2 Inumbat ya si Esteban a wana,

“Bubsat tan mangatutua kosara, rumngeꞌ kamo sa sayti say ibaritaꞌ ko. Sin saytaw sin si puon tamon si Abraham ket itaw ya et nin mampiikap sa Mesopotamia, sin baꞌyo ya et nin inmalis nin nako sa syudad nin Haran, si Dios nin naipadar a kataꞌgayan na ket nipaꞌkit ya kona. 3 Wana nin Dios kona ni Abraham sin sain,

5 Sin sain, kai naya et gapo nin binyan nin Dios si Abraham nin lutaꞌ a matawag nan ikon na nin diri. Wanin man, nipangakoꞌ nan Dios a ibi nayayti liꞌ nin lutaꞌ kona ni Abraham tan konra nin puri na. Sin sain baleꞌ ket kasa et nin anak na ni Abraham. 6 Wanti et a wana nin Dios kona ni Abraham,

8 Miꞌsa, nangwaꞌ yan pakitarato a Dios kona ni Abraham, nin pinaꞌget ya nin pakaturiꞌ ran sarba ran puri na nin pakaꞌkitan a ikon nasara nin Dios. Kanyaꞌ nin sin naiyanak ya si Isaac a anak na ni Abraham, nipaturiꞌ naya sin waloy awro nayna. Wanin anamaet a ginwaꞌ na ni Isaac konan anak nan si Jacob, tan wanin na anamaet ni Jacob konran labinrwan aꞌnak nan lulalaki a saray pupuon tamon Judio.^d

9 Saya konran saraytin mibubsat a say ngaran na ket Jose. Saray raruma maimbel sara kona kanyaꞌ nin nilakoꞌ rayan magꞌin nin aripen itaw sa Egipto, baleꞌ kai naya nin pinauryan nin Dios.^e 10 Nilasat naya sa sarban kaidapan na. Binyan nayan kadunungan sin inmadap ya konan si Faraon a si adiꞌ sa Egipto, kanyaꞌ nin napaririketan ya kona ni Jose. Ginwaꞌ nayan gubirnador sa Egipto si Jose tan ingkargado sa intiron palasyo na.^f

11 Amboꞌ nin naꞌteng, nagkamain nin bitil itaw sa intiron Egipto tan iti sa Canaan. Pinasyan idap ra nin saray tutawo tan saray pupuon tamo ta kasan maꞌkan ra. 12 Sin natandaan na ni Jacob a main nin maꞌkan sa Egipto, nibakiꞌ nasaradtaw a uaꞌnak na a saray pupuon tamo. Sitaw a uꞌnan nipako ra sa Egipto.^g 13 Ket sin nako saradtaw nin pirwa, nipaalilbiꞌ yayna si Jose konran bubsat na. Sin sain, natandaan nan Faraon a maipaꞌkaꞌ konran pamilya na ni Jose. 14 Ket nikaꞌ naya nin nipakalap ni Jose si ama na a si Jacob tan saray sarba ran kukanayon na. Sara ngaꞌmin, pitumpuloꞌ tan lima sara.^h 15 Nako ya anaod sa Egipto si Jacob tan si intiron pamilya na. Ket itaw yayna nin naparatꞌanan nin nati, wanin a lamang konran uaꞌnak na a saray pupuon tamo. 16 Baleꞌ inawit nin nisubliꞌ a bangkay ra sa Shekem ta nitabon saradtaw sa lutaꞌ a sinaliw na ni Abraham konran uaꞌnak na ni Hamor nin nigagara nayan gawꞌen nin pannabunan.ⁱ

17 Sin dandani anay panaon nin tukiden nayna nin Dios a nipangakoꞌ na kona ni Abraham, saray pupuon tamo nin itaw sara sa Egipto ket inmabaw saraynan inmabaw. 18 Si adiꞌ nin mampagꞌuray ana sa Egipto ket kai na nin natandaan a maipaꞌkaꞌ sa alakin nagwaan na ni Jose sin saytaw. 19 Masirib yayti nin adiꞌ tan rinumiꞌ-rumiꞌ nasaray pupuon tamo tan pinilit rasaran itampal rasaray uabing ra ta pigaw nin mati sara.^j

20 Sin sain ket syay panaon nin naiyanak ya si Moises, a sya pinasyan andaꞌ na nin abing. Inalilaꞌ raya nin saray matua na sa bali ra sa luob nin tuloy bulan. 21 Ket sin kapilitan ana nin nitampal raya, napurot naya nin babayin anak nan Faraon, ket nikwinta nayan anak nan diri.^k 22 Kanyaꞌ nin niyakay ya si Moises sa sarba nin kadunungan ran taga Egipto, ket nagꞌin yan madunong sa saritaꞌ tan sa gawaꞌ na.

