Paraó, Esito bä wahë n'aa s'ëë panyyg n'aa hahỹỹh
41
Ti m' ta see pé noo gó kä m', pawóp hẽ ta baab tabadoo däk bä, sa wahëh Paraó häd näng doo esëëh mäh. Ta s'ëëh gó m' tamiih Niro häd näng nabyy me m' tamegëët. 2 Tabagëët bä tamiih nabyy me, enyyh mä tamiih naa 7 booj yb ỹỹnh hepuh doo. Wii enyym mäh. Ti m' jewii yb mahang rabawa bëëh. 
Genesis 41:1-57
3 Ti m' tabanyyh sa jawén ramanyyh doo me, 7 nesaa doo hepuh do sa jawén. Meras sahõnh hẽ m'. Hepuh do sa pa ranu kajäk meras doo. 4 Ti m' meras doo rewëë pëë mä hepuh doo. Ti m' Paraó ty gawëëj däk.
5 P'aa hẽnh mä tabaä̃ jëng ẽnh. Ti m' tas'ëë ẽnh. Ta s'ëë gó m' tahapäh mä sét tëëg hã 7 triig ta ag henyym doo, nu genyym doo. 6 Ta jawén taganyyh mä ta tëëg seeh 7 ta nu gad'ooh, nu ganesa. Tsewãä̃nh mä tabajuu haj'aa. Papỹỹj hana hẽnh bahëm do banaa tii manaa batäng doo. 7 Ti m' 7 nu ganesa doo rawaa pëë nu genyym do paah. Ti m' Paraó ty gawëëj däk. Ta ty gawëëj däk bä m', taky hadoo ta h'yyb gó:
—Ỹ s'ëë näng.
8 Ti m' jet'iip hadoo tahyb n'aa tón had'yyt mä ta s'ëëh. Ti hyb n'aa m' tamejũũ ranaëënh Esito sa sëëw n'aa, ajyy h'yy ganäh do na-ããj hẽ, raher'oot hyb n'aa ta hã ta s'ëëh ky n'aa. Ti m' Paraó baher'oot sa hã ta s'ëëh. Dooh m' hajaa pé her'oot pé ta s'ëëh ky n'aa.
9 Tii bä kä m' Paraó waa meheëk do sa wahëh hyb n'aa es'ee däg kän Juséh kä. Ti m' ta ky hadoo Paraó hã:
—Naga hẽ ti ỹ hyb n'aa es'ee däk ỹ mebaan hõm doo. Dooh baad tadoo bä tii da ỹ ad'oo doo ỹ mabaan hõm doo —näng mä ta kyyh.
10 Ti m' taky hadoo ẽnh:
—Babä p'ooj up makawajããn noo gó ãã wë, pãw moo heb'ooh do sa wahëh daheeh. Ãã mamejũũ radewäts bëëh warahén sa wahëh tób yt hẽ. 11 Ti noo gó atsëm ãã s'ëëh enäh. Ãã s'ëëh ky n'aa enäh. 12 T'ĩĩ hẽnh ãã bahapäh warahén sa wahëh sii moo wät doo, pahëëw, Eber buuj. Ta hã ãã baher'oot ãã s'ëëh. Baad up tabaher'oot ãã s'ëëh ky n'aa. 13 Taher'oot do hadoo né kä ãã hã. Paa bä ỹ moo wäd däk man'oo bä. Pãw moo heb'ooh do sa wahëh ranu gahõg hõm, p'op rakadehëë hõm ta hub b'aah hã —näng mä ta kyyh Paraó hã.
14 Ti m' Paraó mejũũ rabahahëën Juséh. Nayyw hẽ ramanaa ragadahew'ëës doo gó hagëët do paah. Ta nasuuk mä tahab bëëh, tawareem däk mä ta saroor. Tii bä tabahõm kän mä Paraó wë.
15 Ti m' Paróh ky hadoo Juséh hã:
—Ỹ s'ëë näng. Dooh babä hajaa pé säh ỹỹ ky n'aa her'oot péh. Ỹ ky n'aa newëë raher'ood bä, ji her'ood bä ji s'ëëh a hã, baad mä mabaher'oot ji s'ëëh sa nooh —näng mä Paraó kyyh Juséh hã.
16 Ti m' Juséh ky hadoo Paraó hã:
—Ỹ nado ti her'oot a s'ëëh. P'op Hagä Doo tii metëëh da a s'ëëh ky n'aa —näng mä ta kyyh.
