Ñayóꞌo káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ nañani ta̱José, ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto
42
Tá ku̱nda̱a̱ ini ta̱Jacob yóo trigo no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto,
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin nata̱a sa̱ꞌya ra,
káchí ra saá:
―¿Yukía̱ kéꞌé ndó yóꞌo,
xíto no̱o̱ táꞌan ndó ndóo ndó?
2 Vitin koni̱ so̱ꞌo ndó ndí nda̱to̱ꞌon ni̱vi xíꞌin i̱ ndí no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto yóo trigo.
Kuáꞌa̱n ndó sata ndó trigo kuxu yó ña kutaku̱ ka̱ yó,
ko̱to̱ kivi̱ yó xíꞌin so̱ko ―káchí ra xíꞌin nasa̱ꞌya ra.
3 Ta saá u̱xu̱ nata̱a ñani ta̱José ke̱e na kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto ña sata na trigo;
4 ta ta̱Jacob ni̱‑xiin ra taxi ra ko̱ꞌo̱n ta̱Benjamín,
ñani ta̱José,
chi xáni si̱ni̱ ra yi̱yo ní ndá ña o̱n váꞌa kivi kundoꞌo ta̱yóꞌo yichi̱.
5 Ta ki̱vi̱ ke̱e nata̱a sa̱ꞌya ta̱Jacoba kua̱ꞌa̱n na,
ta kua̱ꞌa̱n na xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi naCanaán nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto ña sata na trigo,
chi ndíka̱ níí xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán ndeé ní nákaa̱ so̱ko xíꞌin ni̱vi.
6 Ta ta̱José kúu ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto,
ta kúu ra ta̱ síkó trigo ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na va̱xi ndiꞌi saá xiiña.
Ta nañani ra ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra ta xi̱kuxítí na a̱nda̱ ni̱to̱nda̱a ta̱ꞌya̱ na no̱o̱ ñoꞌo̱.
7 Ta ta̱José xa̱ndi̱ko̱n na̱koni ra ndí nañani ra kúu na;
ta xi̱to ra no̱o̱ na nda̱tán xíto ra no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása xíni̱ ra,
ta kue̱ꞌe̱ ní ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na,
káchí ra saá xíꞌin na:
―Ndóꞌó nata̱a,
¿míkía̱ ki̱xi ndó?
Ta nda̱kuii̱n na,
káchí na saá:
―Tata,
ndi̱ꞌi̱ ke̱e ndi̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán,
ta va̱xi ndi̱ sata ndi̱ trigo no̱o̱ ún ―káchí na,
nda̱kuii̱n na.
8 Vará ta̱José xa na̱koni ra nañani ra kúu na,
ta nayóꞌo o̱n vása ní‑kuchiño na nakoni na ra.
9 Ta saá ta̱José na̱káꞌán ra xa̱ni ni̱xa̱ní ra xa̱ꞌa̱ nañani ra ki̱vi̱ xi̱kuu ra ñii ta̱loꞌo,
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na,
káchí ra saá:
―Ndóꞌó va̱xi ndó xíto nani ndó ñoo ndi̱,
ndasaá káa ña xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini ndó míchí kuchiño ki̱ꞌvi ndó ñoo ndi̱ ―káchí ra.
10 Ta nda̱kuii̱n na,
káchí na:
―¡O̱n si̱ví saá,
tata!
Na kísa chiño no̱o̱ ún kúu ndi̱,
ndasaá kuiti va̱xi ndi̱ sata ndi̱ trigo no̱o̱ ún.
11 Ta yóo ndiꞌi mi̱i ndi̱ ñii kúu yivá ndi̱.
Ni̱vi na to̱ꞌó ini kúu ndi̱,
a̱nda̱ ñii yichi̱ o̱n vása xíka ndi̱ xíto nani ndi̱ ñoo inka̱ ni̱vi ―káchí na.
12 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱José,
káchí ra:
―O̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña káꞌa̱n ndó.
