Jaꞌ Sweyich Naj Nabucodonosor
2
Jaꞌ yet caabꞌ abꞌil xa yoc Nabucodonosor yin reyal, jaꞌ yet tuꞌ ey wan sweyich naj jix oqui. Jaꞌ yu wan sweyich tuꞌ caw jix oc naj yin kꞌanabꞌcꞌulal, cꞌamxa chi oc sweyan naj yu. 2 Yu jun tuꞌ, yuxan jix awtele ebꞌ jelan snaꞌon el junoj kꞌane, ebꞌ atxum cꞌal ebꞌ chi naꞌcha el yu tzet utbꞌil yeoc weycan, yetoj ebꞌ caw jelan snaꞌbꞌal yet chi too yalon ebꞌ tzet chi yal yeloc apnoj sweyich naj rey tuꞌ. Jix too ebꞌ xin, jix apni oc ebꞌ sattaj naj rey tuꞌ. 3 Jix yalon naj tet ebꞌ jaxca tiꞌ:—Ey wal jun jin weyich jix oqui, caw ey jin oc yin somcꞌulal yu. Chi woche tol chi naꞌcha el wu tzet chi yal yeloc apnoj, ẍi naj.
4 Jix yalon ebꞌ jelan tuꞌ tet naj rey jaxca tiꞌ yin stiꞌ ebꞌ:
—Jaach rey, ey ojabꞌ cꞌal ja wopiso tuꞌ. Al ja weyich tuꞌ ey jon, yutol ja chejabꞌ jon. Jaon xa oj kalaꞌ tzet chi yal yeloc apnoj, ẍi ebꞌ. 5 Jix takꞌwi naj rey jaxca tiꞌ:
—Tuxa jix jin naꞌ, ta man oj je yal ey jin tzet jix wil yin jin weyich tuꞌ cꞌal tzet chi yal yeloc apnoj, kocꞌ tzokꞌ wal oj yun je cami, jaꞌ je na oj uchle can eyoj. 6 Ta tol oj je yal ey jin xin, jantaj tzetyetal jix wil yin jin weyich tuꞌ, cꞌal tzet chi yal yeloc apnoj, oj je chaꞌ wal mimej saꞌbꞌeal oj wakꞌ ey jex, cꞌal watxꞌcꞌulal, catuꞌ yel miman oj yun je yeloc apnoj. Yu jun tuꞌ xin, alwej ey jin tzetyetal jix jin weyichne tuꞌ, cꞌal tzet chi yal yeloc apnoj, ẍi naj rey tet ebꞌ.
7 Jix takꞌwi ebꞌ jelan snaꞌbꞌal tuꞌ yin scaelal jaxca tiꞌ:
—Al ja weyich tuꞌ ey jon, yutol ja chejabꞌ jon. Jaon xa oj kalaꞌ tzet chi yal yeloc apnoj, ẍi ebꞌ. 8 Jix takꞌwi naj tet ebꞌ jaxca tiꞌ:
—Wotaj, tol che yoche tzet chi yun je colon je bꞌa, yuxan tucꞌal che yiꞌecꞌ jin tiempo, yutol jix je yabꞌoc tzetyetal naꞌbꞌil wu je yin. 9 Yu jun tuꞌ, ta man oj je yal tzetyetal jix jin weyichne tuꞌ, asan tzet naꞌbꞌilxa waon oc je yibꞌan oj yunne, yutol che wa alne tzet chi yun je pajtzen ey jin yin lekꞌtiꞌal, yuxan che yechbꞌane ta chin qꞌuex tzet naꞌbꞌil wu je yin. Alwej tzet jix jin weyichne tuꞌ xin, yet watxꞌ oj naꞌcha el wu, tol oj skeꞌ je yalon cꞌal pax oj tzet chi yal yeloc apnoj, ẍi naj.
