Lo que hace impuro al hombre
15
Cabero jicãarã fariseo maja,
aperã judío majare cabuerã Jerusalén'pʉ ca-ãnana atí,
Jesú tʉpʉ eja,
oco bairo cʉ̃ ca-ĩi jeniñawã:
2 —¿Nope ĩirã mʉ buerã mani ñicʉa na cá-áti rotiriquere na átiquẽetí?
Wamo cojequẽema ʉgagarã jʉgoye,
cʉ̃ ca-ĩiwã Jesúre.
3 To bairo cʉ̃ na ca-ĩiro oco bairo na ca-ĩiwĩ Jesú:
—Mʉja maca mʉja cá-átinucurije ána Dio cʉ̃ ca-rotirica wamere mʉja átiquẽe.
4 Dio oco bairo ca-rotiyupi:
“Mʉja pacʉare na nʉcʉbʉgoya.
Noa una na pacʉare rooro na ca-ĩirãre na ca-jĩa reepe ãa.”
5 Mʉja maca ti wamere mʉja bai netoonucu,
oco bairo mʉja pacʉare ca-ĩirã aniri:
“Atie niyerure mʉjaare yʉ joo majiquẽe.
Dio ye ca-anipe ãa,
cʉ̃re yʉ ca-joope.
To bairi mʉjaare yʉ átinemo majiquẽe,”
mʉja pacʉare jocarãna na mʉja ĩi.
6 Mʉja majuuna mʉja ye niyerure maibana,
to bairo na mʉja ĩitonucu.
To bairi nare átinemogaquetiri nare ca-nʉcʉbʉgoquẽna mʉja ãa.
To bairo ĩi tʉgooñabana Dio cʉ̃ ca-rotirica wamere mʉja bai netoonucu.
“Mʉja pacʉare na nʉcʉbʉgoya,”
Dio cʉ̃ ca-rotirica wamere mʉja bai netoonucu,
na átinemoquẽnana.
7 “Caroare cá-ána jã ãa,”
jocarã mʉja ĩi.
Tirʉmʉpʉ Dio ye quetire buiori majocʉ ãnacʉ cariape mʉja ca-baipere oco bairo ca-ĩi ucañañupi:
8 Ati maja,
“Diore ca-mairã jã ãa,”
ĩibana quena na yeripʉ yʉ tʉgooña nʉcʉbʉgoquẽema.
9 To bairi jocarãna,
“Diore cá-áti nʉcʉbʉgorã jã ãa,”
ĩima naa.
Na majuuna na ca-tʉgooñari wamerena,
“Atie Dio cʉ̃ ca-rotirique ãa,”
ĩibana na ya wame macare áti nʉcʉbʉgoma.
Ti wame Isaía ãnacʉ cʉ̃ ca-ĩi ucariquere bairona mʉja bai,
ca-ĩiwĩ Jesú fariseo majare,
judío majare cabuerã quenare Jerusalén'pʉ ca-ãnana Jesú tʉpʉ ca-ejaricarãre.
10 To bairo na ĩi yaparo camajare na pii neopo,
oco bairo na ca-ĩi buiowĩ Jesú:
—Caroaro yʉ apiya,
yʉ yere majigarã.
11 Camaja na majuuna roorije na yeripʉ na ca-tʉgooñarije jʉgori caroorã ãma.
Na ʉgarique macaje jʉgori mee caroorã ãma,
ca-ĩiwĩ Jesú.
12 To bairo cʉ̃ ca-ĩiro bero cʉ̃ buerã jã cá-aápʉ cʉ̃ tʉbʉjaacã.
Cʉ̃ tʉpʉ aá,
oco bairo cʉ̃ jã ca-ĩiwʉ:
—To bairo mʉ ca-ĩiro fariseo maja mʉ api tutima,
Jesúre jã ca-ĩiwʉ.
13 To bairo jã ca-ĩiro oco bairo queti buio majiorica wame jã ca-ĩi buiowĩ Jesú:
—Jicãʉ weje ʉpaʉ caroorije cawatoana to majuuna ca-putirije cʉ̃ ca-otequẽtiere wʉgue reimi.
To bairona na áti reegʉmi yʉ Pacʉ ʉmʉrecóo macacʉ ape wame ca-ani jocari wame macare cabuerãre.
14 To bairi na tʉgooñaquẽja fariseo majare.
To bairona na anicõato.
