Bernabé, Saulo waꞌaté, iꞌijnaká Jesucristo yukuna iꞌimakana nakú ajopánajlo, ajopánajlo ke, yukuna marí
13
Jesucristo jaꞌapiyá jemaꞌajeño, Antioquía e iꞌimakaño nakiyana, iꞌimaño Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeño. Mariruna iꞌimaño nanakiyana: Bernabé, Simón Negro, Lucio, Cirene teꞌeré eyaje riꞌimaká. Nanakiyana kaja Manahem iꞌimaká. Riká tawáꞌaro neꞌemakana Herodes michú waꞌaté iꞌimaká. Apú iꞌimari Saulo.
2 E apú wakajé nawakó piño, neꞌejnatákaloje napéchuwa Tupana nakú pajwaꞌatéchaka. Neꞌetaó kaja naꞌajné liyá riwakajé, Tupana nakuja napechu iꞌimakáloje penaje. Reꞌiyowá ke Tupana Pechu kemaká najló:
—Iwakáraꞌa Bernabé, Saulo waꞌaté, eꞌiyayó, neꞌejnakáloje Jesucristo yukuna iꞌimajé ajopánajlo, ajopánajlo ke. Riká jápakaje nalaꞌakáloje penaje nuꞌuwapá neꞌemaká eꞌiyayá —ke rimaká najló.
3 Rejomi neꞌetaó naꞌajné liyá, napechu iꞌimakáloje Tupana nakuja penaje. E napuraꞌó Tupana waꞌaté nanaku, rejomi nawakáraꞌa neká reyá.
Chipre teꞌeré ewá Bernabé, Saulo waꞌaté, iꞌimajika Jesucristo yukuna rewá iꞌimakáñojlo, yukuna marí
4 Kaja Tupana Pechu wakáraꞌa neká, e naꞌapá pajimila Seleucia ejé, reyá nakuwaꞌa wapuru chu paranakuwa Chipre ejo,
5 iphaño pajimila Salamina ejo, re narúkaꞌo napunuma chojé. Rejomi nakeñoꞌó Tupana purákaꞌalo yukuna iꞌimakana judíonajlo nawakákaꞌalo ñakarelana chu. Juan Marcos iꞌimari najwaꞌaté, nañathé aꞌajeri penaje.
6 Rewá naꞌapá apú ejé, apú ejé ke, Jesucristo yukuna iꞌimakana nakú, kaja ewaja nephá pajimila Pafos ejo. Re apú iꞌimari, Barjesús rií iꞌimaká (apú rií iꞌimari Elimas, ke). Judío jaꞌa riꞌimaká, mariꞌichú riꞌimaká. Mapeja ripajlájika inaꞌuké waꞌaté rinakuwá, rimaké najló rinakuwá:
—Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeri nuká.
7 Neꞌemakana Sergio Paulo waꞌateje riꞌimaká. Kapechuni wani neꞌemakana iꞌimaká. Riká wáꞌari Bernabé, Saulo waꞌaté maná, neꞌemakáloje Jesucristo yukuna rijló.
8 Raú neꞌejná rejo riyukuna iꞌimajé rijló, eꞌiyonaja riká mariꞌichú laꞌarí natejena, neꞌemakana pechu iꞌimaká piyá kaphí Jesucristo chojé.
9 Raú Saulo (apú rií iꞌimari Pablo, ke) Tupana Pechu jaꞌapiyá ke laꞌajika nakaje, yakáꞌaro richaje.
10 E rimá rijló:
—Pajlákachi, chapújneꞌeke wani piká. Jiñá Chiꞌinárikana waꞌateje piká, ñakele chapú pipechu piyuke nakaje palá nojé nakú. Palani Tupana purákaꞌalo, eꞌiyonaja pewíñaꞌata inaꞌuké mapeja pajlakaje nakú, nemaꞌaká piyá Tupana purákaꞌalo jaꞌapiyá. ¿Naje chi unká wani piyurila piliyó ilé kaje?