10 Jix takꞌwi ebꞌ jaxca tiꞌ:
—Jaach rey, cꞌam mac bꞌey yul yibꞌankꞌinal tiꞌ yotaj tzetyetal cha woche cha wotajne eloj, yetoj cꞌal pax oj, cꞌamto junoj rey jix skꞌanle junoj tzetyetal ey jon jaxca jun cha wal ey jon tiꞌ, caxcꞌal tol miman yopiso, 11 yutol jaꞌ jun tiꞌ tol yel xacꞌal yaꞌtaj snaꞌcha eloj. Cꞌam junoj mactxequel chi skeꞌ yaloni, asan mi ebꞌ dios chi naꞌcha el yu, asan xin, tumi taꞌ ey junoj ebꞌ caan ecꞌ cu xol jaon ánima jon tiꞌ, ẍi ebꞌ.
12 Jaꞌ yet jix yabꞌen naj rey jaxca tuꞌ, catuꞌ jix tit sjowal naj. Jix yalon naj tol chi makꞌle cam masanil ebꞌ chi tzꞌaj yal sbꞌa jelanil bꞌey Babilonia tuꞌ. 13 Jaꞌ yet jix yaon eltoj jun ley naj rey tuꞌ, jix seyle xacꞌal ecꞌ Daniel yu ebꞌ, yetoj ebꞌ jaꞌjun yetoj, yu yakꞌle cꞌal pax cam ebꞌ.
Jix Yal Daniel Tzet Chi Yal Yeloc Apnoj Sweyich Naj Rey
14 Yu jun tuꞌ, jaꞌ naj Daniel jix kꞌanabꞌ yin jelan naꞌbꞌal cꞌal yeynajil tet naj Arioc, jaꞌton naj scapitanil ebꞌ soldado chi teynen naj rey, yutol jix akꞌle yopiso naj yin smakꞌon cam masanil ebꞌ chi tzꞌaj yalaꞌ tol chi naꞌcha el junoj kꞌane yu bꞌey Babilonia tuꞌ. 15 Catuꞌ jix skꞌanle Daniel tet jaxca tiꞌ:
—¿Tzet yu, yuxan jix yakꞌ naj rey jun ley tiꞌ tol yel xacꞌal jow? ẍi Daniel.
Jix yalon naj Arioc tzet wal yeocoj. 16 Jix lawi tuꞌ xin, jix too Daniel bꞌey naj rey, catuꞌ jix bꞌet oc tean tet tol chi yechbꞌane janicꞌoj xa, catuꞌ chi skeꞌ skocꞌ alne el sweyich tuꞌ cꞌal tzet chi yal yeloc apnoj. Jaꞌ jun tuꞌ jix ẍaꞌ scꞌul naj rey. 17 Eyman jix too Daniel bꞌey sna, jix yalon tet ebꞌ jaꞌjun yetoj, jaꞌton Ananías, Misael, cꞌal Azarías, tzet utbꞌil yeoc jun kꞌane tuꞌ, 18 yet chi skꞌanon scolwal Dios ebꞌ yin jun kꞌane tol qꞌueyubꞌtaj yoc tuꞌ, yet watxꞌ cꞌam chi makꞌle cam ebꞌ yetoj wanxa ebꞌ chi yaloc sbꞌa jelanil bꞌey Babilonia tuꞌ. 19 Jaꞌ yet jun akꞌbꞌal tuꞌ, jaꞌ Dios jix akꞌon yil jun kꞌane yaꞌtaj snaꞌcha el tuꞌ tet naj Daniel. Yu jun tuꞌ, yuxan jix yal watxꞌ kꞌane naj Daniel tet Dios, ey bꞌey satcan. 20 Jix yalon jaxca tiꞌ:
Jaach cu Diosal, al-le ojabꞌ watxꞌ kꞌane ey jaach, yutol masanil jelanil yetoj ja wipalil, ja wet yeocoj.
21 Jaach ja wotaj jantaj tiempo chi yakꞌ yaawil junoj mactxequel, yutol jaach cha waoc ebꞌ yin yopiso, jacꞌalaꞌ jaach pax oj cha wiꞌel ebꞌ yin yopiso. Ja wu yuxan ey snaꞌbꞌal ebꞌ jelan snaꞌbꞌal. Ja wu yuxan ey sjelanilal ebꞌ jelan.
