Jesús entra en Jerusalén
21
Cabero Jerusalén'pʉ Jesú mena aána jã ca-ejawʉ Betfagé na ca-ĩri macaacã Jerusalén tʉ,
Ʉ̃taʉ Olivo ca-wamecʉtii pʉtopʉ ca-ani maca.
2 Ti maca tʉjaro majuu jã ca-ejaro oco bairo ca-ĩiwĩ Jesú cʉ̃ buerã pʉgarãre:
—Aánaja ati macaacãpʉ.
Ejarã mʉja tʉjʉ bʉgagarã jicão burra cõ macʉ mena jia nʉcoricore.
Na tʉjʉ bʉga,
na popiori,
yʉ tʉpʉ nare mʉja jee apá.
3 Apeĩ,
“¿Nope ĩirã nare mʉja jee aáparí?”
mʉja cʉ̃ ca-ĩata,
“Jã Ʉpaʉ na boomi,
yoaro mee na tunuo joogʉmi,”
cʉ̃re mʉja ĩigarã.
4 To bairije ca-baiwʉ tirʉmʉpʉ macacʉ Jesú cʉ̃ ca-baipere oco bairo cʉ̃ ca-ĩi ucaricarore bairona:
5 Jerusalén macanare na ĩi buioya:
Mʉja Ʉpaʉ cʉ̃ ca-ejaro cʉ̃ tʉjʉya.
Ca-rotiire bairo mee atími.
Burra macʉ bui peja nutua atími,a
ca-ĩi ucayupi tirʉmʉpʉ macacʉ Jesú cʉ̃ ca-baipere.
6 To bairi na pʉgarã Jesú buerã cʉ̃ ca-ĩirore bairona cá-ámá.
7 Ca-jee amá burrare,
cõ macʉ mena.
Na jutii bui macajere tu weeri na bui ca-peowã.
To bairo na cá-áto na jutii bui pejari cá-aámi Jesú yua.
8 Camaja to ca-ãna paarãacã Jesúre nʉcʉbʉgori na jutii ca-bui macajere tu weeri cʉ̃ jʉgoye maapʉ ca-cũu nutuama.
Aperã ca-rupa ño pũurire pajure jeeri tie quenare Jesú cʉ̃ cá-atí wãpʉ ca-cũu jʉgoyeye nutuama.
9 Aperã capaarã cʉ̃ jʉgoye cá-aána,
aperã capaarã cʉ̃ bero ca-ʉjarã quena,
oco bairo cʉ̃ ca-ĩi wariñuu awaja nutuama:
—¡Caroaro wariñuuriquere mani joorã mani ñicʉ David ca-aniñaricʉ pãramire,
Dio cʉ̃ ca-jooricʉre!
Dio cʉ̃ ca-roti jooro mena ejami.
¡Caroaro wariñuurique cʉ̃re to ãmaro!
¡Dio jõ bui ca-ãcʉ̃ caroaro cʉ̃re mani áti nʉcʉbʉgoato!
ca-ĩi wariñuu awaja nutuama.
10 To bairi Jerusalén'pʉ cʉ̃ ca-ejaro ti maca macana nipetirã ca-tʉgooña mawijiawã:
—¿Ñamʉ cʉ̃ anicʉtí?
ca-ame ĩiwã.
11 Aperã camaja capaarã:
—Jesú ãmi cʉ̃a.
Dio ye quetire ca-buioʉ ãmi.
Nasaré na ca-ĩri maca Galilea yepa macacʉ ca-ejaecʉ ãmi,
ca-ĩiwã.
Jesús purifica el templo
12 To bairi Jesú ca-jãacoami Dio wiipʉ.
Topʉ jãa,
ca-tʉjʉwĩ ca-wapayerãre,
ca-apeye joorã quenare.
Na tʉjʉ,
Dio wiipʉ to bairo na cá-áto booquẽcʉ nare ca-buuwĩ.
Aperã niyeru wajoari maja ya cajawari ca-tupu cũu reecõawĩ.
Aperã ca-jĩa joe buje mʉgo jooparã buaare joori ca-wapa jeerã quenare na ruiriquere ca-tupu cũu reecõawĩ.