23 Sin aꞌpat a puloꞌ a taon nayna ni Moises, naisip nasaran pinasyar a kapada nan puri nan si puon nan si Israel. 24 Sin sain, naꞌkit nayay sayay kapada nan Israelita nin manrumiꞌ-rumien nan sayay Egipcio. Nisakit nayay kadayaan na, ket napati nayay Egipcio. 25 Nipaꞌkaꞌ na ni Moises a maꞌkit ran kapada nan Israelita a syay usaren nan Dios sa panglat na konra sa pakaaripen ra, baleꞌ kai ra nin naꞌkit. 26 Sin sinmunor nin awro, main nin rwa ray Israelita nin naꞌkit nan mampiaway. Apes nasaran patgenen tan pitunwen ket wana konra, ‘Bubsat, midayaan kamo, ket ambaleꞌ a mampiaway kamo?’

27 Baleꞌ sitaw si mampangrumiꞌ niwaksil naya si Moises tan wana, ‘Ambaleꞌ a kibbaꞌbat kadti? Siꞌnoy nangikwa komo nin magꞌuray tan mangukom komi? 28 Rabay nako anamaet para nin patyen nin bilang sa ginwaꞌ mo naapon konan sitaw si Egipcio?’ 29 Sin narngeꞌ na in ni Moises, linmiꞌmo ya ket nalayo yadtaw sa Egipto nin nako sa lugar nin Midian. Sayay sanꞌili yan niikap itaw tan itaw yayna nin nakaasawa, ket nagkamain yan rwa ray aꞌnak nin lalaki.^l

30 Napalabas a aꞌpat a puloꞌ a taon, nipaꞌkit ya kona ni Moises a sayay anghil konan sayay mandumtan kayo, itaw sa disyirto sa danin talugtog nin Sinai. 31 Nakaꞌngap yan tuloy si Moises konan siin nin naꞌkit na, ket sin kinmadani ya ta pigaw nin kikiten nayan maong, bigraꞌ nin narngeꞌ na a busis nan Dios. 32 Wana, ‘Siꞌko et a lamang a Dios ra nin pupuon mo, si Dios na ni Abraham, si Dios na ni Isaac, tan si Dios na ni Jacob.’ Nangingintar ya sa liꞌmo na si Moises, ket andiꞌ yaynan kumikit. 33 Ket wana et nin Dios kona, ‘Galten moy apin nin ayi mo ta siti si lugar nin mantukduan mo ket naipurok yan para kongko. 34 Mangkaꞌkit ko a peteg a mangkapadyaꞌdyaꞌ saray tutawo kodtaw sa Egipto. Marngeꞌ koy ayꞌay ra kanyaꞌ nin nako akodti ta pigaw nin galten kosarayna sa pakaaripen ra. Ket siꞌka a ibakiꞌ kodtaw sa Egipto.’ ”^m

35 Nituloy na ni Esteban a nagꞌirgo a wana, “Siti si Moises, kai raya intaw nin inalilbiꞌ nin saray kadayaan na nin saray Israelita ta wanra kona, ‘Siꞌnoy nangikwa komo nin magꞌuray tan mangukom komi?’ⁿ Baleꞌ syay nibakiꞌ na nin Dios nin magꞌuray nin paꞌsar mangibulos konra sa tulong nan anghil nin itaw intaw sa mandumtan kayo. 36 Si Moises a nangiliwaꞌ konradtaw sa Egipto, a sya nakagwaꞌ ya nin abaw a makapakaꞌngap nin nunangyadiꞌ tan pakaꞌkitan nin pakayadiꞌ nan Dios, sin mintras a itaw sara et sa Egipto, sin itaw sara sa mantawagen nin Muꞌdit a Taaw, tan sin itaw sara sa lugar a kasan tawo, sa luob nin aꞌpat a puloꞌ a taon.^o 37 Siti si Moises a nangibaritaꞌ konran pupuon tamon Israelita a wana, ‘Si Dios, mangibakiꞌ ya komoyo nin sayay prupita a kapada moyon Israelita, kapada sa nipangibakiꞌ na kongko.’ 7:37 Deuteronomio 18:15,18. 38 Siti si Moises, kalamoꞌ raya nin pupuon tamo sin rinayo rayay Dios itaw sa lugar a kasan tawo. Sya a nikiirgwan nan anghil itaw sa talugtog nin Sinai, tan kalalamoꞌ nasaray pupuon tamo. Sya et a lamang a nangawang nin susaritaꞌ nan Dios nin makapami nin byay, ta pigaw nin sayti ket maiparateꞌ kontamo.^p

