He ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa o te taŋata ꞌoka kai e tahi
13
ꞌI rā mahana mau ꞌā,
he eꞌa a Ietū mai te hare noho o rāua he oho he noho ꞌi te taha-taha o te vai.
2 ꞌI te rahi o te taŋata e taka-taka era,
he eke a Ietū he noho ꞌi ruŋa i te vaka,
ꞌai ka hāpī i te nuꞌu o ꞌuta.
3 Meꞌe rahi te meꞌe e hāpī era e Ietū hai ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa,
ꞌe he kī:
 
«He taŋata e tahi e ꞌoka ꞌā i tāꞌana kai.
4 I pī i oho era i te karu,
he vī-viri te tētahi a te ara;
he tuꞌu e te manu he kai.
5 »Tētahi karu i marere a te kona papa ꞌōꞌone taꞌe rahi ꞌe kai roa i tupu ai.
6 ꞌI te taꞌe hio-hio o te aka ꞌe ꞌi te pūai o te raꞌā,
he paka-paka.
7 »I ai rō te karu i marere a te kona mauku pū-pū.
ꞌI te taiko o rā ŋā mauku,
he ꞌapi i te karu tupu he vavau ꞌe ꞌina kai hua.
8 »I ai takoꞌa rō te karu i marere a te kona ꞌōꞌone riva-riva.
I tupu era he taiko.
Mai rā ŋā karu i hua ꞌe i puŋa ai e hoꞌe hānere,
e ono ꞌahuru ꞌe e toru ꞌahuru karu mai te karu nō e tahi.
9 »Te nuꞌu haŋa mo aŋi-aŋi ka haka topa te manaꞌu».
He aha a Ietū e hāpī era hai ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa
10 He haka hāhine ia ki a Ietū te nuꞌu hāpī ꞌāꞌana ꞌe he ꞌui he aha e vānaŋa era ki te nuꞌu hai ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa.
11 He pāhono e Ietū:
 
«Ki a kōrua te ꞌAtua e haka ꞌite atu ena i te meꞌe taꞌe ꞌite e te taŋata o ruŋa o te haka tere iŋa ꞌāpī ꞌāꞌana,
ꞌe ki a rāua ꞌina he haka ꞌite.
12 Te kope aŋi-aŋi ꞌe toꞌo mōꞌona i te parautiꞌa o te ꞌAtua he haka ꞌata aŋi-aŋi.
ꞌE te kope ꞌina he toꞌo i rā meꞌe mōꞌona,
ꞌātā ki te meꞌe ꞌiti-ꞌiti ꞌite e ia o ruŋa i te ꞌAtua ka toꞌo ena.
13 ꞌO ira a au e vānaŋa nei ki te nuꞌu hai ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa;
e uꞌi rō ꞌā a rāua ꞌe ꞌina he takeꞌa;
e haka roŋo rō ꞌana ꞌe ꞌina he aŋi-aŋi.
14 ꞌI ruŋa i a rāua he tano te meꞌe kī e te perofeta era ko ꞌItaia:
 
“Ka rahi atu te haka roŋo,
e ko aŋi-aŋi,
ka rahi atu te uꞌi iŋa,
e ko takeꞌa.
15 Te manaꞌu,
paꞌi,
o te nuꞌu nei ko mira-mira ꞌā,
ko puru ꞌana te tariŋa,
ꞌe ko puru ꞌā te mata,
ꞌo ŋaroꞌa ꞌe ꞌo takeꞌa,
ꞌo aŋi-aŋi,
ꞌo huri te manaꞌu ki ruŋa i a au,
ꞌo haka kore e au i te rāua hara”.
 
