Deuteronomio
Libru qallanan
1
Kay libruchömi Israel runakunata Moisés ninqankuna qellqaraykan. Tsay witsanmi Israel runakuna Jordán mayu tsimpan rupay yarqamunan kaqlä tsunyaq jirkacho kaykäyarqan. Tsayqa Zuf tsimpan Arabá pampachömi karqan. Tsay witsanmi Parán, Tofel, Labán, Hazerot y Dizahab markakuna kayarqan. 2 Seir jallqakunapa aywaq nänipa aywarmi Horeb jirkapita Cades-barneaman chunka juk junaqta chäyaq.3 Egiptupita yarqayämunqanpita chusku chunka (40) wata päsaskiptinmi chunka killa qallaykunan junaqcho Tayta Dios ninqankunata Israel mayinkunata Moisés willarqan. 4 Tsay witsanmi amorreo† runakunapa mandaqnin rey Sehónta Israel runakuna mayna vincishqa kayarqan. Sehónqa Hesbón markachömi tarqan. Tsaynöllami Israel runakuna Basán nacioncho taq runakunapa mandaqnin rey Ogta vincishqana kayarqan. Payqa Astarotcho y Edrei markachömi tarqan.†
5 Jordán mayu tsimpan rupay yarqamunanlä Moab pampacho kaykarmi Israel mayinkunata Moisés nirqan: 6 “Horebcho kaykashqami Tayta Diosnintsik nimarqantsik: ‘Qamkunaqa atska killanami kay jirkacho täyashqayki. 7 Kananqa imaykaykikunatapis apakurkur amorreo runakuna y cananeo runakuna taykäyanqan kaqman aywayay. Yaykuyay Arabá pampaman, jallqakunaman, Sefelaman, Neguevman y lamar kuchuncho pampakunamanpis. Tsaynöpami Líbanuyaq y Éufrates mayuyaq yaykuyanki. 8 Tsaycho täyänaykipämi llapan tsay partikunata qamkunata rikatsishqä. Kananqa tsayman yaykur herenciata chaskiyay. Tsay partikuna qamkunapa kananpämi noqa Tayta Diosnikikuna awnirqä Abrahamta, Isaacta, Jacobta y paypita aywaraqkunatapis’ ”.
Juezkunata Moisés churanqan
9 Tsaypita mastami Moisés nirqan: “Horebcho kaykashqami qamkunata nirqä: ‘Japalläqa manami llapaykipa problëmaykikunata arreglayta kamäpakütsu. 10 Tayta Diosnintsikmi bendisayäshushqayki atskaman mirayänaykipä. Tsaymi kananqa qoyllurkunanö tsaytsika kaykäyanki. 11 Abraham, Isaac y Jacob yärakuyanqan Tayta Dios awnimanqantsiknö bendisaykuyälläshuy kanan kayanqaykipita juk waranqa (1,000) kuti masman mirayänaykipä. 12 Tsaynö tsaytsika kar rimanakuskir demandanakuyaptiki japalläqa manami arreglayta kamäpakütsu. 13 Tsaymi cada trïbupita akrayanki shumaq yachaq, tantiyakuq y yarpayyuq runakunata. Paykunatami quejakuyanqaykita arreglayäshunaykipä churashä’.
14 “Tsaynö niptïmi niyämarqayki yarpanqäkuna alli kanqanta. 15 Tsaymi cada trïbupita churarqä yachaq, tantiyakuq y yarpayyuq runakunata jueznikikuna kayänanpä. Wakintami churarqä juk waranqa (1,000) runakunata juzgayänanpä, wakinta churarqä juk pachak (100) runakunata juzgayänanpä, wakintami churarqä pitsqa chunka (50) runakunata juzgayänanpä y wakintanami churarqä chunka runakunata juzgayänanpä. Wakintanami churarqä cada trïbupa jueznin kananpä.
16 “Paykunatami nirqä: ‘Quejakayämuptin Israel mayikikuna o jäpa runakuna kaptinpis pipapis janan mana shäriypa llapantapis iwal arreglayanki. 17 Mayqanpis jutsayuq kaptinqa imaykayuq o muchuq kaptinpis janan ama shäriyankitsu. Alli arreglayänaykipä Tayta Dios yanapaykäyäshuptikiqa pitapis ama mantsayankitsu. Arreglayta mana kamäpakuyanqayki kaqtami itsanqa noqa arreglanäpä päsatsiyämunki’.
18 “Tsay witsanmi llapaykita shumaq tantiyatsirqä imanö juzgayänaykipäpis.
Chunka ishkay rikapakuqkuna Canaánman yaykuyanqan
19 “Tayta Diosnintsik nimanqantsikta cäsukurmi amorreo runakuna täyanqan jallqakunaman Horebpita shamurqantsik. Mantsakuypä tsunyaq jirkakunapa päsamurmi Cades-barneaman chämurqantsik. 20 Tsaychömi nirqä: ‘Kananqa chämushqantsiknami amorreo runakuna taykäyanqan jallqakunaman. Kay jirkakunatami Tayta Diosnintsik rikatsimäshun. 21 Unay castantsikkuna yärakuyanqan Tayta Diosmi nimarqantsik kay jirkakunaman yaykur herenciata tsarinantsikpä kanqanta. Tsaynö kaykaptinqa mana qelanaypa pitapis mana mantsaypa tsay jirkakunaman yaykuyay’.
