David noka filistéona eyaje suráa waphereni wani yukuna marí
17
Filistéona awakátaño piño naleꞌejena suráana, nenókakoloje israelítana waꞌaté penaje. Pajimila Socó, eyá pajimila Azecá jiwami chojé nawakó. Judá teꞌeré nakú riká pajimila. 2 Naꞌapona ke kaja Saúl awakátaka rileꞌejena suráana. Ipuré jiwami Elá ejé nawakó, nalamáꞌatakoloje nókakajo leꞌejé paká penaje. 3 Yenuri jaꞌapejé kajrú filistéona leꞌejena suráana awakako. Ñaké kaja israelítana leꞌejena awakako kaja apú yenuri jaꞌapejé nalokoꞌopáneje. 4 E manaꞌí chiyó filistéona eꞌiyayá, pajluwaja nanakiyana jáchoꞌoro natukumaje. Kajruni wani riꞌimaká, weji kele metros ketana waphereka riꞌimaká. Goliat rií iꞌimaká, pajimila Gat eyaje riꞌimaká. 5 Riwílaꞌaru, rinapona, kaje mejñátajona iꞌimari pejruꞌuwá nakiyá laꞌakanami waja. Cincuenta y cinco kilos ewá rimejñátajona jená ñaꞌakó. 8 Riká awíyoꞌokeri neꞌemajika, eyá israelítanajlo ñakeja marí ke:
—¿Na penaje awakó iléreje, inókakoloje wajwaꞌaté penaje? Filisteo jaꞌa nuká, eyá iká Saúl waꞌatéjena, Riwakáraꞌaka ilaꞌaká ke laꞌajeño iká. Chuwa iwakáraꞌa pajluwaja inakiyana majó nujwaꞌaté nókajo. 9 Inójika ee nuká, weká iꞌimajeño ijwaꞌaté mapeja ijló jápajeño keja. Eyá nuká nójika ee riká, iká iꞌimajeño wajló jápajeño mapeja. 10 Ñakele iwakáraꞌa chuwa majó pajluwaja inakiyana, rinókakoloje nujwaꞌaté penaje, wamachi wanakuwá rijwaꞌaté —ke rawíyoꞌojika najló.
11 Ilé ke Saúl jemaꞌaká rimaká najló aú, rikeroꞌó kajrú, piyukeja rijwaꞌatéjena waꞌaté. Rejéchami kaja napechu laꞌakó ujwí najwaꞌaté nókakano aú.
12 Riwakajé Jesé iꞌimakeri Belén e. Kaja phíyuꞌuke riꞌimaká. Weji kele kuwáꞌata kele riyani achiñana iꞌimaká. Nanakiyana David iꞌimaká, 13-14 najmeremi kalé riꞌimaká. Weji kele Jesé yaní nakiyana iꞌijnaño Saúl waꞌaté, nenókako iꞌimaká ejo. 15 Naꞌapona ke David paꞌakó Belén ejo, ramákaloje raraꞌapajlo ripirana.
16 Re suráana iꞌimajika, kewá riká filistéona nakiyana Goliat iꞌijnajíkano najló awíyoꞌoje. Pajluwa kala japi rawíyoꞌokeno najló iyaampe. Iyamá inaꞌuké leꞌejé ke kala ketana riꞌimaká israelítanajlo awíyoꞌokana nakú ñakeja.
17 E apú wakajé Jesé kemari riꞌirí Davidjlo:
—Nuꞌurí, paꞌachá aꞌajnejí pejénajlo. Pijñaꞌá trigo jeꞌemákeja, eyá marí pan iyamá téꞌela kaꞌalá najló. Rejomi paꞌachá najló kiñaja riká nawakako ejé. 18 Pijñaꞌá kaja marí queso, paꞌachachi riká suráana wakáraꞌajerijlo. Iyamá théꞌela kaꞌalá kaja riká. Pamicha mékeka pejena rejo, pipaꞌatachi nojló nayukuna majó rejomi, nuweꞌepíkaloje mékeka neká rewá —ke rimaká rijló.
19 Rejo rejena iꞌimá Saúl waꞌaté Elá e, filistéona waꞌaté nókakano nakú.
20 E kaja muní ke, David jáchoꞌoko rejo lapiwá. Riꞌijnaká yámona, rimá apujlo, ramákaloje ovéjana rijló unká riꞌimalá re ketana. Rejomi riꞌijná, rijñaꞌá rijwaꞌató piyuke aꞌajnejí, raraꞌapá wakáraꞌakare riyánijlo. Kaja ewaja riphá suráana awakákaꞌalo ejo. Kaja lamáꞌatakeja neꞌemaká, neꞌejnakáloje piño najwaꞌaté nókajo. Náchoꞌoko piyá, kajrú nawíyoꞌoka. 21 Juka filistéona nakiyana lapaꞌakó israelítana liyá. 22 Pajluwaja suráana wakáraꞌajeri waꞌaté David yuri aꞌajnejí, riphátakare rejo. Nalekare, naꞌajné, kaje waꞌaphé riꞌimaká. Rijwaꞌaté riyurí aꞌajnejí riphátakare najló, rejomi raꞌapá jechoꞌokelo suráana eꞌiyajé rejena chaje, rikejáꞌakaloje naliyá meke neká yukuna. Kaja ewaja riphá nanaku, e ripuraꞌó rejena waꞌaté. 23 Ripuraꞌakó najwaꞌaté ketana, ilé filisteo jaꞌa Goliat iꞌijnaká piño rinakiyana tukumá táraꞌajo, rawíyoꞌokaloje piño najló, rawíyoꞌojikano najló ke. David jemaꞌarí rawíyoꞌoka.
