Ñayóꞌo káꞌa̱n, ta̱Isaac ndu̱kú ra ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jacob xíꞌin ta̱Esaú
27
Ta ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ta̱xi̱kua̱ꞌa̱ ní kúu ta̱Isaac,
ta o̱n vása tívi ka̱ nduchu̱ no̱o̱ ra koto ra.
Ñii ki̱vi̱ ka̱na ra ta̱Esaú,
sa̱ꞌya ra ta̱no̱ó,
ta ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ra,
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra:
―Sa̱ꞌya mi̱i i̱ ―káchí ra.
―Ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin i̱,
tata ―káchí ta̱Esaú.
2 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Isaac,
káchí ra saá:
―Xa kúnda̱a̱ ini ún ta̱a ta̱ xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ kúu i̱,
ta o̱n vása xíni̱ i̱ ama kivi̱ i̱.
3 Ta vitin kóni i̱ ña ko̱ꞌo̱n ún yuku̱,
kuniꞌi ún kuxu̱n ña kaꞌni ún ñii kiti̱ kuxu i̱.
4 Ta ya̱si̱n ní kasa ndivi ún ko̱ñu rí nda̱tán káchí ini i̱,
ta taxi ún ña kuxu i̱.
Ta vitin ña o̱n ta̱ꞌán ka̱ kivi̱ i̱,
kixi ún no̱o̱ i̱ ta ndukú i̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ún ―káchí ta̱Isaac xíꞌin ta̱Esaú.
5 Ta ñáRebeca yóo ñá xíni̱ so̱ꞌo ñá ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Isaac xíꞌin ta̱Esaú.
Ta saá ke̱e ta̱Esaú kua̱ꞌa̱n ra yuku̱ kaꞌni ra kiti̱ kuxu yivá ra,
6 ta ñáRebeca ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ta̱Jacob,
sa̱ꞌya ñá ta̱o̱vi̱,
káchí ñá saá:
―Xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ni̱ka̱ꞌa̱n yivá ún xíꞌin ñani ún ta̱Esaú,
ka̱chí ra saá xíꞌin ra:
7 “Kaꞌni ún ñii tíyukú,
ta kasa ndivi ún ko̱ñu rí ña ya̱si̱n ní kuxu i̱,
ta vitin ña o̱n ta̱ꞌán ka̱ kivi̱ i̱,
ta ndukú i̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndiosa xa̱ꞌa̱ ún”,
ka̱chí yivá ún.
8 Ta vitin,
sa̱ꞌya mi̱i i̱,
koni̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ún,
ta kasa ndivi ún ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ún.
9 Kua̱ꞌa̱n ún no̱o̱ ndóo kiti̱ sa̱na̱ yó ta ka̱xin ún o̱vi̱ ti̱súꞌu̱ válí tí nduꞌu̱ ní ta kixaa̱ rí xíꞌin ún yóꞌo.
Yi̱ꞌi̱ ya̱si̱n ní kasa ndivi i̱ rí kuxu yivá ún nda̱tán yóo ña kútoo ra.
10 Ta yóꞌó taxi ún ña kuxu ra,
ta saá ña o̱n ta̱ꞌán ka̱ kivi̱ ra ndukú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ún ―káchí ñáRebeca.
11 Ta ta̱Jacob ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin siꞌí ra,
káchí ra saá:
―Nana,
ñani i̱ yóo ní yisi̱ ñii̱ ra,
ta yi̱ꞌi̱ o̱n ko̱ó yisi̱ ñii̱ i̱.
12 Ta yivá i̱ va kivi to̱nda̱a ndaꞌa̱ ra yi̱ꞌi̱ ta nakoni ra yi̱ꞌi̱,
ta kani si̱ni̱ ra sándáꞌví i̱ ra,
ta saá no̱o̱ ña ndukú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ i̱,
ta nda̱ víka̱ sata̱vi̱ chiꞌña ra yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jacob.
13 Ta siꞌí ra nda̱kuii̱n ñá,
káchí ñá saá:
―Sa̱ꞌya mi̱i i̱,
táná sata̱vi̱ chiꞌña ra yóꞌó,
ta mi̱i i̱ nakuiso chiꞌña yóꞌo.
Yóꞌó vitin kasa ndivi ún ña káꞌa̱n i̱,
ta ko̱ꞌo̱n ún kiꞌin ún o̱vi̱ ti̱súꞌu̱ válí ta kixaa̱ rí xíꞌin ún no̱o̱ i̱ ―káchí ñá.
14 Ta saá ke̱e ta̱Jacob kua̱ꞌa̱n ra ta ti̱in ra ti̱súꞌu̱ válí,
ta ta̱xi ra rí ndaꞌa̱ siꞌí ra.
