Selusien koa helamu ten
Luk
?Isei mutis selusien koanik?
Meatin koa mutis selusien koanik, isen Luk. Kei rovitei tai en meatin teindan elu (12) onen Iesu. Kei vi time tai onen Pol koa lumual vituai ka lumum vituai en out keil houlu.a Luk rovitei Siu, ka avaseini, kei mul ling demkatien onen en Iesu Kristo. Luk vi dokta taib ka sukul revi. Kei kilea revi tounah vasi koa kur out en moulien onen Iesu. Kei varei mutis tus keilu ekek: ‘Luk’ ral min ‘Umen onen Eiloheh Keil.’
Luk mutis tus koanek vesesal en sua 60 AD (sua keil koa katau en avong Iesu avasi). Luk mul en taon ten out Rom vuo Sesaria navong mul mutis selusien keil enek. En avong koanek, tunien houlu usil Iesu mul ka vasi out, tei vi anatin ka tei vi luvosien. Sakini, Luk vit vatis tunien tai usil moulien onen Iesu koa mal revi. Sakini, Luk va lekat meatin keil houlu koa amusil kat Iesu navong mul semau en out netan ka koa ales umen onen en mete kati keke valong revi tunien keil one. Evus, kei mutis asa koa long usili ran keil. Luk vit vatie lati keke Iesu vi meatin tai koa moulien onen mal revi ka tisaen tovuol ien. Ka en vati mun vatie lati keke Iesu vi Ahi anatin koa mul mutut moulien onen meatin keil.
?Isei vuli selusien koanik mulamu?
Luk mul mutis selusien keil ekek min time tai onen, isen Teopolis.c Aneite ten isen vi ‘meatin koa envatien mul en Ahi.’ Anatin keke Luk mutis tus koanek min meatin enek, ka kilea keke meatin sav keil emun koa arvitei Siu ihuli.
?Luk mutis selusien koanik vensa?
Luk en vati vatie lati keke Iesu vi Mesaea koa Ahi vat kati – Luk mutis revi tounah koa rie lati keke Iesu vi Mesaea koa Ahi vat kati vit hesani hemai.d Kei rie lati mun keke Iesu sakin hatkatien keil vasi koa Ahi sani min me-Isrel keil ka en provet keil usil Mesaea mai vi anatin.e Moulien onen Iesu mal vasi ka maen kei sasen keke heha hemat houtut meatin keil ten out netan suval koa provet keil avit luvati.f
Luk en vati vaselus usil tounah vasi koa kur out en moulien onen Iesu – En tunien usil moulien onen Iesu koa Luk mutisi, kei vit usil tounah keil koa kur out en avong koa Iesu avasi, ka tei en tounah koa mul kistal eni navong vi titiali veah.g Luk lelekat revi vatte ten tunien keil usil Iesu ka en meatin keil koa amul en avong keil enek, ka ling vis tunien keil ekek vousil avong kati koa keil akur out ien. Hihiseien ka merikel keil houlu koa Luk mutisi romultei en tus sav keil.h
Luk en vati vatie lati keke Iesu en mul mahis vati meatin keil koa mesav keil alei sesein keil – Luk rie lati keke envatien ka enmahisien onen Iesu mul en koakeil amesai, koakeil arvitei Siu,i livere keil,j ahin keilk ral min titiali keil emun.l Hihiseien keil houlu koa Luk mutis kati rie lati keke Iesu en mul mahis meatin keil koa mesav keil alei sesein keil.
Luk en vati vatie lati keke Ninin Votut mul mum en moulien onen meatin keil – Luk mul rie lati keke Ninin Votut mum houlu en moulien onen Iesu: en avong avasi,m en avong Sion vi baptaes eni,n en avong koa mul mumon umen oneno ka en avong emun koa mea moul eris ran matien.p Keihoen onen Ninin Votut en moulien onen Iesu rie lati keke ka ven Ahi anatin. Ka Luk rie lati keke Ahi mul san vati Ninin Votut enetinek min meatin keil onen vasan keihoen min keil ka keke availea sise koa mal onen Ahi.q
Mari rendemien tai ten selusien koanik mul en Luk 19:10
Iesu viteni vit, “Natin Meatin mai en out netan valekat meatin keil koa avupuol, ka voutut moulien one.”
?Asa mul en selusien koanik?
1. Iesu avasi, ka moul rokol avong koa kur rohtoh en umen keil onen. (1:1–4:13)
2. Selusien ka umen keil onen Iesu. (4:14–21:38)
a. Iesu mum en out keil en provins ten out Kaleli. (4:14–9:50)
b. Iesu mum en out keil en provins ten out Sudea, ka provins ten out Perea. (9:51–19:27)
c. Iesu mum en taon ten out Serusalem. (19:28–21:37)
3. Iesu mat ka moul eris ran matien. (22:1–24:53)