13 To bairo átiri oco bairo na ca-ĩi tutiwĩ Jesú:
—Dio Wadariquepʉ,
“Yʉ ya wii yʉre jeni nʉcʉbʉgorica wii ãa,”
ĩi ucarique ãa.
Mʉja maca to bairo Dio wiipʉna wapa jeerã ca-jee ruti pairã na ca-ani paʉre bairona mʉja áa,
ca-ĩiwĩ Jesú,
nare buʉ.
14 Jesú Dio wiipʉ cʉ̃ ca-ano cʉ̃ tʉpʉ ca-ejawã ca-tʉjʉ majiquẽna,
cá-aá majiquẽna.
Cʉ̃ tʉpʉ na ca-ejaro na ca-netoo catíowĩ.
15 Sacerdote maja ʉparã,
judío majare cabuerã to bairo cʉ̃ cá-áti iñooriquere ca-tʉjʉwã.
Cawimarã,
“Caroaro wariñuuriquere mani joorã mani ñicʉ David ca-aniñaricʉ pãramire,
Dio cʉ̃ ca-jooricʉre,”
na ca-ĩi wariñuu awajarije quenare ca-apiwã.
To bairi ca-punijini tʉgooñawã.
16 To bairo punijini tʉgooñari oco bairo ca-ĩiwã Jesúre:
—Ñuuquẽe to bairije ati maja cawimarã na ca-ĩiro,
ca-ĩiwã.
To bairo na ca-ĩiro:
—To bairona na ĩi wariñuato,
na ca-ĩiwĩ Jesú.
—Oco bairo ĩi ucarique ãa Dio Wadariquepʉ:
“Cawimarã,
ca-ũpurãacã quena mʉre na ca-ĩi wariñuupere mʉ rotiwʉ.”
Ti wame ĩi ucariquere mʉja bue tʉgaricarã,
na ca-ĩiwĩ Jesú to bairo cʉ̃re ca-punijini tʉgooñarãre.
17 To bairo na ĩi,
na ca-buti aáweowĩ Jesú Jerusalén'pʉ ca-ãnacʉ.
Cʉ̃ ca-buti aáto jã cá-aápʉ cʉ̃ mena Betania na ca-ĩri macaacãpʉ.
Topʉ jã ca-caniwʉ.
Jesús maldice a la higuera sin fruto
18 Ca-bujuri paʉ ca-ano Jerusalén macapʉ jã ca-tunu aápʉ.
Macapʉ jã ca-tunu aáto ca-ñigo riawĩ Jesú.
19 To bairi jicãʉ yucʉ higuera ca-wamecʉtii ti wãa tʉacãna ca-aniire ca-tʉjʉwĩ.
Tiire tʉjʉ bʉga,
ca-ricare ca-macabami.
Ca-pũu jeto ca-ãmʉ.
Ca-rica mamʉ.
To bairi ca-rica mano tʉjʉʉ oco bairo ca-ĩiwĩ Jesú tiire:
—To cõona,
ca-rica manii to anicõato yua,
ca-ĩiwĩ.
—¿Nope ĩiro yoaro mee to jinicoaparí?
jã ca-ĩi jeniñawʉ Jesúre.
21 To bairo cʉ̃ jã ca-ĩi jeniñaro oco bairo jã ca-ĩiwĩ Jesú:
—Cariape mʉjaare yʉ ĩi.
Yʉre tʉgooña nʉcʉbʉgori,
“Diore yʉ ca-jenibato quena baiquetigaro,”
ĩi tʉgooñaquẽnana Diore jeni nʉcʉbʉgoya.
To bairo mʉja cá-áto mʉja quenare mʉja átibojagʉmi Dio.
Atii ca-bairore bairona mʉja átibojagʉmi Dio.
Icʉ ʉ̃taʉ quenare,
“Ato ca-ãnacʉ pairi yapʉ roca ñua yaji aátoja,”
mʉja ca-ĩirore bairona baigaro.
22 To bairi,
“Yʉ joogʉmi Dio,”
cʉ̃ mʉja ca-ĩi tʉgooña nʉcʉbʉgoro nipetiro mʉja ca-jenirijere mʉja joogʉmi Dio.
