N‑dadaʼan niʼno Steba mee‑s
7
N‑xijan tnuʼu dutu taxnuni Steva:
—¿Ndaa xa duʼa n‑jaʼan‑n a?
2 Xiaʼan Steva nuu ñayiu:
—Dito,
Ñani,
ɨɨn ni ñayiu ka kuu‑ro.
Kunini‑n tnuʼu na jaʼan‑da.
N‑dandeʼa Ianyuux mee‑ia Abraham país Mesopotamia na ta nkotuu ka‑s ñuu Harán.
N‑xini‑s xa ndii‑ia.
3 N‑jaʼan‑ia nuu‑s:
“Ta kee ñuu‑n ya.
Dandoo ñayiu ka kuu tnaʼa‑n,
te juaʼan ɨnka ñuu nuu daneʼe ñaʼa‑r.”
4 N‑kee Abraham país nani Caldea te n‑xe kotuu‑s ñuu Harán.
Ijan n‑xiʼí taa‑s.
Ijan dada n‑xe kotuu‑s nuu tuu‑ro ya na n‑jaʼan Ianyuux nuu‑s,
5 ko ni itaʼu ñuʼu ña n‑xiaʼan‑ia,
juini nga nuu kunujuiin mee‑s,
ko n‑xiaʼan‑ia tnuʼu‑ia xa kutaʼu daʼya dana‑s ñuʼu yaʼa.
Duʼa n‑jaʼan Ianyuux juini ñayo na daʼya‑s n‑xio daa.
6 Dɨuni n‑jaʼan Ianyuux nuu‑s xa daʼya dana‑s jɨʼɨn koo‑i ɨnka país te kadatniu duʼa koio‑i nuu toʼo ñuu ijan.
Kada uʼu ñayiu ijan daʼya dana‑s koon cientu kuia.
7 Xiaʼan Ianyuux nuu Abraham:
“Kada uʼu‑r ñayiu ñuu ijan xaxeʼe xa kadatniu duʼa ñayiu ndeka‑r nuu‑i.
Ijan dada kee koio‑i ñuu toʼo jan te ndadakaʼnu ñaʼa‑i mee‑r yaʼa.”
8 N‑kendoo tratu Ianyuux xiʼin Abraham xa juñaʼa‑ia ɨɨn xa juñaʼa‑ia.
Xaxeʼe tratu ijan,
n‑xaʼnde ndodo Abraham ñɨɨ nuu ii Isaac nu n‑kuu una kɨu‑s.
Dani n‑xaʼnde ndodo Isaac ñɨɨ nuu ii daʼya yɨɨ‑s,
se kuu Jacob.
Dani n‑kida Jacob uxi uu daʼya yɨɨ‑s.
9 ʼXaxeʼe xa ɨnuu kuedi ini dava ka daʼya yɨɨ Jacob n‑ka diko‑s ñani‑s José nuu se ka xeʼen Egipto,
te xndeka ñaʼa se n‑ka xeen ñaʼa jan juaʼan ijan.
Juini daa n‑yaʼa‑s,
ko n‑xo kunduu‑s xiʼin Ianyuux.
10 Xaxeʼe xa ndaʼu n‑xo yaʼa‑s n‑chindee ñaʼa‑ia,
te ñatuka daa n‑yaʼa‑s.
N‑xiaʼan Ianyuux xa xinitnuni José,
te n‑kidatniu‑ia anu se n‑taxnuni Egipto xa n‑tna ini‑s‑sɨ.
Xijan kuu xa n‑tetutniu‑s José xa taxnuni‑s nuu ñayiu Egipto.
Dɨuni n‑tetutniu‑s‑sɨ xa taxnuni‑s nuu ñayiu ka kidatniu veʼe‑s.
11 N‑kuu tnama ndeʼe Egipto xiʼin Canaán te ndaʼu n‑ka yaʼa ñayiu.
Ña n‑ka xo niʼi xixitna‑ro xa kaxi‑i.
12 Nu n‑teku Jacob xa io trɨu Egipto te n‑tundaʼa‑s daʼya yɨɨ‑s ijan.
13 N‑ka xeʼen ntuku ñani José Egipto ɨnka vuelta,
te vuelta yaʼa n‑datuu José mee‑s nuu ñani‑s.
Ijan dada n‑xini se taxnuni ka Egipto jundu kuu familia José.
14 N‑tundaʼa José razón Canaán xa n‑kana‑s taa‑s,
ñani‑s xiʼin ntdaa ka familia‑s xtuu ijan.
Uni diko xaʼun‑s xa ntdaa‑s
15 n‑ka xee Egipto.
Ntdaa‑s xiʼin dava ka xixitna‑ro n‑ka xiʼí ijan.