16 »ꞌE,
ko te koa i a kōrua ꞌo te ai te kōrua mata e takeꞌa rō ꞌā,
ꞌe te kōrua tariŋa e ŋaroꞌa rō ꞌā.
17 ꞌĪ a au he kī atu:
meꞌe rahi perofeta ꞌe meꞌe rahi taŋata tano ki te mata o te ꞌAtua i haŋa rō mo takeꞌa i te meꞌe takeꞌa e kōrua,
ꞌe ꞌina kai takeꞌa,
ꞌe i haŋa rō mo ŋaroꞌa i te meꞌe ŋaroꞌa e kōrua,
ꞌe ꞌina e rāua kai ŋaroꞌa.
He haka ꞌite iŋa o Ietū i te haꞌaauraꞌa o rā ꞌaꞌamu
18 »Ka haka roŋo mai.
Te auraꞌa o tū ꞌaꞌamu era o te taŋata ꞌoka kai ko te meꞌe nei:
19 E ai rō ꞌā te nuꞌu pa he kona ara era ꞌā a ira i vī-viri ai te karu:
e haka roŋo ena i te roŋo o ruŋa i te haka tere iŋa ꞌāpī o te ꞌAtua ꞌina he aŋi-aŋi;
he tuꞌu ia e Rukifero he toꞌo i rā roŋo ꞌo tupu ꞌi roto i te rāua māhatu.
20 »E ai takoꞌa rō ꞌā te nuꞌu pa he kona papa ꞌōꞌone taꞌe rahi vī-viri era o te karu:
e haka roŋo ena i te roŋo o te ꞌAtua he toꞌo mo rāua hai koa.
21 Te meꞌe ꞌino nō,
he haka moe i te rāua manaꞌu ꞌi ruŋa i rā roŋo mo te hora nō e tahi;
ka riri era te nuꞌu mo rāua o ruŋa o te vānaŋa o te ꞌAtua ꞌo ka topa rō era te ꞌati ꞌi te hora haka ꞌatu i a rāua,
he rehu rā roŋo,
pa he taꞌe hio-hio iŋa o te aka ꞌi te kona ꞌōꞌone taꞌe rahi.
22 »Te kona mauku pū-pū vī-viri era o te karu he nuꞌu haka roŋo i te roŋo o te ꞌAtua,
ꞌe,
ꞌi te pūai o te haŋa ki te meꞌe o te ao nei ꞌe ki te ꞌono he mira-mira te manaꞌu.
Taꞌatoꞌa meꞌe nei he haka vavau i te vānaŋa o te ꞌAtua ꞌe ꞌina e ko haka rē mo hua ꞌi roto i a rāua.
23 »ꞌE te kona ꞌōꞌone riva-riva vī-viri era o te karu he nuꞌu haka roŋo ꞌe aŋi-aŋi i te roŋo o te ꞌAtua.
Mai i a rāua he hua meꞌe rahi nō atu meꞌe haŋa e te ꞌAtua,
pa he ŋā karu ena ꞌā mai ruŋa i hua ai e hoꞌe hānere,
e ono ꞌahuru ꞌe e toru ꞌahuru karu».
He ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa o te mauku rake-rake
24 He ꞌaꞌamu takoꞌa e Ietū i te ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa nei:
 
«Te meꞌe topa ꞌi te haka tere iŋa ꞌāpī o te ꞌAtua e tuꞌu rō ꞌā pa he meꞌe topa ki te taŋata pī i te karu tariko ꞌi roto i tōꞌona henua.
25 E haꞌuru nō ꞌā rā taŋata ꞌe te nuꞌu taꞌatoꞌa o tōꞌona hare,
he tuꞌu e tahi kope taꞌe haŋa ki rā taŋata,
he pī takoꞌa ꞌi rā kona hai mauku rake-rake ꞌe he eꞌa he oho.
26 »I nui-nui era te tariko he hua ꞌe he tupu takoꞌa tū mauku rake-rake era.
27 He oho ia he kī e te nuꞌu aŋa ki tū taŋata era ōꞌona te henua:
“Ē,
karu tariko taꞌa karu ꞌoka era,
¿pē hē ia i tupu mai ai te mauku rake-rake?”.
28 »He pāhono e rā taŋata:
“O te kope taꞌe haŋa mai ki a au i aŋa i te meꞌe era”.
»He ꞌui e tū nuꞌu aŋa era:
“¿E haŋa rō koe mo oꞌi-oꞌi o mātou i te ŋā mauku era?”.
29 »He kī e rā taŋata:
“ꞌIna,
ꞌo oꞌi-oꞌi rō kōrua i te tariko hora ena o kōrua ka oꞌi ena i te mauku.
30 Ka haka rē nō pē nā.
Ki tuꞌu te ꞌāvaꞌe mo hore i te tariko,
he uŋa a au,
ꞌi raꞌe,
i te nuꞌu he haka here-here hai ruru i rā mauku mo tutu.
Ki oti he hāpaꞌo i te tariko ꞌi roto i te hare haꞌaputu tariko”».
He haꞌaauraꞌa iŋa hai karu mostasa
31 He ꞌaꞌamu takoꞌa e Ietū i te ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa nei:
 
