30
Eyá Raquel, unká ruyani iꞌimaké, raú romake roꞌoweló Lía chapú kemachi. E rumá ruyajná Jacobjlo:
—Nuwata nuyani iꞌimaká pijwaꞌaté. Unkájika ee nuyani iꞌimá pijwaꞌaté, nuwata rakuwanaja takaꞌakana.
2 Ilé ke rumaká rijló aú, riyúchaꞌo rojló, rimá rojló:
—Unká Tupana kalé nuká. Riká unká yurila piyani iꞌimaká nujwaꞌaté.
3 Raú rumá rijló:
—Re maare nujwaꞌaté jápajeyo Bilhá. Ruká nuyureje pijló, piꞌimakáloje rujwaꞌaté penaje. Eyá ruyani iꞌimajika ee pijwaꞌaté, nuyani keja neꞌemajika. Nuká japi wáꞌayo neká keja neꞌemajika; ají ke kaꞌajná nuyani iꞌimakajla pijwaꞌaté —ke rumaká rijló.
4 Ilé ke Raquel yurika Jacobjlo rujwaꞌaté jápajeyo Bilhá, ruꞌumakáloje rijwaꞌaté penaje. Raú riꞌimaké rujwaꞌaté. 5 Kaja ewaja riꞌirí iꞌimari kaja Bilhá waꞌaté. 6 E Raquel kemayo: “Rií iꞌimajeri Dan, Tupana laꞌakale nuká palá, raꞌakale nojló nuꞌurí, nukejáꞌakare riliyá iꞌimaká”.
7 Rejomi Jacob iꞌirí iꞌimari piño Bilhá waꞌaté. 8 E Raquel kemayo: “Rií iꞌimajeri Neftalí, nucháꞌatakale noꞌoweló nulakaꞌapheja”. 9 Kaja Lía pechu iꞌimaké: “Unká nuyani iꞌimalaje piño Jacob waꞌaté”. Raú roꞌó rijló rujwaꞌaté jápajeyo Zilpá, ruꞌumakáloje Jacob waꞌaté penaje. 10 Marí kaje aú Jacob iꞌirí iꞌimari piño Zilpá waꞌaté. 11 Rejomi Lía kemayo: “Meke palá wani nakaje jáchoꞌoko nojló, ñakele noꞌojé rií Gad”, ke. 12 Rejomi Jacob iꞌirí iꞌimari piño Zilpá waꞌaté. 13 E Lía kemayo: “¡Meke puꞌují wani nupechu! Ñakele noꞌojé rií Aser ke”. 14 E apú wakajé Lía iꞌirí Rubén iꞌijnari ají ke trigo icha najñaꞌaká ejo. Re riphata palá nojé paijí icha, iná apíroꞌokaloje penaje. Riká riꞌijnatá ralojlo. Raquel amayo riká paijí icha iꞌimaká palá nojé wani, iná apíroꞌokaloje penaje, raú rumá Líajlo:
—Pilaꞌá nojló nakaje, paꞌá nojló wejápaja kele paijí icha, piꞌirí iꞌimatíyaje pijló nakiyana.
15 Eꞌiyonaja rumá Raqueljlo:
—¿Unká chi chapú kalé pijló pikaꞌaká nuliyá nuyani jaraꞌapá? Eyá chuwa piwata piño marí paijí icha nuꞌurí iphátiyaje nojló kaꞌakana nuliyá.
E Raquel kemayo rojló:
—Paꞌá nojló ilé paijí icha nakiyana, e nuyureje pikamátako Jacob waꞌaté chuwajá lapí.
16 E kaja najúwaꞌa. Jacob paꞌakó rijápakaꞌala laꞌajemi eyá ee, Lía iꞌijnayo rijimaje. Ruphákaꞌako rijwaꞌaté ee, rumá rijló:
—Chuwajá lapí pikamátajo nujwaꞌaté, kaja noꞌochákale pikamátajiko nujwaꞌaté wemí. Paijí icha, nuꞌurí jiꞌichaje nojló iꞌimichaka, nakiyana noꞌochá piwemí Raqueljlo.
E kaja riwakajé lapí rikamato Lía waꞌaté. 17 Tupana aꞌarí rinakojó rupurákaꞌalo, rumakale rijló, raꞌakáloje ruñathé ruyani iꞌimakáloje piño penaje. Ñaké iꞌimakale, ruꞌurí iꞌimari piño Jacob waꞌaté. Raú pajluwa théꞌela kele cha ruyani iꞌimaká rijwaꞌaté. 18 E Lía kemayo: “Marí nuꞌurí ií iꞌimajeri Isacar ke. Tupana aꞌarí nojló riká, nuyuríkale nujwaꞌaté jápajeyo nuyani jaraꞌapajlo iꞌimaká”, ke rumaká rinaku.
19 E kaja júpichami, apú ruꞌurí iꞌimaká piño Jacob waꞌaté iꞌimaká. Kaja pajluwa kuwáꞌata kele cha ruyani iꞌimaká rijwaꞌaté. 20 Riká nakú rumá: “Palá Tupana laꞌaká nunaku. Raú nuyani jaraꞌapá pechu iꞌimajé richaje ke palá nunaku chuwa, pajluwa kuwáꞌata kele cha nuyani iꞌimakale rijwaꞌaté”. Ñakele roꞌó rií Zabulón ke.
