DIDZAꞌ DXIꞌA BUZÚAJËꞌ LUCAS
Didzaꞌ riguꞌë Lucas lu nëꞌë Teófilo
1
Zián nupa chigulún bayudxi uluꞌzúaj lu guichi idútë le nácatë,
le guca ga zóaruꞌ,
San Lucas 1:1-25
2 ca naꞌ bilaꞌléꞌe nupa niꞌ dza niꞌte,
ateꞌ buluꞌluíꞌi rëꞌu,
en buluꞌzë́ didzaꞌ que.
3 Teófilo,
bönniꞌ tsáhuiꞌdoꞌ,
runi nedaꞌ naca dxiꞌa uzúajaꞌ quiuꞌ lu guichi,
ga ze lo dzöꞌ yúguꞌtë lë ni,
tuꞌ chibuguílaj bubéquiaꞌ ga ze lo dzöꞌ ca naca yúguꞌtë lë naꞌ guca dza niꞌte.
4 Ruzúajaꞌ quiuꞌ lu guichi ni para inö́zinuꞌ naca idútë li lë naꞌ chinazëduꞌ.
Ruluíꞌinëꞌ gubáz láꞌayi queëꞌ Dios ca siꞌ gálajbiꞌ Juan, bönniꞌ uquilëꞌ bönachi nisa
5 Dza niꞌte cateꞌ gunná bëꞌë Herodes luyú Judea,
niꞌ zoëꞌ tu bixúz lëꞌ Zacarías.
Nabábalenëꞌ cöꞌ bixúz,
nazíꞌi le Cöꞌ Queëꞌ Abías.
Elisabet,
nigula queëꞌ Zacarías naꞌ nácanu caꞌ zxíꞌini xiꞌsóëꞌ Aarón,
bönniꞌ gúquiëꞌ bixúz lo dza niꞌte.
6 Nácagaquiëꞌ Zacarías,
en Elisabet tsahuiꞌ lahuëꞌ Dios,
ateꞌ idú ládxiꞌgaquiëꞌ tunëꞌ ca rnna xtídzëꞌë Dios,
en le rinná bëꞌ xibá queëꞌ.
Caní guca,
cuntu nu guca bi innë́ quégaquiëꞌ.
7 Cuntu nu zoa biꞌi quégaquiëꞌ,
tuꞌ nácanu Elisabet nigula huödx,
ateꞌ chinagúlagaquiëꞌ irópatëꞌ.
8 Guca beoꞌ gul-laꞌ uláz que cöꞌ naꞌ nabábalenëꞌ Zacarías ilunëꞌ dxin lahuëꞌ Dios,
lu yöl-laꞌ bixúz quégaquiëꞌ.
9 Ca naca le nulaga lógaquiëꞌ tunëꞌ bixúz,
gul-laꞌ uláz queëꞌ Zacarías guyáziëꞌ lu lataj láꞌayi que yudoꞌ para uzéguiꞌë yalaj lahuëꞌ Xanruꞌ Dios.
10 Tsanni niꞌ ruzéguiꞌë Zacarías naꞌ yalaj,
gulaꞌcuáꞌ yúguꞌtë bönachi níꞌilö,
tuꞌlidza Dios.
11 Laꞌ náꞌasö buluíꞌi lahuëꞌ gubáz láꞌayi queëꞌ Xanruꞌ ga zoëꞌ Zacarías naꞌ.
Zuínëꞌ gubáz naꞌ tsöláꞌa ibëla bucugu láꞌayi ga naꞌ régui yalaj.
12 Cateꞌ biléꞌenëꞌ Zacarías gubáz láꞌayi naꞌ,
guröꞌë böniga,
en gudxi bidzö́binëꞌ.
13 Níꞌirö gubáz láꞌayi naꞌ gudxëꞌ lëꞌ,
gunnë́ꞌ:
―Zacarías,
bitiꞌ gádxinuꞌ,
tuꞌ chibiyönnëꞌ Dios le rinabuꞌ lahuëꞌ,
ateꞌ Elisabet,
nigula quiuꞌ,
uzóanu-biꞌ tubiꞌ biꞌi bö́nniꞌdoꞌ,
ateꞌ guꞌu labiꞌ Juan.
