Mandaq Nabucodonosor suëñunqan
2
Ishkay watana Nabucodonosor rey kaykarmi kutin kutin tsayllata suëñurqan. Tsaymi pasaypa llakikur punuytapis tarirqantsu. 2 Suëñunqan imapä kanqantapis willayänanpämi rey qayatsirqan adivïnukunata, brüjukunata, suerti qatiqkunata y qoyllur estudiaqkunata. Llapan qayatsinqankuna ñöpanman qorikaskiyaptinnami 3 rey nirqan: “Suëñunqä imapä kanqantapis mana musyarmi pasaypa llakishqa kaykä”.4 Tsaymi tsay yachaq runakuna arameo idiömacho niyarqan: “¡Qamlla imayyaqpis rey kaykullay! Suëñunqaykita willaykayällämay imapä kanqantapis willayänäpä”.
5 Tsaynö niyaptinmi rey Nabucodonosor paykunata nirqan: “Manami willayäshaykitsu. Imata suëñunqäta y imapä tsay suëñu kanqantapis mana willayämaptikiqa ichik ichiklla roquyäshunaykipä y wayikikunatapis juchutsir ushayänanpämi ordenashä. 6 Mayqaykipis imata suëñunqäta y imapä tsay suëñu kanqantapis willayämaptikiqa llapan runakuna respitayäshunaykipämi churayäshayki. Tsaynöllami imayka qaraytapis kamaripäyäshayki. Kanan juklla willayämay imata suëñunqäta y imapä suëñunqätapis”.
7 Tsaynö niptinmi yapay niyarqan: “Tayta rey, imata suëñunqaykitapis willayämaptikiqa suëñunqayki imapä kanqantapis willayäshaykimi”.
8 Tsaymi rey Nabucodonosor nirqan: “Imata suëñunqätapis manami willayäshaykitsu. Qamkunaqa niq tumpallami tiemputa päsaykätsiyanki. 9 Suëñunqäta mana willayämaptikiqa llapaykikunatami ushakätsiyäshayki. Qamkunaqa willanakuyashqayki llullapämar engañayämänaykipämi. Niq tumpallami tiemputa päsaykätsiyanki. Kanan juklla willayämay imata suëñunqätapis. Tsaynöpami musyashä suëñunqä imapä kanqantapis”.
10 Tsaymi yachaq runakuna reyta niyarqan: “Manami pipis kay patsacho kantsu imata suëñunqaykita willashunaykipä. Mayjina munayyuq karpis manami mayqan reypis musyaqkunata, brüjukunata o qoyllur estudiaqkunata mañakayämanqaykinö mañakushqatsu. 11 Tayta rey, mañakayämanqaykiqa alläpa ajami kaykan. Runaqa tsayta manami musyantsu, sinöqa dioskunallami. Tsaynö kaptinpis paykunaqa manami noqantsikwantsu kaykäyan”.
12 Tsaynö niyaptinmi rey pasaypa rabyakur ordenarqan Babiloniacho llapan yachaq runakunata chipyaq ushakätsiyänanpä. 13 Ordinta ruraskatsirmi entëru nacionman apatsirqan llapan yachaq runakunata wanutsiyänanpä. Tsaymi Danielta y compañërunkunatapis ashitsirqan wanutsiyänanpä.
14 Tsay ordinwanmi reyta cuidaq soldädukunaman capitannin aywarqan Babiloniacho yachaq runakunata wanutsinanpä. Tsay runapa jutinmi Arioc karqan. Daniel kaqman chaykuptinmi Danielqa shumaq yarpachakuskir 15 nirqan: “¿Imatä kashqa rey tsaynö ras ordenananpä?”
Tsaymi Danielta Arioc willarqan imanir wanutsiyta munanqantapis. 16 Tsaynö willaptinmi Danielqa rey Nabucodonosorman aywaykur rugakur nirqan: “Taytay, imapä tsay suëñu kanqantapis willanäpä ichikllata shuyaykallämay”.
17 Nirkurnami wayinman Daniel kutiykur Ananíasta, Misaelta y Azaríasta willarqan rey imanir yachaq runakunata wanutsiyta munanqantapis. 18 Nirkurmi paykunata nirqan: “Ciëlucho Tayta Diosta mañakuykuyällay rey imata suëñunqantapis tantiyatsimänanpä. Mana tantiyatsimaptinqa Babilonia nacioncho yachaq runakunatapis y noqantsiktapis wanutsimäshunmi”.
