Eliseo tejmoꞌótaka Naamán yukuna marí
5
Naamán, pajluwaja inaꞌuké, Siria eyájena suráana wakáraꞌajeri ií iꞌimaká. Palá wani riká pajimila eyá wakáraꞌajeri pechu iꞌimajika rinaku. Palá Tupana aꞌajíkale riñathé, richáꞌatakeno kajrú ajopana teꞌeré eyájena, ajopana teꞌeré eyájena ke, nenókajiko kewá pajwaꞌatéchaka. Eꞌiyonaja unká peyajwé kalé riꞌimajika, ritami riꞌimajíkale, rinapona nakiyá patákaꞌatajikole rijló.
2 Júpimi ke Siria eyájena iphaka manaꞌí chiyó Israel michú lakénami nakú najwaꞌaté nókajo. Riwakajé nacháꞌata neꞌemaká, rejomi najñaꞌatá najluwa kajrú nanánemi reyá. Nawaꞌa kaja najwaꞌató inaꞌukena nakiyana reyá. Riwakajé Naamán wáꞌari pajluwájaru yuwaló rijwaꞌató neꞌiyayá, rujápakaloje riñakaré chu riyani jalojlo. 3 Ruká japakeyo najló re, e apú wakajé rumá rukariwáterujlo:
—Nukariwate iꞌijnakela Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeri, Samaria teꞌeré e iꞌimakare amaje, raꞌapátajla riyaripune riliyá, riꞌimakáloje peyajweni reyá aꞌajná ñoꞌojó —ke rumaká rojló.
Riká yukuna riyani jaló iꞌimá rijló. 4 Rejomi riꞌijná neꞌemakánajlo riyukuna iꞌimajé, richaya rikejáꞌakaloje rikó riliyá, riyuríkaloje riꞌijnaká Samaria ejo. 5 Riꞌimá rijló riyukuna, raú Siria eyájena iꞌimakana kemari rijló:
—Palani, piꞌijná rejo. Nuwakáraꞌaje kaja pijwaꞌaté purákaꞌaloji lanaꞌakéjami Israel teꞌeré eyájena iꞌimakánajlo.
Raꞌá rijló purákaꞌaloji lanaꞌakéjami, rejomi riꞌijná rejo. Kajrú wani rijñaꞌaká rijwaꞌató liñeru rejo: treinta mil monedas plata nakiyá laꞌakanami waja, ñaké kaja rijñaꞌaká seis mil monedas, oro nakiyá laꞌakanami wani. Ñaké kaja rijñaꞌaká rijwaꞌató aꞌarumakaji rejo, iyamá théꞌela kele inaꞌukejlo ke ñóꞌopeka penaje riꞌimaká. Ilé kaje waꞌaté riꞌijná rejo.
6 Kaja ewaja riphá Israel eyájena iꞌimakana nakú. Raꞌá rijló purákaꞌaloji lanaꞌakéjami, neꞌemakana wakáraꞌakare rijló. Riká purákaꞌaloji rilanaꞌakare kemari: “Marí papera kaje laꞌakéjami pamájika aú, piweꞌepeje nuwakáraꞌaka pichaje Naamán. Nuleꞌejena suráana wakáraꞌajeri nakiyana riká. Rinapona nakiyana patákaꞌataro rijló, ñakele nuwata paꞌapátaka riliyá riyaripune”, ke rilanaꞌaká rijló.
7 Israel teꞌeré eyájena iꞌimakana amaka aú mékeka papera kaje lanaꞌakéjami kemaká, rijiyoꞌotá raꞌarumaká rinaku iꞌimakare, ripechu kechíraꞌakole wani rijló. E rimá raꞌapiyatéjenajlo:
—¿Na penaje chi rimá nojló, nutejmoꞌótakaloje riká? Unká Tupana kalé nuká, noꞌokáloje inaꞌukejlo kajmuchaji, eyá nukaꞌakáloje kaja naliyá riká penaje. Rikulákatako ta nunaku, rijimaje rakhaꞌákaloje numaná penaje.
