Viaje de Pablo a Jerusalén
21
Éfeso macanare na aátaje uí yaparo cumuapʉ jeeyo,
jã cá-aápʉ.
Aána cariapena jã ca-peña ejawʉ Cos ca-wamecʉti macapʉ.
Topʉ cani,
ape rʉmʉ jã cá-aápʉ Roda ca-wamecʉti poa yucʉ poapʉ.
Topʉ ca-caniricarã tunu ape rʉmʉ Pátara ca-wamecʉti macapʉ jã ca-ejawʉ.
2 Tona jã cá-atí jʉgorica cumuapʉ cá-atána jã ca-peni jãawʉ ape cumuapʉ Fenicia tʉpʉ cá-aáti cumuapʉ.
Ti cumuapʉ jã cá-aápʉ.
3 Aána Chipre na ca-ĩri poa yucʉ poare jã ca-tʉjʉ neto aápʉ,
cacõ nʉgoa cʉti nʉgoa maca.
Neto aá,
Siria ca-wamecʉti yepapʉ jã ca-ejawʉ.
Topʉre ejarã Tiro ca-wamecʉti macapʉre jã ca-ma aápʉ yua.
Ti cumua macana apeye na ca-jeeyo atájere ti macapʉre ca-cũgawã.
To bairi jã quena jã ca-ma aápʉ.
4 Topʉ to macana Jesúre ca-apiʉjarãre jã ca-bʉga ejawʉ.
Jicã semana na mena jã ca-tua wʉ.
Ca-baipere Dio Espíritu Santo na cʉ̃ ca-majioro,
“Jerusalén'pʉre aáqueticõaña.
Mʉ jĩarema,”
Pablore cʉ̃ ca-ĩiwã.
5 To bairo na ca-ĩrije to ca-anibato quena na jã ca-yʉʉquẽpʉ.
To canacã rʉmʉna jã anigarã jã ca-ĩricaro cõo ca-petirona jã cá-aápʉ tunu.
Na nipetirã,
na nʉmoa romiri,
na punaa quena jã ca-cũu joowã petapʉ.
Jã nipetirã paputiropʉ ejacumuri Diore jã ca-jeniwʉ.
6 Diore jeni yaparo na aátaje uí,
cumuapʉ jeeyo yaparo jã ca-eja jãawʉ.
Jã ca-eja jãaro na maca na wiiripʉ ca-tunucoama yua.
7 To bairi jã cá-aápʉ Tolemaida ca-wamecʉti macapʉre.
Topʉ Jesúre ca-apiʉjarãre na ñuu roti,
jicã rʉmʉ na mena jã ca-tua wʉ.
8 Ape rʉmʉ to ca-ãnana jã cá-aápʉ tunu.
Aána jã ca-ejawʉ Cesarea ca-wamecʉti macapʉre.
Ejarã Felipe Dio ye quetire ca-buio teñaʉ ya wiipʉre jã ca-ejawʉ.
Cʉ̃ tʉpʉ jã ca-ãmʉ.
Ca-jʉgoyepʉre Jerusalén'pʉ siete canacãʉna ʉgarique ca-bopacoorãre ca-ricawobojaparãre na ca-bejericarã mena macacʉ ca-añupʉ Felipe.
9 Cʉ̃ punaa romia bapari canacão ca-cʉgowĩ ca-manapʉa mana,
caʉmʉa mena ca-aniñaquẽna.
Dio ye quetire ca-buiorã ca-ãma.
10 Yoabʉjaroacã jã ca-ano bero jicãʉ Judea yepapʉ ca-ãnacʉ ca-ejawĩ Agabo ca-wamecʉcʉ.
Cʉ̃ quena Dio ye quetire ca-buioʉ ca-ãmi.
11 To bairi Agabo jã tʉpʉ eja,
Pablo ya wẽere wẽarica wẽere ne átiri cʉ̃ majuuna cʉ̃ wamori,
cʉ̃ rʉpori jia:
—Dio Espíritu Santo oco bairo yʉ ĩmi,
ca-ĩiwĩ.
—“Ati wẽe yʉre ca-jiarore bairona ati wẽe ʉpaʉre ñeeri jia tugarãma judío maja Jerusalén macana.
Cʉ̃ ñee jia tu,
judío maja ca-aniquẽnare cʉ̃ joogarãma,
cʉ̃ popiyeyeya ĩirã,”
yʉ ĩmi Dio Espíritu Santo,
ca-ĩiwĩ Agabo.