19 Tsay paqasmi Danielta Tayta Dios revelarqan Nabucodonosor imata suëñunqanta y imapä tsay suëñu kanqantapis. Tsaymi Danielqa ciëlucho kaykaq Tayta Diosta alabar 20 nirqan:
“Tayta Dios, imaypis alabashqa kaykullay.
Qampitami yachaypis y munaypis kaykan.
21 Qammi kamakätsinki ima kananpä kaqtapis.
Tiempukunatapis qammi kamakätsinki.
Reykunatapis churanki y trukatsinki.
Yachaqkunatapis mas yachayta qaranki.
Tantiyakuqkunatapis mas tantiyatsinki.
22 Pipis mana tantiyanqantami qam musyatsinki.
Qampäqa llapanpis aktsichönömi kaykan.
23 Unay castäkuna adorayanqan Tayta Dios, qamtami agradëcikur alabä.
Mañakunqäta wiyamarmi yachayta qaramar rey Nabucodonosor imata suëñunqantapis shumaq tantiyatsimashqayki”.
24 Nirkurmi Daniel aywarqan Ariocwan parlananpä. Arioctami rey ordenashqa karqan yachaq runakunata wanutsinanpä. Tsaymi payta Daniel nirqan: “Taytay, Babiloniacho kaykaq yachaq runakunata ama wanutsiytsu. Tsaypa trokinqa reypa puntanman pushaykamay suëñunqan imapä kanqantapis willanäpä”.
25 Tsaynö niptinmi jinan höra Danielta Arioc pusharqan rey kaqman. Chaykatsirmi nirqan: “Tayta rey, Judápita prësu apamunqantsik runakunachömi tarishqä juk yachaq chöluta. Paymi willashunki suëñunqayki imapä kanqantapis”.
26 Tsaynö niptinmi Beltsasar jutiyuq Danielta Nabucodonosor tapur nirqan: “¿Rasunpaypaku qam willamanki imata suëñunqätapis y imapä tsay suëñu kanqantapis?”
27 Tsaynö tapuptinmi Daniel nirqan: “Tayta rey, suëñunqaykita ¿pirächi tantiyatsishunkiman? Manami yachaqkunapis, brüjukunapis, musyaqkunapis ni suerti qatiqkunapis kamäpakuyanqatsu. 28 Tsaynö kaptinpis ciëlucho kaykaq Tayta Diosmi runa mana tantiyanqanta revelan. Paymi suëñuynikicho musyatsishushqayki shamuq watakuna imanö kananpä kanqantapis. Kanan willashayki suëñuynikicho imata rikanqaykitapis.
29 “Tayta rey, cämaykichömi chacharaykarqayki waray warantin ima kananpä kaqtapis yarpachakur. Tsaymi punuykaptiki imapis kananpä kaqta Tayta Dios revelashushqayki. 30 Manami wakin runakunapita mas yachaq kaptïtsu tsay suëñunqaykikunata musyatsimashqa, tsaypa trokinqa imapä kanqantapis musyanaykipämi.
31 “Tayta rey, suëñuynikichömi rikashqayki runa niraq jatunkaray monumentuta. Tsay monumentumi mantsariypä chipipiykar ñöpaykicho ichiraykashqa. 32 Umanmi kashqa qori pürupita. Pëchun y rikrankunami kashqa yuraq qellaypita. Pachan y raku chankankunanami kashqa broncipita. 33 Qonqurninpita utsuputunyaqmi fiërrupita kashqa. Chakinkunanami kashqa kuwashqa mituwan fiërru takushqa.
34 “Rikaraykaptikimi tsay monumentu kaqman illaqpita juk rumi kuchpakämushqa. Rumi tsaynö kuchpakämushqa pipis mana kuchpaykämuptinmi. Fiërrupita y mitupita rurashqa chakinman charmi tsay monumentuta pakishqa. 35 Tsaymi mitupita, fiërrupita, broncipita, yuraq qellaypita y qoripita monumentuta pakiskishqa. Usya witsan ëracho trïguta trillaptin polvu rikakunqannömi tsay monumentupis polvu rikakushqa. Tsay polvuta wayra apaptinmi imapis kashqanatsu. Monumentuta pakiq rumimi itsanqa jatunkaray jirkaman tikrarnin entëru patsaman juntashqa.