14 Gataꞌ quiuꞌ le uziꞌu xibé,
en udzéjanuꞌ,
ateꞌ zián nupa uluꞌdzeja ládxiꞌgaca cateꞌ gálajbiꞌ bíꞌidoꞌ naꞌ,
15 tuꞌ gácatëbiꞌ zxön lahuëꞌ Dios.
Bitiꞌ guíꞌajbiꞌ xisi uva,
en calëga tu le rusudxi bönachi,
ateꞌ sóalenëꞌ-biꞌ Dios Böꞌ Láꞌayi cateꞌ isí lo siꞌ gálajbiꞌ.
16 Gunëꞌ Juan ni ga uluꞌhuöáca zián bönachi Israel queëꞌ Xanruꞌ.
17 Inö́ruëꞌ lëꞌ ca Xanruꞌ,
ateꞌ ilaꞌcuáꞌalen lëꞌ Böꞌ naꞌ,
en yöl-laꞌ huáca naꞌ gulaꞌcuáꞌalen Elías,
bönniꞌ bëꞌë didzaꞌ uláz queëꞌ Dios dza niꞌte.
Caní gunëꞌ para únëꞌ tuz nupa nácagaca xuz len zxíꞌinigaquiëꞌ,
en uzéajniꞌinëꞌ nupa taꞌdáꞌbagaꞌ para ilácagaca tsahuiꞌ,
en ucözëꞌ bönachi para ilaꞌzíꞌ lu në́ꞌeguequi Xanruꞌ.
18 Zacarías gunábinëꞌ gubáz láꞌayi naꞌ,
rnnëꞌ:
―¿Bizxi gaca bëꞌ para inözdaꞌ ilaca lë ni?
Chinagúlaꞌ nedaꞌ,
en chinagúlanu caꞌ nigula quiaꞌ.
19 Bubiꞌë didzaꞌ gubáz láꞌayi naꞌ,
rnnëꞌ:
―Nedaꞌ leaꞌ Gabriel.
Runaꞌ dxin lahuëꞌ Dios.
Lë cazëꞌ gusö́l-lëꞌë nedaꞌ para güíꞌilenaꞌ liꞌ didzaꞌ,
en usiyöndaꞌ liꞌ didzaꞌ dxiꞌa ni.
20 Naꞌa,
tuꞌ cabí guyéajlëꞌu xtídzaꞌa,
icödzuꞌ,
en bítiꞌrö gaca innóꞌ cateꞌ gácarö lë ni.
Yúguꞌtë lë ni udxín cateꞌ idxín dza que.
21 Tsanni niꞌ raca lë ni,
nacuáꞌ bönachi níꞌilö,
taꞌböza Zacarías,
ateꞌ tuꞌbani tuꞌ ridzenëꞌ xidzé ga naꞌ zoëꞌ lu lataj láꞌayi.
22 Cateꞌ burúajëꞌ Zacarías,
bitiꞌ guca güíꞌilenëꞌ légaquiëꞌ didzaꞌ,
ateꞌ guléquibeꞌenëꞌ biléꞌenëꞌ tu le buluíꞌinëꞌ Dios lëꞌ lu lataj láꞌayi.
Buláꞌa buluíꞌisëꞌ Zacarías,
buzéajniꞌinëꞌ légaquiëꞌ,
tuꞌ cabí raca innë́ꞌ.
23 Cateꞌ bizáꞌa yuguꞌ dza naꞌ ral-laꞌ gunëꞌ dxin Zacarías lahuëꞌ Dios,
níꞌirö bö́ajëꞌ lidxëꞌ.
24 Gudödi yuguꞌ dza naꞌ Elisabet,
nigula queëꞌ Zacarías naꞌ,
biáꞌanu-biꞌ lë́ꞌënu bíꞌidoꞌ,
ateꞌ idú gayuꞌ beoꞌ bugáꞌanasinu ga zoa lídxigaquiëꞌ.