11 Chuwa Tupana wajájika piká: meke kala unká pamálaje kamú kamaré, pijlú yakájikale pijló —ke rimaká rijló.
Rejéchami rijlú yakaka, mapeja ripijátaka ají ñoꞌojó, ají ñoꞌojó ke, apú pakoꞌotákaloje riká penaje.
12 Ilé ke neꞌemakana amaka aú, ripechu iꞌimá: “¡Meke piyuke wani!” Rejéchami rilaꞌaká kewaka rijluwa Tupana purákaꞌalo.
Pablo, Bernabé waꞌaté, paꞌakó Antioquía ejo yukuna marí
13 E kaja Pablo, rijwákeꞌena waꞌaté, witúkaꞌaño wapuru chojé, e náchoꞌo Pafos eyá, ají ke pajimila Perge ejo. Panfilia teꞌeré nakú riká pajimila, iphaño rejo, reyá najwákeꞌewe Juan Marcos jaꞌapáñaari neká, ripaꞌakóloje ají ke Jerusalén ejo.
14 Rejomi náchoꞌo Perge eyá, iꞌijnaño piño ají ke Antioquía ejo, Pisidia teꞌeré nakú Antioquía. E naleꞌejé watánaꞌakaje iꞌimaká wakajé, namujlúkaꞌa nawakákaꞌalo ñakarelana chojé, re nayaꞌo.
15 E pajluwa puraꞌaró Tupana purákaꞌalo lanaꞌakéjami waꞌaté najló. Riñapátaka rijwaꞌaté puraꞌakano ejomi, nawakákaꞌalo ñakarelana chiyá wakáraꞌajeño kemaño najló:
—Nojena, re kaꞌajná inakiyana maare wátaño nakaje nakú kemakana wajló, rilaꞌakáloje wapechu richaje kaphí Tupana chojé. Chuwa imá wajló rinaku.
16 Raú Pablo táraꞌaro, ráchoꞌota najló riyátheꞌela, namanúmaꞌakoloje penaje, rimá najló:
—Israel lakénami, eyá ajopana Tupana jaꞌapí iphájeño, jemaꞌá numájikare nakú ijló meꞌetení:
17 Tupana iꞌiwapari waꞌajútami chuna ajopana inaꞌukena eꞌiyayá iꞌimaká. Palá rilaꞌaká nanaku iꞌimaká, raú richaje, richaje ke, íkiꞌiruna neꞌemaká Egipto teꞌeré nakú, neꞌemaká wakajé. Kajrú Tupana laꞌajika neꞌiyowá nakaje rikaja kalé laꞌakare, raú ráchoꞌota neꞌemaká reyá.
18 Iyamá inaꞌuké leꞌejé kele (40) jarechí ketana neꞌemaká desierto eꞌiyowá. Riwakajé kajrú Tupana ñaꞌajika panaku puꞌuwaré nalaꞌajíkare.
19 Tupana kapichátari Canaán teꞌeré eyájena iꞌimaká, puꞌuwaré laꞌajeñó neꞌemakale. Iyamá kuwáꞌata kele (7) nanámana iꞌimaká kapichaño. Rikapichata neká piyukeja, raꞌakáloje nateꞌeremi waꞌajútaya michúnajlo.
20 Cuatrocientos cincuenta jarechí iꞌimajemi, ewá kaꞌajná, raꞌakeno neꞌiyajena nawakáraꞌajeño penaje. Ilé ke nawakáraꞌajeño iꞌimaká, Samuel michú iꞌimaká ejená. Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeri michú riꞌimaká.
21 Riwakajé nawata Tupana aꞌaká najló pajluwaja neꞌemakana penaje, raú Tupana aꞌarí najló Saúl michú neꞌemakana penaje. Quis michú iꞌirimi riꞌimaká, Benjamín michú yanimínami nakiyana riꞌimaká. Iyamá inaꞌuké leꞌejé kele (40) jarechí ketana Saúl iꞌimaká nawakáraꞌajeri.
22 Rejomi Tupana jáchoꞌota riꞌimaká neꞌemakana chiyá, raꞌakáloje rapumí chojé David michú neꞌemakana penaje. Tupana kemari David nakú iꞌimaká: “Marí Isaí iꞌirí David. Palá nupechu rinaku, rilaꞌakale piyukeja nakaje nuwátaka ke”.