36 “Tayta rey, tsaytami suëñushqayki. Kananqa tsaykuna imapä kanqantapis tantiyatsishayki. 37 Ciëlucho kaykaq Tayta Diosmi churashushqayki llapan reykunapitapis mas munayyuq y pïmaypitapis mas respitashqa kanaykipä. 38 Tsaynöpis qampa munaynikimanmi churamushqa maytsaycho taq runakunata, llapan uywakunata y llapan pajaqkunatapis. Tayta Diosmi churashushqayki paykunapa mandaqnin kanaykipä. Tsaymi suëñuynikicho rikanqayki monumentupa qori uman kaykanki.
39 “Qam mandanqayki nacionkunataqa juk nacionmi vincirkur munaynincho tsararanqa. Tsaynö kaptinpis tsay nacionqa qam mandanqayki nacionpita wallka munayyuqllami kanqa. Tsaypitanami juk nación shamunqa llapan nacionkunata mandananpä. Tsay nacionqa broncinö fuerti karmi kay entëru patsata munaynincho tsararanqa. 40 Nirkurnami juk nacionna llapan nacionkunata vincirkur mandanqa. Tsay nacionmi fiërrunö fuerti kanqa. Fiërru imatapis pakir ushakätsinqannömi tsay nacionpis wakin nacionkunata chipyaq ushakätsinqa.
41 “Tayta rey, runa niraq monumentupa chakinkuna fiërrupita y kuwashqa mitupita kanqantami rikashqayki. Tsayqa kaykan tsay ultimu kaykaq nación runakuna juk yarpay juk yarpay kayänanpä kanqanmi. Tsaynö karpis fiërrunö fuertimi kanqa. 42 Chaki dëdunkuna fiërrupita y mitupita kanqannömi tsay nacionpis aybësis fiërrunö fuerti kanqa y aybësis mitunö débil kanqa. 43 Chakinkuna fiërruwan mitu tallukäyanqanta rikanqaykinömi tsay nacionpa mandaqnin reykunapis munaynincho kaykaq reykunawan yanapanakuyänanpä pactuta rurayanqa. Tsaynö rurarpis fiërruwan mituta talluyta mana kamäpakunqantsiknömi tsay nación runakunapis takukayta kamäpakuyanqatsu.
44 “Tsay reykuna mandayanqan witsanmi ciëlucho kaykaq kikin Tayta Dios mandar qallaykunqa. Paypa mandakuyninqa manami imaypis ushakanqatsu paytaqa manami ni pipis vincinqatsu. Tsaynöllami imayyaqpis mandaq kar wakin mandaqkunata wanutsinqa. 45 Tsaynö kananpämi jirkapita kuchpakämuq rumita suëñuynikicho rikashqayki. Tsay rumi pipis mana jitaykämuptin kuchpakämurmi fiërrupita, broncipita, yuraq qellaypita, mitupita y qoripita monumentuman char pakishqa. Tayta rey, tsaynö kananpämi Tayta Dios revelashushqayki. Tsaynö kanqa tiempun chämuptinmi. Tsay suëñunqaykiqa rasunpaypami kanqa. Imapä kanqanta willanqäpis rasunpaypami kaykan”.
46 Tsaynö niptinmi rey Nabucodonosor urkunpis patsaman töpanqanyaq Danielpa ñöpanman qonqurikuykurqan. Nirkurnami ordenarqan tsaki mikuy ofrendakunata payta entregayänanpä y inciensiuwan qoshnitsiyänanpäpis. 47 Nabucodonosornami Danielta nirqan: “Sirvinqayki Diosqa llapan dioskunapa Diosninmi y llapan reykunapa mandaqnin reymi kaykan. Llapan ima päsananpä kaqtapis revelaq karmi revelashushqayki imapä suëñunqätapis willamänaykipä”.
48 Tsaypitanami llapan Babilonia provinciacho gobernador kananpä Danielta rey churar imaykatapis qararqan. Tsaynöllami yachaq runakunapa mandaqnin kananpä churarqan. 49 Tsaynami reyta Daniel mañakurqan Sadracta, Mesacta, Abed-neguta Babilonia provinciakunacho mandashiyänanpä. Kikin Danielnami quëdarqan reypa palaciuncho.