LOS HECHOS
DE LOS APÓSTOLES
1
Teófilo,
mʉ yʉ ca-uca joo jʉgoriquepʉ,
meere mʉ yʉ ca-uca buiowʉ Jesú nemoopʉ cʉ̃ cá-átajere,
camajare cʉ̃ ca-buiorique nipetirijere.
2 Ʉmʉrecoopʉ cʉ̃ ca-tunu aáparo jʉgoye cʉ̃ buerã ca-ãnanare,
apóstol maja na ca-ĩirã na cá-átipere na ca-rotiyupʉ Jesú.
Dio Catírique,
Espíritu Santo na cʉ̃ ca-ĩi rotiro mena tiere na ca-ĩi buioyupʉ Jesú apóstol majare.
3 Jesúre cʉ̃ na ca-jĩaricaro bero bai yaji,
cabero catí tunu yaparori tunu cuarenta canacã rʉmʉri ca-añupʉ mai.
To cõo canacã rʉmʉri aniri capee niri na tʉpʉ ca-buia ejanucuñupʉ cʉ̃ buerã ca-ãnanare.
“Meere catí tunucoajupi Jesú,”
na ca-ĩi majiparore bairo capee wame na ca-tʉjʉrona cá-ájupʉ.
Na tʉpʉ buia eja,
Ʉpaʉ Dio cʉ̃ ca-anipe quetire na ca-ĩi buioyupʉ.
4 To bairi na mena ãcʉ̃pʉ oco bairo na ca-ĩiñupʉ Jesú:
—Jerusalén'pʉna tuacõaña mai aperopʉ aáquẽnana,
na ca-ĩiñupʉ.
—Jerusalén'pʉ mʉja ca-yuuro yʉ Pacʉ ca-jʉgoye cʉ̃ ca-ĩi buioricarore bairona mʉja joogʉmi cʉ̃ Catírique,
cʉ̃ Espíritu Santore.
Meere mʉjaare yʉ ca-ĩi buiowʉ ti wamere.
5 Juan oco mena ca-bautisanucuwĩ,
“Dio yʉ ca-tʉgooñarijere yʉ wajoami,”
mʉja ca-ĩiro.
Yucʉacana Espíritu Santore mʉja joogʉmi Dio mʉja mena ca-anipaʉre.
To bairo mʉja mena cʉ̃ ca-ano tʉjʉrã Diore mʉja ca-apiʉjarijere tʉjʉ majigarãma camaja,
na ca-ĩiñupʉ Jesú yua.
Jesús sube al cielo
6 Ca-bairo bero ʉ̃taʉpʉ Olivo na ca-ĩricʉpʉ nare cʉ̃ ca-pii neori paʉ oco bairo cʉ̃ ca-ĩi jeniñañuparã Jesúre:
—Jã Ʉpaʉ,
¿yucʉacana aperã Roma macana jã ya yepare ca-rotirãre na mʉ reiatí?
¿Jã majuuna Israel maja jã ya yepare jã ʉparã cʉnaatí?
Jesúre cʉ̃ ca-ĩi jeniñañuparã.
7 To bairo cʉ̃ na ca-ĩi jeniñaro:
—Mani Pacʉ Dio jeto rotigʉmi ati yepa ca-baipere.
Noo cõopʉ cʉ̃ ca-rotipere majioquẽemi mʉjaare.
To bairi ati wame ca-tʉgooñaquetiparã mʉja ãa,
na ca-ĩiñupʉ Jesú.
8 —Ape rʉmʉbʉjaacã cá-áti majirã mʉja anigarã Dio cʉ̃ Espíritu Santore mʉjaare cʉ̃ ca-jooro.
Cʉ̃ Espíritu Santo majirique mʉjaare cʉ̃ ca-jooro yʉ ca-bairijere mʉja ca-majiri wame cõo aperãre mʉja buiora aágarã.
Jerusalén maca macanare,
Judea yepa macanare,
Samaria yepa macanare,
ati yepa nipetiro macana quenare na mʉja buiora aágarã,
na ca-ĩiñupʉ Jesú.
9 To bairo na ĩi yaparo ca-wamʉcoajupʉ na ca-tʉjʉ mʉgorona.
To cõona bujeri bʉrʉri cʉ̃ ca-buje biayupe.
To bairi cʉ̃ ca-tʉjʉ nemoquẽjuparã yua.
10 Mai jõ buipʉ na ca-tʉjʉ mʉgo joorona Dio tʉ macana pʉgarã cabotirije ca-jañarã na tʉna ca-buia ejanʉcañuparã.
11 Na tʉna buia ejanʉca,
oco bairo na ca-ĩiñuparã:
—Mʉjaa,
Galilea macana,
¿nope ĩirã ʉmʉrecóore mʉja tʉjʉ mʉgo tʉjʉnucutí?
Cʉ̃ Jesú mʉjaare cá-aáweoecʉ,
ʉmʉrecóopʉ ca-wamʉ aáecʉ to bairona tunu atígʉmi.
Cʉ̃ cá-aátore mʉja ca-tʉjʉetore bairona tunu atígʉmi.
Se escoge a Matía para reemplazar a Judas
12 To bairi Olivo na ca-ĩricʉ ʉ̃taʉpʉ ca-ãnana ca-tunucoajuparã Jerusalén macápʉ.
Yoaroacã mee,
jicã hora rʉgaro aátato ãa Olivo na ca-ĩricʉ mena Jerusalén'pʉ ejaricaro.
13 Jerusalén macápʉ tunu aá,
na ca-ani paʉpʉ ca-jãa ejayuparã,
ca-bui macá arʉapʉre.