8 Ilé ke neꞌemakana jiyoꞌotaka raꞌarumaká yukuna iphari Eliseo nakú, raú riwakáraꞌa purákaꞌaloji neꞌemakánajlo marí ke: “Unká na penaje kalé pijiyoꞌotá paꞌarumaká. Piwakáraꞌa ilé iphari pinaku jaꞌapaka majó nuchaje, riweꞌepíkaloje raú re joꞌó kaja joꞌó Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeri Israel teꞌeré nakú”, ke rimaká rinaku.
9 Raú neꞌemakana kemari rijló, raꞌapákaloje rejo penaje. Raú raꞌapá rejo; peꞌiyowa jaꞌapaka chu riꞌijná rejo piyuke rikawarútena waꞌaté. Kaja ewaja riphá Eliseo ñakaré iꞌimaká ejo, raú ritajnó rejé rinumaná awaꞌajé. 10 Eꞌiyonaja unká Eliseo mujlúkaꞌala rajalákaje. Riwakáraꞌa pajluwaja iꞌijnaká ripurákaꞌalo yukuna iꞌimajé rijló, rimakáloje rijló marí ke: “Nukariwate kemíchari pinaku, piꞌijnakáloje juni Jordán ejo. Rejo piphájika ee, piwitúkaꞌaje rakojé, iyamá kuwáꞌata ke pe pajmurájiko rakojé. Rejéchami pinapona palaꞌajiko pijló”, ke rimíchaka pinaku.
11 Ilé ke Naamán jemaꞌaká rimaká rijló aú, kajrú wani riyúchaꞌako. Raꞌapá reyá, e rimá rijwaꞌaté iꞌimakáñojlo:
12 —Kajrú juni palá nojé wateꞌeré Damasco ewá. Re juni Abaná, eyá apú Farfar, riká juni palá nojé, maárowa iꞌimakare juni ta chaje palaka. Rakojé nojmúrojla, nuyaripune jaꞌapákaloje nunakiyá penaje.
13 Eꞌiyonaja rijwaꞌaté jápajeño iꞌijnaño rawaꞌajé, nemá rijló:
—Wawakáraꞌajeri, Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeri kemíchakela pijló, pilaꞌakáloje nakaje puwichani penaje, pilaꞌajla riká waweꞌepika. Ñakele pilaꞌaja rimíchaka pijló iꞌimichaka ke. Pajmúricho rakojé, piyaripune jaꞌapákaloje piliyá penaje.
14 Remaꞌá naꞌapiyá, raú riꞌijná juni Jordán turenaje. Riwitúkaꞌa rakojé, e iyamá kuwáꞌata ke pe rajmurako rakojé, Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeri wakáraꞌaka rilaꞌaká ke. Rejéchami rinapona palaꞌakó rijló palá; palá rima yuriko piño yuwají ima ke. 15 Raú ripaꞌó piño rijwaꞌaté iꞌijnakaño waꞌaté Eliseo ñakaré ejo. Riphá rinaku, e rimá rijló:
—Chuwa nuweꞌepí kewaka unká chiꞌinárikanaji iꞌimalá ajopana inaꞌukena teꞌeré nakú, maare Israel teꞌeré nakuja kalé re kewaka iná chiꞌinárikana. Ñakele numá pijló: pijñaꞌá nuliyá nakaje nuwátakare aꞌakana pijló mapeja, pijwaꞌaté jápajeri keja nuká.
16 Eꞌiyonaja Eliseo kemari rijló:
—Tupana, amari weká palá meꞌetení ií aú numá pijló: unká nujñaꞌalaje piliyá nakaje piwátakare aꞌakana nojló.
Mawó Naamán kemakajla rijló, rijñaꞌakáloje riliyá nakaje penaje, eꞌiyonaja unká na rijñaꞌalá riliyá. 17 E rimá rijló:
—Kaja unká piwátala noꞌopiyá nakaje ñaꞌakana, ñakele numá pijló, piyuríkaloje nujñaꞌaká teꞌerí maare eyá, Israel teꞌeré nakiyá, iyamá kawaruna janapika ke ñóꞌopeka. Eyá chuwa kaja unká wani nukáraꞌatalaje piño nupirana nakiyana apú chiꞌinárikanajijlo. Tupánajloja nukáraꞌataje chuwa neká. 18 Pajluwa nakaje liyaja kalé nuwata Tupana amako nuchaje: nuꞌujnajika kewá weꞌemakana waꞌaté Rimón ñakaré ejo, rilaꞌakáloje puꞌují ripéchuwa Rimón, Siria chiꞌinárikanajlo, riwakáraꞌaje nutáraꞌako nuꞌurúpachi aú renami jimaje. Riliyá kalé nuwata Tupana amako nuchaje, nulaꞌajíkale ñaké kaja rijwaꞌaté.
