Yang Isinulat Ni Pablo Tung Mga Tag̓a ROMA
Patkaw Ang Pasanag Tung Kumpurming Magbasa
Yang Romang atia dakulung siudad ig yay pinakakapital yang nasyun yang mga Romanen. Atiing panimpu yang mga apustul, durung mga nasyun ang pinandëëg yang mga Romanen ang pulus lug̓ud tung paggaraëmën nira.
Maskin indi pa nag̓angay duun ti Pablo (1:10-11 may 15:23), dakëlë rang mga tumatalig duun. Siguru yang natëngëran na, may dumang mga tumatalig ang yay primirung nagpalikëd tung Matinlung Balita natëtëngëd tung ni Jesu-Cristo. Kipurki atiing paglampud yang Espiritu Santo tung mga tumatalig duun tung Jerusalem, may mga tag̓a Roma ang namamati tung ipinagpakaw̓ut ni Pedro tung uras ang atii (Mga Binuat-buatan 2:10, 17-39). Puiding may duma tung nira ang namanangëd tung ipinagpakaw̓ut ni Pedro ig namagtalig ka yang mga sadili nira tung ni Ginuung Jesu-Cristo. Purisu puiding nabilang tanira tung tulung liw̓u nga tauan ang namanangëd. Pag̓ulik nira duun tung Roma, namagbaw̓alitaën da ka tung duma natëtëngëd tung pagtalig nira tung ni Jesu-Cristo. Purisu nagsarakmu ra yang balitang atia tung intirung siudad yang Roma. Kumus yang kadaklan ang mga taung pamagtinir duun bëlag̓an mga Judio, puiding aningën ta ang yang kadaklan ang mga tumatalig duun, bëlag̓an kang mga Judio. Piru may dumang mga tumatalig ang mga Judio.
Kung basaën ta ra kanay yang isinulat ni Pablo tung 16:23, asan da ngaskëay ta ang atiing pagpasulat ni Pablo yang sulat ang naa, pagtinir tung balay ni Gayo. Kung ti Gayong atia ya ka man ti Gayong sinambit na tung 1 Corinto 1:14, asan da ngaintindiay ta ang atiing pagpasulat ni Pablo yang sulat ang naang ipaëkël na tung mga tag̓a Roma, duun tanya tung Corinto ang yay sasang siudad tung sinakëpan yang banwang Grecia.
Yang takun ang ipinagpasulat na puiding mga 55 ubin 56 ang may durua rang puluk ilëm may limang takun ang nagkarataklib pagkatapus ti Jesu-Cristo minulik da tung ni Ama na duun tung langit.
Durung kalëlyag ni Pablong magpakigbag̓as tung mga tumatalig duun tung Roma (1:10-11 may 15:23-26) ug̓ud mag̓irilalaan da tanira ta ustu ig magparakëtël-këtëlan da ka ta kinaisipan may kinaisipan. Ug̓aring ilëm, kumus indi mangay agkali duun tung nira gatëd may ubligasyun nang mangay ra kanay duun tung Jerusalem, nagpaëkël da tung nira yang sulat ang naa.
Tung sulat ang naa may pinakamasadlaw ang nag̓itulduk natëtëngëd tung tamang papanaw ang asan da mamagkatinir yang mga tau yang kalibrian nira. Yang sasang nag̓itulduk ni Pablo taa ang yang tanan ang mga tau, luw̓us makinasalananën ang anday nalsik, may sam bilug (3:10-12 may 23) ig anday dumang pakaw̓utun yang pagpakasalak nira, kadiaduan dang anday katapus-tapusan na ang yang pagkablag nira tung anya dumayun dang asta tung sampa (6:23). Piru natëtëngëd ilëm tung pagpakugmatay ni Jesus ang asan da nga pasapulay na yang sintinsiang dumangat da rin tung nira, simanyan puidi rang mausgaran tanira yang Dios ang salu rang pisan tung pagtërëlëngën na (3:21; 5:1). Ug̓aring yang papanaw na, bëlag̓an ëkël tung pagturumanën nira yang mga katuw̓ulan na, kung indi, sulaminti ilëm ëkël tung pagpakugmatay ni Jesus ang ya ray kaministiran ang talig̓an nira tung anyang magtapnay tung nira (3:21-22 may 28; 9:30-32).
