47
Ta ta̱José kua̱ꞌa̱n ra ndato̱ꞌon ra xíꞌin ta̱Faraón,
ta ni̱xaa̱ ra no̱o̱ ra,
ta káchí ra saá xíꞌin ra:
―Tata Faraón,
vitin yivá i̱ xíꞌin nañani i̱ na xi̱taku̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán xa ki̱xaa̱ na no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto yóꞌo,
ta kíndo̱o na no̱o̱ ñoꞌo̱ na̱ní Gosén,
ndóo na yóꞌo xíꞌin ndikachi ta xíꞌin ti̱súꞌu̱ ta xíꞌin si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ na ta xíꞌin ndiꞌi ña kómí na ―káchí ra xíꞌin ta̱Faraón.
2 Chi xa na̱ka̱xin ta̱José o̱ꞌo̱n nata̱a ñani ra,
ta ki̱xaa̱ na xíꞌin ra no̱o̱ ta̱Faraón ña koni ñaꞌá ra.
3 Ta saá ta̱Faraón ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra nañani ta̱José,
káchí ra saá:
―¿Yukú chiño va̱ꞌa xíni̱ ndó kasa chiño ndó?
Ta nda̱kuii̱n na,
ni̱ka̱ꞌa̱n na:
―Tata Faraón,
mi̱i ndi̱ na kísa chiño no̱o̱ ún,
ni̱vi na ndáa ndikachi xíꞌin ti̱súꞌu̱ kúu ndi̱,
nda̱tán ni̱xi̱yo chiño xi̱keꞌé naxi̱i̱ síkuá ndi̱,
saá kéꞌé ndi̱.
4 Va̱xi ndi̱ ndukú ndi̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ ún,
taxi ún kutaku̱ ndi̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoo yóꞌo,
chi ndeé ní nákaa̱ so̱ko no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán no̱o̱ xi̱taku̱ ndi̱,
ta o̱n ko̱ó ka̱ yita kaxaꞌan ndikachi xíꞌin ti̱súꞌu̱ sa̱na̱ ndi̱.
Ta vitin xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ún,
tata,
ña taxi ún kutaku̱ ndi̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ Gosén ―káchí na xíꞌin ra.
5 Ta saá ta̱Faraón ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱José,
káchí ra:
―Yivá ún xíꞌin nañani ún xa ki̱xaa̱ na ña nakutáꞌan na xíꞌin ún.
6 Ta xa xíni̱ mi̱i ún ndí ñoꞌo̱ Egipto yóꞌo yóo ña ndaꞌa̱ ún.
Va̱ꞌa taxi ún ñoꞌo̱ Gosén ña kutaku̱ naveꞌe ún,
chi ñoꞌo̱ yóꞌo kúu ña va̱ꞌa ka̱ no̱o̱ ndiꞌi no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto.
Ta yóꞌó,
ndixa xíni̱ ún yukú nata̱a ñani ún xíni̱ va̱ꞌa ndasaá kundaa na kiti̱,
ta saá sakuiso chiño ún nayóꞌo ña kundaa na kiti̱ sa̱na̱ i̱ ―káchí ta̱Faraón.
7 Ta saá ta̱José ni̱xa̱ꞌa̱n ra nakiꞌin ra yivá ra ta̱Jacob,
ta ni̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱Faraón.
Ta ta̱Jacob ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndu̱kú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱Faraón.
8 Ta ta̱Faraón ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra:
―¿Ndasaá kui̱ya̱ kómí ún?,
tata.
9 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jacob,
káchí ra saá:
―Tata Faraón,
xa kómí i̱ ñii ciento o̱ko̱ u̱xu̱ kui̱ya̱.
Loꞌo ní kui̱ya̱ kúu ña táku̱ i̱ ñoyívi yóꞌo,
ta ña yo̱ꞌvi̱ ní xi̱kuu ña no̱o̱ i̱,
ta o̱n ta̱ꞌán ka̱ to̱nda̱a i̱ kutaku̱ i̱ nda̱tán kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ xi̱taku̱ naxi̱i̱ síkuá i̱ ―káchí ra.
10 Ta saá ta̱Jacob tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndu̱kú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱Faraón,
ta ndi̱ꞌi ke̱ꞌé ra saá ta ni̱nda̱yi ñaꞌá ra,
ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra.
11 Ta ta̱José ta̱xi ra ñoꞌo̱ ña va̱ꞌa ka̱ yóo no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto ña kutaku̱ yivá ra xíꞌin nañani ra,
nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Faraón xíꞌin ra,
saá ku̱ndivi ña.
Ta saá ñoꞌo̱ ña na̱ní Ramesésa ndu̱u ña kuenda mi̱i yivá ra xíꞌin nañani ra.
