LUKE
Maꞌida Warea
1
Watauda, rona uꞌulafuinaa tamanu ei bigiꞌa na oadii aꞌa oꞌoua 2 ana aleꞌei ro fifaninamai aꞌa oꞌodu ei rawarawa fanunuana, ei roꞌou nafii fei warea. 3 Ma yau ana hemea. Uaa, una labaginaa minaa ei manumanu famaꞌa nopaꞌamii wagieni ma una nara ba unei neꞌifarawaninaa hepalo uꞌuga, hepalo na arewa ma ponifarawani aꞌamu mena rawaniꞌa Theophilus 4 ba onei aida ba naminapaꞌaa faꞌua tamanu rona feroinio.Ronadii Wareaa fei Waniniaa John, mei Pudugufaia
5 I aꞌa fei au Herod, mei haparaa Judea, na paꞌi hemea bauaniaa humuu mei Haidaa, harana, Zechariah, hemea maroaa Abijah. Ma harona, Elizabeth, ana hia hemea upuu Aaron. 6 Minaa lagua, laguna rawani i pudaa mei Haidaa. Ma lomi hepalo tataa lagua aꞌa minaa ei warea laloo fei law mei Fasu. 7 Maꞌuaa lomi laguna paꞌi naꞌuu lagua, uaa Elizabeth, hia paꞌabeu ma laguna sisigidiginaa raudei.
8 Hefarani, i paꞌaa fei au Zechariah ma ei maroana ba roꞌaa bigi aleꞌei mei bauaniaa humuu mei Haidaa i inamoana, 9 hia na unia fei uniꞌunii fifigaia ba nei waduꞌainaa fei humuu mei Haidaa ma faguꞌaa fei dufaa hagu aleꞌei maumau ei bauaniaa humuu mei Haidaa. 10 I nopaꞌamii fei au faguꞌaa fei dufaa hagu, rona figupui ano ei losuia ma lafulafu.
11 Ma hemea aloꞌaloo mei Fasu na ufalarai pepei maꞌau fei tawaa dufaa hagu ma faꞌarewa aꞌana. 12 I fanunupaꞌia Zechariah, na baꞌarofo ma namina maꞌaufafelo. 13 Maꞌuaa na ware aꞌana mei aloꞌalo, “Apuna maꞌau, Zechariah. Fei iꞌigiamu, ina guaidigia. Mei haromu Elizabeth i waninifani naꞌumu, baduu wawane ma onei roroinia John. 14 Owe niꞌeniꞌe aꞌana ma i faꞌunuwenuweo ma watauda, rowe niꞌeniꞌe aꞌa fei waniniana, 15 uaa iwe oa aleꞌei hemea bauanai ramaꞌa i pudaa mei Fasu. Ineiꞌawe hunu wine o hefiꞌa numa na waragu ba i fapoapoainia ma fei Spiriti Apuna iwemina didifaa laloo iana aꞌa fei waninianab ma nolao. 16 Iwe fahadiweꞌidinamii watauda Israel aꞌa mei Fasu, mei Haidaniaa roꞌodu. 17 Ma iwe aununaa maꞌaa mei Fasu fininaa fei spiriti ma fei faufau Elijah ba i fahadiweꞌinaa naranaraa ei ama aꞌa ei naꞌuu roꞌou ma ei barafea aꞌa fei apaꞌaa ei wanewanea ramaꞌa—ba i raꞌaꞌaugaa ei ramaꞌa ba ronei omaꞌaa mei Fasu.”
18 Zechariah na iꞌiginaa mei aloꞌalo, “Batanai a apaꞌia ba faꞌua fei? Yau hemea bau ma mei harou na sisigidiginaa raudei.”
19 Na ware mei aloꞌalo, “Yau Gabriel. Unaꞌaida u inamoaa mei Haidaa ma na aloamiau ba nei warefanio fei rawaniꞌa warea. 20 Maꞌaia! Eni owe famadumu ma lomi owe warewarepaꞌi hawina na nomai fei arewaa fei manumanu fei, uaa lomi ona nara ba faꞌua ei wareau ba i we faꞌuai aꞌa fei paꞌaa auna.”