16 Xneʼe se Israel yɨkɨ kuñu Jacob juan ndixi Siquem te n‑ka ki kuxi‑s nuu ñuʼu n‑xeen Abraham nuu daʼya yɨɨ Hamor xiʼin tvini kuu plata.
17 ʼNu vax kuyatni tiempo jɨn tnaʼa xa n‑jaʼan Ianyuux nuu Abraham,
te n‑ka kukueʼe xixitna‑ro Egipto.
18 Ijan dada n‑taxnuni ɨɨn se ña n‑xo xini tnaʼa xiʼin José nuu ñayiu Egipto.
19 N‑kida uʼu‑s daʼya dana xixitna‑ro Jacob.
N‑taʼu tniu‑s xa kajan tuu koio daʼya dana‑s daʼya yɨjɨn‑i juera xa na kuú koio‑s.
20 Tiempu ijan n‑kaku Moisés,
te n‑tna ini ñaʼa Ianyuux.
Uni yoo n‑xo ndeka ñaʼa tadɨʼɨ‑s veʼe‑s.
21 Daa n‑xe dandoo ñaʼa dɨʼɨ‑s ɨɨn nuu n‑dandoo ñaʼa‑ña,
te n‑nakueka ñaʼa daʼya dɨʼɨ se taxnuni Egipto.
N‑xo ndeka ñaʼa‑ña,
te n‑dakaka ñaʼa‑ña xkuela.
Kuenda kɨu daʼya‑ña n‑kuu‑s.
22 Duʼa n‑kuu xa n‑kuaʼa vaʼa‑s tutu na ka tuʼa se Egipto.
Vaʼa n‑xo tuʼa‑s xa jaʼan‑s.
Vaʼa n‑xo tuʼa‑s xa kada‑s ɨɨn xa kada‑s.
23 ʼNu n‑chitu‑s uu diko kuia te n‑kuu anu‑s xa kotoniʼni‑s ñayiu kuu tnaʼa‑s,
ñayiu ka kuu daʼya dana Israel.
24 Nu n‑xee‑s nuu xndaxio yatnuʼu‑s,
te n‑xini‑s xa kani ɨɨn se Egipto se kuu yatnuʼu‑s te n‑nujuiin xiʼin‑s xiʼin‑s.
N‑kani‑s se Egipto xa n‑dandenaa‑s,
te n‑xaʼni‑s‑sɨ.
25 Xaʼa n‑kida Moisés chi n‑kaxí ñaʼa Ianyuux xa dakaku‑s yatnuʼu‑s,
ko ñayo yatnuʼu‑s n‑ka xani ini xa dɨu‑s kuu se dakaku ñaʼa.
26 Kɨu kuu uu n‑xini ntuku Moisés uu se ka kuu yatnuʼu‑s ka jantnaʼa.
N‑juini‑s xa dadaʼan niʼno‑s.
Xiaʼan‑s:
“¿Nakuenda ka jantnaʼa‑n te ñani mee‑n ka kutnaʼa?”
27 N‑tundaʼa se jani ɨnka‑s jan Moisés te n‑jaʼan‑s:
“¿Jundu n‑tetutniu ñaʼa xa ku kuu‑n se taxnuni nuu koio‑r a ku kuu‑n juexi u?
28 ¿A juini‑n xa kaʼni ñaʼa‑n ná n‑xaʼni‑n se Egipto iku a?”,
kuu‑s,
n‑xiaʼan‑s.
29 Nu n‑teku Moisés xa duʼa n‑jaʼan se ijan te n‑xino‑s.
Juaʼan‑s nuu nani Madián.
N‑xe kotuu‑s ñuu ijan,
te n‑xio uu daʼya yɨɨ‑s.
30 ʼNu n‑yaʼa uu diko kuia,
te juaʼan‑s yatni nuu nani Yuku Sinaí nuu ñayo ñayiu io te ñatu nga juun dau.
Te nde andɨu n‑juun ɨɨn ángel,
ia xinokuechi nuu Ianyuux,
ɨɨn nuu yutnu iñu koko nukoo ijan.
31 Nu n‑xini‑s xijan te n‑yuʼu anu‑s.
N‑xe tuʼa‑s yutnu koko jan xa kundeʼa vaʼa ka‑s te n‑teku‑s xa n‑jaʼan Ianyuux.
N‑jaʼan‑ia:
32 “Ruʼu kuu Ianyuux xixitna‑n Abraham,
Isaac,
Jacob.”
Nɨʼɨ Moisés xaxeʼe xa yo vichi n‑yuʼu‑s te ña n‑kuyɨɨ‑s xa kundeʼa ka‑s xijan.
33 Ijan dada xiaʼan Ianyuux nuu‑s:
“Kineʼe ndixa‑n chi ii nuu nujuiin‑n.
34 Xá naʼa‑r xa ka kida uʼu ñayiu Egipto daʼya‑r.
Ka jan kuechi‑i nuu‑r te n‑juun‑r xa dakaku‑r‑yɨ.