Guzáꞌ ládxiꞌnu,
rnnanu:
25 “Caní runëꞌ Xanruꞌ quiaꞌ.
Ruzáꞌ ládxëꞌë quiaꞌ bíꞌidoꞌ,
en runëꞌ ga bítiꞌrö utuíꞌidaꞌ lógaca bönachi.”
Riguíxjöꞌë gubáz láꞌayi ca siꞌ gálajbiꞌ Jesús
26 Cateꞌ chiguca xopa beoꞌ,
buluíꞌi lahuëꞌ gubáz láꞌayi naꞌ,
tuꞌ gusö́l-lëꞌë Dios lë cazëꞌ Gabriel,
tsejëꞌ Nazaret,
tu yödzö luyú Galilea.
San Lucas 1:26-56
27 Dios gusö́l-lëꞌë lëꞌ niꞌ tsöjyúëꞌ-biꞌ tubiꞌ biꞌi nigula raꞌbandoꞌ lëbiꞌ María.
Chinazíꞌ lu náꞌabiꞌ María utsaga náꞌalenbiꞌ-nëꞌ bönniꞌ lëꞌ José.
Nababëꞌ José diꞌa dza queëꞌ David,
bönniꞌ gunná béꞌenëꞌ bönachi Israel dza niꞌte.
28 Cateꞌ guyáziëꞌ Gabriel naꞌ ga zóabiꞌ María,
gudxëꞌ-biꞌ:
―Padiux.
Dios ruzáꞌ ládxëꞌë quiuꞌ.
Xanruꞌ Dios zóalenëꞌ liꞌ.
Lë cazëꞌ benëꞌ ga nácaruꞌ liꞌ bicaꞌ ba ca yúguꞌtë nigula.
29 Cateꞌ biléꞌebiꞌ María gubáz láꞌayi naꞌ,
gurö́ꞌöbiꞌ böniga tuꞌ nözi didzaꞌ naꞌ bëꞌë,
en rubani ládxiꞌbiꞌ nacxi saꞌyéaj didzaꞌ naꞌ bulidzëꞌ-biꞌ gubáz láꞌayi naꞌ.
30 Níꞌirö gubáz láꞌayi naꞌ gudxëꞌ-biꞌ,
rnnëꞌ:
―María,
bitiꞌ gádxinuꞌ,
tuꞌ chibidéliꞌnuꞌ le ruzáꞌ ládxëꞌë Dios quiuꞌ.
31 Naꞌa,
tsúꞌubiꞌ tubiꞌ bíꞌidoꞌ lëꞌu,
ateꞌ uzúꞌ-biꞌ tubiꞌ biꞌi bö́nniꞌdoꞌ,
ateꞌ guꞌu labiꞌ Jesús.
32 Jesús ni tsë́pisëtërëꞌ,
en siꞌ Lëꞌ Zxíꞌinëꞌ Dios,
Nu nayë́pisëtërö.
Xanruꞌ Dios gunëꞌ ga inná bëꞌë ca naꞌ gunná bëꞌë David,
xuz gula gudödi queëꞌ.
33 Jesús naꞌ inná béꞌeticaꞌsinëꞌ bönachi Israel,
ateꞌ le inná bëꞌë Lëꞌ catu caz tödi que.
34 Níꞌirö María gunábibiꞌ gubáz láꞌayi naꞌ,
rnnabiꞌ:
―¿Nacxi caz gaca lë ni,
tuꞌ cabí zóalenaꞌ bönniꞌ?
35 Bubiꞌë didzaꞌ gubáz láꞌayi naꞌ,
rëꞌë-biꞌ:
―Guidëꞌ Dios Böꞌ Láꞌayi ga zuꞌ,
ateꞌ yöl-laꞌ huáca queëꞌ Dios,
Nu nayë́pisëtërö,
sóalen liꞌ,
le gaca ca tu zxul-la rigúꞌu böaj ga zuꞌ.
Que lë ni naꞌ biꞌi bö́nniꞌdoꞌ naꞌ ral-laꞌ gálajbiꞌ,
tsúꞌubiꞌ lu nëꞌë Dios,
ateꞌ siꞌ labiꞌ Zxíꞌinëꞌ Dios.