24 Israel lakénami amaka riká aú, kajrú nakeroꞌokó, raú neñaó reyá. 25 Nemá pajlokaka: “Wamicha piño kele achiñá, waphereni ta, kulárino weꞌiyá pajluwa achiñá ritejmú lokópaꞌala. ¡Kajrú wani rikeroꞌótaka ta wajló! Cháꞌatajeri rikátajlo weꞌemakana aꞌajé kajrú nakaje. Raꞌajé kaja rijló ritu riyajálowa penaje. Unká kaja weꞌemakana kejáꞌalaje riliyá, rejena liyá waꞌaté, liñeru rijluwa, raꞌapiyatéjenajlo waꞌaté”, ke nemaká pajlokaka.
26 E David kemari rawaꞌá iꞌimakáñojlo:
—¿Na chi weꞌemakana aꞌajé nójeri rikátajlo? Kajrú wani riphaka ta raꞌapiwá israelítanajlo. ¿Naje chi kele filisteo jaꞌa, unká weꞌepila ta Tupana nakojé, puraꞌó puꞌuwaré wani Tupana leꞌejena suráana nakú?
27 Raú nemá rijló maapami nemaká rinaku ke. 28 E reꞌewé Eliab, pheꞌejrí iꞌimaká, jemaꞌarí mékeka David puraꞌakó najwaꞌaté. Raú riyúchaꞌo David cha, rimá rijló:
—¿Na penaje piꞌijichá ta majó? ¿Na chi amari ovéjana meꞌetení papumí chojé, maare piꞌimaká ta ketana? ¿Weꞌepiri ke wani chi pilaꞌaká pinakuwá? ¿Na penaje chi piꞌijichá ta majó mapeja wenókako amaje?
29 —¿Meke chi nulaꞌaká? ¿Naje chi pimá nojló ilé ke? Riyukúnaja kalé nukejáꞌicha naliyá —ke David kemaká rijló.
30 E raꞌapáñaa reꞌewé. E rikejaꞌa piño riyukuna apú liyá. Apú kemaká rijló rinaku, keja kaja rimaká piño rijló. 31 Nanakiyana jemaꞌañó rikejáꞌaka riyukuna methú ke wani, raú neꞌejná Saúljlo riyukuna iꞌimajé. Neꞌemaká rijló riyukuna aú, riwaꞌa rimaná. 32 Raú David iꞌijnari Saúl amaje. Riphaka Saúl nakú ee, rimá rijló:
—Unká naje wapechu laꞌaló ujwí ilé filisteo jaꞌa jaꞌapejé. Pijwaꞌaté jápajeri keja nuká, iꞌijnajeri rijwaꞌaté nókajo.
33 —Unká meke laꞌajé piꞌijnalajla pikoja rijwaꞌaté nókajo, walijímaka wani joꞌó piká. Eyá riká, walijímaka riꞌimaká eyá maárejecha, nókakajo nakuja riká —ke Saúl kemaká Davidjlo.
34 Eꞌiyonaja David kemari rijló:
35 —Noraꞌapá pirana ovéjana lamáraꞌajeri nuká. Yawi, ejaꞌawá eꞌiyowaje, nójika wakajé nanakiyana, nuꞌumatake neká riliyá. Ripajnoꞌojíkochu nojmaꞌajé, nupataké riká rinúrupi nakiyá, rejomi nuꞌukatake riwilá, aꞌajná ritakaꞌajika ejená. 36 Ilé ke nonójika yáwina, ejaꞌawá eꞌiyowájena, ósona, kajena iꞌimajika. Ñaké kaja nonójika ilé filisteo jaꞌa ta, unká weꞌepila ta Tupana nakojé. Puꞌuwaré wani kaja ripuraꞌakó ta rileꞌejena suráana nakú. 37 Tupana iꞌimatari nuꞌumaká yáwina, ósona, kajena liyá iꞌimaká, ñaké kaja riꞌimatájika piño nuká riliyá.
—Ñaké riká —ke Saúl kemaká rijló—. Pinókicho rijwaꞌaté, eko Tupana aꞌá piñathé.