22 “Tsaynö niptïmi niyämarqayki: ‘Tsaycho imanö kanqantapis musyanantsikpä rikapakuqkunata kachashun. Paykuna kutimurmi willamäshun may nänipa aywanantsikpä y may markakunaman yaykunantsikpä kanqantapis’.
23 “Tsaynö niyämaptikimi chunka ishkay runakunata cada trïbupita jukta akrarqä. 24 Paykuna jallqakunapa aywarmi Escol pampaman chäyarqan. Tsaychömi entërupa rikapakur puriyämurqan. 25 Kutiyämurninmi tsay markakunacho wayunqankunata chätsimur willamarqantsik Tayta Diosnintsik rikatsimänantsikpä kaq markakuna alli kanqanta.
26 “Tsaynö willamashqapis Tayta Diosnintsik ninqanta mana cäsukurmi tsay markakunaman yaykuyta munayarqaykitsu.† 27 Tsaypa trokinqa tolduykikunacho parlarmi niyarqayki: ‘Tayta Dios rikaytapis mana munamarnintsikmi Egiptupita jipimashqantsik amorreo runakunawan ushakätsimänantsikpä. 28 Kananqa ¿mayparä aywashun? Rikapakuqkuna kutimurmi willamashqantsik tsay markakunacho taq runakuna noqantsikpita mas jatusaq y kallpasapa kayanqanta y markankunapis altuyaq murallashqa kanqanta. Tsaynöllami willamashqantsik Anacpita aywaraq jatusaq runakuna tsaycho kayanqanta. Tsaynö willamarnintsikmi pasaypa mantsakätsimarqantsik’.
29 “Tsaymi noqa nirqä: ‘Ama llakikuyaytsu ni mantsariyaytsu. 30 Tayta Diosnintsikmi ñöpantsikta aywar favornintsik pelyanqa. Tsaymi Egiptupita yarqamunantsikpä yanapamanqantsiknölla kananpis yanapamäshun. 31 Juk runa tsurinta marqakurkur apaqnömi tsunyaq jirkapapis Tayta Dios kayyaq chätsimashqantsik.† Kikintsikmi rikashqantsik maypa shamunantsikpä Tayta Dios pushamanqantsiktapis’.
32 “Tsaynö niptïpis qamkunaqa Tayta Diosnintsikman manami yärakuyarqaykitsu.† 33 Paymi ñöpantsikta aywar maypa chänantsikpä y maycho campamentuta ruranantsikpäpis tantiyatsimarqantsik. Paqaspami nina lunyaykaqwan y junaqpanami pukutaywan maypa shamunantsikpäpis pushamarqantsik.
Israel runakunapä Tayta Dios ajananqan
34 “Contran parlayanqaykita wiyarmi Tayta Dios pasaypa ajanar nimarqantsik: 35 ‘Abrahamta, Isaacta y Jacobta awninqä alli nacionmanqa manami ni jukllayllapis yaykuyankitsu.† 36 Ninqäkunata cäsukunqanpitami Jefonipa tsurin Caleblla rikapakamunqan chakrakunaman yaykunqa. Payta y paypita aywaraqkunatami tsay chakrakunata rikatsishä’.
37 “Qamkuna ajanätsiyanqaykipitami Tayta Dios ajanarnin noqatapis nimarqan: ‘Qampis manami tsay nacionman yaykunkitsu. 38 Nunpa tsurin sirvishuqniki Josuémi itsanqa yaykunqa. Tsaynö kaptinqa payta shumaq shakyätsiy tsay nacionman yaykur llapan trïbu Israel runakunata herenciankuna rakipunanpä. 39 Israel mayikikunami yarpaykäyan tsay nacionman yaykuyaptin warminkunatawan tsurinkunata tsaycho taq runakuna apakuyänanpä kanqanta. Tsaynö yarpäyaptinpis tsurinkunatarämi tsay nacionpa duëñun kayänanpä rikatsishä. 40 Qamkunaqa Puka Lamarman aywaq nänipa tsunyaqman kutikuyay’ ”.
Israel runakunata Hormacho vinciyanqan
41 “Tayta Dios tsaynö niptinmi niyämarqayki: ‘Tayta Diosta ajanätsirmi jutsata rurayashqä. Pay ninqannömi kananqa pelyaq juklla aywayäshä’. Tsaynö nirmi fácil vinciy kanqanta yarpar armaykikunata aptakurkur jallqakunapa pelyaq witsäyarqayki.
42 “Tsaymi Tayta Dios nimarqan willanäpä: ‘Pelyanaykipä manami qamkunata yanapayäshaykitsu. Aywayaptikiqa tsaycho taqkunami ushakätsiyäshunki. Tsaynö kaptinqa pelyaq ama aywayaytsu’.
43 “Tayta Dios tsaynö ninqanta willaptïpis mana cäsukayämarmi runa tukurnin jallqakunapa pelyaq aywayarqayki. 44 Jallqakunaman chäyaptikimi tsaycho taq amorreo runakuna vinciyäshurniki avispakunanö qatikachäyäshurqayki. Tsaymi Israel mayintsikkunata wanutsiyarqan Seirpita Horma markayaq. 45 Kutiykamur Tayta Diospa ñöpancho waqar llakikuyaptikipis manami wiyayäshurqaykitsu ni cäsuyäshurqaykitsu. 46 Tsaynöpami Cades partillacho unayyaq tarqantsik.