22 Jaach cha txꞌox jantaj tzetyetal tol man txequeloj, catuꞌ cha txꞌoxon cꞌal pax tzetyetal tol ewantaj yeocoj. Ja wotaj masanil tzettaj yetal ey xol kꞌejkꞌinal yutol sajkꞌinal jaach.
23 Jaach jin Diosal, sDiosal jaach cꞌal pax ebꞌ wichmam, chi wal yu diosalil ey jaach, cꞌal walon watxꞌ kꞌane ey jaach, yutol jix ja wakꞌ jin jelanilal cꞌal jin tecꞌanil. Jaꞌ tinaniꞌ xin, jix ja wakꞌ wotajne eloj tzet jix cu kꞌan ey jaach. Jix ja wakꞌ kotajne eloj tzet yeoc sweyich naj rey, ẍi Daniel tet Dios.
24 Jaꞌ yet jix lawi yalon Daniel wan kꞌane tuꞌ, jix too bꞌey naj Arioc, jaꞌton jun bꞌey jix akꞌle chejbꞌanile tet, tol chi makꞌle cam masanil ebꞌ jelan bꞌey Babilonia. Jix yalon tet jaxca tiꞌ:
—Cꞌam ojabꞌ cha makꞌ cam ebꞌ jelan tuꞌ, asan tol chin ecꞌtoj bꞌey sattaj naj rey, catuꞌ chi walon masanil sweyich naj rey tuꞌ, ẍi Daniel.
25 Yuxan yin eymanil jix iꞌletoj Daniel yu naj Arioc bꞌey sattaj naj rey Nabucodonosor. Jix yalon tet naj rey tuꞌ jaxca tiꞌ:
—Jaach rey, jix ilcha jun naj achꞌe jix tit xol ebꞌ a Judá eyecꞌ cu xol tiꞌ, jaꞌ oj skeꞌ yalon tzet chi yal yeloc apnoj ja weyich tuꞌ, ẍi naj.
26 Jix yalon naj rey tet Daniel, jaꞌton chi yij cꞌal pax Beltsasar:
—¿Tumi oj skeꞌ ja wu jaach tiꞌ, yin ja walon tzetyetal jix jin weyichne tuꞌ, cꞌal tzet chi yal yeloc apnoj jin weyich tuꞌ? ẍi naj.
27 Jix takꞌwi Daniel jaxca tiꞌ:
—Jaach rey, cꞌam junoj ey snaꞌbꞌal cꞌal snaꞌon el kꞌane cꞌal junoj jelan oj skeꞌ snaꞌcha el yu, yet chi yalon tzetyetal chi yoche ja cꞌul cha wotajne eloj, 28 asan jun Dios ey bꞌey satcan, jaꞌ chi skeꞌ xꞌoxon el tzetyetal tol ewantaj yeocoj. Jaꞌ jix txꞌoxon ey jaach tzetyetal oj juloj, yet cu sattajto tuꞌ. Oj wal ey jaach tzet jix ja wil yin ja weyich yet lalan ja wey tuꞌ. 29 Jaach rey, jaꞌ yet telan jaach ey bꞌey sat ja txꞌat, catuꞌ jix ja naꞌon yu tzettaj yetal oj jul yet cu sattajto tuꞌ, jaꞌ Dios chi txꞌoxon tzetyetal tol ewantaj yeoc ey jaach. 30 Jaꞌcꞌal oc Naj jix txꞌoxon jun kꞌane tiꞌ ey jin, man yu oj tol yel xacꞌal ey jin naꞌbꞌal yintaj masanil ebꞌ ánima, cꞌamaj. Asan yu walon ey jaach tzet chi yal yeloc apnoj ja weyich tuꞌ, yet watxꞌ oj skeꞌ snaꞌcha el ja wu tzet naꞌbꞌaleal jix jul yin ja naꞌbꞌal.