Ta kindeʼe ka xa kunini‑n xa jaʼan‑r.
Tundaʼa ñaʼa‑r nuʼu Egipto”,
kuu Ianyuux,
n‑xiaʼan‑ia nuu‑s.
35 Dɨu‑s kuu se ña n‑xe ini ñaʼa xixitna‑ro.
N‑ka jaʼan‑i nuu‑s:
“¿Jundu n‑tetutniu ñaʼa xa ku kuu‑n se taxnuni nuu‑r a xa ku kuu‑n juexi u?”
Juini daa n‑ka jaʼan‑i nuu‑s,
ko n‑tundaʼa ñaʼa Ianyuux xa taxnuni‑s nuu ñayiu ijan xiʼin xa dakaku‑s‑yɨ ná n‑jaʼan ángel,
ia n‑juun nuu yutnu koko jan nuu‑s.
36 Dɨu‑s n‑kuu se n‑kineʼe xixitna‑ro Egipto.
N‑kida‑s milagru na n‑xo tuu‑i ijan,
na n‑ka yaʼa‑i mar nani Mar Kueʼe,
na n‑ka xo tuu‑i nuu ñayo ñayiu io te ñatu nga juun dau du.
Uu diko kuia n‑xo tuu‑i ijan.
37 Dɨu‑s n‑kuu se n‑jaʼan nuu xixitna‑ro:
“Kada Ianyuux xa ɨɨn daʼya dana‑n jaʼan tnuʼu Ianyuux ná jaʼan ruʼu”,
kuu‑s,
n‑xiaʼan‑s.
38 Mee‑s kuu se n‑xo tuu xiʼin xixitna‑ro na n‑ka xo tuu‑i nuu ñayo ñayiu io te ñatu nga juun dau.
Dɨuni n‑xo tuu‑s xiʼin ángel n‑jaʼan xiʼin‑s Yuku Sinai.
N‑chidotnuni‑s xa n‑jaʼan‑ia,
te n‑kendoo xijan xiʼin xixitna‑ro.
39 Ña n‑ka juini xixitna‑ro xa jandixa‑i Moisés.
Ña n‑ka xe ini‑i‑sɨ,
te n‑ka juini‑i xa ngondita koio‑i xa nuʼu‑i Egipto.
40 N‑ka jaʼan‑i nuu Aarón:
“Kadavaʼa‑n ɨɨn ianyuux na juindodo nuu nuu‑ro chi ña kutnuni nax n‑kuu xa ñayo ka Moisés,
se ndeka ñaʼa vaxi nde Egipto.”
41 Te n‑kidavaʼa Aaron xiʼin‑i ɨɨn xa kaa ná kaa ncerru.
N‑ka xaʼni‑i kɨtɨ xa n‑ka doko‑i‑tɨ nuu xijan.
N‑ka kida‑i viko xa chiñuʼu‑i ncerru n‑ka kidavaʼa‑i.
42 Xaxeʼe xaʼa n‑xika yata Ianyuux nuu‑i.
N‑dandoo‑ia‑i xa ndadakaʼnu koio‑i chudini,
chi duʼa n‑ka chidotnuni se n‑ka jaʼan tnuʼu Ianyuux nuu ñayiu:
Ndoʼo,
ñayiu Israel,
na n‑ka xo tuu‑n nuu ñayo ñayiu io te ñatu nga juun dau uu diko kuia,
n‑ka doko‑n ɨɨn xa n‑ka doko‑n nuu‑r,
ko kuenda kɨu ña tuu nax n‑ka doko‑n nuu‑r,
43 xaxeʼe xa xneʼe‑n veñuʼu luchi ianyuux nani Moloc n‑ka kixee.
Dɨuni xneʼe‑n chudini ianyuux nani Renfán n‑ka kixee.
Xneʼe‑n xa n‑ka kidavaʼa‑n jan n‑ka kixee xa nakuetu koio‑n nuu‑i.
Xijan kuu xa kandeka ñaʼa‑r jɨʼɨn ɨnka lado yuʼu ñuu nani Babilonia.
Kuu Ianyuux,
n‑jaʼan‑ia nuu se n‑jaʼan tnuʼu‑ia nuu ñayiu.
44 ʼNa n‑xo tuu xixitna‑ro nuu ñayo ñayiu io te ñatu nga juun dau,
n‑ka xo nevaʼa‑i tabernáculo nuu n‑kaa niʼno yuú yodotnuni tnuʼu‑ia.
N‑taʼu tniu Ianyuux xa n‑kidavaʼa Moisés tabernáculo kaa ná kaa xa n‑dandeʼa‑ia‑s.
45 N‑xika kuia,
te n‑kendoo Josué xiʼin dava ka xixitna‑ro xiʼin tabernáculo jan.