23 David michú lakemi Jesús, riká Tupana aꞌarí Israel lakénami iꞌimatájeri penaje. Tupana arukari inaꞌukejlo pajluwaja, riꞌimakáloje neꞌematájeri penaje. Jesús riká, rimakare nakú najló iꞌimaká.
24 Unká chiyó Jesús keñoꞌó inaꞌuké jewíñaꞌatakana Tupana nakú, Juan michú iꞌimakeri riyukuna najló ripiyá. Rimaké najló, napalaꞌatákoloje napéchuwa puꞌuwaré nalaꞌakare liyá, rejomi rilaꞌaké neká bautizar.
25 Unká chiyó Juan ñapata rijápakaꞌala laꞌakana, rimá najló: “¿Meke chi ipechu nunaku: ‘Riká Tupana wakáraꞌakare majó inaꞌukena iꞌimatájeri penaje, ke?’. Unká riká kalé nuká. Re apú iphájeri nopumí chojé, riká Tupana wakáraꞌajikare majó inaꞌuké iꞌimatájeri penaje. Íkiꞌija wani nuphákare jaꞌapí riká; mapéjari wani nuká rijlunami chojé, nuchaje wani riꞌimakale”, ke Juan kemaká najló.
26 E Pablo kemari piño najló:
—Nojena, Abraham michú lakénami iká. Re kaja maare ajopana, unká judíona kalé iꞌimakaño, iphaño kaja Tupana jaꞌapí. Najló waꞌató Tupana iꞌimataka inaꞌuké kapichákajo liyá yukuna yuró.
27 Jerusalén eyájena, eyá nawakáraꞌajeño, kajena unká wani weꞌepike na inaꞌukeka Jesús iꞌimajika; unká kaja naweꞌepike mékeka Tupana purákaꞌalo lanaꞌakéjami kemájika rinaku. Watánaꞌakaje iꞌimajika wakajé keja nawakájikono, napuraꞌakóloje Tupana purákaꞌalo, raꞌapátajeño michuna lanaꞌakare iꞌimaká, waꞌaté, eꞌiyonaja unká naweꞌepike rinakojé, raú nawakáraꞌa suráana noka Jesús iꞌimaká. Ñaké rilaꞌakana aú, nalaꞌá júpimi Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeño michuna kemaká rinaku iꞌimaká ke.
28 Unká Jesús laꞌalá puꞌuwaré iꞌimaká, nenókaloje riꞌimaká ripachá, eꞌiyonaja nemá Pilátojlo iꞌimaká, riwakáraꞌakaloje rinókana.
29 Tupana purákaꞌalo lanaꞌakéjami kemaká rinaku iꞌimaká, keja nenoka riꞌimaká. Nephá riꞌimaká aꞌawaná apiyákakanami nakojé, rejomi natáraꞌata riꞌimaká. Ritakaꞌaká ejomi, nawitúkaꞌata ritami rinakiyá. Rejomi nawaꞌa ritami támijimina toꞌotakelana ejo, richojé natoꞌotá ritami iꞌimaká. Ilé ke nalaꞌaká riꞌimaká.
30 Eꞌiyonaja Tupana makápoꞌota piño Jesús rapumí chuwá iꞌimaká.
31 Rejomi neꞌiyajena amaño piño riꞌimaká, júpija riꞌimaká najwaꞌaté. Riꞌijnaká Galilea eyá Jerusalén ejo wakajé, kajrú rijwákeꞌena iꞌijnaká rijwaꞌaté. Neká penájemina amaño riꞌimaká, rimakápoꞌoko iꞌimaká ejomi. Eyá chuwa neká penájemina iꞌimaño riyukuna ajopánajlo, ajopánajlo ke.
32 “Ñakele waꞌapata ijló palá Tupana laꞌakare weká yukuna. Tupana iꞌimari waꞌajútaya michúnajlo riyukuna iꞌimaká, unká chiyó riwakáraꞌa Jesús majó marí ejaꞌawá nakojé iꞌimaká.