36 Cáꞌanqueze Elisabet,
nigula diꞌa dza quiuꞌ,
chinuáꞌanu-biꞌ lë́ꞌënu tubiꞌ biꞌi bö́nniꞌdoꞌ sal-laꞌ chinagúlanu.
Gulaꞌnnë́ꞌ queë́nu:
“Nácanu nigula huödx”,
pero chizéaj xopa beoꞌ nuáꞌanu-biꞌ lë́ꞌënu bíꞌidoꞌ naꞌ.
37 Bitiꞌ bi zoa le cabí séquiꞌnëꞌ Dios.
38 Níꞌirö María gunabiꞌ:
―Ni zoaꞌ.
Tsaz nacaꞌ huen dxin queëꞌ Xanruꞌ.
Gaca quiaꞌ ca naꞌ chigunnóꞌ.
Níꞌirö laꞌ buzaꞌtëꞌ gubáz láꞌayi naꞌ ga zóabiꞌ María.
María söjyubiꞌ-nu Elisabet
39 Laꞌ dza níꞌisö guyúꞌubiꞌ nöza María,
ateꞌ carelö saꞌyéajbiꞌ ga naca guíꞌadoꞌ,
en bidxinbiꞌ tu yödzö luyú Judea.
40 Niꞌ guyázabiꞌ lidxëꞌ Zacarías,
en gúdxibiꞌ-nu Elisabet:
―Padiux.
41 Cateꞌ biyö́ninu Elisabet didzaꞌ naꞌ bë́ꞌëbiꞌ María,
laꞌ butátë cuinbiꞌ biꞌi huë́ꞌënidoꞌ naꞌ yúꞌubiꞌ lë́ꞌënu,
ateꞌ bidisóalenëꞌ-nu Dios Böꞌ Láꞌayi.
42 Níꞌirö bë́ꞌënu Elizabet zidzaj didzaꞌ,
rnnanu:
―¡Chinunëꞌ Dios ga nácaruꞌ liꞌ bicaꞌ ba ca yúguꞌtë nigula,
en chinunëꞌ caꞌ ga nácabiꞌ bicaꞌ ba bíꞌidoꞌ naꞌ yúꞌubiꞌ lëꞌu!
43 ¿Núzxitë nedaꞌ,
záꞌanu xinë́ꞌë Xanaꞌ quiaꞌ?
44 Cateꞌ biyöndaꞌ didzaꞌ bëꞌu,
bulidzuꞌ nedaꞌ,
lu yöl-laꞌ rudzeja queë́biꞌ laꞌ butátë cuinbiꞌ biꞌi huë́ꞌënidoꞌ ni yúꞌubiꞌ lëꞌa.
45 ¡Bicaꞌ ba liꞌ tuꞌ guyéajlëꞌu xtídzëꞌë gubáz láꞌayi,
ateꞌ udxín caz lë naꞌ gudxëꞌ liꞌ uláz queëꞌ Xanruꞌ!
46 Níꞌirö gunabiꞌ María:
¡Idútë le nacaꞌ rigúꞌu Xanruꞌ yöl-laꞌ ba,
47 en rudzeja ládxiꞌlenaꞌ-nëꞌ Dios,
Nu rusölá nedaꞌ!
48 ¡Dios caz buzáꞌ ládxëꞌë quiaꞌ nedaꞌ!
Yuꞌa lu nëꞌë,
en tsaz nacaꞌ huen dxin queëꞌ.
Naꞌa isí lo,
ca naca quiaꞌ ilaꞌnná:
Bicaꞌ ba nigula naꞌ.
49 ¡Zxö́ntërö naca le benëꞌ Dios unná bëꞌ quiaꞌ!
¡Láꞌayi naca Lëꞌ!
50 Lëꞌ ruhuéchiꞌ ládxiꞌticaꞌsëꞌ bönachi tadxi Lëꞌ
naꞌa dza,
en dza záꞌgaca.
51 Yuguꞌ yöl-laꞌ huáca zxön chibenëꞌ Lëꞌ.
Buzötjëꞌ nupa gulún zxön yöl-laꞌ réajniꞌi quéguequi.
