7
Mag̓aning yang paring pinakalandaw tung ni Esteban,
“Ta,
matuud yang nag̓ipagbangdan nirang atia tung nuyu?”
Nag̓aulit Ni Esteban Kung Ya Pa Ag̓ari Yang Pagpundar Yang Dios Tung Nasyun Nira (7:2-8)
2 Mag̓aning ti Esteban ang nagtimalës,
“Maginuung mga mamaëpët,
mga kaputulan ang mga masigka Israelu,
pamatian mi ra kanay yang bitalaw.
Yang Dios ang makagag̓aëm tung tanan,
yay nagpailala atiing tukaw tung ni dipuntu apu tang Abraham atiing duun pa rin tanya tung Mesopotamia ang indi pa rin nag̓apagpauman duun tung siudad ang Haran.
3 Mag̓aning tung anyang nagbitala,
‘Magliita ra taa tung banwang naang pag̓istaran mu.
Pati yang may mga kaampiran tung nuyu,
pamutwanan mu ra ka ay mangaya ra duun tung sasang banwa ang ipaitaw tung nuyu,’
ag̓aaning duun yang Dios tung anya.
4 Purisu nagliit da ka man ti Abraham duun tung banwa yang mga Caldeanen ang minangay duun tung siudad yang Haran ang para duun da magtinir.
Pagkatapus pag̓apatay yang tatay na,
pinapagpanaw si yang Dios ang asta nagkaw̓ut da taa tung banwang naang pag̓atiniran ta numanyan.
5 Tung uras ang atii,
indi ipinakdul yang Dios tung anya yang banwang naa maskin gësyë ilëm,
kung indi,
yay ipinangaku na tung anya may tung mga kanubli na maskin anda pay ana na.
6 Dispuis may inaning na pa tung ni dipuntu apu tang Abraham ang maning taa:
‘Yang mga kanubli mu mag̓ing mga dayuan duun tung dumang banwa.
Buatën dang mga kirëpën ig pandëëg-dëëg̓an tung sëlëd ëpat ang gatus ang takun.
7 Piru yang nasyun ang mangirëpën tung nira,
yuu ray magsintinsiang magparusa.
Pagkatapus tia,
mamansilua ra yang mga kanubli mu tung banwang atia ang para mamagtuu ra tung yëën taa tung banwang naa.’
8 Pagkatapus nagpaintindi ra ka yang Dios tung ni Abraham kung unu pay ipinagplanu na para tung anya pati tung mga kanubli na ang nunut da ka ta kalalangan na ang yang tanan ang mga lalii nira dapat ang buatan ta tanda yang mga tinanguni nira.
Purisu pagkapangana tung ni Isaac,
ya ray binuat ni tatay na tung anya tung yawalung kaldaw.
Pati ti Isaac tanya,
pagkapangana tung ni Jacob,
ya ra kay binuat na tung ana na.
Asta ti Jacob tanya,
ya ra kay inusuy na ang kada ipinangana yang mga ana nang sam puluk may durua nga laliian ang ya ra ka man ay namamuad tung nasyun ta.
Yang Pamlëk Yang Mga Aka Ni Jose Tung Anya Ya Ray Nag̓ipananglit Na Tung Pamlëk Yang Mga Pamagpakigmaëpët Tung Ni Jesus (7:9-16)
9 “Taa numanyan yang kadaklan tung nirang pinamuaran yang nasyun ta ya ray namangimun tung ni Jose ang yay ari nirang sam biluga.
Purisu ipinagpaalang da nira tung dumang mga tau ang pagkatapus ingkëlan da nira duun tung Egiptong ipinagpaalang si ka tung sasang tau ang para mag̓ing kirëpën na.
Piru maski pang maning da tia yang nabtangan na,
pinakigsasaan da ka ëngëd yang Dios.
10 Ipinalibri na nganing tung tanan ang kaliwag̓an na.
Sigun tung pagtaraw̓angën na tung anya,
nauyunan da yang Faraon.
Yang nalëlyag̓an ëngëd yang Faraon tung anya,
ya ra yang isip nang mawayang ang ipinaëyang yang Dios tung anya.
Purisu piniaran na ra ta katëngdanan nang abwat ang para may kagaëman na tung banwang atii pati tung tanan ang pruduktu na.
11 Numanyan may kuminaw̓ut dang panuw̓uk tung intirung Egipto asta tani ka tung banwang naa ang atii kanay yay paggug̓uuyan ang Canaan.
Durug liwag yang pagkarabëtangën yang mga tau.
Pati mga kinaampu ta,
anda ray mapangalangan nira ta pamangan nira.