12 Ta saá ta̱José ndiꞌi saá ki̱vi̱ táxi ra ña xíxi ndiꞌi naveꞌe ra,
nda̱tán yóo ña xíni̱ ñóꞌó kuxu ñii ñii naveꞌe na,
saá táxi ra ndaꞌa̱ na.
13 Tá mií saá,
ndiꞌi ñoo o̱n ko̱ó ña kuxu ni̱vi yóo,
chi ndeé ní ka̱ nákaa̱ so̱ko ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto xíꞌin no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán,
ta xa̱ꞌa̱ ña ndi̱ꞌi ña kuxu ni̱vi,
kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ki̱xáꞌá xíꞌi̱ na.
14 Ta ta̱José na̱kiꞌin ndiꞌi ra si̱ꞌún nani̱vi no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto xíꞌin nani̱vi no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán ña cha̱ꞌvi na xa̱ꞌa̱ trigo sa̱ta na no̱o̱ ra,
ta ta̱an va̱ꞌa ra ndiꞌi si̱ꞌún yóꞌo veꞌe chiño ta̱Faraón.
15 Tá ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ña o̱n ko̱ó ka̱ si̱ꞌún kómí ni̱vi naEgipto ni ni̱vi naCanaán,
saá chi ndi̱ꞌi ndaa si̱ꞌún ni̱vi yóꞌo,
ta saá naEgipto kua̱ꞌa̱n na ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱José,
ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ra,
ta káchí na saá:
―Xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ún,
tata,
ña taxi ún ña kuxu ndi̱.
O̱n taxi ún kivi̱ ndi̱ xíꞌin so̱ko xa̱ꞌa̱ ña o̱n ko̱ó ka̱ si̱ꞌún kómí ndi̱ ―káchí na.
16 Ta nda̱kuii̱n ta̱José,
káchí ra:
―Va̱ꞌa,
tá o̱n ko̱ó ka̱ si̱ꞌún kómí ndó,
ta kúchiño taxi ndó kiti̱ sa̱na̱ ndó,
ta sama yó rí xíꞌin trigo ―káchí ra.
17 Ta saá nani̱vi naEgipto ni̱xa̱ꞌa̱n na na̱kaya na kiti̱ sa̱na̱ na,
tí kúu kuáyí,
ndikachi,
ti̱súꞌu̱,
si̱ndi̱ki̱ xíꞌin burro ña taxi na rí ndaꞌa̱ ta̱José,
ta xíꞌin kiti̱ yóꞌo,
cha̱ꞌvi na xa̱ꞌa̱ trigo ña ta̱xi ra kuxu na,
ta saá ni̱xi̱yo trigo xíxi ni̱vi yóꞌo ñii kui̱ya̱.
18 Ta ni̱yaꞌa kui̱ya̱ yóꞌo,
ta ki̱xaa̱ inka̱ kui̱ya̱,
ta tuku kua̱ꞌa̱n na ta ni̱xaa̱ na,
ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱José,
káchí na saá:
―O̱n ki̱ví koo seꞌé ña xóꞌvi̱ ndi̱,
tata.
O̱n ko̱ó ka̱ si̱ꞌún kómí ndi̱,
ta kiti̱ sa̱na̱ ndi̱ xa kiti̱ sa̱na̱ mi̱i ún kúu ndiꞌi rí;
o̱n ko̱ó ka̱ inka̱ ña kómí ndi̱ ña kúchiño taxi ndi̱ ndaꞌa̱ ún,
ndá ndasaá kuiti ñoꞌo̱ kómí ndi̱ xíꞌin mi̱i ndi̱.
19 Vitin xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ún,
ña sata ún mi̱i ndi̱ xíꞌin ñoꞌo̱ kómí ndi̱ xa̱ꞌa̱ trigo ña kuxu ndi̱,
ta nduu ndi̱ ni̱vi na kasa chiño no̱o̱ ta̱Faraón,
ta saá xa̱ꞌa̱ ta̱Faraón kasa chiño ndi̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ ña xi̱komí ndi̱.
Ta taxi ún ndiki̱n chiꞌi ndi̱,
ta saá kivi kutaku̱ ka̱ ndi̱,
ta o̱n ndo̱o vi̱chí no̱o̱ ñoꞌo̱ ―káchí na.
20 Ta saá ta̱José sa̱ta ra ndiꞌi ñoꞌo̱ ñoo Egipto xa̱ꞌa̱ ta̱Faraón,
saá chi nani̱vi ñoo Egipto ni̱si̱kó ndiꞌi na ñoꞌo̱ na,
chi ndeé ní nákaa̱ so̱ko.
Ña̱kán ndiꞌi ñoꞌo̱ naEgipto ni̱yaꞌa ña ndu̱u ña ñoꞌo̱ ta̱Faraón,
21 ta nani̱vi naEgipto ndu̱u na ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ ta̱Faraón.b
Saá ndo̱ꞌo ni̱vi yóꞌo ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto.