12 To bairo jã cʉ̃ ca-ĩiro apirã jã quena,
Cesarea macana quena Pablore:
—Jerusalén'pʉ aáqueticõaña,
seeto cʉ̃ jã ca-ĩibapʉ otirique mena.
13 To bairo cʉ̃ jã ca-ĩrije to ca-anibato quena:
—¿Nope ĩirã to bairona yʉre ca-baipere tʉgooñarique pairi mʉja otití?
To bairo ĩirã yʉ macare yʉ ca-tʉgooñarique pairo yʉre mʉja ĩi.
Jesú yere yʉ ca-buiorije wapa presopʉ yʉre na ca-jooro,
yʉre na ca-jĩa rocaata quena,
to bairo yʉ na cá-átie to ca-anibato quena wariñuurique mena yʉ baigʉ,
ca-ĩiwĩ Pablo.
14 To bairo cʉ̃ ca-ĩiro jã ca-janawʉ,
dope bairo cʉ̃ ĩi mata majiquetibana,
Dio cʉ̃ ca-boori wame to baiato ĩirã.
15 To bairo ca-bairo bero jã ye quenoo tʉja,
jã cá-aácoapʉ Jerusalén'pʉ aána.
16 Jicãarã Cesarea macana Jesúre ca-apiʉjarã jã mena cá-aáma.
Jã mena aá,
Manasón ca-wamecʉcʉ tʉpʉ jã ca-bapacʉti cũu joowã,
Jerusalén'pʉ ãnaa cʉ̃ ya wiipʉ jã ca-aniparore bairo.
Manasón Chipre na ca-ĩri poa yucʉ poa macacʉ ca-ãmi.
Yoaro Jesúre ca-apiʉjaricʉ ca-ãmi cʉ̃a.
Pablo visita a Jacobo
17 Jerusalén'pʉ jã ca-ejaro Jesúre ca-apiʉjarã wariñuurique mena jã ca-boca tʉjʉwã.
18 Jã ca-ejari rʉmʉ bero macá rʉmʉ Pablo jãa jã cá-aápʉ Jacobo tʉpʉ.
Jesúre ca-apiʉjarãre ca-jʉgo ána nipetirã topʉ ca-ãma.
19 Topʉ eja,
na ñuu roti,
Pablo na ca-ĩi buiowĩ judío maja ca-aniquẽna tʉpʉ Jesú ye quetire cʉ̃ ca-buio teñariquere.
Topʉ Dio cʉ̃ cá-átaje quenare cʉ̃pʉre Dio cʉ̃ ca-ano na ca-ĩi buiowĩ.
Pablo cʉ̃ cá-aá teñaricarã tʉpʉ cʉ̃ jʉgori Dio cʉ̃ cá-átaje na ca-ĩi buiowĩ to canacã wamere.
20 To bairo tiere na cʉ̃ ca-ĩi buiorijere apirã Diore ca-ĩi wariñuuwã.
Cabero oco bairo Pablore cʉ̃ ca-ĩiwã:
—Jã yaʉ,
meere mʉ maji,
capaarã majuu judío maja Jesúre ca-apiʉjarã ãma.
Cʉ̃re ca-apiʉjarã anibana quena Moisé tirʉmʉpʉ macacʉ cʉ̃ ca-rotirique quenare seeto áti nʉcʉbʉgo rotinucuma naa.
21 Aperã maca nare oco bairo na ĩi wadama:
“Ñuuquẽemi Pablo.
‘Judío maja aperã tʉpʉ ca-ani baterãre Moisé cʉ̃ ca-rotiriquere átiqueticõaña,’
na ĩimi.
Na punaare circuncisión átaje quenare,
mani judío maja mani cá-áti anie quenare áti rotiquetinucumi Pablo,”
na ĩi wadanucuma,
cʉ̃ ca-ĩi buiowã Pablore.
22 —Atopʉ mʉ ca-ejarijere queti apigarãma.
To bairi ¿dope bairo mʉ átigatí mʉa?
cʉ̃ ca-ĩi jeniñawã Pablore.
23 —Oco bairo mʉ cá-ápata ñuugabapa.
Jã mena macana caʉmʉa bapari canacãʉ ape wame,
“Oco bairo jã átigarã,”
Diore cʉ̃ ca-ĩricarã ãma.