12 Kapurisu pagkabalita ni Jacob ang may pamangan ang nag̓iluug duun tung Egipto,
pinanuw̓ul na yang mga ana nang mamansiangay ra duun ang para mamandawal da ta pamangan.
Ya ray primirung pag̓angay nira duun.
13 Tung yadwang pag̓angay nira duun,
baklu ra nagpailala ti Jose tung mga putul na.
Purisu asan da ka ngaskëay yang Faraon ang tanira magpurutul ni Jose.
14 Numanyan ti Jose nagtuyun da tung ni tatay nang ti Jacob pati tung nirang tanan ang sam palaana ang para mamagpauman da duun tung Egipto.
Yang kinadakël nirang tanan duminangat da tung pitung puluk may lima nga tauan.
15 Purisu namansiangay ra ka man na Jacob duun tung Egipto.
Duun da ka ilëm nagmaëpët ti Jacob ang asta napatay ra ilëm,
pati yang mga ana nang atiang namamuad tung nasyun ta,
nagkarapatay ra ka ilëm duun.
16 Yang mga tinanguni nira,
nagkaraëklan tani tung Shekem ang para ipalg̓ud da tung lëyang ang atiing inalang ni Abraham ang tukaw tung mga ana ni Hamor ang para buatën nang panlug̓uran ta mga patay.
Yang Pagpakuindi Yang Mga Kinaampu Nira Tung Ni Moises, Ya Si Ay Nag̓ipananglit Na Tung Pagpakuindi Yang Mga Pamagpakigmaëpët Tung Ni Jesus (7:17-43)
17 “Taa numanyan,
atiing alëngët da yang uras ang ipagkërëng yang Dios tung pinangakuan nang atii tung ni Abraham,
yang mga kinaampu ta ya rag durulang agdurulang yang kinadakël nira ang asta duru rang pisan agkadamël.
18 Tung kabuayan da,
may sasang ading naglua tung Egipto ang indi na ra pinakdulan ta kantidad yang kaayënan ang atiing binuatan ni Jose.
19 Ya ray nagdaya tung mga kinaampu tang nagpandëëg-dëëg ay rinëg̓ës na tanira ang yang mga ana nirang gëg̓ësyë ipampaalang-alang da ilëm nirang ang asta magkarapatay ra ilëm.
20 Tung panimpung atiing durung pisan agkaliwag ya ray uras yang pagkapangana tung ni Moises.
Tanya durug tinlung mulang tëlëngan.
21 Atiing ipinagpalua ra ni nanay na tung balay nirang itinaluk duun tung suba,
naita ra yang ana yang Faraon ang baw̓ay.
Pagkatapus ya ray ingkëlan nang pinadakul ay kinaw̓ig nang yay ana nang sadili.
22 Atiing dakulu ra,
pinagtuldukan da ta maayën natëtëngëd tung tanan ang nag̓askëan yang mga tag̓a Egipto.
Purisu naglua rang baling mamëtang-bëtang ta bitala ig durug tinlu yang mga pag̓urubraën na.
23 “Atiing pag̓idaran da ti Moises ta ëpat ang puluk ang takun,
kinaw̓ut yang isip nang mangay tung mga masigkanasyun nang mga Israel ug̓ud matëlëngan na yang pagkarabëtangën nira.
24 Pagkatapus may sasang masigkanasyun nang naita nang nag̓adëëg-dëëg̓an da ta sasang tag̓a Egipto.
Purisu dayun dang nanaw̓ang tung nag̓adëëg-dëëg̓an ang asta binlës na yang tag̓a Egiptong inimatay.
25 Kanisip nang duun da ngaintindiay yang mga masigkanasyun na ang tanya gamitën yang Dios ang magpalibri tung nira tung kaliwag̓an nira.
Ug̓aring indi ilëm naintindian nira.
26 Pangayag may mga masigkanasyun nang durua nga tauan ang naita nang pagsuntukan.
Tinag̓aman na ra rin ang pakigkësënan ang para mag̓inulikay ra rin ang maning taa:
‘Abaa,
mga ungkuyu,
yamu magputul!
Ayw̓a pagdinëëg-dëëg̓ayamu pa?’
mag̓aning.
27 Atii,
yang pandëëg-dëëg tung aruman na,
ya ray nagkaig tung ni Moises ang mag̓aning,
‘Tinu pay naglug̓ut tung nuyung maggaëm tung yamën ang para usgaranami ra rin nuyu?
28 Muya nag̓abalakanaw ra ka ilëm nuyung imatayën ang katulad ka tung binuat mu nungapun tung sasang Egiptoanen!’
ag̓aaning.