52 Bugǘëꞌ yöl-laꞌ unná bëꞌ quégaca nupa gulaca lo,
en benëꞌ ga gulaca lo nupa gulaca nöxaj ladxiꞌ.
53 Benëꞌ ga buluꞌhuö́laj buluꞌdzë́ꞌe nupa gulaꞌdún,
en bucáꞌanëꞌ cáꞌasö nupa bilaꞌléꞌe yöl-laꞌ tsahuiꞌ.
54 Gúcalenëꞌ bönachi Israel,
nupa naꞌ tun xichinëꞌ,
tuꞌ yöjnenëꞌ légaquiëꞌ,
en buéchiꞌ ládxëꞌë légaquiëꞌ.
55 Benëꞌ ca guzxíꞌ lu nëꞌë gunëꞌ quégaquiëꞌ xuz xtóꞌoruꞌ
encaꞌ queëꞌ Abraham,
en quégaca diꞌa dza queëꞌ.
56 María bugáꞌanalenbiꞌ-nu Elisabet idú ca tsonna beoꞌ,
ateꞌ gudödi niꞌ bö́ajbiꞌ lídxibiꞌ.
Le guca cateꞌ gúlajbeꞌ Juan, bönniꞌ uquilëꞌ bönachi nisa
57 Cateꞌ bidxín dza ral-laꞌ sóabiꞌ bíꞌidoꞌ queë́nu Elisabet,
buzóanu-biꞌ tubiꞌ biꞌi bö́nniꞌdoꞌ.
San Lucas 1:57-80
58 Bilaꞌyöni dzaga yuꞌu queë́nu,
en yuguꞌ diꞌa dza queë́nu ca naꞌ guca,
buéchiꞌ ládxëꞌë-nu Dios,
ateꞌ buluꞌdzéjalen lënu.
59 Cateꞌ chiguca xunuꞌ dza zóabiꞌ bíꞌidoꞌ naꞌ,
bilaꞌdxinëꞌ diꞌa dza queë́nu para ilaꞌchúguiëꞌ lu xipë́laꞌbiꞌ biꞌi bö́nniꞌdoꞌ naꞌ lë naꞌ gaca bëꞌ néquibiꞌ queëꞌ Dios,
ateꞌ të́ꞌënnëꞌ iluꞌë labiꞌ Zacarías ca naꞌ lëꞌ xúzibiꞌ.
60 Níꞌirö bubíꞌinu didzaꞌ Elisabet,
xináꞌabiꞌ,
rnnanu:
―Calëga.
Juan siꞌ labiꞌ.
61 Gulaꞌnábinëꞌ-nu,
taꞌnnë́ꞌ:
―¿Bizx que?
Cuntu nu diꞌa dza quiuꞌ lëꞌ Juan.
62 Níꞌirö buluꞌláꞌ buluꞌluíꞌisinëꞌ,
gulaꞌnábinëꞌ xúzibiꞌ nacxi rë́ꞌënëꞌ guꞌë labiꞌ.
63 Zacarías naꞌ gunabëꞌ tu blágadoꞌ,
ateꞌ buzúajëꞌ lahui caní:
Juan lëbiꞌ.
Buluꞌbáninëꞌ yúguꞌtëꞌ.
64 Laꞌ níꞌisö böáljatë ruꞌë Zacarías naꞌ,
en buguítjatë lúdxëꞌë,
ateꞌ bëꞌë didzaꞌ le guluꞌë Dios yöl-laꞌ ba.
65 Níꞌirö guládxinëꞌ,
en buluꞌbáninëꞌ yúguꞌtë dzaga yuꞌu quégaquiëꞌ,
ateꞌ yúguꞌtë yö́dzödoꞌ nacuáꞌ lu guíꞌadoꞌ luyú Judea,
guzë́ didzaꞌ ca guca lë ni.
66 Gulaꞌzáꞌ ládxiꞌgaca yúguꞌtë nupa bilaꞌyöni ca naꞌ guca,
taꞌnná:
“¿Nacxi caz gácabiꞌ biꞌi bö́nniꞌdoꞌ ni?
