Si Mabistan Patandaꞌ Maipaꞌkaꞌ kona ni Jesu-Cristo Sigon kona ni
JUAN
Say Maipaꞌkaꞌ konan Sitin Libro
Siꞌno ya si Jesus? Si nanurat, nisurat nayaytin libro ta pigaw nin matandaan tamoy maipaꞌkaꞌ kona ni Jesus. Wana sa 20:31, “Ket say naisurat iti, naisurat anaod ta pigaw nin mamper kamo a si Jesus, syay Criston nipangakoꞌ nan Dios, a sya a Anak nan Dios, tan mangibwat sa sain nin pammemper moyo, magkamain kamo nin byay a mangibwat kona.” Ket, abaw a mabasadti maipaꞌkaꞌ sa nikaDios na ni Jesus a Anak nan Dios, no ani nin talaga a pammemper, tan say maipaꞌkaꞌ sa byay a iti konan Dios. Naiduma a mabasadti maipaꞌkaꞌ sa byay na ni Jesus sa nibaritaꞌ itaw konran saray tuloy muꞌnan ibanghilyo. Anro anamaet lamang a maipaꞌkaꞌ sa no siꞌno ya tan no ani a nakaibakian na ni Jesus.
Si nanurat konan siti ket si Apostol Juan nin anak ra ni Zebedeo tan ni Salome, nin sarayti ket taga sara sa Galilea. Mataman no say linaman nan libro ket para sa sarba, maꞌkit nin sin nisurat naya ket saray amboꞌ nin Judio a iti sa kaisipan na ni Juan banaꞌ ta nipapalaway nay kukaugalian ran Judio a kai ra nin tandaꞌ nin saray amboꞌ nin Judio (2:13; 4:9; 19:31). Manꞌipaꞌkaꞌ ran saray mampangadal konan Biblia a nisurat yayti nin libro sin A.D. 85, o masusuyot et.
Sa taranaꞌ nan sitin libro, mapalaway nin matandaan sa nisurat na ni Juan a si Jesus ket sya a Kabalikasan nan Dios, a nagꞌin ya nin tawo ta pigaw nin maꞌkit rayan tutawo tan matandaan ray nikaDios tan say kanakman nan Dios a Ama. Sumunor, nisurat na ni Juan a maipaꞌkaꞌ konran saray tutawo nin nagmatalek kona ni Jesus tan nagꞌin nin tumutumbok na tan maipaꞌkaꞌ konran saray tutawon andiꞌ nin nagmatalek tan kuntra sara kona. Nibaritaꞌ na sa saytin parti nan libro a pito nin makapakaꞌngap nin pakaꞌkitan a ginwaꞌ na ni Jesus, ta pigaw nin patutuꞌwan na a nikaDios na. Sayti: pinagbaliw nan arak a ranom (2:1-11), pinaandaꞌ nayay anak nin nasrepan nin ispiriton dukaꞌ (4:46-54), pinaandaꞌ nayay tawon main nin masakit itaw sa Betsata (5:1-18), pinakan nasaray abaw a tutawo (6:5-13), tinambar nayay sayay bulag (9:1-11), pinasubliꞌ nayan mabyay si Lazaro (11:1-45), tan linmalako ya sa babo nin ranom (6:16-21). Lima ra sa saytin pakaꞌkitan nin ginwaꞌ na a iti tamoꞌ nin maꞌkit konan sitin libro. Sa kapitulo 13–17, nisurat na ni Juan a maipaꞌkaꞌ sa adanin pakikalamoꞌ na ni Jesus konran tumutumbok na sin yabin dinakep ya tan say maipaꞌkaꞌ sa nibaritaꞌ na konra ta pigaw nin liwaliwawen nasara. Sa masusuyot nin kukapitulo nan sitin libro (18–21) ket nisurat na a maipaꞌkaꞌ sa patiti na ni Jesus, isusubliꞌ na nin mabyay, tan sa nipaꞌkit ya konran tumutumbok na kayadiꞌ na nin sinmubliꞌ nin mabyay.
Abaw lamang a nibaritaꞌ na ni Jesus nin iti tamoꞌ madumog konan sitin libro bilang say pakiirgo na kona ni Nicodemo a si sayay tawo ket matkap a paitawo yan uman (3:1-21), say pakiirgo na konan babayin taga Samaria maipaꞌkaꞌ sa ranom a mami nin byay (4:1-28), say pangangakay na sa Pistan Abung-abong (7:2-52), si alimbawaꞌ maipaꞌkaꞌ konan sayay maong nin mammastor konran karniro (10:1-30), tan say nidasal na konan Ama na (kapitulo 17).
Inusar na ni Jesus a kaꞌbawan a bubagay ta pigaw nin ipapalaway nay maipaꞌkaꞌ sa nikaDios na, say gugawaꞌ na, tan say byay a iti konan Dios. Bilang wadiꞌ, inusar nay ranom (4:14), ikabyay (6:35), palaway (8:12; 9:5), dadalanan (10:7), pastor ran karniro (10:11,14), dalan (14:6), tan puon nin ubas (15:1). Baleꞌ say gagara nan talaga ni Juan ket si tepren tamo nin, si Jesus, syay Anak nan Dios ket, no wanin, magaꞌmuran tamo a byay a iti konan Dios.
Say Linaman nan Sitin Libro
Nipadar nan Dios a kabalikasan na ta pigaw nin pagmatalkan tamoya (1:1-18)
Say pakaꞌkitan a si Jesus ket Dios ya (1:19–12:50)
Say nipamatutuo ran tutawo a si Jesus, sya a piniliꞌ nan Dios (1:19-51)
Say pammatutuo nin gawaꞌ na ni Jesus a syay Anak nan Dios (2:1-12)
Say pammatutuo nin saritaꞌ na ni Jesus a syay Anak nan Dios (2:13–4:54)
Main nin pakatugaꞌ sa pammemper konan si syay Anak nan Dios (5:1–6:71)
Say pammemper nin peteg ket pangibwatan nin pisisyay (7:1–12:50)
Say pangliwaliwa na ni Jesus konran tutawo a mampamper kona (13:1–17:26)
Say pangliwaliwa na ni Jesus konran tumutumbok na (13:1–16:33)
Si dasal nan Pangulon Padiꞌ tamo (17:1-26)
Say sangkabistawan a piratꞌanan na ni Jesus (18:1–20:31)
Naipataꞌgay ya si Jesus sa patiti na (18:1–19:42)
Say pammatutuo a mabyay ya si Jesus (20:1-29)
Si gagara nin nipanurat konan sitin libro (20:30-31)
Say nangyadiꞌ et (21:1-25)
Nipaꞌkit yaynaet si Jesus konran tumutumbok na (21:1-14)
Pagsenen na ni Jesus a nakem na ni Pedro (21:15-23)
Say pammatutuo nan nanurat (21:24-25)