31 Jaꞌ yin ja weyich tuꞌ, jaach rey, jix ja wilaꞌ tol linan oc jun yechel ánima tol miman steel, tuxa cꞌal chi kopopi yili, eyxa smey yili sat. 32 Jaꞌ sjolom jun yechel ánima tuꞌ, chꞌen oro cꞌal eloj. Jaꞌ xaamscꞌul yetoj cꞌal skꞌabꞌ, chꞌen plata cꞌal eloj. Jaxa scꞌul yetoj cꞌal xubꞌ, chꞌen bronce cꞌal eloj. 33 Jal yajan, ey jun tujan chꞌen hierro cꞌal eloj, jal junxa tujan xin, hierro calan ye yetoj txꞌotxꞌ tol tzꞌaꞌnajxa. 34 Yajbꞌan lalan ja wilon jun ja weyich tuꞌ, jaꞌ bꞌey satlaj pacꞌan, tucꞌal jix tit jun chꞌen chꞌen tol cꞌam cꞌal mac jix tenontej. Palan cꞌal yoc yin yajan jun echele tuꞌ bꞌey calan yetoj chꞌen hierro yetoj txꞌotxꞌ. 35 Jaꞌ yet jun txolan tuꞌ, jaꞌ chꞌen hierro tuꞌ, cꞌal txꞌotxꞌ txꞌotxꞌ tuꞌ, cꞌal chꞌen bronce, cꞌal chꞌen plata, yetoj cꞌal chꞌen oro tuꞌ, pojoj xacꞌal jix yun cantoj. Jaxca xacꞌal smatzꞌical ixim tiriw bꞌey tecꞌbꞌal yet waresma, tol chi xuꞌletoj yu kaꞌeꞌ, cꞌamxa niꞌoj skꞌail chi cancan yu, queytuꞌ jix yun cantoj jun echele tuꞌ. Jal chꞌen chꞌen jix jul makꞌon poꞌo jun echele tuꞌ, jix oc can chꞌen yin miman wonan tol jix majcha ey jun yul yibꞌankꞌinal tiꞌ yu.
36 Jaꞌton wal jun ja weyich tuꞌ xin. Jaꞌ tinaniꞌ xin, jaach rey, oj wal ey jaach tzet chi yal yeloc apnoj. 37 Jaach rey, sat rey jaach ton yibꞌan ebꞌ rey, yutol jaꞌ Dios a satcan jaꞌ jix akꞌon ja wopiso cꞌal ja wipalil, cꞌal ja mimanbꞌilal, 38 cꞌal ja wakꞌon yaawil yibꞌan masanil txꞌotxꞌ txꞌotxꞌ bꞌey caan ebꞌ ánima, cꞌal noꞌ noꞌ, cꞌal noꞌ tzꞌiquin. Yutol jaꞌ Dios jix aon oc yalan ja wopiso, yuxan jaach ton chach yal sjolom jun echele tol oro tuꞌ. 39 Jaꞌ yet oj lawoj ecꞌ ja wopiso tiꞌ, catuꞌ oj a waan junxa nación, man laan oj yetoj jun ja wet tiꞌ. Oj lawoj tuꞌ, oj a waan jun yet yox nación, jaꞌton jun chi xꞌox chꞌen bronce tuꞌ. Jaꞌton jun tuꞌ oj yakꞌ yaawil yibꞌan masanil yul yibꞌankꞌinal tiꞌ. 40 Oj lawoj tuꞌ, catuꞌ oj a waan junxa yet scan nación yel xacꞌal ey yip, jaxca chꞌen hierro tuꞌ. Yutol jaꞌ chꞌen hierro tuꞌ chi makꞌon poꞌo masanil chꞌen chꞌen, catuꞌ chi sqꞌueyon eloj. Jaxca tuꞌ oj yun junxa nación oj a waan tuꞌ, oj qꞌueyle el wanxa nación yu.