24 Moisé cʉ̃ ca-rotirica wamere bairona áama.
“Meere jã átigarã,”
Diore jã ca-ĩricarore bairo jã áti yaparo ĩirã,
“Caroarã ãma,”
Dio jã cʉ̃ ca-ĩi tʉjʉparore bairo ĩirã waibʉcʉrãre joe buje mʉgogarãma.
Yaparo,
na poa jua rotigarãma.
To bairi mʉ quena na mena Dio wiipʉre aácʉja,
nare bairona átigʉ.
Diore na ca-joopere mʉ majuuna na joo wapayebojaya.
To bairo mʉ cá-áto tʉjʉrã,
“Jocarãna,
‘Pablo ñuuquẽemi,’
mani ĩima,”
mʉ ĩigarãma.
“Cʉ̃ quena caroaʉ,
Moisé cʉ̃ ca-rotiriquere ca-nʉcʉbʉgoʉ ãmi,”
mʉ ĩi majigarãma yua,
cʉ̃ ca-ĩi buiowã Pablore.
25 —Jesúre ca-apiʉjarã judío maja ca-aniquẽna macare,
meere ca-jʉgoyepʉ papera pũuropʉ jã ca-tʉgooñari wamere na cá-átiparore bairo na jã ca-queti joowʉ.
“Weericarã Dio ca-aniquẽnarena aperã na cá-áti nʉcʉbʉgorãre waibʉcʉ riire na ca-baje jeni bʉgarijere ʉgaqueticõaña.
Waibʉcʉrã na riíre ʉgaqueticõaña.
Waibʉcʉrã wamʉa wãia jurericarã rií reequetanare ʉgaqueticõaña.
Cá-áti epericarã cʉtiqueticõaña.”
To cõo canacã wamerena tiere na jã ca-ĩi queti uca joowʉ,
ca-ĩiwã Pablore.
Toman preso a Pablo en el templo
26 To bairi ape rʉmʉ bapari canacãʉ ca-ãna na mena Dio wiipʉre cá-aámi Pablo.
Dio wiipʉre aá,
na cá-átore bairona,
“Caroaʉ ãmi,”
Dio yʉre cʉ̃ ca-ĩi tʉjʉparore bairo ĩi cá-ámí Pablo.
Dio wii macacʉ sacerdotere,
“Jicã semana apeye uniere jã átigarã,
Dio,
‘Caroarã ãma,’
jã cʉ̃ ca-ĩi tʉjʉparore bairo ĩirã,”
cʉ̃ ca-ĩiwĩ Pablo.
“Jã ca-ani tʉjari rʉmʉ ca-ano mani judío maja mani cá-átinucurore bairo waibʉcʉrã jã jĩa joe buje mʉgogarã,
Diore jã cá-áti nʉcʉbʉgorijere iñoorã,”
ca-ĩiwĩ Pablo Dio wii macacʉ sacerdotere.
27 To bairo na ca-bairi semana ca-petiparo jʉgoyeacã aperã judío maja Asia yepa macana Pablore ca-tʉjʉwã Dio wiipʉ cʉ̃ ca-ano.
Cʉ̃ tʉjʉrã to macanare na ca-wadajãwã,
Pablore cʉ̃ na punijiniato ĩirã.
To bairi cʉ̃ punijiniri cʉ̃ ca-ñeewã.
Cʉ̃ ñee,
oco bairo ca-ĩi awajawã:
28 —Jã yarã Israel maja,
jã átinemorã ajá.
Anina ãmi nipetiropʉ ca-buio teña rooye tuʉ.
“Judío maja ñuuquẽema.
Moisé cʉ̃ ca-rotiriquere cá-áti nʉcʉbʉgoquetipe ãa.
Ati wii Dio wii wapa maa,”
ĩi buio teñanucumi.
To bairo quena griego majare ati wii caroaro jã cá-áti nʉcʉbʉgori wiipʉre na ca-jʉgo jãawĩ.
To bairo na jʉgo baii cawatoa ca-ani wiire na jʉgo baiire bairo baimi.
Judío maja ca-aniquẽnare atopʉre na ca-jãa rotiquetipe ãa,
ca-ĩi awajawã.
29 Atie jʉgoye Trófimo judío majocʉ ca-aniquẽcʉre,
Éfeso macacʉre Pablo Jerusalén'pʉre cʉ̃ ca-bapacʉto ca-tʉjʉyuparã.
To bairi,
“Cʉ̃rena mani cá-áti nʉcʉbʉgori wiipʉre cʉ̃ jʉgo jãaricʉmi Pablo,”
ca-ĩi tʉgooñañuparã cʉ̃ ca-tʉjʉricarã.