29 Numanyan pagkagngël ni Moises tia,
diritsyu rang nagpalibri duun tung sasang banwang paggug̓uuyan ang Midian ang duun da ka nagdayu.
Numanyan nangasawa ra tung sasang baw̓ay ang tag̓a duun ig nagkatinir tanira ta mga ana nirang durua nga laliian.
30 “Taa numanyan,
pagtaklib yang ëpat ang puluk ang takun,
may sasang angil ang nagpaita tung anya duun tung banwang anday tatau na ang ampir duun tung napakamëyëng ang mga bukid ang pag̓aningën ang Sinai.
Duun nagpaita tung anya tung kakngaan ta sasang palumpung ang kalarangan ang paglig̓arang.
31-32 Pagkaita na tia,
ya ray nabërëngan na ta mupia.
Purisu dayun na rang pinalëngtan ug̓ud matëlëngan na ta maayën.
Ang pagkatapus nagngël na ra yang busis yang Dios ang pagbitala tung anyang mag̓aning,
‘Yuu yang Dios ang may mga tauan tung mga kinaampu mung na Abraham,
ni Isaac ni Jacobb.’
Pagkagngël ni Moises tia,
dayun dang nagpangërël.
Indi ra ka nganing napagpangaas ang para magtëlëng pa rin.
33 Ag̓aaning yang Dios tung anya,
‘Kuatën mu ra atiang mga sandalyas mu ay kipurki yang lugar ang naang nag̓akëgngan mu sagradu ra sigun tung yëën ang pagpailala tung nuyu.
34 Naitaw ra yang mga tauanu ang nag̓adëëg-dëëg̓an da ta mga tag̓a Egipto ig nagngëlu ra yang pag̓araruruyun nirang nag̓apanigbak.
Purisu nagparanëkaw ra taa ug̓ud bawiënu ra tanira.
Purisu palëngëta ra tani ay tuw̓uluna ra yëën ang magbalik duun tung Egipto,’
mag̓aning duun yang Dios tung anyac.
35 Tëëd mi,
ti Moises ang atiang pinangindian da yang mga kinaampu ta atiing linamku nirang inaning kung tinu pay naglug̓ut tung anyang magmangulu tung nira ig mag̓usgadd,
ya pay tinuw̓ul yang Dios ang magmangulu ka man tung nirang magpalibri!
Ig yang katabyang na ya ra ka man mismu yang angil ang atiing naita na tung palumpung ang paglig̓arange.
36 Tanya ka man mismu yang nag̓ërëkëlën tung nirang nagpalua duun tung Egipto ig yang pag̓ërëkëlën na tung nira,
napagpalapus ta mga pruibang makabëw̓ërëng duun tung Egiptong lag̓i may duun ka tung tëëb ang paggug̓uuyan ang mapula asta duun tung banwang atiing anday tatau na ang ya ray pinagpalag̓u-lag̓uan nira ta sëlëd ëpat ang puluk ang takun.
37 Ya kay nagpasanag tung mga masigkanasyun tang mga Israel ang nag̓ula ta maning taa:
‘Tung uri ta kaldaw,
may sasang masigkanasyun ming maglua ang yay tuw̓ulun yang Dios ang magpalatay yang bitala na tung mga kanubli mi ang katulad ka tung yëënf.’
38 Taa numanyan,
atiing pagsaragpun yang mga kinaampu tang atii duun tung banwang atiing kapas ang para mamagrisibi ra yang mga katuw̓ulan yang Dios,
ti Moises ang atia,
ya ka man ay nagpakaknga tung nira may tung sasang angil ang nagpalatay tung anya duun tung tutuw̓ukan yang bukid ang atiing paggug̓uuyan ang Sinai.
Ya ra ka man ay piniaran yang Dios ang magpasubli tung yatën yang mga katuw̓ulan nang yay magnatis ang asta tung sampa.
39 Ang pagkatapus indi ra nangalëlyag yang mga kinaampu tang mamanangëd tung anya,
kung indi,
ya ra pangindiay nira.
Ay ya pa ag̓ari,
durung pangandëm nira tung Egipto ang para mamagbalik pa rin duun tung banwang atiing pinagliitan da nira.
40 Bistu ra yang pagpakuindi nira tung anya,
ay ti Aaron pinagtëdyës nirang inaning ang,
‘Ibuatayami ka ta mga bultung matuuan yamën ang para ya ray mamagtukaw tung pagparanawën tang magbalik duun tung Egipto.
