Si Mabistan Patandaꞌ Maipaꞌkaꞌ kona ni Jesu-Cristo Sigon kona ni
MARCOS
Say Maipaꞌkaꞌ konan Sitin Libro
Naparmaw ana nin mantepren nin kaꞌbawan a si nanurat konan sitin libro ket si Juan Marcos nin anak na ni Maria (Ginwa-ginwaꞌ 12:12) a sayay mayaman nin mampiikap sa syudad nin Jerusalem tan amiga rayan apostoles. Kapiꞌsa naya ni Marcos si Bernabe (Colosas 4:10) a nipurok nin kalamoꞌ na ni Pablo sa pangingipatandaꞌ konan Mabistan Patandaꞌ konran amboꞌ nin Judio. Sara si Marcos, Bernabe tan Pablo ket nikakalamoꞌ sara sin uꞌnan parson naku-nako ya si Pablo nin nakabakian na sa saka-sakalakon lugar (Ginwa-ginwaꞌ 13:4-5). Baleꞌ linakwanan nasara ni Marcos sin itaw sara sa Pamfilia (Ginwa-ginwaꞌ 13:13; 15:38). Wanin man, sin napriso ya si Pablo sa Roma, nagꞌin naya anamaet nin kala-kalamoꞌ itaw (Colosas 4:10; Filemon 1:23-24). Kala-kalamoꞌ naya anamaet ni Apostol Pedro (1 Pedro 5:13) ket wanran tutawon nangadal konan Biblia, si Pedro a nakaadalan na ni Marcos maipaꞌkaꞌ sa ginwaꞌ tan niyakay na ni Jesus.
Manꞌisipen a lamang a si libron Marcos ket sya a uꞌnan naisurat nin libro maipaꞌkaꞌ sa Mabistan Patandaꞌ tan naisurat ya para konran amboꞌ nin Judio nin mampiikap sa Roma. Si nanurat ket nangusar yan irgo nin kabisado ran tutawodtaw tan nipapalaway na anamaet a umnoy susaritaꞌ tan kaugalian ran Judio a kai ra tandaꞌ nin saray amboꞌ nin Judio (3:17; 5:41; 7:1-4,11,34).
Nibaritaꞌ nayadti ni Marcos a Mabistan Patandaꞌ maipaꞌkaꞌ kona ni Jesus yupaꞌ sa nipami nan mas nin impurtansya sa mabistan gugawaꞌ na dyan sa nipangyakay na tan manꞌipaꞌkit na a ihimplo nan sayay mampagsirbi konan Dios tan konran tutawo. Say manꞌibari-baritaꞌ na ket mapaanted nin ibaritaꞌ yupaꞌ sa susaritaꞌ na ni Jesus iti sa libron Marcos sa 10:45, “Arigen moyoy gawaꞌ ko, siꞌkon si Pinaitawo, a nako akodti sa lutaꞌ amboꞌ ta pigaw nin pasirbi ako no kai edet, ta pigaw nin magsirbi ako tan ta pigaw nin ibi koy byay ko nin ipambot konran abaw a tutawo.” No maipaꞌkaꞌ sa mabistan gugawaꞌ na ni Jesus, nipaꞌkit na ni Marcos a main nin pakayadiꞌ na ni Jesus ta syay Anak nan Dios, yupaꞌ sa makapakaꞌngap a ginwa-ginwaꞌ na (1:9–10:31); nipaꞌkit nay sangkaalakyan nin ginwaꞌ nan pangidaꞌton para konran tutawo (10:32–15:47); tan nipaꞌkit na a tinalo nay patiti (16:1-8).
Sa sangkaꞌranan a nikaisurat nan sitin libro sa Griego, kai nin maꞌkit a labinrwan masusuyot nin birsikulo (16:9-20) kanyaꞌ nin kasabyan ran madudunong maipaꞌkaꞌ sa Biblia, manꞌisipen ran main nin sakalakon tawon nangilamoꞌ nin nanurat sa sayti a amboꞌ ya si Marcos.
Say Linaman nan Sitin Libro
Pangingitandudoꞌ a si Jesus syay Anak nan Dios (1:1-15)
Si Jesus, syay Anak nan Dios (1:16–10:31)
Nipadar na ni Jesus a pakayadiꞌ na nin sya Anak nayan Dios (1:16–5:43)
Say pisasangkinian a syay Aripen nan Dios (6:1–8:26)
Paksawen nasaray tumutumbok na nin si Aripen nan Dios (8:27–10:31)
Say sangkaalakyan nin daꞌton nan Aripen nan Dios (10:32–15:47)
Mamunta ya sa kudos a Aripen nan Dios para konran tawo (10:32–13:37)
Say sangkaalakyan nin pagsisirbi nan si Aripen ran tawo (14:1–15:47)
Natalo nan si Aripen a patiti (16:1-8)
Say pangngilaꞌpos a nibaritaꞌ nan si nanurat (16:9-20)