19 Eliseo kemari rijló:
—Pipaꞌó manaꞌija.
Raú ripaꞌó reyá. Kaja yaꞌajicha riꞌimaká, 20 e meketana iꞌimajemi Eliseo waꞌaté jápajeri Guehazí pechu iꞌimá: “Kajrú wani ilé Siria eyaje Naamán ñaꞌaká majó nakaje nukariwátejlo, eꞌiyonaja unká na rijñaꞌalá riliyá. Ñakele Tupana ijlú chuwá ke nuꞌujichaka kiñaja rápumichu, nuphátakaloje riká penaje. Apala raꞌajé nojló nakaje nakiyana”, ke ripechu iꞌimaká.
21 Raú riꞌijná rápumichu. E Naamán amari rikeñoꞌótako nápumichu, raú ritajnó. Riwitúkaꞌa peꞌiyowa jaꞌapaka chiyá, re riwata riká. Riphaka rinaku ee, rimá rijló:
—¿E chi nakaje unká paala, piꞌijnale majó wápumi chu?
22 —Unká —ke rimaká rijló—. Nukariwate wakáriꞌichari nuká majó, numakáloje pijló: Wajé iyamá walijímakana iphíchaka wanaku ipuré Efraín eyá. Tupana purákaꞌalo jaꞌapátajeño kaja neká, ñakele riwata paꞌaká najló pinane nakiyana: tres mil monedas, plata nakiyá laꞌakanami waja, eyá ñaké kaja aꞌarumakaji apujlo, apujlo.
23 Naamán kemari rijló:
—Ñaké riká, noꞌojé pijló seis mil monedas.
Wechi riwátaka rijló raꞌakana, e ritamákaꞌata liñeru iyamá tula chojé puꞌutheno. Rijñaꞌá kaja rinane eꞌiyayá aꞌarumakaji iyamá inaꞌukénajlo penaje. Rejomi raꞌá riká iyamá rijwaꞌaté jápajeñojlo, neꞌejnatákaloje riká Eliseo ñakaré ejo. E kaja Guehazí paꞌaró. Naamán waꞌaté jápajeño jaꞌapaño ritukumá. 24 Nephá yenuri ejo, Eliseo ñakaré iꞌimaká ejo. E Guehazí ñaꞌarí naliyá iyamá tula, liñerú iꞌimakare chu, aꞌarumakaji waꞌaté. Riñakaré chojé ripitá riká, rejomi riwakáraꞌa Naamán waꞌaté jápajeño paꞌakó. 25 Rejomi riꞌijná rikariwate amaje, e Eliseo kemari rijló:
—¿Mere piꞌimichá?
—Unká méñoꞌojo nuꞌumalacha, maáreja nuká.
26 Raú Eliseo kemari rijló:
—Riwitúkꞌichaka aú peꞌiyowa jaꞌapaka chiyá piwátaje, re kaja nupechu iꞌimichá pijwaꞌaté. Unká riphálacha rená chojé pijló, pijñaꞌakáloje pijluwa liñeru, aꞌarumakaji, kaje maká. Unká kaja riphálacha rená chojé pijló, piwarúwaꞌakaloje pijluwa namena, ovéjana, jémana pirakana, pijwaꞌaté jápajeño, kele. 27 Chuwata Naamán yaripúnemi jaꞌapájika pinakojé. Rinaku piꞌimajé pitami, ñaké kaja riꞌimajika piyánijlo, pilakénamijlo matajnako.
Raú Guehazí jaꞌapari reyá, waꞌaté ke rima patákaꞌatako rijló. Jarephí wani rima laꞌakó raú piyuke.