30 To bairi Pablore na ca-ĩi awaja punijinirijere apirã Jerusalén macana nipetirã cʉ̃ ca-punijiniñuparã.
To bairi punijiniri atʉ jãa eja,
Pablore cʉ̃ ñe buu joori to cõo ti wii joperire ca-bipewã,
cʉ̃ mani ca-quẽro Dio wiipʉ tunu ruti jãaremi ĩirã.
31 Pablore cʉ̃ jĩagarãpʉ cá-átibama.
To bairo cʉ̃ na cá-átigari paʉna aperã polisía maja ʉpaʉre cʉ̃ ca-buiora aáma:
“Nipetirã ati maja Jerusalén macana awaja punijinirã áama,”
ca-ĩi buioyuparã polisía maja ʉpaʉre.
32 Tie quetire apii nemoo cʉ̃ yarã polisía majare cʉ̃ mena macana ʉparã quenare na pii,
na ca-jʉgo atʉ aámi na tʉpʉ.
Na ca-atʉ ejaro tʉjʉrã Pablore cʉ̃ ca-quẽ anibatana cʉ̃ ca-quẽ janacõawã.
33 To bairi polisía maja ʉpaʉ Pablo tʉpʉ eja,
cʉ̃ mena macanare na ñee rotiri na ca-jia tu rotiwĩ pʉga wẽe come wẽeri mena Pablore.
To bairo na roti,
camajare:
—¿Ñamʉ cʉ̃ ãtí?
¿Ñeere cʉ̃ áatí cʉ̃a?
na ca-ĩi jeniñawĩ.
34 To bairo na cʉ̃ ca-ĩi jeniñaro camaja maca ricati,
aperã maca ape wame ricati ca-ĩi awajayuparã.
To bairo ricati jeto na ca-ĩi awaja ajuro polisía maja ʉpaʉ cariape ca-api majiquẽmi.
To bairi polisía ya wiipʉre na ca-ne aá rotiwĩ.
35-36 Pablore cʉ̃ na ca-ne aáto na camaja capaarã na ca-ʉjawã.
Nare ca-ʉjarã,
“Cʉ̃ mani jĩa rocacõato,”
seeto ca-ĩi awaja mecʉ punijini ʉjawã.
To bairi polisía ya wii jope tʉ wamʉricaro ejarã polisía maca Pablore cʉ̃ ca-ne mʉgo tu peocõawã,
wiipʉ cʉ̃ jõogarã,
camaja cʉ̃ na jĩa rocaqueticõato ĩirã.
Pablo hace su defensa delante de la gente
37 Ti wiipʉ Pablore cʉ̃ na ca-jõogari paʉ majuu Pablo polisía ʉpaʉre griego ye mena:
—Jicã wame mʉ yʉ ĩiga,
cʉ̃ ca-ĩiñupʉ.
To bairi tie mena cʉ̃ ca-wadaro apii polisía maja ʉpaʉ maca:
—¿Griego yere mʉ majití?
38 Baiyupa tirʉmʉacã Ejipto macacʉ,
Roma macana ʉparãre na mani jĩa netocõarã ĩi,
¿mʉ yarãre na ca-jʉgo quẽricʉ mee mʉ ãtí mʉa?
¿Na quẽ netogʉ ca-ñee unie manopʉ bapari canacã mil majuu ca-ãnare na ca-neoricʉ mee mʉ ãtí?
cʉ̃ ca-ĩi jeniñañupʉ polisía maja ʉpaʉ Pablore.
39 To bairo cʉ̃ ca-ĩiro:
—Cʉ̃ mee yʉ ãa,
cʉ̃ ca-ĩi yʉʉyupʉ Pablo.
—Judío majocʉ yʉ ãa,
Tarso ca-wamecʉti maca macacʉ yʉ ãa.
Cilicia yepapʉre ca-ani majuuri maca ãa Tarso.
To bairi ati majare na yʉ buioga,
ca-ĩiñupʉ Pablo.
40 To bairo cʉ̃ ca-ĩiro polisía maja ʉpaʉ:
—Jaʉ.
Na buioya,
cʉ̃ ca-ĩiñupʉ.
To bairi Pablo wamʉricaro bui tʉjʉnucuri cʉ̃ wamo mena na ca-jana rotiwĩ,
janaña na ĩi.
Na ca-janaro hebreo ye mena oco bairo na ca-ĩi wadawĩ: