Ñayóꞌo káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ta̱Jacob, ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ra ñoo Harán
29
Ta ta̱Jacob na̱kiꞌin tuku ra kua̱ꞌa̱n ra no̱o̱ táku̱ ni̱vi chí no̱o̱ va̱xi kana ño̱ꞌo no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán.
2 Ta xi̱ni ra yóo ñii pozo,
ta ndóo u̱ni̱ tiꞌvi ndikachi xíꞌin ti̱súꞌu̱ nákindée rí,
chi no̱o̱ pozo yóꞌo xíꞌi rí takuií.
Ta ñii yu̱u̱ káꞌno ní kánóo ndási̱ yuꞌu̱ pozo yóꞌo.
3 Saá chi ndiꞌi saá ki̱vi̱ ni̱vi na ndáa ndikachi xíꞌin ti̱súꞌu̱ ndáti na kixaa̱ ndiꞌi tíkiti̱ yóꞌo nakutáꞌan rí,
ta saá kíndaa na yu̱u̱ yuꞌu̱ pozo ta táva na takuií táxi na xíꞌi rí,
ta saá tuku nákasi na yuꞌu̱ pozo yóꞌo.
4 Ta ta̱Jacob ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra nata̱a na ndáa kiti̱ yóꞌo,
káchí ra saá xíꞌin na:
―Ñani yó,
¿ndá ñoo ki̱xi ndó?
―káchí ra.
Ta nda̱kuii̱n na:
―Nañoo Harán kúu ndi̱,
tata ―káchí na.
5 Ta tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na:
―¿Án xíni̱ ndó ta̱Labán,
sa̱ꞌya ñani ta̱Nacor?a
Ta nda̱kuii̱n na:
―Xíni̱ ndi̱ ra,
tata ―káchí na.
6 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na:
―¿Án yóo va̱ꞌa ra?
Ta na ndáa ndikachi xíꞌin ti̱súꞌu̱ ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra,
káchí na saá:
―Tata,
yóo va̱ꞌa va ra.
Koto ún,
yóꞌo va̱xi sa̱ꞌya ra ñáRaquel xíꞌin ndikachi ta xíꞌin ti̱súꞌu̱ sa̱na̱ ra ―káchí na.
7 Ta saá ta̱Jacob ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ra xíꞌin na:
―Ñani yó,
ya̱chi̱ ní kúu ña,
síkón ní ka̱ kánóo ño̱ꞌo kaa̱,
o̱n ta̱ꞌán kixaa̱ hora ña nákutáꞌan ndiꞌi tiꞌvi tíkiti̱.
¿Án va̱ꞌa taxi ndó takuií koꞌo tíkiti̱ tí xa ndóo yóꞌo vitin,
ta saá ná ndikó rí ko̱ꞌo̱n rí kaxaꞌan tuku rí?
―káchí ra xíꞌin na.
8 Ta nda̱kuii̱n na,
káchí na saá xíꞌin ra:
―O̱n kuchiño keꞌé ndi̱ saá,
tata.
Xíni̱ ñóꞌó kundati ndi̱ a̱nda̱ nakutáꞌan ndiꞌi tiꞌvi tíkiti̱,
saá kindaa ndi̱ yu̱u̱ yuꞌu̱ pozo ña kivi taxi ndi̱ takuií koꞌo rí ―káchí na ndáa tíkiti̱.
9 Tá mií káꞌa̱n ka̱ ta̱Jacob xíꞌin na,
ta ki̱xaa̱ ñáRaquel xíꞌin ndikachi ta xíꞌin ti̱súꞌu̱ sa̱na̱ yivá ñá ta̱Labán,
chi ñáyóꞌo kúu ñá ndáa rí.
10 Tá ta̱Jacob xi̱ni ra ñá xíꞌin tíkiti̱ sa̱na̱ sito ra,
ta ni̱xa̱ꞌa̱n ra ki̱ndaa ra yu̱u̱ yuꞌu̱ pozo,
ta ta̱xi ra takuií koꞌo tíkiti̱ sa̱na̱ ta̱Labán ta̱a ta̱ kúu ki̱ꞌva̱ siꞌí ra.
11 Ta saá chindeé ra ñáRaquel,
ta ni̱chi̱to ra no̱o̱ ñá,
ta ki̱xáꞌá nákutú táno̱o̱ ra,
ta ki̱xáꞌá ra xáku ní ra.
12 Ta ta̱Jacob nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ñáRaquel ndí xa̱xi̱n ta̱Labán kúu ra chi sa̱ꞌya ñáRebeca kúu ra,
ta saá ñáRaquel xíno ñá kua̱ꞌa̱n noꞌo̱ ñá ndato̱ꞌon ñá xíꞌin yivá ñá.