Ndóꞌó va̱xi ndó xíto nani ndó ndasaá ki̱ꞌvi ndó ñoo ndi̱ ―káchí ra xíꞌin na.
13 Ta nda̱kuii̱n na,
káchí na saá:
―Tata,
na kísa chiño no̱o̱ ún kúu ndi̱.
U̱xu̱ o̱vi̱ ñani kúu ndi̱,
ñii kúu yivá ndiꞌi ndi̱,
ta táku̱ ndi̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán.
Ñani ndi̱ ta̱loꞌo ni̱ndo̱o ra xíꞌin yivá ndi̱,
ta inka̱ ra o̱n ko̱ó ka̱ ra táku̱ xíꞌin ndi̱ ―káchí na.
14 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱José xíꞌin na:
―Nda̱tán xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó,
saá yóo ña;
ndixa ndóꞌó nata̱a na xíto nani kúu ndó.
15 Ta xíꞌin ñayóꞌo koto ndoso i̱ ndóꞌó án ndixa káꞌa̱n ndó to̱ꞌon nda̱a̱.
Chínáꞌa i̱ ta̱Faraón,
ña ndixa o̱n vása taxi i̱ kee ndó ñoo yóꞌo a̱nda̱ ná kixaa̱ ñani ndó ta̱loꞌo no̱o̱ i̱ yóꞌo.
16 Vitin kuáꞌa̱n ñii ndóꞌó nakiꞌin ndó ra ná kixaa̱ ra.
Ta ndóꞌó na ndo̱o yóꞌo koꞌon ndó ini veꞌe ka̱a.
Ta saá tá kixaa̱ ñani ndó ta̱loꞌo no̱o̱ i̱,
ta kunda̱a̱ ini i̱ ndixa ñanda̱a̱ káꞌa̱n ndó;
tá o̱n vása kixaa̱ ñani ndó ta̱loꞌo no̱o̱ i̱,
ta chínáꞌa i̱ ta̱Faraón ndí ni̱vi na xíto nani kúu ndó ―káchí ta̱José xíꞌin nañani ra.
17 Ta ta̱José ta̱an ra ndiꞌi nata̱a yóꞌo ini veꞌe ka̱a,
xa u̱ni̱ ki̱vi̱ ñóꞌo na,
18 ta ki̱vi̱ u̱ni̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na,
káchí ra saá:
―Yi̱ꞌi̱ kísa to̱ꞌó i̱ Ndios.
Ta yi̱ꞌi̱ taxi i̱ ña kutaku̱ ndó,
tá ndóꞌó kasa ndivi ndó ñayóꞌo ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó:
19 tá ndixa ni̱vi na to̱ꞌó ini kúu ndó,
ta taxi ndó ná ndo̱o ñii ñani ndó ini veꞌe ka̱a,
ta ndóꞌó na ko̱ꞌo̱n ndíka̱,
noꞌo̱ ndó xíꞌin trigo ña kuxu naveꞌe ndó chi xíꞌi̱ ní na so̱ko.
20 Ta saá ná kixi ñani ndó ta̱loꞌo xíꞌin ndó,
ta kunda̱a̱ ini i̱ ndixa ñanda̱a̱ kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin i̱.
Tá o̱n si̱ví ñandixa kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndó,
ta saá kivi̱ ndiꞌi ndó ―káchí ra xíꞌin na.
Ta nata̱a yóꞌo ki̱ndo̱o ini na xa̱ꞌa̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na,
21 ta ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin táꞌan na,
káchí na saá:
―Koto yó,
mi̱i ñandixa o̱n váꞌa ni̱keꞌé yó xíꞌin ñani yó ta̱José,
chi o̱n vása ní‑xiin yó chikaa̱ so̱ꞌo yó ña xa̱ku ndáꞌví ní ra no̱o̱ yó ña kundáꞌví ini yó koni yó ra,
níkúu.