La autoridad de Jesús
23 Cabero macapʉ eja,
Dio wiipʉ jã ca-jãacoapʉ Jesú mena.
Topʉ camajare ca-buiowĩ Jesú cʉ̃ ye quetire.
Nare cʉ̃ ca-buioro ca-ejawã sacerdote maja ʉparã,
aperã cabʉcʉrã ca-rotirã.
Eja:
—¿Ñamʉ atiere mʉ cʉ̃ áti rotití?
¿Ñamʉ,
“To bairona buioya,”
mʉ cʉ̃ ĩití?
cʉ̃ ca-ĩi jeniñawã Jesúre.
24 To bairo cʉ̃re na ca-ĩi jeniñaro oco bairo na ca-ĩi yʉʉwĩ Jesú:
—Yʉ quena jicã wamere mʉjaare yʉ jeniñagʉ.
Cariapena yʉ mʉja ca-yʉata mʉja quenare,
“Cʉ̃ yʉ áti rotimi,”
mʉjaare yʉ ĩi buiogʉ.
25 ¿Ñamʉ Juan're cʉ̃ ca-bautisa rotiyuparí?
¿Diona cʉ̃ ca-rotiyuparí?
o ¿camaja na majuuna cʉ̃ na ca-rotiyuparí?
na ca-ĩi jeniñawĩ Jesú.
To bairo na cʉ̃ ca-ĩi jeniñaro na majuuna oco bairo ca-ame wadapeniwã:
“ ‘Diona cʉ̃ rotiricʉmi,’
mani ca-ĩata,
‘¿Nope ĩirã Dio cʉ̃ ca-rotiricʉrena cʉ̃ mʉja ca-apiʉjaquẽtí?’
mani ĩiboʉmi Jesú.
26 ‘Camaja na majuuna Juan're cʉ̃ rotiricarãma,’
mani ca-ĩata,
camaja manire tutirema ĩirã na mani uwiborã.
‘Dio ye quetire ca-buioʉ,
Dio cʉ̃ ca-jooricʉna ãnacʉmi Juan,’
ĩi tʉgooñama camaja nipetirã,”
ca-ame ĩi wadapeniwã na majuu.
27 To bairi:
—Ũmbaa,
noa cʉ̃ rotiricarãma jã ĩi majiquẽe,
ca-ĩiwã Jesúre.
To bairo cʉ̃ na ca-ĩiro:
—Yʉ quena cʉ̃ atiere yʉre cʉ̃ cá-áti rotiro yʉ áa mʉjaare yʉ ĩi buioquẽe,
na ca-ĩiwĩ Jesú.
El ejemplo de los dos hijos
28 Ape wame oco bairo queti buio majiorica wame na ca-ĩi buiowĩ Jesú tunu:
—Ati wame tʉgooñañajate.
Jicãʉ pʉgarã caʉmʉa ca-punaacʉcʉ ca-añupʉ.
Jicãʉre:
“Yucʉra ʉje ca-ani wejepʉ paʉja,
macʉ,”
cʉ̃ ca-ĩiñupʉ.
29 “Yʉ paʉ aágaqueti majuucõa,”
ca-ĩiñupʉ.
Cabero cʉ̃ pacʉre cʉ̃ ca-ĩi netoo nʉcariquere jʉtiriti,
ca-paʉ aájupʉ yua.
30 To bairi na pacʉ apeĩ cʉ̃ macʉre to bairona,
“Yucʉra ʉje ca-ani wejepʉ paʉja,”
cʉ̃ ca-ĩiñupʉ cʉ̃ quenare.
“Jaʉ,
yʉ paʉ aágʉ,”
ca-ĩiñupʉ cʉ̃ pacʉre.
To bairo ĩibacʉ quena ca-paʉ aáquẽjupʉ.
31-32 To bairo na ca-bairijere tʉgooñaña mʉjaa.
Na pacʉ cʉ̃ ca-boorijere cá-átacʉ ¿ni maca cʉ̃ ca-añuparí?
na ca-ĩi jeniñawĩ Jesú.