Ta ñáyóꞌo ya̱si̱n ní ki̱sa ndivi ñá ko̱ñu rí nda̱tán kúsii̱ ini ta̱Isaac kuxu ra.
15 Ta no̱o̱ ñóꞌo tiko̱to̱ ta̱Esaú sa̱ꞌya ñá ta̱no̱ó,
ta̱va ñá tiko̱to̱ va̱ꞌa ta̱yóꞌo,
ta ta̱xi ñá ñayóꞌo kundixin ta̱Jacob sa̱ꞌya ñá ta̱o̱vi̱.
16 Ta saá chi̱súku ndaa ñá ñii̱ ti̱súꞌu̱ válí chí no̱o̱ yóo yisi̱ rí kindo̱o ña sa̱ta̱ ndaꞌa̱ ta̱Jacob xíꞌin si̱ko̱n ra no̱o̱ o̱n ko̱ó yisi̱ kómí ra,
17 ta ta̱xi ñá ko̱ñu xíꞌin si̱ta̱ va̱ꞌa ña ya̱si̱n ní ki̱sa ndivi ñá ndaꞌa̱ ra.
18 Ta saá ta̱Jacob níꞌi ra ñaxíxi yóꞌo ni̱ki̱ꞌvi ra no̱o̱ yóo yivá ra,
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra,
káchí ra saá:
―Tata yivá mi̱i i̱ ―káchí ra.
Ta nda̱kuii̱n ta̱Isaac,
káchí ra saá:
―Yóꞌo yóo i̱.
¿Yu kúu yóꞌó?,
sa̱ꞌya mi̱i i̱ ―káchí ra.
19 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jacob,
káchí ra saá:
―Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱Esaú,
sa̱ꞌya ún ta̱no̱ó.
Xa ki̱sa ndivi i̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin i̱.
Ta vitin ndakoo ún ta kuxu ún ko̱ñu kiti̱ tí xa̱ꞌni i̱ xa̱ꞌa̱ ún,
ta saá ndukú ún ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ i̱ ―káchí ra.
20 Ta saá ta̱Isaac ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra sa̱ꞌya ra,
káchí ra saá:
―¿Ndasaá kama ní na̱níꞌi ún tíyukú?,
sa̱ꞌya mi̱i i̱ ―káchí ra.
―Ndios ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ún chi̱ndeé ra yi̱ꞌi̱ na̱níꞌi i̱ rí ―káchí ta̱Jacob.
21 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Isaac,
káchí ra saá:
―Vitin kixi taꞌa ún no̱o̱ i̱ ña to̱nda̱a ndaꞌa̱ i̱ yóꞌó ta koto i̱ án ndixa ta̱Esaú sa̱ꞌya i̱ kúu ún ―káchí ra.
22 Ta saá ta̱Jacob ni̱to̱nda̱a yatin ra no̱o̱ yivá ra ña to̱nda̱a ndaꞌa̱ yivá ra nakoni ñaꞌá ra.
Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Isaac xíꞌin ra:
―Ta̱chi̱ ta̱Jacob kúu ña káꞌa̱n ún,
ta ndaꞌa̱ ún kúu ndaꞌa̱ ta̱Esaú ―káchí ra.
23 Ta ni̱‑kuchiño nakoni ñaꞌá ra chi yóo ní yisi̱ ndaꞌa̱ ra nda̱tán yóo ndaꞌa̱ ñani ra ta̱Esaú.
Ta saá sa̱kán ki̱xáꞌá ta̱Isaac ndukú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ra,
24 ta tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra:
―¿Án ndixa sa̱ꞌya i̱ ta̱Esaú kúu ún?
―káchí ra.
Ta nda̱kuii̱n ta̱Jacob,
káchí ra saá:
―Ndixa yi̱ꞌi̱ kúu ta̱Esaú ―káchí ra.
25 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Isaac xíꞌin ra,
káchí ra:
―Chikaa̱ ún loꞌo ko̱ñu kiti̱ tí xa̱ꞌni ún kuxu i̱,
ta ndukú i̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ún ―káchí ra.
Ta ta̱Jacob ta̱xi ra ña kuxu yivá ra,
ta ta̱xi ra vino,
ta xi̱xi ta̱Isaac ta xi̱ꞌi ra,
26 ta ta̱Isaac ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin sa̱ꞌya ra,
káchí ra saá:
―Sa̱ꞌya mi̱i i̱,
vitin kixi taꞌa ún no̱o̱ i̱,
ta chi̱to ún no̱o̱ i̱ ―káchí ra.
27 Ta ki̱xi taꞌa ta̱Jacob ta ni̱chi̱to ra no̱o̱ yivá ra,
ta saá ta̱Isaac ta̱ꞌmi ra tiko̱to̱ ndíxin ta̱Jacob.
Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra ta ndu̱kú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ra,
káchí ra saá xíꞌin ta̱Jacob:
Ñasiko̱ yóꞌo kúu siko̱ ña xáꞌan sa̱ꞌya i̱.
Nda̱tán támi xáꞌan siko̱ yuku̱ no̱o̱ kéꞌé Ndios ñava̱ꞌa,
saá va̱ꞌa támi xáꞌan siko̱ sa̱ꞌya i̱.
28 Ndios ná sakoon ra sa̱vi̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ ún,
ná taxi ra va̱ꞌa ní kee ña chiꞌi ún,
ña nakaya ún kua̱ꞌa̱ ní trigo,
ta ná kaꞌnda ún kua̱ꞌa̱ ní tíuva tí táxi vino.
29 Ná koo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na kasa chiño no̱o̱ ún;
ta ná kuxítí ni̱vi na inka̱ ñoo no̱o̱ ún.
Ta kaꞌnda chiño ún no̱o̱ nañani ún,
ta kuxítí nayóꞌo no̱o̱ ún.
Ta ni̱vi na káꞌa̱n ña o̱n váꞌa,
án kéꞌé ña o̱n váꞌa xíꞌin ún,
ta ni̱vi na ni̱tavi chiꞌña kuu nayóꞌo,
ta ni̱vi na káꞌa̱n ñava̱ꞌa,
án kéꞌé ñava̱ꞌa xíꞌin ún,
ta Ndios keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi yóꞌo,
káchí ta̱Isaac xíꞌin ta̱Jacob.
30 Ta sa̱ndiꞌi ta̱Isaac ndu̱kú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ra,
ta sa̱kán ke̱e ta̱Jacob no̱o̱ yóo yivá ra,
ta ki̱xaa̱ ta̱Esaú ña ni̱xa̱ꞌa̱n ra yuku̱.
31 Ta saá ta̱Esaú ya̱si̱n ní ki̱sa ndivi ra ko̱ñu kiti̱ xa̱ꞌni ra,
ta níꞌi ra ña kua̱ꞌa̱n ra,
ta ni̱ki̱ꞌvi ra no̱o̱ yóo yivá ra,
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra,
káchí ra saá:
―Ndakoo ún,
tata yivá mi̱i i̱,
ta kuxu ún ko̱ñu kiti̱ tí xa̱ꞌni i̱ xa̱ꞌa̱ ún,
ta ndukú ún ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ i̱ ―káchí ra.
32 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Isaac ta̱ ki̱xaa̱ yóꞌo,
káchí ra saá:
―¿Yu kúu yóꞌó?
Ta nda̱kuii̱n ra:
―Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱Esaú,
sa̱ꞌya ún ta̱no̱ó ―káchí ra.
33 Ta na̱kaꞌnda ini ta̱Isaac nda̱ ni̱kisin xíꞌin mi̱i ra,
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá:
―Ta saá,
¿yu kúu ta̱a ni̱xa̱ꞌa̱n yuku̱ xa̱ꞌni ra kiti̱ ta ki̱xi ra ta̱xi ra ko̱ñu rí xi̱xi i̱ ndiveꞌe?
Ta xa xi̱xi ndiꞌi i̱ ko̱ñu yóꞌo ña o̱n ta̱ꞌán ka̱ kixaa̱ ún,
ta xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ ndu̱kú i̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ra,
ta vitin xa kómí ra ñava̱ꞌa yóꞌo ―káchí ra.
34 Ta ta̱Esaú xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n yivá ra,
ta ki̱xáꞌá ra ndeé ní ndáꞌyi ra,
ta yo̱va̱ ní ta xíꞌin ndiꞌi ña kúchuchú ini ra,
xáku ra,
káchí ra saá:
―Ta vitin,
tata yivá mi̱i i̱,
ta tuku yi̱ꞌi̱ ndukú ún ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ i̱ ―káchí ra.
35 Ta nda̱kuii̱n ta̱Isaac,
káchí ra saá:
―Xa ki̱xi ñani ún,
ta sa̱ndáꞌví ra yi̱ꞌi̱,
ta xa na̱kiꞌin ra ñava̱ꞌa ún ña nakiꞌin ún,
níkúu ―káchí ra.
36 Ta ta̱Esaú káchí ra saá:
―Va̱ꞌa ní sa̱kunaní ún ra Jacob,b
chi xa o̱vi̱ yichi̱ sa̱ndáꞌví ra yi̱ꞌi̱.
Ñano̱ó ki̱ndaa ra nda̱yí i̱ ña kúu i̱ sa̱ꞌya ún ta̱no̱ó,
ta vitin ki̱ndaa ra ñava̱ꞌa ña xíni̱ ñóꞌó taxi ún ndaꞌa̱ i̱.