Xneʼe‑s‑tnu n‑ka kixee yaʼa,
te n‑ka xo nevaʼa xixitna‑ro‑tnu.
Nde n‑xiʼí David,
ijan dada ñatuka n‑ka xetniu‑i‑tnu.
N‑chindee Ianyuux xixitna‑ro xa n‑ka xijun‑s ntdaa ñayiu n‑ka xio yaʼa,
te n‑ka tnɨɨ‑s ñuʼu‑i.
46 N‑tna ini Ianyuux David te dɨu‑s n‑xijan tnuʼu‑ia nuu io vaʼa xa kadavaʼa‑s ɨɨn veñuʼu‑ia.
Kuu‑ia Ianyuux xixitna‑ro Jacob.
47 Juini daa n‑juini David,
ko ñadu dɨu‑s n‑kidavaʼa veñuʼu Jerusalén chi Salomón n‑kidavaʼa veñuʼu‑ia.
48 N‑kidavaʼa Salomón veñuʼu‑ia juini ñatu io‑ia xiti veñuʼu ka kidavaʼa ñayiu.
Duʼa n‑ka chidotnuni se n‑ka jaʼan tnuʼu‑ia nuu ñayiu:
49 Andɨu nukoo silla‑r xa nukoo‑r te ñuñayiu neñi ndodo xeʼe‑r.
¿Janda kava veñuʼu kadavaʼa‑n xa kutuu‑r a xa ku ndetatu‑r?
50 ¿Ñadu mee‑r n‑xani ini ntdantuʼu xa io a?
Kuu Ianyuux,
n‑jaʼan‑ia.
51 ʼÑa ka juini‑n xa natu ini‑n xa n‑ka kida‑n kuechi,
ña ka jandixa‑n Ianyuux,
ña ka chinuu‑n tnuʼu‑ia.
Ndɨkɨu ndɨñuu ka dangondita‑n Espíritu‑ia.
Ná n‑ka kuu xixitna‑n,
daa ka kuu‑n.
52 Kunini vaʼa koio‑n xa jaʼan‑da ya.
Xixitna‑n jan n‑ka kida uʼu ntdaa se n‑ka jaʼan tnuʼu Ianyuux nuu ñayiu.
Nde se n‑ka jaʼan xa kixi Ia ña tuu na kuechi kada n‑ka xaʼni‑i.
N‑ka diko‑n Ia yaʼa,
te n‑ka xaʼni ñaʼa se n‑ka tnɨɨ ñaʼa.
53 N‑ka teku‑n tnuʼu‑ia n‑jaʼan ángel,
ia xinokuechi nuu Ianyuux,
ko ña ka jandixa‑n tnuʼu jan —kuu Steba,
n‑xiaʼan‑s.
N‑xiʼí Steba
54 Nu n‑yaʼa n‑jaʼan‑s xaʼa yo ndeʼe n‑ka kiti ini ñayiu n‑ka xo nini xa n‑jaʼan‑s xa diko n‑ka nɨʼɨ yuʼu n‑ka nɨʼɨ nuu‑i.
55 N‑ndakoto niʼni Steba andɨu te n‑xini‑s xa diñu Ianyuux xaxeʼe xa ñuʼu Espíritu‑ia‑s.
Dɨuni n‑xini‑s xa nujuiin Jesús lado kuaʼa‑ia.
56 Te xiaʼan‑s nuu ñayiu jan:
—Vitna di ndeʼa‑da xa nune andɨu.
Ndeʼa‑da Ia kuu ñayiu.
Nujuiin‑ia diñi kuaʼa Ianyuux —kuu‑s,
n‑xiaʼan‑s.
57 N‑ka xadɨ ndaʼa ñayiu xyuku ijan doʼo‑i,
te xee n‑ka kana‑i.
N‑ka xetuʼa se xyuku ijan nuu nujuiin Steba,
te n‑ka tnɨɨ‑s‑sɨ.
58 N‑ka kineʼe ñaʼa‑s nde yuʼu ñuu Jerusalén,
te ijan n‑ka janñaʼa‑s yuú.
Se n‑ka xo ndeʼa naxa n‑kuu,
n‑ka janyuku‑s daʼma‑s nuu ɨɨn solteru nani Saulo.
59 Nɨni ka jani‑s Steba yuú,
n‑xijan taʼu‑s nuu Ianyuux.
N‑jaʼan‑s:
—Jesús,
Ia kuu Xtoʼo‑da,
nakueka‑n anu‑da.
60 Ijan dada n‑xe juiin xiti‑s te xee xa xee n‑kana‑s:
—Taa‑ro Ianyuux,
taxkanu ini‑n kuechi ka kida se yaʼa —kuu‑s,
n‑xiaʼan‑s.
Duʼa n‑jaʼan‑s te n‑xiʼí‑s.