Fei Aweia aꞌa fei Mau Wareꞌonia
(Matthew 10:26, 27)
12
Ma aꞌa fei au fei, rona figupuimai watauda pufabaꞌa ramaꞌa ma finitonitoi, Jesus nadoꞌo warenaa aꞌa ei otalai nenerana, “Omaꞌaa hamuꞌodu aꞌa fena fafuafuaa ena Pharisee. Uaa fei fafuafua, paꞌaa wareꞌoni. 2 Lomi hepalo manumanu opaꞌaia ba lomi i lelefo, o hepalo manumanu na udeꞌopaꞌai ba lomi roꞌaa apaꞌia. 3 Tamanu ona wareia aꞌa fei roromaa, oꞌaa guainia na arewaa. Ma tamanu ona babaꞌufagiginia adiaa hemea laloo humu, fei manumanu fei, roꞌaa mewainia pupuaa humu. Maꞌauaa mei Haidaa
4 “A paꞌaa warefanaa hamuꞌou ena tafiu, apuna maꞌauaa ena rona foꞌafamaꞌepaꞌaa fei hudi unu ma nene, lomi roꞌaa bigidinaa hepalo manumanu. 5 Maꞌuaa a faꞌaiaa hamuꞌou mei ba hamonei maꞌauia. Maꞌauaa mei nabaa i foꞌafamaꞌedigaa fei hudi unu, na paꞌi faufauna ba i siminaa hamuꞌou wagii fei hafi lomi i peretoo. Hiꞌi, a warefanaa hamuꞌou ba hamonei maꞌauia. 6 Hamona aidadii ba haipani sumara, rona alonaa guai pusuꞌo mugoo poꞌi.a Maꞌuaa lomi hepalo roꞌodu ba mei Haidaa na madiꞌinia. 7 Hamonei aida ba ei hugoo tabaa hamuꞌou, na aidadii puduna. Apuna maꞌau; na awatanaa hamuꞌou laraa ei watauda sumara.
Mei i Ware ba Lomi na Apaꞌaa Christ
8 “A warefanaa hamuꞌou ba hini i u aꞌau i pudaa ramaꞌa, mei Naꞌuu Ramaꞌa ana i u aꞌana i pudaa ei aloꞌaloo mei Haidaa. 9 Maꞌuaa hini i ofadugau i pudaa ramaꞌa, ana a ofadugia i pudaa ei aloꞌaloo mei Haidaa. 10 Ma hini i warefafeloaa mei Naꞌuu Ramaꞌa, mei Haidaa i futoia, maꞌuaa hini i warefafeloaa fei Spiriti Apuna, mei Haidaa lomi ba iwe futoia.
11 “Ma ena rona faꞌugaa hamuꞌou aꞌa ei synagogue ma pudaa ei bauana ma ei forafora, apuna naranara watauda ba batanai hamona wareaa fipepei aꞌa hamuꞌou ma hamuꞌou ware bata, 12 uaa fei Spiriti Apuna, iwe feroinaa hamuꞌou tamanu hamoꞌaa wareia aꞌa fei au fei.”
Fei Warea Hanunuu mei Poapoa Watauda Mugoo Poꞌina
13 Hemea i dupuaa ei ramaꞌa na warenaa aꞌana, “Feroia, warenaa aꞌa mei lofuu ba nei alaginaa ei manumanu haiguna tonia aꞌa mei amaa haigua.”
14 Jesus na ware, “Otafi, hini na rafeinau ba fawanewaneaa hamugua?” 15 Ma ina warenaa aꞌa roꞌou, “Wagiꞌinaa hamuꞌou! Omaꞌaa hamuꞌou aꞌa fei maumau bagito; fei fawewenii hemea abaa i nomai aꞌa ei watauda manumanuna.”
16 Ma na uꞌufanaa roꞌou feni warea hanunu: “Fei peꞌihapee hemea watauda mugoo poꞌina, na paꞌi watauda duꞌua. 17 Ma ina naranara, ‘A bigiꞌaa tamanu? Lomi baua pale ba a augaa ei duꞌua.’
18 Ma nawe ware, ‘Sifeni feni unei bigiꞌia. Unei rosiaa ei pusuꞌo pale ma bigiꞌaa hefiꞌadiai baua pale ma a aufarawaninaa ei duꞌua ma ei manumanuu. 19 Ma apowe warenaa ana aꞌau, “Yoi na paꞌi watauda manumanu i udelao watauda igisimasi. Gutafamamadiꞌai ua; hananafarawani, hunufarawani ma gutaniꞌeniꞌelao.” ’
20 “Maꞌuaa mei Haidaa na warenaa aꞌana, ‘Yoi paꞌaa poapoa! Feni poi feni, fena fawewenimu a tonia aꞌamu. Ma hini ba i tonaa ei manumanu, ei ona toꞌaugia ba manumanumu?’