38 Raú Saúl wakáraꞌari naꞌaká David nakú raꞌarumaká riꞌijnajíkareno chu nókajo. Riwakáraꞌa kaja naꞌaká pejruꞌuwá riwílaꞌaru nakojé, rimejñátajona penaje. 39 Nakúwaꞌata kaja riwachaphila nakojé joꞌojoji. Rejomi ratáꞌajla richiraꞌakó rijwaꞌaté, eꞌiyonaja unká riyawaꞌachilo kajrú pejruꞌuwá kaje waꞌaté chiraꞌakano. Raú rimá rijló:
—Unká méñoꞌojo noꞌopala palá, kajrú nakaje nunaku ke, unkale nuyawaꞌachilo rijwaꞌaté.
Raú rikaꞌá rinakiyó riká. 40 Rijñaꞌá rijwaꞌató rikutiware. Rejomi riꞌijná inaꞌathana turenaje, riwayoꞌokáloje wayajrú inaꞌathana jakiyá. Rijñaꞌá pajluwa théꞌela kaꞌalá wayajrú kapilú nojé, riká rikaꞌá ripaturúnare chojé. Wayajrú kaꞌajona rikapi ke, riꞌijnaká Goliat ejo. 41 Goliat amaka riꞌijnaká rilokoꞌopáneje aú, riꞌijná kaja rijimajo kachuwa. Apú rijwákeꞌewe chiraꞌaró ritukumá, jemú kaje rikapi ke, ewá rawaꞌajéchaka riꞌimaká. 42 Kaja ewaja nephá palá pawaꞌajéchaka. Rejéchami ramaka palá David, amari walijímaka wani riꞌimaká, palá ramako, peyajweni. Raú riwata raꞌapiwá iphakana rijló, mapéjari keja riꞌimakale rijló. 43 Rimá rijló:
—¿Meke chi pipechu nunaku: yawi pirakana ta riká, mapeja iná jaꞌapákare nakú aꞌawaná aú, ke?
Riká penájeja riyerúkaꞌaka David chaje richiꞌinárikana ií aú, rejomi rimá rijló:
—¡Chuwa piꞌijná ta majó, noꞌochí pitami ta wayúnajlo; piyukeja kamejérina ajñájika piꞌimi ta!
45-46 E David kemari rijló:
—Piká iꞌijichari nujwaꞌaté nókajo majó wejrukú, eyá joꞌojoji, kaje aú. Eyá nuká iꞌijichari majó pijwaꞌaté nókajo, Tupana nujwaꞌaté ke. Piyukeja weꞌepika nakaje laꞌakana riká. Rileꞌejena suráana nakú pipuraꞌótano puꞌuwaré wánino, ñakele meꞌetení Tupana aꞌajika nuñathé pinókana aú. Chuwajá nonoje piká ta. Rejomi numataꞌajé pinúrupi; kéchami wenótajija kaja piyuke pijwákeꞌenami, natami ta yuríkoloje wayúnajlo, piyukeja kamejérina ajñákaloje neꞌimi penaje. Raú piyuke inaꞌukena, ejaꞌawá chuwá iꞌimakaño, weꞌepíjika re Tupana, israelítana waꞌaté. 47 Piyukeja awakaño maáreje amájika Tupana iꞌimataka rileꞌejena inaꞌukena iliyá. Unká joꞌojoji, wejrukú kaje maká aú kalé riꞌimataje neká. Unká inaꞌuké cháꞌataka napinana, ke kalé Tupana cháꞌatajika iká nókakajo aú. Riká aꞌajeri iká wakápeje —ke David kemaká rijló.
48 Rejéchami Goliat iꞌijnaká rijimaje, raú ñaké kaja David jechoꞌokó rijimaje. 49 Waꞌató ke rijñaꞌaká wayajrú ripaturúnare chiyá. Riká raꞌá rikaꞌajona chojé, rejomi riphilaꞌá riká phila, phila ke, rikaꞌakáloje riká rilokoꞌopani penaje. Raú rinó riká papulaya. Ritaraꞌaná jiwami chojé wayajrú jaꞌó. Rejéchami Goliat tami jaꞌakó pajimaꞌaló teꞌerí eꞌiyajé. 50 Ilé ke David cháꞌataka Goliat michú iꞌimaká. Pajluwaja wayajrú, rikaꞌajona waꞌaté, rikaja kalé iꞌimari rilekare. Raú ja rinó riꞌimaká michú, unká rileꞌejé joꞌojoji iꞌimalá. 51 Rejomi David jechoꞌoró ritami awaꞌajé, e reroꞌó riká michú leꞌejemi joꞌojoji raꞌarú chiyá. Raú riñapata wani rinókana, rimataꞌá kaja rinúrupi raú.
Ilé ke filistéona nakiyana amaka aú neñaó, 52 waꞌató ke israelítana jechoꞌótaka neká. Kajrú nenótaka neꞌemaká, kajrú natami toꞌokó iñeꞌepú chuwá rewá.
53 E kaja napaꞌó nókajomi, rejomi najñaꞌá najluwa nenókarena nánemi.