13 Ta ta̱Labán,
tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ra xa̱ꞌa̱ ta̱Jacob ta̱ kúu sa̱ꞌya ki̱ꞌva̱ ra,
ta saá ke̱e ra xíno ra kua̱ꞌa̱n ra nakutáꞌan ra xíꞌin ta̱Jacob,
ta ni̱xaa̱ ra ta no̱mi ñaꞌá ra,
ta ni̱chi̱to ra no̱o̱ ra,
ta ta̱Labán na̱kiꞌin ra ta̱Jacob ki̱xaa̱ ra veꞌe ra xíꞌin ra.
Ta saá ta̱Jacob nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ta̱Labán ndiꞌi ña ni̱ndoꞌo ra.
14 Ta ta̱Labán ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra:
―Tata,
mi̱i ñandixa yóꞌó kúu ún ndinoꞌo yi̱ki̱ ta su̱ku mi̱i i̱ ―káchí ra.
Ta ta̱Jacob ki̱ndo̱o ra ñii yo̱o̱ veꞌe ta̱Labán.
15 Ta saá ta̱Labán ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jacob:
―Vará xa̱xi̱n mi̱i i̱ kúu ún,
o̱n vása va̱ꞌa kasa chiño ma̱ni̱ ún no̱o̱ i̱.
Ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin i̱ ndasaá chaꞌvi i̱ yóꞌó ―káchí ra.
16 Ta ta̱Labán yóo o̱vi̱ ñaꞌa̱ sa̱ꞌya ra;
ñáno̱ó na̱ní ñá Lea,
ta ñáo̱vi̱ na̱ní ñá Raquel.
17 Ta ñáLea livi ní yúta̱ nduchu̱ no̱o̱ ñá,
ta ñáRaquel ndinoꞌo livi ndiꞌi ñá.
18 Chi ta̱Jacob xíꞌin ndinoꞌo níma̱ ra kíꞌvi ní ini ra xíni ra ñáRaquel,
ta saá nda̱kuii̱n ra yuꞌu̱ ta̱Labán,
káchí ra:
―Tata,
xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ún ñáo̱vi̱ ñáRaquel kasa chiño i̱ xíꞌin ún u̱xa̱ kui̱ya̱ ―káchí ra.
19 Ta ta̱Labán nda̱kuii̱n ra:
―Va̱ꞌa ka̱ taxi i̱ ñá ndaꞌa̱ yóꞌó,
ta o̱n taxi i̱ ñá ndaꞌa̱ inka̱ ta̱a ta̱ o̱n vása xíni̱ i̱.
Va̱ꞌa kindo̱o ún kasa chiño ún xíꞌin i̱ ―káchí ra.
20 Ta saá ta̱Jacob ki̱sa chiño ra u̱xa̱ kui̱ya̱ xa̱ꞌa̱ ñáRaquel,
ta u̱xa̱ kui̱ya̱ yóꞌo loꞌo ní kúu ña no̱o̱ ra tívi ra,
chi xíꞌin ndiꞌi níma̱ ra kíꞌvi ní ini ra xíni ra ñá.
21 Tá ni̱xi̱no̱ u̱xa̱ kui̱ya̱ yóꞌo,
ta ta̱Jacob ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Labán,
káchí ra saá:
―Tata,
vitin taxi ún ñásíꞌí i̱ ndaꞌa̱ i̱ ná tonda̱ꞌa̱ i̱ xíꞌin ñá,
chi xa ni̱to̱nda̱a u̱xa̱ kui̱ya̱ ña ki̱ndo̱o i̱ xíꞌin ún ki̱sa chiño i̱ xa̱ꞌa̱ ñá ―káchí ta̱Jacob.
22 Ta saá ta̱Labán ka̱na ra ndiꞌi natáꞌan ra va̱xi na viko̱ tónda̱ꞌa̱,
ta ki̱xaa̱ na.
23 Ta ñoó ki̱vi̱ yóꞌo,
ta̱Labán ta̱xi ra sa̱ꞌya ra ñáLea ndaꞌa̱ ta̱Jacob,
ta ta̱Jacob ni̱ki̱si̱n ra xíꞌin ñá.
24 Ta saá tuku ta̱Labán ta̱xi ra ñii ñaꞌa̱ ñá kísa chiño no̱o̱ ra na̱ní ñá Zilpa ndaꞌa̱ ñáLea ña kasa chiño ñá no̱o̱ ñá.
25 Ta inka̱ ki̱vi̱ xita̱a̱n ní ta̱Jacob xi̱ni ra ñáLea kúu ñá ni̱ki̱si̱n xíꞌin ra,
ta ni̱ka̱ꞌa̱n kuáchí ra xíꞌin ta̱Labán,
káchí ra saá:
―¿Yukía̱ ke̱ꞌé ún xíꞌin i̱?