«Te haka tere iŋa ꞌāpī o te ꞌAtua pa he karu mostasa ꞌoka e te taŋata e tahi ꞌi ꞌuta.
32 Te karu nei karu hopeꞌa o te ꞌiti-ꞌiti;
ꞌe,
ka tupu ka nui-nui ka oho era,
he ꞌata nui-nui ki te tētahi meꞌe o roto i te haꞌaꞌapu,
ꞌātā he tuꞌu pa he tumu ꞌe,
ꞌi te nui-nui,
he aŋa te manu i te rāua hakapupa ꞌi ruŋa i te maŋa».
He ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa o te revaura
33 He ꞌaꞌamu takoꞌa i te ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa nei:
 
«Te haka tere iŋa ꞌāpī o te ꞌAtua pa he ꞌapa ꞌiti-ꞌiti revaura hoa e te viꞌe ki roto i te haraoa mata mo haka ahu tahi».
He haka tano iŋa o te Pāpaꞌi Moꞌa
34 E vānaŋa era a Ietū ki te rahi raꞌa o te nuꞌu o ruŋa i te meꞌe taꞌatoꞌa nei o te haka tere iŋa ꞌāpī o te ꞌAtua hai ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa,
ꞌe mo taꞌe ai hai ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa,
ꞌina he vānaŋa o ruŋa.
35 Pē ira i tano ai te meꞌe kī e te perofeta pē nei ē:
 
«Hai ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa a au ka vānaŋa nei;
e kī rō a au i te meꞌe ꞌina kai ꞌite e te taŋata
mai te hora aŋa era ꞌā e te ꞌAtua i te ao».
He haꞌaauraꞌa o tū ꞌaꞌamu era o te mauku rake-rake
36 He haka marere ia e Ietū i te taŋata ꞌe he oho he uru ki roto i te hare.
He haka hāhine tāꞌana nuꞌu hāpī ꞌe he ani mo haka aŋi-aŋi i tū ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa era o te mauku rake-rake.
37 He pāhono e Ietū:
 
«Te kope ꞌoka era i te karu riva-riva he Poki o te taŋata,
38 ꞌe te henua ko te ao nei.
Te karu riva-riva era he nuꞌu o roto i te haka tere iŋa ꞌāpī o te ꞌAtua,
ꞌe te mauku rake-rake he nuꞌu haka tere e Rukifero.
39 ꞌE tū kope taꞌe haŋa era ki te taŋata era ōꞌona te henua,
pī era i te mauku rake-rake ko Rukifero.
Te hora era o te hore he paꞌo o te ao,
ꞌe te nuꞌu aŋa he merahi.
40 »Pa he mauku rake-rake hoa mo tutu ꞌi roto i te ahi,
pē ira takoꞌa ka topa ena ꞌi te paꞌo iŋa o te ao.
41 He uŋa e te Poki o te taŋata i tāꞌana merahi mo toꞌo mai roto o te haka tere iŋa ꞌāpī o te ꞌAtua i te nuꞌu haka hara i te rua ꞌe i te nuꞌu aŋa i te meꞌe taꞌe tano.
42 He toꞌo he hoa ki roto i te rona e hū rō ꞌā,
he kona ꞌi ira te ta-taŋi ꞌe te ꞌau-ꞌau raꞌa niho.
43 ꞌE te nuꞌu tano ki te mata o te ꞌAtua he ꞌuira pa he raꞌā ꞌi te ao haka tere e te rāua Matuꞌa o te raŋi.
»Te nuꞌu haŋa mo aŋi-aŋi ka haka topa te manaꞌu.
He ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa o te hauhaꞌa e naꞌa rō ꞌā
44 »Te haka tere iŋa ꞌāpī o te ꞌAtua pa he hauhaꞌa o roto i te henua e tahi.
He tuꞌu e tahi kope he ravaꞌa,
ꞌe he naꞌa haka ꞌou ꞌi rā kona mau ꞌā.
Ko koa atu ꞌana,
he oho he hoꞌo i tōꞌona meꞌe taꞌatoꞌa ki te nuꞌu,
ꞌe he hoꞌo i rā henua mōꞌona.
He ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa o te poe hopeꞌa o te hauhaꞌa
45 »Te haka tere iŋa ꞌāpī o te ꞌAtua pa he taŋata hoꞌo taoꞌa kimi i te poe riva-riva ꞌe nehe-nehe.
46 I ravaꞌa era i te poe hopeꞌa o te hauhaꞌa,
he oho he hoꞌo tahi i tāꞌana meꞌe,
ꞌe he hoꞌo i rā poe mōꞌona.
He ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa o te kūpeŋa
47 »Te haka tere iŋa ꞌāpī o te ꞌAtua pa he kūpeŋa hoa ki roto i te vaikava ꞌe toꞌo meꞌe rahi nō atu huru o te ika.
48 Ki ꞌī te kūpeŋa,
he haro ki ꞌuta,
he noho he vae i te ika riva-riva he hāpaꞌo ꞌi roto i te kānato ꞌe he hoa i te ika taꞌe au mo kai.
49 ꞌI te paꞌo iŋa o te ao,
pē ira ka ai ena:
he eꞌa te merahi he haꞌataꞌa i te taŋata aŋa i te meꞌe taꞌe tano mai roto i te nuꞌu aŋa i te meꞌe tano,
50 ꞌe he hoa i rā nuꞌu aŋa era i te meꞌe taꞌe tano ki roto i te rona e hū rō ꞌā,
he kona ꞌi ira te taŋi ꞌe te ꞌau-ꞌau raꞌa niho».
Te meꞌe ꞌāpī ꞌe te meꞌe rūꞌau
51 He ꞌui e Ietū:
 