21 “Ana aleꞌei aꞌa hini na toꞌau manumanu ba manumanuna, maꞌuaa lomi na bigiꞌaa hefiꞌa manumanu aꞌa mei Haidaa.”
Apuna Naranara Watauda
22 Ma Jesus na warenaa aꞌa ei otalai nenerana, “Apaꞌaa warefanaa hamuꞌou, apuna naranara watauda aꞌa fei gutanaa hamuꞌou ba hamoꞌaa hanaiaa tamanu, o fei hudi unuu hamuꞌou ba hamoꞌaa lawainaa tamanu. 23 Wagii fei gutanaa hamuꞌou na paꞌi hefiꞌa manumanu na muainaa ei duꞌua ma fei hudi unu na muainaa ei lawalawa. 24 Fanunumaꞌaiaa fei maumau ei sigo. Lomi rona faro ma hufu. Ana lomi rona paꞌi pale udeꞌudee manumanu maꞌuaa, mei Haidaa na faguaa roꞌou. Ma hamuꞌouna rarabadiai laraa ei manufidufidu! 25 Hini hamuꞌou nabaa i naranara watauda ba i famaladinaa fei gutanana?b 26 Nabaa lomi hamoꞌaa bigipaꞌaa fei pusuꞌo manumanu fei, tani hamoꞌaa naranara watauda aꞌa hefiꞌadiai manumanu?
27 “Fanunumaꞌaiaa fei mau habeaa ei lily. Lomi rona bigimaguhagu ma tawitawi. Maꞌuaa a warefanaa hamuꞌou ba Solomon wagii ei watauda hawerana lomi na hawawaraa ei fota ei. 28 Siꞌei ba mei Haidaa na haweginaa ei guanaa fei peꞌihape, ei yeni wagieni ma narani i simainaa hafi, poꞌo batanai fei hawegiana, hamuꞌou ena lomi namina weꞌi naranara hamuꞌou! 29 Ma apuna naranara watauda aꞌa tamanu hamoꞌaa hanaia ma hunumia. 30 Uaa, ei ramaꞌaa roromaa feni ano, rona ponineneraa ei manumanu ei ma mei Amaa hamuꞌou na apaꞌidigia ba hamuꞌounapaꞌaa nunuminia. 31 Maꞌuaa labaginaa fei haparaiana ma ei manumanu ei, ana i fanaa hamuꞌou.
Ei Rawaniꞌa Manumanu i Pafea
32 “Apuna maꞌau, hamuꞌou ena naꞌuu sipsipi, uaa mei Amaa hamuꞌou na niꞌeniꞌe ba i fanaa hamuꞌou fei haparaia pafea. 33 Aloaa ena manumanuu hamuꞌou ma fanaa ei lomi rona paꞌi. Hamonei tonaa ei raba, ei lomi i waraꞌatoo ma augaa ei rawaniꞌa manumanu i pafea, ei lomi i pedutoo, fawelei lomi na paꞌi fafanao ma pugoꞌa. 34 Uaa hitani na ude ei rawaniꞌa manumanuu hamuꞌou, fei naranaraa hamuꞌou ana yei.
Ofafaufau
35 “Hamonei hawegi ma ofafaufau aꞌa fei bigiꞌa ma faꞌudeweꞌaꞌuaiaa fei weꞌai hamuꞌou 36 aleꞌei ei rona omaꞌaa fei hadiweꞌiamii mei fasuu roꞌou aꞌa fei hananaa fei lalaia, uaa ena na nomai ma fabaꞌabaꞌa, roꞌaa ponigigifania fei gigei. 37 Na rawaninaa ei nafi, nabaa i nopaꞌamii roꞌou mei fasu roi omaꞌafafaufau. A warefaꞌuai aꞌa hamuꞌou ba ana hia i hawegi aleꞌei hemea nafi ma ware aꞌa roꞌou ba ronei gutafapalagi ditataa fei tawa ma i hasufani hanaa roꞌou. 38 Ina rawaninaa ei nafi nabaa mei fasu i nopaꞌamiaa roꞌou, roi omaꞌafafaufau laloo poi difaꞌuꞌu nopaꞌaloo mafufuo badu. 39 Maꞌuaa hamonei apaꞌifarawaninia feni: nabaa mei amaa fei humu nadii aida ba nahaiga i nomai mei fafanao, lomi ba i gutamamadiꞌai ua ba i waduꞌaimai mei fafanao. 40 Ma hamuꞌou, ana hamonei ofafaufau, uaa mei Naꞌuu Ramaꞌa i nomai aꞌa fei au lomi hamona nara ba i nomai.”