33 Ilé ke rimakare nakú iꞌimaká iphari rená chojé weká nalakénamijlo. Tupana iꞌimari kaja najló mékeka nenójika riká yukuna. Riwakajé rimá kaja Jesús nakú: “Numakápoꞌotaje riká rapumí chuwá piño”. Rimakápoꞌotakana aú rilaꞌá ripurákaꞌalo nakiyana kemaká rinaku ke:
“Chuwa inaꞌuké weꞌepíjika kewaka Nuꞌurí piká.
Naweꞌepeje kaja Paraꞌapá nuká”, ke rimaká rinaku.
34 Tupana kemari Jesús nakú iꞌimaká:
“Unká rinapona kapichálajo, rimakápoꞌojo piño”, ke.
Rimá kaja rinaku iꞌimaká:
“Palá wani nulaꞌajika rinaku.
Nulaꞌaká David nakú iꞌimaká, ke kaja nulaꞌajika rinaku”,
ke Tupana kemaká rinaku iꞌimaká.
35 Apú Salmo eꞌiyá kemari mékeka Jesús kemaká Raraꞌapajlo iꞌimaká. Rimá rijló:
“Unká piyurílaje nunapona kapichako.
Pijwaꞌaté jápajeri nuká, íkiꞌija piwátakare nuká”,
ke rimaká Tupánajlo iꞌimaká.
36 Unká rimalá ñaké David michú nakú iꞌimaká. Riká michú iꞌimaká neꞌemakana wakajé, rilaꞌaké Tupana wátaka ke. Kaja penaje rikapichó iꞌimaká, rejomi natoꞌotá ritami richiꞌiná michuna tami awaꞌajé, rejé rinapónami kapichó iꞌimaká.
37 Eyá Jesús napona unká kapichalo, Tupana makápoꞌotakale riꞌimaká —ke Pablo kemaká najló.
38 Rimá piño najló:
—Nojena, nuwata iweꞌepika marí: Jesucristo palamane aú Tupana amojla iná chaje puꞌuwaré iná laꞌakare liyá.
39 Eyá Tupana purákaꞌalo, Moisés michú lanaꞌakare iꞌimaká, unká iꞌimatálajla iná kapichákajo liyá Tupánajlo. Tupana iꞌimatari chuwa iná kapichákajo liyá, iná pechu iꞌimakachu kaphí Riꞌirí Jesucristo chojé. Ripalamáneja kalé ramojla iná chaje puꞌuwaré iná laꞌakare liyá.
40 Aꞌajla unká riꞌimalajla ijló Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeño michuna kemaká neꞌiyajena inaꞌuké nakú ke. Neká lanaꞌañó nayukuna júpimi iꞌimaká. Tupana kemari najló, nemakáloje marí ke:
41 “Jemaꞌá, iká unká jemaꞌalaño noꞌopiyajlo, eyá nunaku iꞌichajéñojlo waꞌató, numá:
Kapichájeño penájena iká, unká pachá jemaꞌalá noꞌopiyá.
Palá nuká Tupana laꞌajika nakaje eꞌiyowá,
eꞌiyonaja unká jemaꞌalaje noꞌopiyá.
Neꞌemajé kaja nuyukuna ijló, eꞌiyonaja unká jemaꞌalaje naꞌapiyá kewákaje purákaꞌaloji,
neꞌemajíkare ijló yukuna, jaꞌapiyá”,
ke Tupana kemaká neꞌiyajena nakú iꞌimaká —ke Pablo iꞌimaká riyukuna najló.
42 Rejomi ráchoꞌo rijwákeꞌena waꞌaté nawakákaꞌalo ñakarelana chiyá. E ajopana kemaño najló:
—Eko iꞌimichá piño wajló riyukuna apú watánaꞌakaje wakajé.
43 E ajopana jáchoꞌoño kaja nawakákaꞌalo ñakarelana chiyá. Kajrú judíona nakiyana iꞌijnaká Pablo, Bernabé waꞌaté, ápumichu. Ñaké kaja ajopana, unká judíona kalé iꞌimakaño, iꞌijnaká nápumichu. Unká judíona kalé neꞌemaká, eꞌiyonaja judíona purákaꞌalo jaꞌapiyá ke neꞌemaká najwaꞌaté. E Pablo, Bernabé waꞌaté, puraꞌañó piño najwaꞌaté, nayurika piyá Jesucristo jaꞌapiyá jemaꞌakana. Nemá kaja najló, nayurika piyá Tupana palamane iꞌimakana.