“Aperãre ca-bue majirã jã ãa,”
jocarã majuu ĩima.
Ca-tʉjʉ majiquẽna aperã ca-tʉjʉ majiquẽnare ca-tʉ̃ga jʉ́go aánare bairona baima.
Jicãʉ ca-tʉjʉ majiquẽcʉ apeĩ ca-tʉjʉ majiquẽcʉre cʉ̃ ca-tʉ̃ga jʉ́go aápata opepʉ ree jãacõaborãma na pʉgarãpʉna,
jã ca-ĩiwĩ Jesú.
15 To bairi Pedro oco bairo cʉ̃ ca-ĩiwĩ Jesúre:
—Mʉ ca-buioe wame ¿dope bairo ĩigaro to ĩití?
cʉ̃ ca-ĩiwĩ.
16 To bairo cʉ̃ ca-ĩiro oco bairo jã ca-ĩi buiowĩ Jesú:
—¿Mʉja quena ca-api majiquẽna mʉja anicõatí?
17 Nipetirije camaja na ca-ʉgari wame cõo paropʉ eja,
to cõona yajicoa.
18 Ape wame maca camaja na yeripʉ caroorije tʉgooña,
tiere wada,
bairã caroorã ani nutuapa yua.
19 Camaja na yeripʉ na ca-tʉgooñari wame cõo caroorije áama.
Aperãre jĩama.
Áti epericarã cʉgoma.
Aperã yere jee rutima.
Ĩito paima.
Aperãre caroorije wada paima.
20 To bairije áama camaja,
to bairona na yeripʉ caroorije ca-tʉgooñarã aniri.
To bairi caroorã ani nutuapa.
Ʉgagarã jʉgoye wamore cojequetaje maca camaja caroorã na ca-ano átiquẽe.
Una mujer extranjera que creyó en Jesús
21 Cabero ti yepa Genesaret'pʉ ca-ãnacʉ cá-aácoami Jesú tunu ape yepapʉ Tiro,
Sidón ca-wamecʉti macaa ca-ani yepapʉ.
22 Topʉ cʉ̃ ca-ejaro to macaco cananea yao Jesú tʉpʉ atí,
baujaro Jesúre cʉ̃ ca-ĩi jeniwõ:
—¡Ʉpaʉ!
¡Yʉ bopaco tʉjʉya!
“David tirʉmʉpʉ macacʉ pãramipʉre jicãʉre cʉ̃ joogʉmi Dio,”
na ca-ĩricʉna mʉ ãa.
Yʉ maco wãti cʉtibaco seeto tamuomo,
cʉ̃ ca-ĩi jeniwõ Jesúre.
23 To bairo baujaro majuu cõ ca-ĩi jenirije to ca-anibato quena cõ ca-yʉʉquẽmi Jesú.
To bairi jã cʉ̃ buerã cʉ̃ tʉpʉ atí:
—Cõ aá rotiya.
Seeto baujaro jeni patowãcoomo,
cʉ̃ jã ca-ĩicõawʉ Jesúre yua.
24 To bairi ca-ĩiwĩ Jesú ca-jeniore:
—Dio yʉ ca-joowĩ Israel maja jetore oveja nuuricarã ca-yajiricarãre bairo ca-bairã tʉpʉ,
Diore ca-majiritiricarã tʉpʉ,
cõ ca-ĩiwĩ Jesú.
25 To bairo cõre cʉ̃ ca-ĩibato quena cʉ̃ tʉpʉ atí,
mubia cumu nʉcʉbʉgo:
—Ʉpaʉ,
yʉ átinemoña,
cʉ̃ ca-ĩiwõ Jesúre.
26 To bairo cõ ca-ĩiro:
—Aperã Israel maja ca-aniquẽnare yʉ cá-átinemoro cawimarã ye ʉgariquere na emari yaiare nare nuʉre bairo yʉ átiboʉ,
cõ ca-ĩiwĩ Jesú.
27 To bairo cõ cʉ̃ ca-ĩiro:
—Ʉpaʉ,
cariape mʉ ĩi mʉa.
To bairo yaiare cawimarã ye ʉgariquere ca-jooquetipe to ca-anibato quena na ʉparã na ca-ʉga ruiri cajawa ẽoro ca-ñaa rerijere ʉgama yaia.