Ca-ãñuparã Pedro,
Jacobo,
Juan,
André,
Felipe,
Tomás,
Bartolomé,
Mateo,
Jacobo (Alfeo macʉ),
Simón (cananista majocʉ),
Juda (Jacobo yaʉ) To canacãʉna ca-añuparã.
14 Naa nipetirã jicãrore bairo tʉgooñari Diore ca-jeni nʉcʉbʉgorã ca-aninucuñuparã.
Na yarã romiri quena to bairona na mena neñapori Diore ca-jeni nʉcʉbʉgorã ca-aninucuñuparã,
María Jesú paco mena,
Jesú bairã jãa.
15 Jicã rʉmʉ,
noo canacã rʉmʉ beroacã meena na mena ca-neñapoyuparã aperã Jesucristore ca-apiʉjarã capaarã.
Noo cõo ciento veinte cõo majuu ananama.
16-17 Na ca-neñapori paʉ Pedro wamʉnʉcari oco bairo na ca-ĩiñupʉ:
—Yʉ yarã,
tirʉmʉpʉ Judas cʉ̃ ca-baipere mani ñicʉ Ʉpaʉ David ca-aniñaricʉ ca-ucayupi Dio Wadariquepʉre Dio Espíritu Santo cʉ̃ ca-uca rotiro mena.
David cʉ̃ ca-ĩi ucaricarore bairona ca-baiwĩ Judas.
Mani mena macacʉ ca-anibami.
Mani mena Dio yere cá-átinemoʉ ca-anibami.
To bairo ca-baii anibacʉ quena Jesúre ca-ñeeparãre na ca-jʉgo aámi,
na ca-ĩiñupʉ Pedro.
18 Jesúre ca-ñeeparãre na cʉ̃ ca-ñee rotirique wapa niyerure cʉ̃ ca-jooyuparã.
Cabero tie rooro cʉ̃ cá-átaje wapare na ca-tunuocõañupʉ.
Nare cʉ̃ ca-tunuo jooro bero jicã yepa ca-wapayeyuparã tie mena.
Judas cʉ̃ majuuna bai yajigʉ cʉ̃ wamʉ tuture jia,
roca yoo átiri ca-bai yajiyupʉ.
Bai yaji,
cʉ̃ paro wati,
cʉ̃ ʉta miji wẽeri buti,
ca-bai yajiyupʉ yua.
19 To bairi Jerusalén macana nipetirã ati wame majiri,
ti yepa Judas ye niyeru ca-anibataje mena na ca-wapayerica yepare Aquédema ca-wameyeyuparã na ye mena,
Rií Yepa ĩrica wame.
20 To bairo na ĩi,
oco bairo na ca-ĩinemoñupʉ Pedro:
—Dio Wadarique Salmo ca-wamecʉti pũuripʉ oco bairo to ca-ĩirore bairona ca-baiyupi Judas:
Cʉ̃ ya paʉ ãnatore camaja na aniqueticõato.
Cʉ̃ cá-átibatajere apeĩ maca cʉ̃ wajoaato,
ĩi Dio Wadarique Judas cʉ̃ ca-baipere.a
21 ’To bairi apeĩ maca Judas ãnacʉre cʉ̃ ca-wajoape ãa jã mena,
“Jesú bai yajiri bero ca-tunu catíyupi tunu,”
tiere ca-ĩi buio teñapaʉ.
Jicãʉ mani Ʉpaʉ Jesú mani mena cʉ̃ ca-ano ca-tʉjʉricʉ,
Jesucristo cʉ̃ ca-bairique nipetiro mani mena ca-tʉjʉricʉre ca-bejepe ãa.
22 Juan Jesúre cʉ̃ ca-bautisaro ca-tʉjʉricʉre ca-bejepe ãa.
Apeye nipetiro Jesú cʉ̃ cá-átajere,
pʉ,
cʉ̃ Pacʉ Dio ʉmʉrecóopʉ cʉ̃re cʉ̃ ca-ne wamʉ aáto ca-tʉjʉricʉre ca-bejepe ãa mani mena Jesú ye quetire ca-buio teñapaʉre,
na ca-ĩiñupʉ Pedro.
23 To bairo cʉ̃ ca-ĩiro pʉgarãre ca-bejeyuparã.
José Justo - Barsabá quena ca-wamecʉjupʉ.
Apeĩ Matía,
na pʉgarãre na ca-bejeyuparã.
24-25 Na beje,
oco bairo Diore ca-ĩi jeni nʉcʉbʉgoyuparã:
—Jã Ʉpaʉ,
camaja nipetirã na yeripʉre mʉ tʉjʉ maji.
Judas jã mena ca-anibaepaʉ mʉ yere cá-aáweowĩ,
cʉ̃ ca-boori wame macare átigʉ,
caroorã na ca-popiye tamuori paʉpʉ aácʉ.
To bairi jã majioña.
Ati maja pʉgarã ¿ni maca mʉ ca-bejei cʉ̃ ãtí Judare ca-wajoapaʉ,
jã mena mʉ yere ca-buio teñapaʉ?
26 To bairo Diore jeni nʉcʉbʉgo,
ʉ̃ta rupaa pʉga nee,
Matía,
Barsabá na wamerire uca,
tiare ca-ñooñuparã.
Na ca-ñooriquere tunu tʉjʉquẽnana jicã ca-neñuparã.
Na ca-tʉjʉro Matía ca-wame tujarica ca-añupe.
To bairi Matíare aperã Jesú ye quetire ca-buio teñaparã once canacãʉ na mena ca-buio teñapaʉre cʉ̃ ca-cũuñuparã Matíare yua.