Ay ti Moises ang naang nag̓ërëkëlën tung yatën atiing pagliit ta duun tung Egipto,
indi ta ilëm nag̓aintindian kung ay ra nga dasëkg!’
41 Purisu namagpabuat da ka man tung ni Aaron ta sasang bultung ipinasuad na tung sinday ta bakah.
Sinag̓ud pa nirang dinasag̓an ta mga ayëp ig pinagpistaan pa nirang pinagkalipayan yang bultung atiang ipinabuat ka ilëm nira tung sasa ka ilëm ang masigkatau nira.
42-43 Purisu anday dumang binuat yang Dios,
tinalyuran na ra ilëm tanirang pinaw̓ayaan tung pag̓irintindiën nirang atiang nakiklëpan da ang pati nganing yang mga dumakël pa tung langit ya pay tinuuan nira.
Talagang matuud tia ay kipurki duun tung nagkarasulat yang mga manigpalatay atiing tukaw,
may sasang bitala yang Dios ang napabtang ang maning taa yang palaksu na:
‘Yamung mga Israel,
atiing pagralag̓u-lag̓uën yang mga kinaampu ming tukaw duun tung banwang anday tatau na tung sëlëd ëpat ang puluk ang takun,
bëlag̓an yuu yang tinuuan nirang pinagdasag̓an ta mga ayëp,
kung indi,
ya ra yang nag̓aginuu-ginuu nirang atiing nag̓aranan tung ni Moloci.
Sipurki yang bultu na ya ray pinag̓ëkël-ëkëlan nirang nag̓iprusisiun ang yag kakarung tung balay-w̓alay na.
Asta yang bultu yang sam bilug ang tinuuan ka nirang nag̓aranan tung ni Renfanj ang ipinasuad nira tung sasang dumakël,
ya ka.
Atia yay mga bultung ipinagpabuat nira ang para matuuan nira.
Kapurisu pati yamung mga kanubli nira simanyan ang sari-sari kang nag̓atutuuan mi,
kaskasënamu ra yëën duun tung lampas pa yang banwang Babilonia,’
mag̓aningk.
Yang Nag̓ipanuw̓al Ni Esteban Tung Nag̓ibangdan Tung Anya Ang Tanya Pagsaway Tung Pagtuuan Nirang Pinakalusu (7:44-50)
44 “Kidispuis pa yang pagtuuan nirang atiing turdang ya ag̓ipakëtayay ang yay nagpailala tung kabakëran yang ipinagpakigpaig̓u yang Dios tung mga kinaampu ta atii kanay,
pirming ëkël-ëkël nira tung pagralag̓u-lag̓uën nira duun tung banwang atiing anday tatau na.
Ya ipabuatay ni Moises ang ipinausuy tung mulidung atiing ipinaita yang Dios tung anya.
45 Tung pira pang takun yang pagtuuan nirang atia ipinasubli ka yang mga kinaampu ta tung namagdarasun tung nira.
Pinag̓ëkël-ëkëlan ka nira atiing pagpakignunut nira tung ni Josue ang namangalaw yang banwang naa tung dumang mga nasyun ang pinangaskas yang Dios.
Ya kay pinagtuuan nira ang asta ra ilëm tung timpu ni Adi David.
46 Kumus tanya nag̓apadag̓ën-dag̓ënan da ta mupia yang Dios,
napag̓ingaluk da tung anya ang kung maimu,
itug̓ut na tung anyang magpakdëng ta pagtuuan tung anyang pirmaminti ang para ya ray matiniran na ang tanya ka man yang Dios ang nagpailalang tukaw tung ni apu tang Jacob.
47 Piru indi ra ëngëd tinugtan na,
kung indi,
yang ana nang ti Solomon yay napagpakdëng yang pagtuuan ang atii ang para ya ëngëd ay pagtiniran na.
48 Piru yang Dios ang pinakalandaw tung tanan,
indi ra kang lag̓ing pagtinir tung mga maning tiang buat-buat ka ilëm ta mga tau.
Talagang matuud tia,
ay kipurki padëmdëman mi ra kanay yang sasang inaning yang Dios ang isinulat yang sasang manigpalatay yang bitala nang tukaw ang mag̓aning,
49 ‘Yang kaalimbawaan yang langit maning pa tung sasa ka ilëm ang pagkarunganu.
Asta yang tanëk,
yang kaalimbawaan na,
maning pa tung sasa ka ilëm ang pandasënan yang kakayu.
Unu pa tiang balayay ang mapakdëng mi ang magkabag̓ay tung yëën?
Ariaw pa kaya pasintaray mi?
