Si Surat na ni Pablo konran Taga
EFESO
Say Maipaꞌkaꞌ konan Sitin Surat
Sitin surat, surat naya ni Pablo konan dupong ran mammemper sa syudad nin Efeso tan sa raruman babali sa sakop nin Asia Minor (sawanin Turkey yayna). Sitin syudad nin Efeso, gindat a syay naꞌteng nin sintro nin rilihyon ket iti raya nin rinayo si Artemis a mandiosen ran tutawo. Mabasa sa Ginwa-ginwaꞌ kapitulo 19 tan 20:17-38 a maipaꞌkaꞌ sa sitwasyon sa nipangipaꞌdeng na ni Pablo nin dupong ran mammemper sa Efeso. Sinurat nayayti ni Pablo sin dandani 60-61 A.D., sin mangkapriso ya. Natinreg a kanakman na nin say maksaw nin kaingaran na banaꞌ sa kamaungan nan Dios a iti kona ni Cristo, ket wana, “Raywen yay Dios a syay Dios tan Ama nan Uunuren tamon si Jesu-Cristo! Sya, mambindisyunan natamon sarbaynan mabista nin ibat sa pudir na banaꞌ sa nikaipasaya tamo kona ni Cristo.” (1:3).
Nipapalaway na ni Pablo iti konan sitin surat a maipaꞌkaꞌ sa plano na nin Dios nin “pipapasayawen na a sarban pinarsa nin magꞌin nin iti sa sirong nin pakauray na ni Cristo, mataman say itaw sa langit tan say iti sa lutaꞌ” (1:10). Ipapalaway nay maipaꞌkaꞌ sa nipamiliꞌ nan Dios konran tutawo na (1:5), say pammirduna na konra banaꞌ sa patiti na ni Jesu-Cristo nin Anak na (1:7), tan say pagkamain na nin Ispirito nan Dios kontamo a syay paniguradwan tamo a ikon natamon Dios (1:13-14).
Nituluy-tuloy na nin nipapalaway no paꞌno a si Cristo ket pinipasaya nasara a Judio tan amboꞌ nin Judio ta ginlat nay piguguraꞌ nin sayti a namisyay konra nin baraꞌmon padil tan pinipasaya nasara ngaꞌmin a sarba ran tumper kona (2:14). Siti a plano naynan gindat nin Dios nangibwat et sin adapen na nin pinarsa a animan (3:11). Kanyaꞌ nin ibibilin naynamaet ni Pablo konran mammemper a magkabyay sara kumon nin maitukoy konan sitin plano nan Dios para konra (4:1) tan ta pigaw nin magkamain konra a tutuon kabibyay a nipapasayawan ra.
Main et nin maadal tamodti maipaꞌkaꞌ sa manepeg a pigagawaꞌ ran mitraasawa (5:22-33), uaꞌnak (6:1-3), mangatua (6:4), uaripen (6:5-8) tan saray amo (6:9). Sa susuyot nin parti nan sitin surat, main anamaet nin maadal tamo maipaꞌkaꞌ sa nibi nan Dios konran mammemper ta pigaw nin malabanan ray tutaktika na ni Satanas (6:10-18).
Say Linaman nan Sitin Surat
Pammagalang (1:1-2)
Raywen yay Dios banaꞌ sa makapakaꞌngap a plano na (1:3–2:10)
Pinipasaya nasaran Dios a Judio tan amboꞌ nin Judio banaꞌ sa adoꞌ na (2:11–3:21)
Magkabyay nin maibagay sa nikapapasaya (4:1–6:9)
Sa nikaipasaya moyon mammemper kona ni Cristo, kuntrawen moya si Satanas (6:10-22)
Say pammindisyon (6:23-24)