21 E kaja penaje rutu iꞌimayo piño. Dina, ke roꞌoká ruí. 22 Rejéchami kaja Tupana weꞌepika Raquel. Raꞌá rinakojó ruká, rupuraꞌakole rijwaꞌaté raꞌakáloje ruñathé, ruyani iꞌimakáloje Jacob waꞌaté penaje. 23 Kaja ewaja ruꞌurí mothoꞌorí kaja, raú rumá: “Kaja Tupana jaꞌapata nuliyá apáñaꞌakajo; kajrú wani nopáñaꞌajiko iꞌimajika, unkale nuyani iꞌimaké. 24 Aꞌajla raꞌá nuñathé, apú nuꞌurí iꞌimakáloje piño penaje”. Ñakele roꞌó rií José.
Jacob puraꞌakó Labán waꞌaté, ripaꞌakóloje reyá penaje yukuna marí
25 Raquel wáꞌaka ruꞌurí José ejomi, raraꞌapá kemari riyanaꞌajujlo:
—Piyurí chuwa nupaꞌakó nuteꞌeré wani ejo. 26 Piyurí kaja nuluna, nuyani, kele paꞌakó nujwaꞌaté. Nuluna chaya nujapa pijwaꞌaté jupi wani iꞌimaká, kaja piweꞌepí mékeka nujápajika pijwaꞌaté iꞌimajika. 27 Eꞌiyonaja riyanaꞌajú Labán kemari rijló:
—Pilaꞌá nojló nakaje, piyuró maare nujwaꞌaté. Kaja nuweꞌepí nutukumó, raú nuweꞌepí Tupana laꞌaká nuká palá, piꞌimakale maare nujwaꞌaté. 28 Nakaje, pikejáꞌajikare nuliyá pijápakaꞌala wemí, noꞌojé pijló maare piyuríjiko ee. 29 Raú Jacob kemari rijló:
—Kaja piweꞌepí palá nujápaka pijwaꞌaté pipirana lamáraꞌakana nakú. 30 Nuphaka majó wakajé, wejápaja pipirana iꞌimaká, eyá meꞌetení íkiꞌiruna wani neká. Palá Tupana laꞌaká piká, ñakele chuwa nuwata nujluwa jápakana.
31 Eꞌiyonaja mawó rimaká piño Jacobjlo:
—¿Méreje piwata pijápakaꞌala wemí?
—Unká na nuwátala. Nulamáraꞌaje piño pipirana pijló, pemaꞌajika ee noꞌopiyá, marí numájikare nakú pijló: 32 Piyurí chuwajá nuwáꞌaka pipirana ovéjana yaní eꞌiyayá nujluwa kameruna; eyá kawayana pirakana yaní eꞌiyayá nuwáꞌaje nujluwa kaperéruna. Nekaja kalé iꞌimajeño nojló nujápakaꞌala wemí. 33 Marí kaje aú piweꞌepeje akijñojo mékajenaka nuleꞌejena, raú piweꞌepeje kaja unká notaꞌalá piká. Pamájika ee nuleꞌejena eꞌiyá ajopana, unká kameruna kalé iꞌimakaño, eyá unká kaperéruna kalé kaꞌajná, e piweꞌepeje notaꞌaká piliyá neká —ke rimaká Labanjlo.
34 —Ñaké riká. Palani nojló ñaké laꞌakana, pimíchaka rinaku ke —ke Labán kemaká reꞌepijajlo.
35 Eꞌiyonaja riwakajeja Labán iꞌijnari ripirana ejo. Riwaꞌa neꞌiyayá kameruna, kaperéruna waꞌaté, rejomi riwakáraꞌa riyani achiñana lamáraꞌaka neká. 36 Neká wáꞌaño neká apoꞌojó Jacob iꞌimaká eyá yaꞌajnaje, weji ke kala ketana jukaka reyá.
E Jacob yuriro riyanaꞌajú pirana lamáraꞌakana nakú. 37 E rimataꞌaké aꞌawaná álamo, almendro, castaño kaje, kele iꞌiché. Rimataꞌajika riká ejomi, rilajoꞌoké rima rinakiyá, apú eyá ke, kaperephí ramákoloje penaje. 38-41 Rejomi ritáraꞌatake aꞌawaná rilajoꞌojíkare ovéjana iꞌirajika juni awaꞌajé, namákaloje rilajnere, jareni ke rinakuwá iꞌimakare, penaje. Rejé Labán pirana achiñana patakeño ripirana inaana. Namájika aú aꞌawaná lajnere, nayani mothoꞌokeño kaperéruna. Ilé ke Jacob keñoꞌoká ripiránawa wáꞌakana rijluwa. Ñaké kaja ritáraꞌatajika riká aꞌawaná iꞌiché, Labán pirana achiñana, ñópoꞌojloruna, amákaloje riká napatájika inaana kewá. 42 Eyá iñaphíruna iphájika kewá, unká ritáraꞌatake riká aꞌawaná, raú Labán pirana yaní iꞌimakeño iñaphíruna. Eyá Jacob leꞌejena iꞌimakeño ñópoꞌojloruna. 43 Ilé ke Jacob wáꞌajika ovéjana rijluwa. Kajrú kaja rileꞌejena caméllona, kawaruna, kele iꞌimajika; kajrú kaja riliñérute iꞌimajika riwakajé; kajrú mapeja rijwaꞌaté jápajeño iꞌimajika achiñana, inaana waꞌaté.