Sema Mapteng A Chamag A Insolat
MARK
Sema Maypangkep Niyay A Dibcho
Sema iren karakelan a naengachal na Biblia, nakigwan cha i sema engisolat niya dibcho, si John Mark a anak Mary a i-Jerusalem (Inpasi-pasing 12:12). Sema naengachal na Biblia, nakigwan cha i si John Mark, si-kathoy kasingsing Barnabas (Col. 4:10) a ekiolop cha Paul tan si Barnabas nonta pilmiron biyahi ren engikaskasaba na mapteng a chamag (Inpasi-pasing 12:25, 13:5). Kadgwa ngon Peter si Mark (1 Peter 5:13). Sema karakelan a naengachal na Biblia, nakigwan cha i si Peter i engamtaan Mark na inpasing Jesus tan intoro-toro tho. Si Mark, nat iyaybilang ired ma sawal na chegwen disipolos Jesus. Nakigwan na karakelan i insolat Mark iya dibchod tothoon nat Hodjos nonta gwara emod Roma asan mechechal i Jerusalem nonta A.D. 70.
Seja dibcho, si-kathoy kahedpengan chiwa epat a dibcho maypangkep na biyag Jesus. Sema naengachal na Biblia, nakigwan cha i chiwa epat a dibcho, dibchon Mark i pilmiron iyaysolat. Nakigwan cha pay i si Matthew tan si Luke, engala ira na parti na insolat Mark et in-echom ched dibchon insolat cha maypangkep na biyag Jesus. Isonga, sema echom a partid dibcho ra, inges toy partid ja dibcho. Sema maypangkep niya dibcho, inistoriyen Mark i chakel a ima-imag Jesus, kaspangarigan engamag na milagro, engipamapteng na mansekit, tan enagchag na dimonyos.
Sema sa-kin kainportantian a timed ja dibcho ket, no siyes Jesus? Cha kapoanan na dibcho, idi biyonjagan John a Naemonjag si Jesus, kigwan Afo Chiyos cha Jesus i “Si-kam i ensemek kon pasiyen anak ko” (Mark 1:11). Nem nat inpaamten Jesus ired ma disipolos to tan echom a too i si-kathoy Anak Afo Chiyos tan sema Criston into-non Afo Chiyos a mengisalakan na tothoo. Nem angken seman, sema echom a mansekit a inpamapteng Jesus, iyamtaan cha i si-kathoy Anak Afo Chiyos, isonga binidin Jesus i nat igwanggwanggwang chiy imag tod si-kara. Cha kaonoran na pilmiron parti niya dibcho, inbagaan Jesus i disipolos to no siyes si-katho, et si Peter, kigwan to i “Si-kam i Cristo” (Mark 8:29). Et kigwan Jesus cha disipolos to i eg cha koma ipaamta. Cha kaonoran niya dibcho, sema kapitan ngo na Romano a sosolcharon gwara nonta etiy si Jesus, iyamtaan to ngo no siyes Jesus a kigwan to i “Seja too, agpayson Anak Afo Chiyos” (Mark 15:39).
Say sa-ki ngon timed ja dibcho, panbiyag na naematid Jesus. Kigwan tod jay i sema iren naematid Jesus, mesepol a mekisa-ki ired si-katho tan memiyal ired si-katho. Mesepol ngon ipahat chen mengonod na toro-toro tan panbiyag to. Mesepol pay a anosan chiy diga-digat a onmothok cha si-kara, angken ingkathod ketiy cha. Tan mesepol a ikasaba ra ma mapteng a chamag maypangkep na kaysalakanan.
Sema Iyaysolat
Sema kaskasaben John a Naemonjag tan inpansaganen Jesus a mantoro 1:1-13
Sema obden Jesus cha Galilee 1:14—9:50
Sema obden Jesus cha Judea 10:1-52
Sema kaonoran a domingko na biyag Jesus tan ingkathiy to 11:1—15:47
Sema inpanpawil Jesus 16:1-8
Sema inpanparang Jesus cha too tan in-oli tho led dangit 16:9-20