41 Jix ja wilon cꞌal pax yajan cꞌal yiximal yajan jun echele tuꞌ tol ey jun tujan chꞌen hierro, ey junxa tujan xin, txꞌotxꞌ tol tzꞌaꞌnaj. Jaꞌ jun tuꞌ, chi yal yeloc apnoj tol jaꞌ jun nación tuꞌ, ey caabꞌ poꞌoan yeocoj; ey yipalil jaxca chꞌen hierro yutol jix ja wilaꞌ tol ey chꞌen hierro calan yetoj txꞌotxꞌ. 42 Jix ja wiloni tol jaꞌ yiximal yajan jun echele tuꞌ, tol calan ye yetoj chꞌen cꞌal yetoj txꞌotxꞌ tzꞌaꞌnaj. Jaꞌ jun tuꞌ chi yal yeloc apnoj tol jaꞌ jun nación tuꞌ ey nanoj tol ey yipalil, ey pax nanojxa cꞌam yipalil. 43 Jaxca jix yun ja wilon wan chꞌen hierro calan ye yetoj txꞌotxꞌ tuꞌ. Jaxca tuꞌ oj yun wan nación tuꞌ, oj yakꞌle ebꞌ tol junxane oj yute sbꞌa ebꞌ yu yiꞌlen ebꞌ yistil bꞌey junjun, caw yel, man oj skeꞌ sjunbꞌane ey sbꞌa ebꞌ, jaxca chꞌen hierro cꞌam chi skeꞌ junbꞌane sbꞌa chꞌen yetoj txꞌotxꞌ txꞌotxꞌ. 44 Jaꞌ yul stiempoal yet oj yakꞌon yopiso wan ebꞌ yaaw tuꞌ, jaꞌ sDiosal satcan oj yaoc junoj yaaw tol cꞌamxa bꞌakꞌin oj eyqꞌueyoj, tam wal oj to oc yul skꞌabꞌ junojxa nación. Oj qꞌueyle el masanil ebꞌ rey yul wanxa nación yu, asanxane oj yakꞌ yaawil. 45 Jaꞌton jun tuꞌ chi yal yeloc apnoj chꞌen chꞌen jix ja wil stit tacꞌal bꞌey sat pacꞌan tuꞌ, tol cꞌam junoj mac jix tenontej chꞌen. Jaꞌ yu jun chꞌen tuꞌ, tol pojoj xacꞌal jix yun cantoj chꞌen hierro, chꞌen bronce, chꞌen plata, cꞌal chꞌen oro yu. Jaꞌ Dios Naj tol Yel xacꞌal Miman Yeloc Apnoj, jaꞌ jix txꞌoxon ey jaach, jantaj tzetyetal oj yun yet bꞌakꞌin. Jaꞌ jun weyiche tuꞌ yel toni, jaxca wal chi yun walon tiꞌ, jaxca tuꞌ oj yunne, ẍi naj Daniel tet naj rey.
46 Jaꞌ yet jix yabꞌen naj rey Nabucodonosor jun tuꞌ, catuꞌ jix ey kaanoj, jix ey xacꞌal noan sat txꞌotxꞌ sattaj Daniel, catuꞌ jix yaloni tol chi akꞌle xaambꞌal yetoj incienso tet. 47 Jix yalon cꞌal pax tet jaxca tiꞌ:
—Caw yel ja je Diosal jaex tiꞌ, asanne yel xacꞌal miman yeloc apnoj yintaj wanxa comon dios. Jaꞌton wal Naj syaawil ebꞌ rey, catuꞌ jaꞌ chi txꞌoxon tzetyetal tol ewantaj yeocoj. Tinaniꞌ chi wotajne eloj, tol jaach jix skeꞌ snaꞌcha el jun kꞌane tiꞌ ja wu, ẍi naj.
48 Jix lawi tuꞌ xin, jix ale oc yopiso naj Daniel yu naj rey tol caw miman yeloc apnoj, catuꞌ jix akꞌle saꞌbꞌeal yel xacꞌal watxꞌ tet, yuxan jix ale oc yin gobernadoral bꞌey yul yet Babilonia, cꞌal yin sat yaawil xol masanil ebꞌ chi yaloc sbꞌa jelanil bꞌey jun nación tuꞌ.
49 Jix ẍaꞌon scꞌul naj rey tzet jix skꞌan Daniel, yuxan jix yaoc Sadrac, Mesac, cꞌal Abed-negó yin yaawil yul yet Babilonia. Jal Daniel xin, jatuꞌ ey yopiso bꞌey spalacio naj rey.