39 Baleꞌ kai sara nin tinmulok kona ni Moises a pupuon tamo; ana edet, kai raya nin kinabilangan ta say rabay ra ket sumubliꞌ sara sa Egipto. 40 Kanyaꞌ nin sin itaw ya sa talugtog nin Sinai si Moises, wanra kona ni Aaron, ‘Ipangwaꞌ rakami nin uistatwa nin magꞌin nin dios min mangidalan komi, ta kai mi nin tandaꞌ no ani anay nangyadiꞌ konan sitaw nin Moises nin nangitagad komin lumakwan itaw sa Egipto.’ 41 Kanyaꞌ nin nangwaꞌ sara anaod nin bakas nin uybon nin baka. Ket nangidaꞌton tan nangrayo sara kona, tan nagpista sara nin para konan siti nin ginwaꞌ ra. ^q 42 Banaꞌ sa sain, ginurutan nasarayna nin Dios tan pinauryan nasaran mangrayo nin mataman nin say bubituen, si bulan tan si awro. Sain nin ginwaꞌ ra ket bilang sa mabasa sa libro nin nisurat ran prupita a wana,

44 Wana et ni Esteban, “Main ana baleꞌ nin pangraywan ran saray pupuon tamo konan Dios sin saytaw a si Abung-abong nin kamiꞌnan nin pakaꞌkitan a kalamoꞌ rayay Dios. Awit-awit rayayti sin itaw sara sa lugar a kasan tawo. Naipaꞌdeng yayti sigon sa bibilin nan Dios yupaꞌ konan nipaꞌkit na kona ni Moises. ^s 45 Sin nati yayna si Moises ket si Josue ana a nangipangulo konran saray pupuon tamo, awit-awit rayaytaw nin Abung-abong sin kinaꞌ rayay lugar a nipangakoꞌ nan Dios tan sin pinalakwan nasaran Dios a raruman tutawo konan sitaw nin lugar. Nipagamet-gamet ya konran nisusunur-sunor nin pupuon tamo a Abung-abong nin Piikapan nan Dios anggan sin panaon na ni Adiꞌ a David.

46 Napaririket yay Dios kona ni Adiꞌ David. Anaod, dinawat na ni David a mamaꞌdeng yan bali para konan Dios a syan lamang a Dios nin rinayo na ni Jacob^t. 47 Baleꞌ si Adiꞌ Solomon nin anak na ni David a inaburuyan nan mamaꞌdeng nin Dios.^u

48 Wanin man, si Dios a syay Sangkataꞌgayan, kai ya nin miikap sa ginwaꞌ tamoꞌ nin tawo, ta wana nin Dios a nisurat nan saya konran prupita,

51 Nituloy na ni Esteban, “Pinasyan tibꞌey nin ulo moyo! Baraꞌmo kamon saray tutawon kai nin mangalilbiꞌ konan Dios ta kadar kamoyna sa irgo na nin Dios. Bilang kamo nin saray pupuon tamo sin saytaw, mansubagen moyan pirmi a Ispirito nan Dios. 52 Kasa gapo ni saya konran prupita nan Dios a kai ra nin dinuksaꞌ nin saray pupuon tamo. Pinati-pati rasaray muminsahiron nibakiꞌ nan Dios nin mangipatandaꞌ nin maipaꞌkaꞌ sa irarateꞌ nan sitaw si Kasa Gapon Kasalanan na. Ket sin rinmateꞌ ya anaod, nipadakep tan nipapati moya. 53 Say katutuꞌwan, komoyo na nin nipaibi nin Dios konran uanghil na a Gugan-gan na, baleꞌ kai moyo nin mantulukan.”

54 Sin narngeꞌ ran pupangulo in nin wana ni Esteban, pinasyan sager ra kona ket nigeget-geget sara. 55 Baleꞌ si Esteban, a sin sain ket liso nayan mampagꞌurayan nin Ispirito nan Dios, tinmangar ya sa langit ket naꞌkit nay salag nin kataꞌgayan nan Dios tan si Jesus nin nakaꞌdeng sa wanan nan Dios. 56 Ket wana ni Esteban, “Mangkaꞌkit kon nakaburwang a langit tan sitaw si Pinaitawo ket nakaꞌdeng ya sa wanan nan Dios!”

57 Baleꞌ saray tutawo, tineteb ray tutulyan ra tan ginmuryaw sara. Nirirngan rayan inataki si Esteban. 58 Nirikor raya sa syudad ket saraytaw saray nagtistigos nin kuntra kona linusꞌok ray bata ra tan kinudas-kudas raya nin bato. Nibatiꞌ ray aysing ra konan sayay lalakin iti sa kalaguꞌ-laguan na et a say ngaran na Saulo^w.

59 Leleg a mangkudasen raya si Esteban, mandumasal ya a wana, “Uunuren kon Jesus, manꞌiparisibi koyaynay kararwa ko komo.” 60 Miꞌsa, nanalimukod ya tan wana nin nitaꞌway, “Uunuren, pirdunawen mosara sa saytin kasalanan a man-gawꞌen ra.” Kayadiꞌ na nin nibaritaꞌ in, nati yayna.