To bairo ĩo,
yʉ quena apeo yʉ ca-anibato quena Israel majare na átinemo yaparoʉ petoacã yʉ quenare yʉ átinemoña ĩo,
ca-ĩiwõ Jesúre.
28 To bairo cõ ca-ĩiro oco bairo cõ ca-ĩiwĩ Jesú:
—Mʉa caroaro majuu,
“Yʉ átinemogʉmi,”
yʉre mʉ ca-ĩi tʉgooña nʉcʉbʉgowʉ.
To bairi mʉ ca-boori wamere bairona to baiato,
cõ ca-ĩiwĩ Jesú.
To bairo cõ cʉ̃ ca-ĩri paʉna ca-ñuucoajupo cõ maco yua.
Jesús sana a muchos enfermos
29 Topʉ ca-ãnacʉ Jesú cá-aámi Galilea na ca-ĩri ra tʉpʉ.
Eja,
ʉ̃taʉ buipʉ aá,
topʉ ca-ruiwĩ.
30 Topʉ cʉ̃ cá-aáto camaja capaarã cʉ̃ tʉpʉ ca-ejawã.
To bairi na yarãre cʉ̃ tʉpʉ ca-jee ejoowã ca-riaye cʉnare,
cá-aá majiquẽnare,
ca-wamori ñuuquẽnare,
ca-tʉjʉ majiquẽnare,
ca-wada majiquẽnare,
aperã capaarã ca-riarãre Jesú tʉpʉ ca-jee ejoowã.
To bairo Jesú cʉ̃ tʉpʉ na ca-jee ejoorãre na ca-catíowĩ.
31 To bairi ca-wada majiquẽnare na ca-wada majiro cá-ámí.
Ca-wamori ñuuquẽnare na ca-quenoowĩ.
cá-aá majiquẽna quenare na cá-aá majiro cá-ámí.
Ca-tʉjʉ majiquẽna quenare na ca-tʉjʉ majiro cá-ámí.
To bairona Jesú na cʉ̃ ca-netoo catíoro camaja cʉ̃ tʉpʉ ca-ejarã ca-tʉjʉ acʉacoama.
Tʉjʉ acʉari,
“Dio Israel maja na cá-áti nʉcʉbʉgoʉ caroaro majuu áami,”
Diore ca-ĩi wariñuuwã.
Jesús da de comer a cuatro mil hombres
32 To bairi cʉ̃ buerãre cʉ̃ tʉ maca jã ca-pii neowĩ Jesú.
Jã pii neo,
oco bairo jã ca-ĩiwĩ:
—Ati maja paarãacãre na yʉ bopaco tʉjʉ.
Yʉ mena itia rʉmʉpʉ ãma.
Na ʉgarique peticoapa,
meere.
To bairi ca-ʉgaquẽnare na yʉ aá rotigaquẽe,
ñigo riabana maapʉ mecʉ ñaarema ĩi.
33 To bairo jã cʉ̃ ca-ĩiro:
—Ati paʉ ca-ñee mani paʉ ãa.
To cõo camaja capaarã na ca-ano majuure na mani ca-nuupe máni majuucõa,
jã ca-ĩiwʉ Jesúre.
34 To bairo cʉ̃ jã ca-ĩiro:
—Ʉgarica rupaa,
¿noo canacã majuu to ãtí?
jã ca-ĩi jeniñawĩ Jesú.
—Siete rupaa majuu ãa,
wai jicãarãacã ãma,
jã ca-ĩiwʉ.
35 To bairi Jesú camajare yepapʉre na ca-rui rotiwĩ.
36 Na rui roti,
Diore cʉ̃ jeni nʉcʉbʉgo,
ʉgariquere pe,
jã ca-bate joowĩ jãare cʉ̃ buerãre.
Jã maca camajare jã ca-bate joowʉ tunu.
37 To bairi to ca-ãna nipetirã ca-ʉga yapicoama.
Ʉga yapiri bero na ca-ʉga rʉgarijere ca-jee jã jiroowã siete wʉri majuu.
38 To bairi tiere ca-ʉgaricarã caʉmʉa jetore ca-cõoñawã bapari canacã mil majuu,
cãromia,
cawimarã na cõoñaquẽnana.
39 To bairi camajare tʉjʉ tʉja joo,
cumuapʉ eja jãa,
Magdala na ca-ĩri yepapʉ cá-aámi Jesú yua.