Kung intindiën ta yang kamtangan yang isinulat ni Pablo tung kapitulu 6, 7, may 8:1-17, asan da ngaintindiay ta ang yang palaksu yang kalibrian yang sasang tau, bëlag̓an ilëm ang tanya pinatawad da yang Dios tung mga kasalanan ta, kung indi, ipalibri na ra ka tung pagpaguyud na tung dating kalëlyag̓an nang magpakasalak ëkël tung puirsa yang Espiritu Santo ug̓ud mapagbuat da ta matitinlu ang nag̓auyunan yang Dios.
Kung natëtëngëd tung palaksu yang kalibrian yang sasang tau tung uri, matinlung intindiën na yang kamtangan yang isinulat ni Pablo tung 8:17-39. Kipurki asan da nga panaway na yang mabtangan na tung uri ang may baklung tinanguni nang anda ray kamatayën na ig magpakigsapën da tung Dios tung baklung kaliw̓utan ang asta tung sampa.
Tung kapitulu 9, 10, may 11, pagpasanag ti Pablo natëtëngëd tung planu yang Dios para tung tanan ang mga nasyun ta mga tau, mag̓ing mga Judio man, mag̓ing bëlag man. Yang ipinasanag na natëtëngëd tung pagpakuindi yang mga masigkanasyun nang mga Judio, ya ray natëngëran na ang yang Matinlung Balita ilinaktëd da tung bëlag̓an mga Israel ug̓ud basi pa ra ilëm mamanangëd da tanirang mamagtalig yang mga sadili nira tung ni Ginuung Jesus. Asan da nga paiw̓ëg̓ay yang Dios yang mga Israel tung bëlag̓an mga Israel ang asta pati tanira, mangalëlyag da kang mampatapnay tung ni Jesu-Cristo.
Kung natëtëngëd tung kamtangan yang sulat ang naa, yang pinakaisi na ëngëd ya ra yang gustu ni Pablong ipasanag na tung nira kung ya pa ag̓ari ang yang mga tau mausgaran da yang Dios ang salu rang pisan tung pagtërëlëngën na (1:17). Duun da ipatiëlay na yang tanan ang gustu nang ianing tung sulat ang naa.
Tung kapitulu 12, 13, 14, 15 pagpasanag ti Pablo kung unu pay matinlung sistima ang kaministiran ang usuyun yang tanan ang mga tumatalig.
Yang Kamtangan Yang Sulat Ang Naa
1:1-17 Yang Intrada Yang Sulat Pati Pinakaisi Na
1:18–3:20 Kung Ayw̓a Dakulung Kaministiran Ang Malibri Yang Tanan Ang Mga Tau
3:21–4:25 Kung Ya Pa Ag̓ari Yang Pag̓usgad Yang Dios Tung Mga Taung Salu Rang Pisan Tung Pagtërëlëngën Na
Kapitulu 5 Natëtëngëd Tung Luluaan Yang Pag̓usgad Yang Dios Tung Kumpurming Magtalig Tung Ni Jesu-Cristong Magpatapnay Ig Natëtëngëd Tung Pinakaw̓ut Yang Paglampas Ni Adan Ang Ya Ray Nag̓ikumpalar Na Tung Pinakaw̓ut Yang Pagtuman Ni Jesu-Cristo
Kapitulu 6-8 Kung Ya Pa Ag̓ari Ang Indi Ra Dapat Ang Magpaguyud Yang Sasang Tumatalig Tung Kalëlyag̓an Nang Magpakasalak
Kapitulu 9-11 Natëtëngëd Tung Planu Yang Dios Sigun Tung Mga Judiong Pamagpakuindi Tung Ni Jesu-Cristo
Kapitulu 12-13 Yang Sasang Linyang Nag̓ipausuy Ni Pablo Tung Nira Ang Para Magbaklu Yang Tanan Ang Mga Pasais Nira Tung Pangaldaw-kaldaw
14:1–15:13 Kung Ya Pa Ag̓aring Magsarasaan Ang Mag̓uruyunan Yang Mga Tumatalig Ang Aparti Ta Pinanliitan
15:14–16:27 Yang Pagtapusan Yang Sulat