¿Án o̱n ko̱ó ka̱ inka̱ ñava̱ꞌa kómí ún taxi ún ndaꞌa̱ i̱?,
tata mi̱i i̱ ―káchí ta̱Esaú xíꞌin yivá ra.
37 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Isaac,
káchí ra:
―Xa ta̱xi i̱ nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Jacob ña kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ún;
saá ndiꞌi natáꞌan ra kasa ndivi na chiño no̱o̱ ra,
ta ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ra ná nakaya ra kua̱ꞌa̱ ní trigo ta kua̱ꞌa̱ ní uva tí táxi vino.
Ta yóꞌó sa̱ꞌya mi̱i i̱,
¿yu kúu ñava̱ꞌa kúchiño keꞌé i̱ xíꞌin ún vitin?
―káchí ra.
38 Ta ta̱Esaú xa̱ku ndáꞌví ra ta ñii toon yóo ra,
káchí ra saá:
―Tata yivá mi̱i i̱,
¿án o̱n ko̱ó ka̱ inka̱ ñava̱ꞌa kómí ún ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin i̱?
Saá tuku yi̱ꞌi̱,
kivi va ndukú ún ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ i̱,
tata yivá mi̱i i̱ ―káchí ra.
Ta tuku ki̱xáꞌá ra ndeé ní ka̱ ndáꞌyi ra xáku ra.
39 Ta saá yivá ra ta̱Isaac ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra:
Vitin yóꞌó kutaku̱ ún no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ va̱ꞌa,
no̱o̱ sachii sa̱vi̱ tá kee nda̱ ñoyívi síkón.c
40 Ta ña va̱ꞌa kutaku̱ ún,
koni̱ ñóꞌó ún espada si̱i̱n ña kani táꞌan ún xíꞌin na sáa̱ ini xíni yóꞌó
ta kasa chiño ún no̱o̱ ñani ún;
ta kixaa̱ ki̱vi̱ nduu ún ta̱a ta̱ndeé ní,
ta o̱n kasa chiño ka̱ ún no̱o̱ ñani ún,
ta saá ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ún,
káchí ta̱Isaac xíꞌin ta̱Esaú.
Ñayóꞌo káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ta̱Jacob, xi̱no ra no̱o̱ ta̱Esaú
41 Ta saá ta̱Esaú ki̱xáꞌá sáa̱ ní ini ra xíni ra ta̱Jacob,
chi na̱kiꞌin ra ñava̱ꞌa ña ndu̱kú yivá ra no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ra,
ta xáni ini ra saá:
“Saloꞌo kuiti táku̱ yivá yó ta kivi̱ ra,
ta saá kuchiño kaꞌni yó ñani yó ta̱Jacob”,
xáni ini ra.
42 Ta ñáRebeca ku̱nda̱a̱ ini ñá xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Esaú sa̱ꞌya ñá ta̱no̱ó,
ta ka̱na ñá ta̱Jacob sa̱ꞌya ñá ta̱o̱vi̱,
ta ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ñá,
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra,
káchí ñá saá:
―Ñani ún ta̱Esaú xa nda̱sa va̱ꞌa ra ini ra chi chi̱kaa̱ ini ra kaꞌni ra yóꞌó.
43 Ta vitin koni̱ so̱ꞌo ún ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún.
Kama ní kono ún ta ko̱ꞌo̱n ún ñoo Harán no̱o̱ yóo veꞌe ki̱ꞌva̱ i̱ ta̱Labán.
44 Kindo̱o ún kutaku̱ ún xíꞌin ra a̱nda̱ ná yaꞌa ña sáa̱ ini ñani ún xíni ra yóꞌó,
45 ta̱nda̱ ná nandoso ñani ún xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ún xíꞌin ra.
Ta saá kana i̱ yóꞌó ndikó ún ndixaa̱ ún yóꞌo.
Chi o̱n vása kóni i̱ ña ndañóꞌó o̱vi̱ ndóꞌó sa̱ꞌya i̱ no̱o̱ i̱ ñii la̱á ki̱vi̱ ―káchí ñáRebeca.
46 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ñáRebeca xíꞌin ta̱Isaac,
káchí ñá saá:
―O̱n vása kúndeé ini i̱ xíꞌin náñaꞌa̱ sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Het ná táku̱ ñoo yóꞌo.
Tá ta̱Jacob kóni ra tonda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñii ñáñoo yóꞌo,
ta tá saá keꞌé ra,
ta va̱ꞌa ka̱ ná kivi̱ i̱ no̱o̱ ña kutaku̱ i̱ ―káchí ñá.