Vará xi̱to yó ña ndeé ní ku̱chuchú ini ñani yó,
ta ni̱‑xiin yó sandakoo yó kéꞌé yó ña o̱n váꞌa xíꞌin ra.
Ña̱kán xóꞌvi̱ ní yó yóꞌo vitin ―káchí na xíꞌin táꞌan na.
22 Ta ta̱Rubén nda̱kuii̱n ra,
káchí ra saá:
―Yi̱ꞌi̱ xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ña o̱n satakuéꞌe̱ ndó ta̱loꞌo;
ta ndóꞌó ni̱‑xiin ndó chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱,
ta vitin xóꞌvi̱ yó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé yó xíꞌin ñani yó ―káchí ra.
23 Ta nata̱a yóꞌo o̱n vása xíni̱ na ndí ta̱José kúnda̱a̱ ini ra ña káꞌa̱n na,
chi ta̱José káꞌa̱n ra to̱ꞌon egípcio xíꞌin na,
ta ñii ta̱a ndíkó niꞌi ra to̱ꞌon no̱o̱ ña káꞌa̱n nayóꞌo.
24 Ta ta̱José ke̱e ra ña kuxíká loꞌo ra no̱o̱ nayóꞌo,
ta ki̱xáꞌá ra xáku ra ña kúchuchú ní ini ra.
Ta saá ndi̱kó ra ki̱xaa̱ ra no̱o̱ na,
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na ndí na̱ka̱xin ra ta̱Simeón kuu ta̱ ndo̱o ini veꞌe ka̱a,
ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña katón na ra,
ta chi̱kaa̱ na ra ini veꞌe ka̱a,
ta nañani ra xi̱to na ñayóꞌo.
25 Ta saá ta̱José xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ na kísa chiño no̱o̱ ra ña sakutú na trigo ndiꞌi tindaa̱,
ta taan na ini tindaa̱ yóꞌo si̱ꞌún ña cha̱ꞌvi nañani ra,
ta taxi na ña kuxu nayóꞌo yichi̱ no̱o̱ kua̱ꞌa̱n noꞌo̱ na.
Saá ku̱ndivi ña.
26 Ta nañani ta̱José sa̱kuiso na trigo tíburro sa̱na̱ na,
ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n noꞌo̱ na.
27 Tá ni̱xaa̱ na ñii xiiña no̱o̱ ku̱su̱n na,
ta ñii ta̱yóꞌo na̱kuiná ra tindaa̱ ra ña taxi ra ña kaxaꞌan tíburro sa̱na̱ ra,
ta xi̱ni ra ñóꞌo si̱ꞌún ra yuꞌu̱ tindaa̱.
28 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin nañani ra,
káchí ra saá:
―Koto ndó,
sa̱ndikó na si̱ꞌún i̱.
Yóꞌo nákaa̱ ña yuꞌu̱ tindaa̱ i̱ ―káchí ra.
Ta ndiꞌi nata̱a yóꞌo ni̱yi̱ꞌví ní na,
ta nda̱ ni̱kisin xíꞌin mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña yíꞌví na,
ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na,
káchí na saá:
―¿Yukú ñayóꞌo kéꞌé Ndios xíꞌin yó?,
ñani.
29 Ta saá na̱xaa̱ na veꞌe na no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán,
ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin yivá na ta̱Jacob ndiꞌi ña ndo̱ꞌo na no̱o̱ ñoꞌo̱ Egipto,
káchí na xíꞌin ra saá:
30 ―Tata yivá ndi̱,
ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ún,
ta̱a ta̱ kúu ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ naEgipto ndeé ní yo̱ꞌvi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndi̱,
ta chi̱kaa̱ ra kua̱chi sa̱ta̱ ndi̱ ndí xíka ndi̱ xíto nani ndi̱ ñoo ra.
31 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ra,
ka̱chí ndi̱ saá:
“Tata,
ni̱vi na to̱ꞌó ini kúu ndi̱,
ta nda̱ ñii yichi̱ o̱n vása xáꞌa̱n ndi̱ xíto nani ndi̱ ni̱vi xíꞌin ñoo na”,
ka̱chí ndi̱ xíꞌin ra.