Le nácatë Xanruꞌ zóalenëꞌ-biꞌ.”
Didzaꞌ bëꞌë Zacarías uláz queëꞌ Dios
67 Níꞌirö Dios Böꞌ Láꞌayi bidisóalenëꞌ Zacarías,
xúzibiꞌ Juan,
ateꞌ bëꞌë didzaꞌ uláz queëꞌ Dios,
rnnëꞌ:
68 ¡Yöl-laꞌ ba Dios,
Xángaca bönachi Israel
tuꞌ buduyúëꞌ rëꞌu,
bönachi queëꞌ,
en böáꞌuëꞌ rëꞌu!
69 ¡Gusö́l-lëꞌë queë́ruꞌ Bönniꞌ usölë́ꞌ rëꞌu,
len yöl-laꞌ huáca zxön queëꞌ!
Bönniꞌ ni guljëꞌ ládajgaca diꞌa dza queëꞌ David,
huen dxin queëꞌ Dios.
70 ¡Dza niꞌte guzxíꞌ lu nëꞌë gunëꞌ ga gaca caní!
Raca ca naꞌ gunnë́ꞌ lu ruáꞌagaquiëꞌ bönniꞌ guluꞌë didzaꞌ uláz queëꞌ.
71 Guzxíꞌ lu nëꞌë usölë́ꞌ rëꞌu
lu náꞌagaca nupa tequi rëꞌu ziꞌ,
encaꞌ lu náꞌagaca nupa bitiꞌ taꞌléꞌe rëꞌu dxiꞌa.
72 Guzxíꞌ lu nëꞌë huéchiꞌ ládxëꞌë xuz gudödi queë́ruꞌ,
en tsöjnenëꞌ le guzxíꞌ lu nëꞌë le naca láꞌayi.
73 Lë ni benëꞌ tsutsu xtídzëꞌë,
en guzxíꞌ lu nëꞌë,
le gunëꞌ queëꞌ Abraham,
xuz gudödi queëruꞌ,
le naca tu le ral-laꞌ gunëꞌ queë́ruꞌ rëꞌu.
74 Guzxíꞌ lu nëꞌë usölë́ꞌ rëꞌu
lu náꞌagaca nupa bitiꞌ taꞌléꞌe rëꞌu dxiꞌa
para cabirö gádxiruꞌ gunruꞌ xichinëꞌ Lëꞌ,
75 en para gácaruꞌ baꞌa ladxiꞌ,
en idú dxiꞌa
lahuëꞌ Lëꞌ yúguꞌtë dza sóaruꞌ ibanruꞌ.
76 Liꞌ,
zxíꞌinaꞌdoꞌ,
siꞌ loꞌ bönniꞌ ruꞌë didzaꞌ uláz queëꞌ Dios unná bëꞌ
tuꞌ tsöjnöruꞌ ca Xanruꞌ caz,
en upóꞌo nöza ga tödëꞌ.
77 Gunuꞌ ga ilaꞌnözi bönachi queëꞌ ca gaca uluꞌlágaca,
en ca naꞌ uniti lahuëꞌ Dios dul-laꞌ nabágaꞌgaca.
78 Caní gaca,
tuꞌ ruhuéchiꞌdaꞌ ládxëꞌë Dios rëꞌu,
en runëꞌ ga tseníꞌ queë́ruꞌ Bönniꞌ naꞌ náquiëꞌ beníꞌ idú.
79 Lëꞌ uzeníꞌë quégaca nupa nacuáꞌ gapa naca chul-la,
en gapa nacuáꞌ nupa chizóa ilátigaca
para ugúꞌë rëꞌu nöza ga cöꞌö dxi ládxiꞌdoꞌoruꞌ.
80 Guzxönbiꞌ biꞌi bö́nniꞌdoꞌ naꞌ,
en bidipa ládxiꞌbiꞌ.
Guzóasibiꞌ gapa naca lu lataj cáꞌasö cateꞌ bidxinrö dza buluíꞌi lobiꞌ lógaca bönachi Israel.