñaꞌá riliyá kele liñeru, aꞌachí riká ilé ñóꞌope kánaka liñeru iꞌimakajlo’.
25 Raú nemicha rijló: ‘Weꞌemakana, kaja kajrú riliñérute meꞌetení’, ke.
26 “Raú rimicha najló: ‘Numá ijló, kajrú kapi iꞌimajíkajlo noꞌojé richaje. Eyá unká na kapi iꞌimalare liyá nukaꞌajé wejapa nakaje rikapi iꞌimakare waꞌató’, ke rimíchaka najló.
27 E rimicha piño najló: ‘Re nupinana chapú péchuruna nunaku, unká wátalaño nuká neꞌemakana penaje. Chuwa iwáꞌicha neká majó, inochi neká nujimaje’, ke nawakáraꞌajeri kemíchaka najló”, ke Jesús iꞌimaká yuku najló.
Jesús iphaka Jerusalén eꞌiyajé yukuna marí
28 Jesús ñapátaka yuku iꞌimakana najló ejomi, raꞌapá natukumá Jerusalén ejo.
San Lucas 19.28-48
29 E riphá iyamá pajimila awaꞌajé, Betfagé, Betania waꞌaté. Yenuri Olivos jaꞌapí riꞌimá. Rejéchami riwakáraꞌaka iyamá raꞌapiyatéjena pajimila ejo.
30 Rimá najló:
—Iꞌijná ají ke pajimila ejo watukumá. Re amaje pajluwa burrito táraꞌako aꞌakeja rimukú ke, unká joꞌó na jaꞌapálare nakú riká. Eko ikarákaꞌa riká iwáꞌakaloje riká majó.
31 Nemájika ee ijló: “¿Naje chi ikarákaꞌa riká?”, ke, imaje najló: “Wawakáraꞌajeri wátari riká meketánaja”.
32 Raú neꞌejná ají ke aꞌajná ñoꞌojó natukumá, amaño riká Jesús kemaká najló ke.
33 Nakarákaꞌaka riká aú, paminana kemaño najló:
—¿Naje chi ikarákaꞌa riká?
34 Nemá najló:
—Wawakáraꞌajeri wátari riká.
35 Raú nawaꞌa riká Jesús ejo. Nayúmaꞌa naꞌarumaká nakiyana burrito wajlé chojé. E Jesús jáchoꞌoro riwajlé chojé yáꞌajo raꞌapákaloje rinaku.
36 Kajrú inaꞌukena iꞌimaká re. Neká ayúmaꞌaño kaja naꞌarumaká nakiyana raꞌapaka ewá. Palá napechu iꞌimakale rinaku, nalaꞌá ñaké.
37 Ají ke naꞌapaka Jerusalén ejo. E kaja waja nephá yenuri Olivos keñókaꞌala ejé. Re piyuke raꞌapiyá jemaꞌajeño, rijwaꞌaté jaꞌapákaño waꞌaté, awíyoꞌoño kajrú, puꞌují napechu iꞌimakale Jesús nakú. Kaja namá rilaꞌajika kajrú nakaje Tupánaja kalé weꞌepíkare laꞌakana. Raú napuraꞌó Tupana nakú palá.
38 Nawíyoꞌoko nemaká Jesús nakú:
—¡Wapuraꞌachó palá riká, Tupana wakáraꞌakare majó weꞌematájeri penaje, nakú! Puꞌují piyuke jeꞌechú chu iꞌimakaño pechu rinaku. ¡Wephákare wani jaꞌapí, Tupana!
39 Fariséona nakiyana iꞌimaño kaja re najwaꞌaté. Nemaꞌaká aú nawíyoꞌoka ñaké Jesusjlo, nemá:
—Wewíñaꞌatajeri, pimá pijwaꞌatéjenajlo, nawíyoꞌoka piyá.
40 Raú Jesús kemari najló:
—Numájika ee najló namanúmaꞌakoloje penaje, napumí chojé jipa awíyoꞌojla kaja.
41 E kaja Jesús iphari Jerusalén ejé. Ramaka pajimila ejéchami raꞌakó re iꞌimakaño iyaje.
42 Rimá nanaku:
—Iweꞌepíkela meꞌetení na inaꞌukeka laꞌarí iná pechu palá, palá wani riꞌimakajla ijló. Meꞌechú joꞌó wani ijló meꞌetení weꞌepíkana naka nuká.
43 Akijñojo ipinana awakajo marí pajimila nakojé. Neká jitajeño apu, jáchoꞌoko piyá richiyá.
44 Rejéchami nakapichátajika piyuke pajimila eyájena; nakajyaꞌataje kaja pajimila piyuke, unká nayurílaje pajluwaja ñani jipa nakiyana yuriko pacháaka. Ilé ke nalaꞌajika iká, unká pachá iweꞌepila mékechamika Tupana iꞌimaká ijwaꞌaté, riꞌimatákaloje iká kapichákajo liyá penaje —ke Jesús kemaká Jerusalén eyájena nakú.
Jesús jaꞌapaka Tupana ñakaré chu iꞌimakaño nakú yukuna marí
45 E kaja nephá pajimila ejo, e Jesús mujlúkaꞌari Tupana ñakaré chojé. Re ramá kajrú inaꞌukena aꞌaká nakaje pajlokaka riwemí aú. Neká nakú raꞌapá richiyá piyuke.
46 Rimá najló:
—Tupana purákaꞌalo lanaꞌakéjami kemari: “Re nuñakaré, piyukeja inaꞌuké puraꞌakóloje nujwaꞌaté richu penaje”, ke. Eꞌiyonaja iká apichátaño riká, aꞌakale nakaje ajopánajlo richu riwemí aú. Richuwaja jataꞌá kaja neká; jataꞌajeño ñakaré ke ilaꞌaká ijluwa riká —ke rimaká najló.
47 Weꞌechú kaꞌalá keja Jesús jewíñaꞌatajika neká Tupana ñakaré chu. Eyá sacerdótena wakáraꞌajeño, Tupana purákaꞌalo nakú jewíñaꞌatajeño waꞌaté, pajimila eyá wakáraꞌajeño, kele iꞌimaño re. Neká iꞌijnataño napéchuwa rinaku namákaloje mékeka nenókajla riká.
48 Unká napechu iphala rilokópaꞌala, wechi inaꞌuké jemaꞌajíkale ripurákaꞌalo.