32 Ta nda̱to̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ra ndí u̱xu̱ o̱vi̱ ñani kúu ndi̱,
ta ñii kúu yivá ndi̱,
ta ñii ñani ndi̱ o̱n vása táku̱ ka̱ ra xíꞌin ndi̱,
ta inka̱ ñani ndi̱ ta̱loꞌo ka̱ ni̱ndo̱o ra xíꞌin yivá ndi̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán.
33 Ta saá ta̱ xáꞌnda chiño yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndi̱:
“Xíꞌin ñayóꞌo koto ndoso i̱ ndóꞌó án ndixa ni̱vi na to̱ꞌó ini kúu ndó.
Vitin sandakoo ndó ñii ñani ndó ta̱ kunakaa̱ ini veꞌe ka̱a yóꞌo,
ta noꞌo̱ ndó ta kuiso ndó loꞌo trigo kuxu naveꞌe ndó.
34 Ta xíni̱ ñóꞌó ndikó ndó ta ná kixi ñani ndó ta̱loꞌo xíꞌin ndó.
Ta saá kuu ña kandixa i̱ ndóꞌó ndí o̱n si̱ví na xíto nani kúu ndó,
ta ndixa na to̱ꞌó ini kúu ndó;
ta saña i̱ ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ñani ndó ta̱ nákaa̱ ini veꞌe ka̱a,
ta taxi i̱ nda̱yí ña keꞌé ndó chiño ña kóni ndó ñoo yóꞌo”,
ka̱chí ra ―káchí na,
ndáto̱ꞌon na xíꞌin yivá na.
35 Ta saá,
tá mií kóyo na trigo ñóꞌo ini tindaa̱ na,
ta xi̱ni na nákaa̱ bolsa si̱ꞌún yuꞌu̱ tindaa̱ ñii ñii na.
Tá ndiꞌi mi̱i nata̱a yóꞌo xíꞌin yivá na xi̱ni na bolsa ñóꞌo si̱ꞌún,
ta ni̱yi̱ꞌví ní na.
36 Ta saá ta̱Jacob ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin nasa̱ꞌya ra,
káchí ra:
―Ndóꞌó kóni ndó kindaa ndó ndiꞌi sa̱ꞌya i̱.
Ta̱José o̱n ko̱ó ka̱ ra táku̱ xíꞌin yó,
ni inka̱ ta̱Simeón o̱n ko̱ó ra yóꞌo xíꞌin yó,
ta vitin kóni ndó kindaa ndó ta̱Benjamín no̱o̱ i̱.
¡Ndixa ta̱a ta̱ ndeé ní xóꞌvi̱ kúu yi̱ꞌi̱!
―káchí ra xíꞌin na.
37 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Rubén xíꞌin yivá ra,
káchí ra:
―Tata yivá i̱,
va̱ꞌa taxi ún ta̱Benjamín ndaꞌa̱ i̱,
ta yi̱ꞌi̱ ndakuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ ra ña kundaa va̱ꞌa i̱ ra,
ta ndixa sandikó i̱ ra ndaꞌa̱ ún.
Tá o̱n vása kuchiño sandikó i̱ ra,
ta kómí ún nda̱yí ña kaꞌni ún o̱vi̱ sa̱ꞌya i̱ ―káchí ra.
38 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jacob:
―Sa̱ꞌya i̱ ta̱loꞌo o̱n taxi i̱ ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ndó.
Ñani ra ta̱José xa ni̱xiꞌi̱ ra,
ta si̱ín la̱á ta̱yóꞌo yóo xíꞌin i̱.
Táná ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ndó ta kivi kundoꞌo ra ña o̱n váꞌa yichi̱ no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ndó,
ta saá ndóꞌó nakuiso ndó ndiꞌi kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña kuchuchú ní ini i̱ ta nda̱ kivi̱ i̱ ―káchí ra.