Rawaniꞌa ma Hafeloꞌa Nafi
41 Peter na iꞌigai, “Mena Fasu, ena o uꞌugaa feni warea hanunu, oi uꞌufanaa haiꞌodu, o minaa ei ramaꞌa?”
42 Na ware mei Fasu, “Aleꞌei ba hini i oafagugu ma na paꞌi apaꞌana ba mei fasu i faninaa panina omaꞌaa ei tameloina ma fani ponoꞌaa hanaa roꞌou aꞌa fei paꞌaa au? 43 Na rawaninaa mei nafi nabaa i hadiweꞌipaꞌamai mei fasu fi bigiꞌaa eꞌei. 44 A warefaꞌuai aꞌa hamuꞌodu, mei fasuna i faninaa panina omaꞌaa minaa ei manumanuna. 45 Maꞌuaa nabaa mei nafina na naranara, ‘Haa, mei fasuu, namina madii noranamai’ ma siꞌei, ina babuinaa ei nafi wawane ma pifine ma hanana ma hunu ma hunufapoapoai. 46 Mei fasuu mei nafi, iwe nomai aꞌa fei arewaa ma fei au lomi na nara ba mei fasuna i nomai. Iwe walawalainia ma ware ba nei oafipui aꞌa ei abaa narafaweꞌia.
47 “Mei nafi, mei na apaꞌaa ei nunumiaa mei fasuna, maꞌuaa lomi na ofafaufau, o bigiꞌaa ei nunumiana iwe tonaa watauda babu. 48 Maꞌuaa mei lomi na aida ma na bigifatata ba inei to babu, iwe to maꞌida babu. Uaa minaa ei rona to watauda, ana ronei bigiꞌaa watauda; ma aꞌa mei na udenaa panina watauda, mei fasuna ana i nara ba inei bigiꞌaa watauda.
Abaa Gutafarawania Uaa Fiꞌalagia
49 “Ena a nomai ba a faguꞌanaa hafi feni malagufu ma nunumiau ba guꞌadigana mina! 50 Maꞌuaa na paꞌi hepalo aleꞌei pudugufaia ba unei pudugufai wagina ma na fafiꞌiaa niniwaiu hawina na nopaꞌaloo fei pedugana. 51 Ei naraa hamuꞌou ba eni a nomai ba a fagutafarawaninaa ei ramaꞌa yeni pu? A warefanaa hamuꞌou ba paꞌaa lomi, uaa a fafiꞌalaginaa ei ramaꞌa. 52 Eꞌeni ma nolao iwe paꞌi aleꞌei haipani ramaꞌa laloo hepalo humu ma roꞌaa fiꞌalagii, oꞌodui hepapa ma helagui hepapa, o helagui hepapa ma oꞌodui hepapa. 53 Rowe fiꞌalagii. Mei ama i fadugeaa mei naꞌuna baduu wawane, o mei naꞌu baduu wawane i fadugeaa mei amana, mei ina i fadugeaa mei naꞌuna baduu pifine, o mei naꞌu baduu pifine i fadugeaa mei inana, mei inaa baduu i fadugeaa mei haroo mei naꞌuna wawane, o mei haroo naꞌuna wawane i fadugeaa mei ramaꞌana.”
Fanunuꞌapaꞌaa fei Au
(Matthew 16:2, 3)
54 Ina warenaa aꞌa fei gupuu ramaꞌa, “Nabaa hamona fanunupaꞌaa ei papalei na asiꞌamai Hafaa, hamona poniware ba, ‘Ooo, i paꞌi maunu,’ ma napaꞌaa ropa. 55 Ma nabaa i agimai fei lalarena Rai, hamona ware ba, ‘Paꞌaa baua halo wagieni,’ ma paꞌaa faꞌua. 56 Hamuꞌou ena wareꞌoni! Hamona fanunuꞌapaꞌaa ei manumanu wagii feni malagufu ma fei pumanugawe. Ma tani lomi hamona fanunuꞌapaꞌaa ei manumanu aꞌa feni au feni?
Fawanewaneia aꞌa mei ba i Dududuio
(Matthew 5:25, 26)
57 “Tani lomi hamona naraꞌapaꞌia ba afaia na wanewane? 58 Ena ona aunufipui aꞌa mei ba i dududuio aꞌa mei fadududua, oneimina fawanewaneia aꞌana. Nabaa lomi, i duginaa yoi aꞌa mei fadududua ma i fifaninio panii mei boboꞌaia ma i augio boboꞌaia. 59 A warefanio, paꞌaa lomi o leleꞌaa hawina ona hodipedugaa fei dududuamu.”c