—¿Ko aŋi-aŋi tahi ꞌana e kōrua i te meꞌe nei?
 
—ꞌĒ-ē —i pāhono ai.
 
52 He kī ia e Ietū:
 
—Te maꞌori o te haka tere hūrio ꞌite ꞌe aŋi-aŋi takoꞌa o ruŋa i te haka tere iŋa ꞌāpī o te ꞌAtua e tano rō ꞌā mo hāpī o ruŋa i te meꞌe ꞌāpī ꞌe o ruŋa i te meꞌe tuai,
pa he hoa hare ꞌite mo toꞌo mai roto i tāꞌana meꞌe rahi hāpaꞌo i te meꞌe ꞌāpī ꞌe i te meꞌe rūꞌau.
ꞌI Nātāreta a Ietū
53 I oti era te ꞌaꞌamu e Ietū i tū ꞌaꞌamu haꞌaauraꞌa era,
he eꞌa he oho mai ira ki tōꞌona kāiŋa ko Nātāreta.
54 I tuꞌu era ki ira,
he haꞌamata he hāpī ꞌi roto i te hare pure hūrio.
Te taŋata,
ko māere atu ꞌā,
e kī era:
«¿ꞌI hē te kope era i ꞌite ai i te meꞌe taꞌatoꞌa era?
¿Pē hē e ravaꞌa ena mo aŋa i te mana?
55 ¿Taꞌe ꞌō a ia ko te poki era o te tāmuta,
ꞌe ko Māria tōꞌona matuꞌa vahine?
¿Taꞌe ꞌō he taina o Tanatiako,
o Kōsē,
o Tīmona ꞌe o Hura?
56 ꞌE ¿taꞌe ꞌō tōꞌona ŋā taina vahine ena e noho rō ꞌana ꞌi roto i a tātou?
¿O hē tōꞌona mārama-rama ꞌe tōꞌona pūai?».
57 ꞌE ꞌina he nuꞌu o tōꞌona kāiŋa i haka moe i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a ia.
He kī e Ietū:
«ꞌIna e tahi perofeta moꞌa e tōꞌona huaꞌai ꞌe e te nuꞌu o tōꞌona kāiŋa.
O te nuꞌu o te tētahi atu kona te moꞌa i a ia».
58 ꞌE ꞌina kai rahi te mana i aŋa e Ietū ꞌi ira he taꞌe haka moe o te manaꞌu o te nuꞌu o ira ꞌi ruŋa i a ia.