¿Án o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ñáRaquel kúu ñá ki̱sa chiño i̱ xíꞌin ún?
¿Nda̱chun sa̱ndáꞌví ún yi̱ꞌi̱?
―káchí ta̱Jacob.
26 Ta nda̱kuii̱n ta̱Labán,
káchí ra:
―Saá yóo ña kéꞌé ndi̱ ñoo ndi̱:
o̱n vása siꞌna tonda̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ndi̱ ñáo̱vi̱ no̱o̱ ñáno̱ó.
27 Xíꞌin ñáLea kasa ndivi ún ñii semana viko̱ tónda̱ꞌa̱,
ta saá taxi tuku ndi̱ ñáRaquel ndaꞌa̱ ún,
ta xíni̱ ñóꞌó kasa chiño ún no̱o̱ i̱ inka̱ u̱xa̱ kui̱ya̱ xa̱ꞌa̱ ñáRaquel ―káchí ra.
28 Ta ki̱ndo̱o ini ta̱Jacob kasa ndivi ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Labán,
ta ndi̱ꞌi ni̱xi̱no̱ ñii semana viko̱ tónda̱ꞌa̱ xa̱ꞌa̱ ñáLea,
ta ta̱Labán ta̱xi ra sa̱ꞌya ra ñáRaquel ndaꞌa̱ ta̱Jacob.
29 Ta ta̱Labán ta̱xi ra inka̱ ñaꞌa̱ ñá kísa chiño no̱o̱ ra na̱ní ñá Bilha ndaꞌa̱ ñáRaquel ña kasa chiño ñá no̱o̱ ñá.
30 Ta ta̱Jacob ni̱ki̱si̱n ra xíꞌin ñáRaquel,
ta kíꞌvi ní ka̱ ini ra xíni ra ñáyóꞌo no̱o̱ ñáLea.
Ta ki̱sa chiño ra xíꞌin ta̱Labán inka̱ u̱xa̱ kui̱ya̱.
Ñayóꞌo káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ nasa̱ꞌya ta̱Jacob
31 Tá Ndiosb xi̱to ra ndí ta̱Jacob loꞌo kuiti kíꞌvi ini ra xíni ra ñáLea,
ta saá ta̱xi Ndios ña koo sa̱ꞌya ñá,
ta ñáRaquel ñánóma,
o̱n ki̱ví koo sa̱ꞌya kúu ñá.
32 Ta ni̱ke̱e sa̱ꞌya ñáLea,
ta ka̱ku sa̱ꞌya ñá,
ta sa̱kunaní ñá ra Rubén,c
chi ni̱ka̱ꞌa̱n ñá saá:
“Ndios xi̱to ra ña ku̱chuchú ní ini i̱.
Ta vitin yii̱ i̱ ta̱Jacob kukiꞌvi ka̱ ini ra koni ra yi̱ꞌi̱”,
káchí ñá.
33 Ta tuku ni̱ke̱e sa̱ꞌya ñá,
ta ka̱ku inka̱ sa̱ꞌya ñá,
ta sa̱kunaní ñá ra Simeón,d
ta káchí ñá saá:
“Ndios xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ña loꞌo kuiti kúsii̱ ini yii̱ i̱ xíni ra yi̱ꞌi̱,
ta saá ta̱xi ra inka̱ sa̱ꞌya i̱ ndaꞌa̱ i̱”,
káchí ñáLea.
34 Ta tuku ni̱ke̱e sa̱ꞌya ñá,
ta ka̱ku inka̱ sa̱ꞌya ñá,
ta sa̱kunaní ñá ra Leví,e
chi káchí ñá saá:
“Vitin yii̱ i̱ kusii̱ ka̱ ini ra ta yatin ka̱ koo ra xíꞌin i̱,
chi yóo u̱ni̱ ta̱a sa̱ꞌya i̱”,
káchí ñá.
35 Ta inka̱ yichi̱ ni̱ke̱e sa̱ꞌya ñá,
ta ka̱ku sa̱ꞌya ñá,
ta sa̱kunaní ñá ra Judá,f
chi káchí ñá saá:
“Vitin kasa káꞌno i̱ Ndios”,
káchí ñá.
Ta saá ni̱ya̱a̱ loꞌo,
ta ni̱‑kaku ka̱ sa̱ꞌya ñá.