To bairo cʉ̃ na ca-ĩi jeniñaro:
—Na pacʉ cʉ̃ cá-aá roti jʉgoricʉ maca ãnacʉmi,
cʉ̃ ca-ĩiwã Jesúre.
To bairo na ca-ĩiro oco bairo na ca-ĩi buiowĩ Jesú:
—Cariape mʉjaare yʉ ĩi.
Caroorã,
niyeru gobierno ye ca-anipe camaja yere ca-jeerã,
caroorã romiri quena Juan cʉ̃ ca-buioriquere ca-apiʉjawã.
Noa,
“Caroa macare ája,”
Juan cʉ̃ ca-ĩriquere ca-apiʉjaricarã aágarãma Dio tʉpʉ.
Mʉja maca cʉ̃ ca-buioriquere ca-apiʉjaquetana aniri Dio tʉpʉ mʉja aáquetigarã.
Caroorije mʉja cá-átiere janagaquetiri Juan bautisari majocʉre mʉja ca-apiʉjaquẽjupa.
El ejemplo de los trabajadores malvados
33 ’Ape wame queti buio majiorica wame mʉjaare yʉ ĩi buiopa.
Apiya:
Pairo oterique ʉpaʉ ca-añupʉ.
Jicã weje ca-oteyupʉ ʉje miji wẽeri ca-ani weje.
Ote,
ca-jani jãacõañupʉ ti wejere.
To bairo átiri jicã paʉ ʉ̃taa ca-pairicapʉre ʉje ocore cʉ̃ ca-ripe jãapa corore ca-quenooñupʉ.
Áti yaparo ca-ʉmʉari wii cá-ájupʉ jee rutiri majare cʉ̃ ca-tʉjʉpa wiire,
jee rutirema ĩi.
Cabero aperopʉ aáteñaʉ aágʉ oco bairo ca-ĩi cũuñupʉ aperãre:
“Yʉ ʉje wejere yʉ cotebojaya.
Yʉre mʉja ca-cotebojaro mʉjaare yʉ joogʉ ca-recomaca ca-ricare.”
To bairo na ĩi yaparo aperopʉ cá-aáteñaʉ aájupʉ.
34 Ʉje ca-ricacʉti yʉtea ca-ejaro weje ʉpaʉ cʉ̃ ʉje wejere cotebojari maja tʉpʉ ca-jooyupʉ aperã cʉ̃ paabojari majare,
“Yʉ ye ʉje ricare jenirã aája,”
na ĩi.
To bairo na cʉ̃ ca-ĩiro ca-jenirã aábajuparã.
35 Na ca-jenirã ejaro tʉjʉrã ʉje wejere cʉ̃ ca-coteboja rotibatana na ca-ñeeñuparã.
Ca-ricare ca-jenirã ejabatanare na ñee,
jicãʉre cʉ̃ quẽ camiye,
apeĩre cʉ̃ jĩa roca,
apeĩre ʉ̃ta rupaa mena cʉ̃ ree camiye,
cá-ájuparã.
36 To bairo rooro nare na cá-áto queti apii,
weje ʉpaʉ aperã na ca-joonemoñupʉ tunu.
Cʉ̃ ca-joo jʉgoricarã netoro capaarã na ca-jeni roti jooyupʉ.
Na ca-jenirã ejaro tʉjʉrã to bairona na quenare rooro cá-áticõañuparã tiere cʉ̃ ca-coteboja rotiricarã tunu.
37 ’Cabero weje ʉpaʉ cʉ̃ macʉrena cʉ̃ ca-jeni roti jooyupʉ,
yʉ macʉ cʉ̃ ca-ano cʉ̃ tʉjʉ nʉcʉbʉgogarãma ĩi.
38 To bairo cʉ̃ macʉrena cʉ̃ ca-joobato quena cʉ̃ wejere cʉ̃ ca-cote rotibatana cʉ̃ tʉjʉrã oco bairo ca-ame ĩiñuparã:
“Ani ca-jeni ejaʉ atie ʉpaʉ macʉ ãmi,
cʉ̃ pacʉ cʉ̃ ca-bai yajiro bero atiere ca-cʉgo ʉjapaʉ.