50 Bëlag bang yuuy nag̓imu yang tanan ang atia?’
ag̓aaningl.
Nag̓apatëmëngan Ni Esteban Yang Mga Pamagpakigmaëpët Ang Tanira Pamag̓usuy Tung Irinsia Yang Mga Kinaampu Nirang Tukaw (7:51-53)
51 “Duruamug katëtëg̓as!
Katulad ka tung mga taung tag̓a duma-rumang mga nasyun ang anda kang lag̓i ay pag̓intindi nira tung kalëlyag̓an yang Dios,
indiamu ka malëlyag ang mag̓intindi tung planu na.
Duruamug kabëw̓ëngël kung unu pay gustu nang ianing tung numyu.
Yang irinsia yang mga kinaampu tang atiang nag̓ainambitu ya kay mismu ay nag̓usuyun mi ay pirmiamu ra ilëm ang panguntiël tung Espiritu Santong pagbatuk ang katulad kang pisan tung nira.
52 Andang pisan ay manigpalatay yang bitala yang Dios atiing tukaw ang indi ra pinagdëëg-dëëg̓an yang mga kinaampu ta.
Pinangimatay pa nganing nira yang pag̓apanuw̓ul yang Dios ang atiang nagkaraulang tukaw natëtëngëd tung paglua yang sasang taung pilikën yang Dios ang magtalus tung tanan ang ipatuman na tung anya.
Ang pagkatapus numanyan yang taung atia yamu ra ka mismu ay nag̓intriga tung anya tung pudir yang mga tag̓a Roma ang para imatayën nira.
53 Yamung pamagpakigmaëpët tung nasyun ta,
yamu ëngëd ay pinasubli yang mga katuw̓ulan yang Dios ang atiing ipinagpadapat nang tukaw ang duun da ka pa man ipapanaway na tung mga angil na ang pagkatapus indi mi ra tinuman!”
mag̓aning duun ti Esteban tung nira.
Agbatuwën Da Nira Ti Esteban Ang Ag̓imatayën (7:54-60)
54 Numanyan tung pagpamati yang mga pamagpakigmaëpët tung nag̓ipagpakaw̓ut ni Esteban ang atia tung nira,
pinanungkukan da yang kasisilag̓ën nirang duru tung anya ang nunut da ka ta pagkarëtkët yang mga isi nira.
55 Piru ti Esteban tanya,
kumus nag̓amanguluan da kang lag̓i yang Espiritu Santo,
tung pagtingara na tung langit ta madëkdëk,
naita na ra yang kasusulawën yang Dios pati ti Jesus ang gulping kumindëng tung tëpad yang Dios ang ampir tung tuu na.
56 Mag̓aning ti Esteban ang nagbitala si,
“Abaw,
yang langit nag̓aitaw ra ang naa pala midyu tung nag̓abri ra,
pati yang pag̓aningën ang Maninga Tau ya ra kag dawalayung pagkërëng da tung tëpad ang pisan yang Dios ang ampir tung tuu na!”
mag̓aning.
57-58 Pagkagngël da nira tia,
namaglëlpakën da tanira ang yang mga talinga nira ya rag dapaay nira ang para indi ra magngël nira yang nag̓ipag̓aning ni Esteban ang atia ang tung pag̓intindi nira sasang pagduminar na tung pagkadios yang Dios.
Anday duma,
dayun da nirang dinag̓umukan ti Esteban ang linag̓unut duun tung lua yang siudad ang pagkatapus inimpisaan da nira ta pamatu.
Numanyan yang mga taung atiang namagbangdan ta nungayna tung ni Esteban,
namanluas da yang mga lambung nirang lagwas ang pagkatapus ipinabtang da nira tung katalungaan yang sasang taung nag̓aranan tung ni Saulo ang para bantayan na.
59 Pagkatapus tia,
kumus anda ray magsambër tung pamatu nira,
ya ray namagtukaw ang namamatu tung ni Esteban.
Mintras sigi-sigi yang pamatu nira tung anya,
nangambay ra tung ni Jesus ang mag̓aning,
“Ay Ginuung Jesus,
dawatën mu ra taang ispirituu,”
ag̓aaning.
60 Pagkatapus,
dayun dang nagluud ang yang busis na ya ray padakulay nang mag̓aning,
“Ginuu,
indi mu ra idata tung nira yang kasalanan nirang naa,”
mag̓aning.
Pagkaaning na tia,
baklu ra nadayunan.
Numanyan ti Saulong naang pinapagbantay nira yang mga lambung nira,
nagpauyun da ka tung disisiun nirang mangimatay tung ni Esteban.