22 Ta ta̱José o̱n vása ní‑sata ra ñoꞌo̱ nasu̱tu̱,
chi ta̱Faraón táxi ra kua̱ꞌa̱ ní ña xíxi nasu̱tu̱,
ña̱kán ni̱‑xini̱ ñóꞌó si̱kó na ñoꞌo̱ na,
chi xíxi na ña táxi ta̱Faraón ndaꞌa̱ na.
23 Ta saá ta̱José ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi,
káchí ra:
―Ta vitin kuenda ta̱Faraón ndu̱u mi̱i ndó xíꞌin ñoꞌo̱ ndó,
chi yi̱ꞌi̱ sa̱ta i̱ ndóꞌó ta sa̱ta i̱ ñoꞌo̱ ndó xa̱ꞌa̱ ta̱Faraón,
ta vitin yóꞌo táxi i̱ ndiki̱n ña chiꞌi ndó no̱o̱ ñoꞌo̱.
24 Ta ki̱vi̱ nakaya ndó no̱o̱ ña chi̱ꞌi ndó,
ta koni̱ ñóꞌó taxi ndó ndaꞌa̱ ta̱Faraón ñii koꞌndo ti̱xin ña o̱ꞌo̱n koꞌndo ña nakiꞌin ndó.
Ta inka̱ ko̱mi̱ koꞌndo kindo̱o ña ndaꞌa̱ ndó ña koni̱ ñóꞌó ndó chiꞌi ndó ta kuxu ndó xíꞌin nasa̱ꞌya ndó,
ta xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na táku̱ xíꞌin ndó ―káchí ra xíꞌin na.
25 Ta saá nda̱kuii̱n na,
káchí na saá:
―Tata,
yóꞌó kúu ñii ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní xíꞌin ndi̱,
chi ndixa sa̱ka̱ku ún níma̱ ndi̱.
Vitin va̱ꞌa nduu ndi̱ ni̱vi na kasa chiño no̱o̱ ta̱Faraón ―káchí na.
26 Ña̱kán ta̱José chi̱ndúꞌu̱ ra nda̱yí no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi naEgipto ña káchí ndí xíni̱ ñóꞌó taxi na ndaꞌa̱ ta̱Faraón ñii koꞌndo ti̱xin ña o̱ꞌo̱n koꞌndo ña nakaya na no̱o̱ ña chi̱ꞌi na.
Ta nda̱yí yóꞌo xáꞌnda chiño ka̱ ña nda̱ ki̱vi̱ vitin.
Ta nasu̱tu̱ a̱nda̱ loꞌo o̱n vása cháꞌvi na nda̱tán cháꞌvi ndiꞌi ni̱vi naEgipto,
chi nasu̱tu̱,
ñoꞌo̱ mi̱i na kúu ña kómí na.
27 Ta ni̱vi naIsrael,
na kúu sa̱ꞌya ta̱Jacob,
ki̱ndo̱o na táku̱ na no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto,
ta táku̱ na ñii xiiña no̱o̱ na̱ní Gosén.
Ta ka̱ku kua̱ꞌa̱ ní sa̱ꞌya na ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndu̱u na.
28 Ta ta̱Jacob xi̱taku̱ ra xa̱ꞌo̱n o̱vi̱ kui̱ya̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto,
ta ni̱to̱nda̱a ra xi̱komí ra ñii ciento o̱vi̱ si̱ko̱ u̱xa̱ kui̱ya̱ ra.
29 Tá xa kua̱ꞌa̱n kuyatin kivi̱ ta̱Jacob,c
ta saá ka̱na ra sa̱ꞌya ra ta̱José,
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra,
káchí ra saá:
―Sa̱ꞌya i̱,
tá ndixa kóni ún keꞌé ún ñii ñava̱ꞌa xíꞌin i̱,
chináꞌa ún no̱o̱ i̱ ña ndixa kasa ndivi ún ña ndukú i̱ no̱o̱ ún.
Xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún ña o̱n sandúxu̱n ún yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto yóꞌo.
30 Tá ni̱xiꞌi̱ i̱,
ta tava ún yi̱kí ko̱ñu i̱ Egipto yóꞌo,
ta ndikó ún sandúxu̱n ún ña no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n naxi̱i̱ síkuá i̱ ―káchí ra xíꞌin ta̱José.
―Va̱ꞌa,
tata yivá i̱,
saá koo kasa ndivi i̱ ña ndúkú ún no̱o̱ i̱ ―nda̱kuii̱n ta̱José.
31 ―Vitin chináꞌa ún no̱o̱ i̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n yó yóꞌo ―káchí ta̱Jacob.
Ta ta̱José chi̱náꞌa ra no̱o̱ yivá ra ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ra,
ta saá ta̱Jacob na̱kundee no̱o̱ ra si̱ni̱ xi̱to ra.