44 E apú watánaꞌakaje wakajé, nawakó piño. Piyukeja pajimila eyájena awakako richojé najwaꞌaté, nemaꞌakáloje Tupana purákaꞌalo yukuna. Mekeleja kaꞌajná neꞌemaká unká awakálaño najwaꞌaté rejé.
45 Judíona nakiyana amaño kajrú wani inaꞌukena awakako rejé, rejéchami napechu iꞌimaká chapú Pablo cha, raú nemá najló rinaku: “Mapeja ripajlaka ta ijwaꞌaté kele”, ke. Napuraꞌó kaja puꞌuwaré rinaku najwaꞌaté.
46 Kaphí Pablo, Bernabé waꞌaté, pechu iꞌimá najwaꞌaté puraꞌakano nakú, raú nemá najló:
—Palani iká judíona iꞌimakáñojlo Tupana purákaꞌalo yukuna iꞌimakana paineko, eꞌiyonaja unká wani iwátala raꞌapiyá jemaꞌakana, pachá unká iꞌimalaje Tupana waꞌaté matajnako. Ñakele waꞌapaje maáreya meꞌetení, weꞌemakáloje riyukuna unká judíona kalé iꞌimakáñojlo.
47 Ilé ke walaꞌajika, Tupana wakáraꞌakale weꞌemaká riyukuna ajopánajlo. Rimá wajló iꞌimaká:
“Piká noꞌó nupurákaꞌalo yukuna iꞌimajeri penaje,
piꞌimakáloje piyuke ajopana teꞌeré ewájenajlo nuyukuna.
Nupurákaꞌalo jaꞌapiyá iꞌimajíkaño nuꞌumataje nujluwa kapichákajo liyá”,
ke Tupana kemaká —ke nemaká najló.
48 Raú unká judíona kalé iꞌimakaño jemaꞌañó kaja Tupana jaꞌapiyá. Puꞌují napechu laꞌakó raú, nemá:
—Palani wani wajló Tupana purákaꞌalo —ke.
Riwakajé kajrú inaꞌukena pechu iꞌimaká Jesucristo chojé kaphí, riꞌimatákaloje neká kapichákajo liyá penaje. Kaja Tupana weꞌepí ñaké penájena neꞌemaká, neꞌemakáloje matajnako rijwaꞌaté jeꞌechú chu penaje.
49 E kaja neꞌejnaké piyukeja nateꞌeré eꞌiyowá riyukuna iꞌimakana nakú kajrú inaꞌukénajlo.
50 Eꞌiyonaja judíona nakiyana kaꞌátaño inaana nakiyana eꞌiyajé. Kaphí péchuruna judíona purákaꞌalo chojé iꞌimakaño neꞌemaká; palá kaja rewájena pechu iꞌimajika nanaku. Ñaké kaja nakaꞌátaka nawakáraꞌajeño eꞌiyajé, nayúchaꞌakoloje najwaꞌaté Pablo, eyá Bernabé waꞌaté cha, raú rewájena laꞌañó neꞌemaká chapú. Kaja ewaja náchoꞌota neꞌemaká nateꞌeré eyá.
51 Náchoꞌoko reyá yámona, Pablo, Bernabé waꞌaté, takaꞌañó muꞌupé neꞌemaꞌulá nakiyá najimaje. Naweꞌepéjona penaje nalaꞌá ñaké najimaje, raú pajimila eyájena weꞌepíkaloje unká wani paala nalaꞌaká neꞌemaká, unkale nawátala neká. E kaja neꞌejná reyá ají ke pajimila Ikonio ejo.
52 Puꞌují wani Jesucristo jaꞌapiyá jemaꞌajeño pechu iꞌimaká re, Tupana Pechu jaꞌapiyá ke nalaꞌajika piyuke nakaje.