N‑xini tnaʼa Jesús xiʼin Zaqueo
19
N‑kɨu Jesús Jericó.
N‑yaʼa ndaa‑ia ñuu jan.
2 Ijan tuu ɨɨn se kuika nani Zaqueo xijan tvini nandajan gobierno.
Taxnuni‑s nuu dava ka se ka xijan tvini nandajan gobierno.
3 Nu n‑xini‑s xa n‑kɨu Jesús Jericó,
n‑kuu anu‑s xa jini‑s‑ia,
ko ña n‑kuu xa jini‑s‑ia chi yo kueʼe ñayiu xyuku,
daxa yo ndiʼi‑s.
4 N‑kendava‑s.
N‑xe juindodo nuu‑s nuu juaʼan‑ia,
te n‑xe kaa‑s ɨɨn yutnu nani sicómoro xa kundeʼa‑s‑ia chi ijan yaʼa‑ia.
5 Nu n‑xee Jesús ijan,
n‑ndonenuu‑ia.
N‑xini‑ia‑s,
te n‑jaʼan‑ia nuu‑s:
—Zaqueo,
yachi.
Ta nuu chi kidayɨka‑i xa ndoo‑r veʼe‑n vitna.
6 Ñama n‑nuu‑s.
N‑kudɨ ini‑s,
te ndeka‑s‑ia juaʼan veʼe‑s te n‑nukoo‑s xiʼin‑ia.
7 N‑ka nukuita ntdaa ñayiu n‑xini xa n‑yaʼa xa n‑ka jan tnuʼu‑i Jesús.
N‑ka xiaʼan tnaʼa‑i:
—Juaʼan Jesús veʼe se yo kueʼe kuechi kida xa ndoo‑s ijan.
8 N‑ndojuiin Zaqueo te n‑jaʼan‑s nuu Jesús,
Ia kuu Xtoʼo‑ro:
—Dito,
kunaʼa‑n xa juñaʼa‑da ñayiu ka kundaʼu dava xaxii‑da,
te ñayiu n‑dandaʼu‑da,
najuñaʼa‑da xaxii‑i koon vuelta —kuu‑s,
xiaʼan‑s.
9 Te xiaʼan‑ia nuu ñayiu xyuku xiti veʼe jan:
—Vitna niʼi se io veʼe yaʼa taʼu‑s chi daʼya dana Abraham kuu‑s ná ka kuu‑ro.
10 N‑kixee ruʼu,
Ia kuu ñayiu,
xa dananitaʼu‑r ñayiu ñatu ka xini jundu kuu Ianyuux.
Jesús y Zaqueo
N‑kakuneʼe Jesús uxi tvini kaa
11 Nu n‑yaʼa xa n‑xo nini ñayiu ijan xa n‑jaʼan‑ia,
te n‑jaʼan‑ia ɨnka ntuku tnuʼu nuu‑i.
Xaʼa n‑jaʼan‑ia xaxeʼe xa n‑kuyatni‑ia xiʼin‑i Jerusalén,
te n‑ka xani ini‑i xa hora ijan kixeʼe‑ia xa taxnuni‑ia nuu ñayiu Israel.
12-15 Xiaʼan‑ia:
—N‑xio ɨɨn daʼya yɨɨ ɨɨn se n‑taxnuni.
N‑kana‑s uxi se ka xinokuechi nuu‑s,
te kueʼe tvini n‑xiaʼan‑s ɨɨn ɨɨn‑s.
Ɨnuu n‑xiaʼan‑s ɨɨn ɨɨn‑s,
te n‑jaʼan‑s:
“Dakaka koio dava tvini yaʼa,
te dava tvini ya jueen koio‑n xa jueen‑n te nadiko koio‑n,
te dani ku kada‑n nde kɨu na nxee‑r”,
kuu‑s,
xiaʼan‑s.
Ijan dada n‑kee‑s.
Xika juaʼan‑s xa jantuu tniu ñaʼa se taxnuni ka.
Ka xini uʼu ñaʼa se ñuu‑s,
te n‑ka tundaʼa‑s se juaʼan koio nuu nkonetniu‑s xa ndatnuʼu‑s xiʼin se taxnuni ka nuu‑s.
Ka xiaʼan‑s nuu‑s:
“Ña ka juini se ñuu‑da xa taxnuni se yaʼa ñuu‑da.”
N‑xe konetniu naʼi daʼya yɨɨ se taxnuni jan ñuu xika.
Ijan dada n‑xiko‑s;
juan nuʼu‑s ñuu‑s xa taxnuni‑s ijan.
Te n‑kana‑s uxi se n‑xiaʼan‑s tvini jan xa na juñaʼa‑s nuu‑s nadaa n‑ka niʼi‑s xa n‑ka dakaka‑s tvini‑s xiʼin xa n‑ka xetniu‑s tvini‑s xa n‑ka najueen‑s te n‑ka nadiko‑s.