17 Ti m' Paraó ky hadoo Juséh hã:
—Säh ỹỹ gó ỹ bagëët Niro nabyy me. 18 ỹ bagëët bä ỹ hapäh es'oob nyyh 7 booj yb ỹỹnh hepuh doo, wii enyym doo. Tii jewii yb mahang rabawa bëëh. 19 Tii rabanyyh sa jawén ramanyyh doo me, 7 nesa doo hepuh do sa jawén. Meras sahõnh hẽ, tak'ëp ranesa. Dooh ti hedoo ỹ hepäh pé Esito häj n'aa bä. 20 Tii meras doo, tak'ëp nesa doo, rawëë pëë hepuh doo. 21 Hepuh rabawëë pëë bä, paa hedoo né hẽ, nesa né hẽ. Ti ỹ ty gawëëj däk. 22 Säh ỹỹ gó ỹ hapäh na-ããj hẽ sét tëëg hã 7 triig ta ag henyym doo, nu genyym doo. 23 Ta jawén taganyyh ta tëëg seeh 7 ta nu gad'ooh, nu ganesa doo. Tsewãä̃nh tabajuu haj'aa. Papỹỹj hana hẽnh bahëm do banaa tii manaa batäng doo. 24 Ti m' 7 nu ganesa doo rawaa pëë nu genyym do paah —näng mä Paraó kyyh. —Sahõnh hẽ hahỹỹh ỹ esëëh doo ỹ her'oot sëëw sa hã. Dooh her'oot péh hã ỹỹ taky n'aa, säh ỹỹ hã —näng mä Paraó kyyh Juséh hã.
25 Ti m' Juséh ky hadoo Paraó hã:
—Pawóp hẽ hadoo do a s'ëëh sét s'ëë n'aa né tii. P'op Hagä Doo her'oot a hã nyy da tabad'oo pan'aa. 26 7 booj yb ỹỹnh hepuh doo, 7 triig nu gad'ooh nu genyym doo, 7 né ta baab. Pawóp hẽ a s'ëëh, sét s'ëë n'aa né tii. 27 7 booj yb ỹỹnh meras doo, hepuh do sa jawén han'yyh doo, 7 triig nu ganesa doo, tsewãä̃nh doo tabajuu haj'aa, 7 né hẽ ta baab ji hasaah do s'ëë n'aa tii —näng mä Juséh kyyh.
28 Ti m' Juséh ky hadoo ẽnh:
—Ỹ her'oot do hadoo né a hã. P'op Hagä Doo metëëh a hã nyy da tabad'oo do pan'aa. 29 7 ta baab tabadoo bä, ti anäng da tanawaa. Sahõnh hẽ da joom beaak Esito häj n'aa bä. 30 Ta jawén tabana 7 ta baab ji hasaah do pan'aa. Tak'ëp da tabahadoo ti sah. Sahõnh da hëëj bahëëj jëng tan'oo bä. Ti hyb n'aa ta baab tahanäng noo gó ramabaan hõm. 31 Tanawaa hanäng noo gó ji mabaan hõm da ta jawén hana do sah hyb n'aa. Tak'ëp da tabahadoo ji basaah doo. 32 Tehub up ti awät da sah. Dooh da P'op Hagä Doo ky keh'ỹỹd bä. Nayyw hẽ tabana tan'oo bä ti taher'oot doo. Ti hyb n'aa da mawén esëëh pawóp nuu me —näng mä Juséh kyyh Paraó hã.
33 P'aa hẽnh Juséh baher'oot ẽnh ta hã:
—Ti hyb n'aa taw'ããts hẽ madoo aj'yy h'yyb mapäh péh, h'yy ganäng péh. Tii bä ti madoo Esito bä sahõnh hẽ hagã n'aa pan'aa. 34 Na-ããj hẽ masëëw ta wób gedoo doo ta sii moo bok do pan'aa. Mamejõ rata joom s'ëëb uuh tabanäng nä bä. 35 Mamejõ rata sahõnh hẽ ta uuh joom s'ëëb wät hahỹỹh hã tahanäng do hã. Mamejõ reta hõm panang haw'ããts hẽ ta tób n'aa yt hẽ, panang buuj sa waa pan'aa. Õm da ti mejũũ joom s'ëëb hã. 36 Hanäng joom s'ëëb kataa doo, kenäm doo, sah bawät bä bë waa n'aa pan'aa da, ranadejëp hyb n'aa sah mahỹỹj —näng mä Juséh kyyh Paraó hã.
37 Tii bä kä m' Paraó hã, sahõnh hẽ ta sii moo bok do sa hã, baad up Juséh her'oot doo. 38 Ti m' Paraó ky hadoo ta sii moo bok do sa hã:
—P'op Hagä Do Sahee badäk Juséh h'yyb gó. Dooh da ãã awyyd bä Juséh bahä̃nh hadoo péh —näng mä ta kyyh.