Cʉ̃ mani jĩa rocacõato.
To bairi mani majuuna mani cʉgogarã cʉ̃ ye ca-anibope ati weje,
atie oterique nipetiro,”
ca-ame ĩiñuparã.
39 To bairo ame ĩi,
cʉ̃ ñee,
ne aá,
weje tʉjaropʉ cʉ̃ ca-jĩa rocacõañuparã,
na ca-ĩiwĩ Jesú.
40 ’To bairona cʉ̃ ca-coteboja rotibatana rooro na cá-áto,
tunu ejaʉpʉ,
¿dope bairo nare átacʉmi weje ʉpaʉ,
mʉja ĩi tʉgooñatí?
na ca-ĩi jeniñawĩ Jesú sacerdote maja ʉparãre,
cabʉcʉrã ca-rotirãre.
41 To bairo na cʉ̃ ca-ĩi jeniñaro oco bairo cʉ̃ ca-ĩiwã:
—To bairo rooro majuu cá-átanare na bopaco tʉjʉquẽcʉna na jĩa reericʉmi.
Na jĩa ree,
aperã macare caroaro ca-coteparãre ca-rica cʉtopʉ cariape cʉ̃ yere ca-jooparã macare na coteboja rotiricʉmi,
cʉ̃ ca-ĩiwã Jesúre.
42 To bairo na ca-ĩiro oco bairo na ca-ĩiwĩ Jesú cʉ̃re na ca-booquẽtiere na ĩi buio majioʉ:
—Dio Wadariquepʉ ati wame ĩi ucariquere mʉja bue tʉgaricarã.
Tiere tʉgooñaña:
Ʉ̃ta wiire ca-werã jicã ʉ̃taa tʉjʉri,
“Tia ñuuquẽe,”
ĩirã ca-rocacõañuparã.
Tia na ca-rocaricarena ca-neñuparã aperã,
“Ñuu majuucõa,”
ĩirã.
To bairi wii pucua ca-aniparore ape rupaa jʉgoye ca-wee peoyuparã,
tia mani ca-cõoñarica anigaro ĩirã.
Mani Ʉpaʉ Dio cʉ̃ cá-átaje ãa.
Tiare cʉ̃ ca-ne wee peoro caroaro jã tʉjʉ wariñuu.b
’To bairona ĩi ucarique ãa yʉ ca-baipere buio jʉgoyeyerique,
na ca-ĩiwĩ Jesú.
43 —To bairi oco bairi wame cariape mʉjaare yʉ ĩi:
Dio ye,
Ʉpaʉ cʉ̃ ca-anie quetire mʉjaare cʉ̃ ca-cũbatajere mʉja emari,
aperã macare na joogʉmi caroaro cʉ̃ ca-boorijere cá-átiparã macare.
Na maca weje macaje ca-ricacʉto cʉ̃ yere ca-jooparãre bairo caroaro átigarãma.
44 Ʉ̃taa,
mʉjaare yʉ ca-ĩietopʉre noa ca-pʉga tu roca cumurãre na õwa pecoaboro.
Tia na bui to ca-roca pearo na roca mʉto reecõagaro,
na ca-ĩiwĩ Jesú,
cʉ̃re ca-tʉjʉ rocarã na majuuna na ca-popiye tamuopere na ĩi buioʉ jʉgoyeyei.
45 Sacerdote maja ʉparã,
fariseo maja to bairo cʉ̃ ca-ĩi queti buio majiori wamerire apirã,
“Manirena ĩimi,”
ca-ame ĩiwã.
46 To bairi Jesúre ca-ñeegabama.
Ñeegabana quena oco bairo ca-ame ĩiwã:
—Camaja,
“Dio cʉ̃ ca-jooricʉ ãcʉmi,
Dio ye quetire ca-buioʉ ãcʉmi,”
cʉ̃ ĩi tʉgooñama camaja.
To bairi Jesúre mani ca-ñeata rooro mani átiborãma,
ca-ame ĩiwã.
To bairi camajare uwibana cʉ̃ ca-ñeequẽma mai.