16 N‑xee se kiʼna nuu nuu‑s,
te n‑jaʼan‑s:
“Dito,
na tvini n‑taxi‑n xa dakaka‑da yaʼa,
te na yo daʼya‑i yaʼa.
Diko uxi vuelta nayaʼa nduu‑i dɨʼɨ‑i xa n‑dakaka‑da”,
kuu‑s,
xiaʼan‑s.
17 Te n‑jaʼan se taxnuni jan:
“Naka vaʼa n‑kida‑n.
Vaʼa xinokuechi‑n nuu‑r.
Xaxeʼe xa vaʼa n‑yɨndaʼa‑n xaku ni tvini n‑taxi‑r,
xijan kuu xa nkonetniu‑n xa taxnuni‑n nuu uxi ñuu”,
kuu‑s,
xiaʼan‑s.
18 Ijan n‑xee se kuu uu.
N‑jaʼan‑s:
“Dito,
na tvini n‑taxi‑n xa dakaka‑da yaʼa,
te na yo daʼya‑i yaʼa.
Diko oʼon vuelta nayaʼa nduu‑i dɨʼɨ‑i xa n‑dakaka‑da.”
19 Te n‑jaʼan se taxnuni nuu se kuu uu jan:
“Ndoʼo,
taxnuni‑n nuu oʼon ñuu.”
20 N‑xee se kuu uni.
N‑jaʼan‑s:
“Na tvini n‑taxi‑n yaʼa.
N‑chiduku‑da ɨɨn pañitu,
te n‑xo nevaʼa‑da.
21 N‑yuʼu ñaʼa‑da chi ma kachi ini‑n.
Kineʼe‑n tvini ñatu chiʼi‑n bancu.
Nakueka‑n xa ñatu dadaʼu‑n”,
kuu‑s,
xiaʼan‑s.
22 Te n‑jaʼan se taxnuni jan:
“Xaxeʼe xa n‑najandixa‑n xa daa n‑kida‑n,
io kuechi‑n.
Xini‑n xa se ma kachi ini kuu‑r.
Kineʼe‑r tvini ñatu n‑chiʼi‑r bancu.
Nakueka‑r xa ñatu n‑dadaʼu‑r.
23 ¿Nakuenda ña n‑xe chiʼi‑n tvini‑r bancu xa kɨu na nxee‑r te nakueka‑r daʼya tvini‑r xiʼin tvini n‑taxi‑r?”,
kuu‑s,
xiaʼan‑s nuu se xinokuechi jan.
24 Te xiaʼan‑s nuu se xnii yatni:
“Tnɨɨ koio tvini‑s,
te juñaʼa se kueʼe ka tvini n‑niʼi xa n‑dakaka‑s tvini‑r”,
kuu‑s,
xiaʼan‑s.
25 Te ka xiaʼan se xnii ijan:
“Ase,
kueʼe tvini n‑xiaʼan‑n neʼe‑s.”
26 Te xiaʼan se taxnuni:
“Ñayiu nevaʼa kueʼe,
kueʼe ka niʼi‑i.
Ñayiu itaʼu ni nevaʼa,
dita ñayiu ntdaa xa nevaʼa‑i.
27 Se ña n‑ka juini xa taxnuni‑r ñuu‑s te ka xini uʼu ñaʼa‑s,
juan kueka koio‑s,
te kaʼni‑n‑sɨ na kundeʼa‑r”,
kuu se taxnuni jan,
xiaʼan‑s.
N‑kɨu Jesús Jerusalén
28 Nu n‑yaʼa xa n‑jaʼan Jesús tnuʼu yaʼa,
te n‑nujunu ichi‑ia.
N‑xe juindodo nuu‑ia nuu ñayiu juaʼan xiʼin‑ia Jerusalén.
29 Nu n‑kuyatni‑ia xiʼin se dakuaʼa‑ia ñuu nani Betfagé xiʼin ñuu nani Betania yatni Yuku Tnu Olivo,
te n‑tundaʼa‑ia uu‑s juaʼan ijan.
30 Xiaʼan‑ia nuu‑s:
—Juaʼan koio ñuu ndeʼa ñaʼa yaʼa.
Na kɨu koio‑n ñuu ijan,
jini‑n ɨɨn burru luchi ta yoo ka kodo ndijun.
Nandaxi koio‑n‑tɨ,
te kandeka‑n‑tɨ kixi.
31 Nux jundu jaʼan:
“¿Nakuenda nandaxi‑n‑tɨ?”,
juñaʼa koio‑n:
“Ia kuu Xtoʼo‑ro ndoñuʼu kɨt yaʼa.”