39 Ti m' Paraó ky hadoo Juséh hã:
—P'op Hagä Doo metëëh a hã sahõnh hẽ maher'oot do hã ỹỹ, ti hyb n'aa hỹỹ kä ỹ hapäh, dooh aj'yy h'yyb mepäh péh, h'yy ganäng péh a bahä̃nh. 40 õm né hẽ hỹỹ kä mejũũ häj n'aa ỹỹ hã. Sahõnh hẽ karapé haa õm da raky daheeh. Jããm hẽ ỹ ti a bahä̃nh.
41 Ti m' Paraó ky hadoo ẽnh Juséh hã:
—Hỹỹ kä moh ỹỹ heen n'aa ỹ an'oo a hã sahõnh hẽ mabahag'ããs hyb n'aa sahõnh Esito häj n'aa bä —näng mäh.
42 Taher'ood nuujé takabo nyyh ta moo heen n'aa, tadadäg kän Juséh moo hã. [Ta moo heen n'aa hã tabanäng sa wahëh häd kerih doo]a. Tii bä kä Paraó dadäg kän Juséh saroor tak'ëp hanäm doo. Tadasooh mä ta nuu hã majoor k'ããts tëg gabarëëh do s'ëëb. 43 Ti m' Paraó mejũũ ta hood gó tagahew'ëët doo gó ramahũũm Juséh, [sahõnh hẽ rabahapäh hyb n'aa Juséh sahõnh ta hagã n'aa däk Esito häj n'aa bä]. Jããm né hẽ Paraó tabahä̃nh nu gadäk. Ta pooj jé rabahõm ajyy panäk do ta wób. Tak'ëp rageëënh:
—Bë kasëëts ta tyw n'aa! —näk mä h.
Tii da kä m' Paraó bad'oo Juséh sahõnh hẽ hagã n'aa kä Esito häj n'aa bä kä.
44 Ti m' Paraó ky hadoo:
—Ỹ né paawä sa wahëh, dooh da karapé haa rad'oo péh õm manejõ bä —näng mä Paraó kyyh Juséh hã.
45 Ti m' Paraó häd n'oo däk Juséh Sapenat Peneah. Tahaëëj gëët Asenat, Potipeer toog Juséh ỹỹm pan'aa. Potipeer häd näng doo, Esito buuj sa kabariih banäng bä moo wëëd n'aa, õn panang bä. Tii bä kä m' Juséh begãã kän sahõnh hẽ Esito häj n'aa.
46 Ti noo gó kä m' Juséh 30 ta ãn n'aa däk taduu doo bä kä moo wät doo Paraó sii, Esito bä wahë n'aa sii. Ti m' Paraó tób bä naa tabahõm kän beg'ããs doo sahõnh hẽ Esito häj n'aa. 47 Ti m' 7 ta baab tahanäng do noo gó, tak'ëp tabeaak joom. Tabahä̃nh mä tatabës heaak doo. 48 Ti m' Juséh ataa joom s'ëëb tahanäng noo gó Esito häj n'aa bä, tenyyw hõm mä sahõnh hẽ panang haw'ããts hẽ. Panang banäng bä, tenyyw hõm mä tii b’ naa joom s'ëëb. 49 Tak'ëp kanekan däk do hyb n'aa joom s'ëëb, dooh Juséh etsén wäd bä. Dooh ji hajaa ji etsén wäd bä. Tak'ëp kanekan däk do akajaar k'ããts tëg hawob hadoo däk mäh.
50 Ti m' ta baab rahasaah doo ana pooj jé, Juséh taah nyy däk pawóp däk tii bä, Asenat, Potipeer toog sii. 51 Ti m' Juséh ky hadoo:
—P'op Hagä Doo an'oo bä ỹ mabaan hõm ỹ rarejãã do paa wakããn ỹỹ sa moo gó —näng ta kyyh.
Ti hyb n'aa m' pooj jé henäng do ta t'aah ta häd n'oo däk Manaséhb. 52 Ti m' ta t'aah seeh hã, ta jawén henäng do hã, taky hadoo:
—P'op Hagä Doo an'oo bä ỹ ka'oot panang ỹ rarahejãã doo bä —näng mäh.
Ti hyb n'aa ta häd n'oo däk ta t'aah Eparajĩmc.
53 Ti m' 7 ta baab ta heen n'aa tahanang do joom Esito hëj n'aa bä, ahëëj jëng mäh. 54 Tii bä kä m' taduu do kän 7 ta baab ta heen n'aa rahasaah do pan'aa Juséh baher'oot do hadoo né hẽ. Ti noo gó panang wób sahõnh hẽ rabasaah. Esito häj n'aa bä hanang do panang anäng sa waa joom s'ëëb. 55 Tii bä kä m' ta duu doo bä has'aah doo, Esito buuj rabahõm Paraó wë. Rets'ẽẽ mä ta hã sa waa. Ti m' Paraó ky hadoo sa hã:
—Bë ahõm nä Juséh wë. Tamejũũ doo da bë adoo —näng mä ta kyyh sa hã.