Say
GINWA-GINWAꞌ
ran APOSTOLES
Say Maipaꞌkaꞌ konan Sitin Libro
Siti a ikarwan libro sa Biblia a nisurat na ni Lucas nin nituluy-tuloy nan nisurat iti a maipaꞌkaꞌ sa sarban nitaranaꞌ na ni Jesus nin gawꞌen sin iti ya sa lutaꞌ. Nisurat nayti kona ni Teofilo a wanra ket saya yan impurtantin tawodtaw sa Roma. Si Lucas ket saya yan Griego nin mammemper, a duktor ya tan amigo tan niꞌno naya nin kalamoꞌ ni Pablo sa nipako na nin nangipatandaꞌ konan Mabistan Patandaꞌ sa nagsikabarang nin lugar. Si primiron libro nin nisurat na ket si tandaꞌ nin kaꞌbawan a Si Mabistan Patandaꞌ maipaꞌkaꞌ kona ni Cristo sigon kona ni Lucas. Itaw konan sitaw nin libro ket naibari-baritaꞌ a “saytaw say nibaritaꞌ ra komi nin saray mismon nakaꞌkit sa ginwa-ginwaꞌ nan Dios nangibwat sin kataranaꞌ” (1:2) Iti konan sitin libro, ituloy na ni Lucas a mangisalaysay ket ipapalaway na a raruman nipangitpel tan pakiingar sa raruma a dinalanan ran tumutumbok na ni Jesus sa leleg nin ginwaꞌ ray intiron mababaꞌ ran sinmunor sa gan-gan na ni Jesus sin wana, “Siꞌkamoy ibakiꞌ kon mangipatutuo nin say maipaꞌkaꞌ kongko sa Jerusalem, sa intiron Judea tan Samaria, tan sa sarban lugar iti sa mundo.” (1:8)
Natao yaytin libro sa tuloy parti banaꞌ sa niyalawang nin nagkuriwan nan minsahi nan Mabistan Patandaꞌ. Si uꞌnan parti, maipaꞌkaꞌ sa taranaꞌ a iti sa Jerusalem kayadiꞌ ya nin niyuliꞌ si Jesus sa langit. Si ikarwan parti, maipaꞌkaꞌ sa nikaitayak sa Israel tan sa Samaria. Si ikatlon parti, maipaꞌkaꞌ sa niyalawang nin nikaitayak anggan sa sarban lugar a sakop nan Roma.
Say maipaꞌkaꞌ sa gawaꞌ nan Ispirito nan Dios a sangkaimpurtantiwan nin parti iti konan sitin libro. Muꞌna, ibi nay pakayadiꞌ konran saray namper sa ginwaꞌ na ni Cristo sa kudos. Sumunor, pinuyaan nasaran pakababaꞌ nin mangitayak nin minsahi, tan pinagsen nasaray mammemper tan saray pupangulo ra.
Abaw a naibaritaꞌ iti maipaꞌkaꞌ sa nikaitayak na nin Mabistan Patandaꞌ. Baleꞌ, parti in tamoꞌ. Kayadiꞌ a si Jesus ket niyuliꞌ yayna sa langit, si saya sa alalakin prublima ran tumutumbok na ket si no siꞌno sara a maibaritaꞌ nin tutawon ikon nan Dios. Wanin ta si Jesus tan saray nuꞌnan tumutumbok na ket Judio sara. Ket abaw sara konran saray nuꞌnan mammemper a nangipaꞌkaꞌ a sitin pammemper ket para ya tamoꞌ konran Judio. Baleꞌ, tininreg ya si Felipe nin niꞌras naya a minsahi konran Samaritano (8:5-25), tan si Pedro nin nako yadtaw sa bali na ni Cornelio a kapitan nin armada nan Roma (10:1-48). Ket, ta pigaw nin mapapalawayan yay tepet a no siꞌno saran talaga a magwaꞌ nin magꞌin nin tumutumbok na ni Cristo, pinaipadar ya si Pedro sa dupong sa Jerusalem (11:1-18) tan si Pablo, namakayab ya anamaet nin sayay miting (15:2-35). Nipapalaway ra a kai nin matkap a magꞌin ya yapoꞌ nin Judio a sayay tawo ta pigaw nin magꞌin ya nin tumutumbok na ni Jesus. Ipaꞌkit nin say diskurso ra ni Esteban, Pedro tan Pablo a say iti sa pammemper ran Judio ket natukid yupaꞌ sa nipamper ra kona ni Cristo a si Jesus.
Si Pablo, syay sangkaimpurtantiwan nin nangipatandaꞌ konan minsahi maipaꞌkaꞌ sa pammemper kona ni Cristo konran amboꞌ nin Judio. Matpel yan nangipata-patandaꞌ maipaꞌkaꞌ sa pagꞌuuray nan Dios ket niyakay nan pirmi a maipaꞌkaꞌ kona ni Catawan a Jesus. Baleꞌ naipriso ya nin umnoy parso banaꞌ sa sain. Mataman baleꞌ nin wanin, naitayak nayay minsahi anggan sa Roma, si sangkaimpurtantiwan a syudad sa intiron mundo sin sain a panaon (28:17-31).
Say Linaman nan Sitin Libro
Say bibilin na ni Jesus (1:1-11)
Say pangingipatandaꞌ konan Mabistan Patandaꞌ a tumaranaꞌ sa Jerusalem (1:12–19:20)
Say nagwaan nan Mabistan Patandaꞌ konran mammemper itaw sa Jerusalem (1:12–6:7)
Pinisisyak yan pakaduksa-duksaꞌ a dupong ran mammemper nin Judio (6:8–9:31)
Maisalba sara a amboꞌ nin Judio (9:32–12:25)
Napaꞌdeng tan inmarunsa a dudupong ran mammemper nin amboꞌ nin Judio (13:1–16:5)
Inmabaw a dudupong ran mammemper nin amboꞌ nin Judio (16:6–19:20)
Naipurok yay pagꞌadian nan Dios sa pagꞌadian nan Israel (19:21–28:31)
Nipau-pauꞌna a Madakep ya si Pablo sa Jerusalem (19:21–21:16)
Kai raya nin rinngeꞌ nin Israelita si Pablo (21:17–23:11)
Kinuntra a pakaipatandaꞌ nan Mabistan Patandaꞌ (23:12–26:32)
Inaburuyan anaod nin mangipatandaꞌ ya si Pablo itaw sa Roma (27:1–28:16)
Padaran nin nipatandaan a pagꞌaadiꞌ nan Dios sa lugar ran amboꞌ nin Judio (28:17-31)