32 Nu n‑ka xee‑s nduu‑s ijan,
te n‑ka xini‑s xa n‑xetnaʼa ntdaa xa n‑jaʼan Jesús.
33 Nɨni ka nandaxi‑s burru luchi jan,
n‑jaʼan xtoʼo‑tɨ:
—¿Nakuenda ka nandaxi‑n‑tɨ?
34 N‑ka jaʼan‑s:
—Jesús,
Ia kuu Xtoʼo‑ro,
ndoñuʼu kɨtɨ yaʼa.
35 Ijan dada xndeka‑s‑tɨ n‑ka naxee nuu Jesús.
N‑ka xajan‑s daʼma‑s yata‑tɨ,
te n‑ka dakaa‑s Jesús‑tɨ.
36 N‑ka xe juindodo nuu ñayiu nuu Jesús,
te n‑ka xajan‑i daʼma‑i ichi xa jɨn ndodo burru yodo‑ia jan.
37 N‑kuyatni‑ia nuu vax nuu ichi Yuku Tnu Olivo,
te vichi n‑ka kudɨ ini ntdaa ñayiu xndijun ñaʼa.
N‑ka kixeʼe‑i ka najuen tnuʼu‑i Ianyuux.
Xee n‑ka kana‑i.
N‑ka kakuneʼe‑i xa n‑kida Jesús kueʼe milagru.
38 Ka xiaʼan‑i:
—Naka taʼu se taxnuni,
se n‑tundaʼa ñaʼa Ianyuux xa kixi‑s.
Na kutuu vii kutuu vaʼa ntdaa xa io andɨu.
Na najuen tnuʼu‑ro Ianyuux,
Ia taxnuni ka —kuu‑i,
ka jaʼan‑i.
Entrada Triunfal de Jesús
39 Ka xiaʼan se fariseu xyɨtnaʼa nuu ñayiu ka xeʼen ijan nuu Jesús:
—Maestru,
kanandee‑n ñayiu xndijun ñaʼa.
40 Te xiaʼan Jesús:
—Ruʼu jaʼan xa nux ma kana ñayiu,
kana yuú chi nux ñatu kida ñayiu xa juini Ianyuux kada yuú xijan.
41 Nu n‑kuyatni‑ia Jerusalén,
n‑xo ndeʼa‑ia ñuu ijan,
te n‑ndaʼi‑ia.
42 N‑jaʼan‑ia:
—Mee‑n xa kuu‑n ñayiu Jerusalén,
nu n‑xini‑n nax n‑juini Ianyuux xa kada‑n xa kutuu vii kutuu vaʼa koio‑n vaʼa kutuu‑n n‑kuu,
ko vitna ma taxi Ianyuux xaxtnuni xa kutnuni ini koio‑n nax yaʼa koio‑n.
43 Xee kɨu kixi se ka xini uʼu ñaʼa.
Dandaa koio‑s ñuʼu nɨkanduu xeʼe nama ñuu‑n,
te chicurrali ñaʼa koio‑s xa maxku kee koio‑n ñuu‑n.
44 Danaa ñaʼa‑s ntdaa‑n xiʼin daʼya‑n.
Dani ñuu‑n.
Kanu‑s ntdandituʼu nama ñuu‑n.
Ma juejoon‑s xa kava ndodo tnaʼa ka ni ɨɨn yuú nama ñuu‑n xaxeʼe xa ña n‑ka xini‑n xa n‑kixee Ianyuux —kuu Jesús.
Jesús Llora Sobre Jerusalén
N‑kineʼe Jesús ñayiu ka nadiko ka najueen nukeñuʼu
45 Ijan dada n‑kɨu Jesús veñuʼu Jerusalén.
N‑nukuita‑ia xijun‑ia se ka nadiko ijan.
46 N‑jaʼan‑ia nuu‑s:
—Yodotnuni tnuʼu Ianyuux:
“Veñuʼu nuu io xa kajan taʼu ñayiu nuu‑r kuu veñuʼu yaʼa,
te veʼe‑r kuu”,
ko ka xetniu‑n veʼe Ianyuux ná ka xetniu ñaduʼu yau kava.
47 N‑dakuaʼa‑ia ñayiu xiti veñuʼu jan ntdaa kɨu n‑xo tuu‑ia ijan.
N‑ka nduku ini dutu ka taxnuni xiʼin se ka tuʼa vaʼa ley n‑chidotnuni Moisés xiʼin se ka taxnuni nuu ñayiu Israel xa kaʼni koio‑s‑ia,
48 ko ñayo‑s niʼi mudu tnɨɨ ñaʼa‑s xa kaʼni ñaʼa‑s chi n‑ka xo xeʼen ñayiu nuu‑ia xa n‑ka xo nini‑i xa n‑jaʼan‑ia chi n‑ka tna ini‑i.
Jesús Expulsa a Los Cambistas