21 Ma fei au fei, ei ramaꞌa roi omaꞌaa Zechariah ma naranara ba tani imina madii laloo fei humuu mei Haidaa. 22 I asiꞌamai, lomi na warepaꞌi aꞌa roꞌodu. Ronawe apaꞌia ba na tonaa hefaa fanunua laloo fei humuu mei Haidaa, uaa ina biginaa panina aꞌa roꞌodu, maꞌuaa lomi na wareware.
23 I pedulao fei au bigiꞌana na hadiweꞌinaa humuna. 24 Nenee fei, mei harona Elizabeth na wareu ma laloo haipani puda na guta ua humuna. 25 Ina ware, “Mei Fasu na bigiꞌaa feni aꞌau. Aꞌa eni arewaa eni, ina farawaninau ma fapedugaa fei mamafau i pudaa ramaꞌa.”
Ronadii Wareaa fei Waniniaa Jesus
26 Aꞌa fei faꞌoloroaa pudaa Elizabeth, mei Haidaa na aloaa mei aloꞌalo Gabriel dinaa Nazareth laloo fei baua gufu Galilee. 27 Na dinaa aꞌa hemea nanao aꞌuꞌuana, hemea ba i lalainaa hemea wawane, harana Joseph, hemea upuu David. Mei pifine mei, harana Mary. 28 Mei aloꞌalo na dinaa aꞌana ma na ware, “Haguꞌu, yoi mena o tonaa fei baua rawaniꞌana. Mei Fasu na oa i aꞌamu.”
29 Mary namina naranara watauda aꞌa ei wareana ma nara ba warea batanai fei. 30 Maꞌuaa mei aloꞌalo na warenaa aꞌana, “Apuna maꞌau, Mary, mei Haidaa na farawaninio. 31 Guainau! Owe paꞌi iamu ma o wanininaa hemea baduu wawane ma onei roroinia Jesus. 32 Hia bauana ma hepalo harana Naꞌuu mei Pafeai. Mei Fasu, mei hia Haidaa, i fania fei haparaiaa mei upuna, David. 33 Ma hia, i haparainaa fei maroaa Jacob ranimai. Lomi i pedutoo fei haparaiana.”
34 Mary na iꞌiginaa mei aloꞌalo, “Ma i batanai fei, te, lomi una hainofipui aꞌa hemea wawane?”
35 Na ware mei aloꞌalo, “Fei Spiriti Apuna i nomai aꞌamu ma fei faufau mei Pafeai i hawainio. Siꞌei, mei na apunai, mei ba i waninimai,c hepalo harana, Naꞌuu mei Haidaa. 36 Elizabeth, mei tafimu, faꞌua ba hia hopi maꞌuaa, ana na paꞌi iana. Mei rona ware ba paꞌabeu, faꞌoloroaa pudana eni. 37 Uaa lomi hepalo manumanu na waiwai aꞌa mei Haidaa.”
38 Mary na ware, “Yau nafii mei Fasu. Fena wareamu na rawani ua aꞌau.” Ma mei aloꞌalo nawe diꞌininia.
Mary na Dinaa aꞌa Elizabeth
39 Aꞌa fei au fei, Mary na aunubatafanaa aꞌa hepalo gufu papaa ei maugeni yei Judea. 40 Ma na waduꞌainaa fei humuu Zechariah ma famafufuoinaa Elizabeth. 41 I guainaa fei wareaa Mary, Elizabeth, mei baduu laloo iana na tawei ma fei Spiriti Apuna namina didifaa Elizabeth. 42 Ma Elizabeth na warefabauana aꞌana, “I tapuu ei pifine, fei hawegia na oa i aꞌamu ma ana na paꞌi hawegiana mena baduu ona waninia!” 43 Maꞌuaa tamanu fei rawaniꞌau ba na nomai aꞌau, mei inaa mei Fasuu? 44 Ana ei a guainaa fei laomu, meni baduu laloo iau na tatawei fininaa niꞌeniꞌea. 45 Ona paꞌi hawegiamu, uaa ona nara ba ipaꞌaa nomai fei na wareia mei Fasu i aꞌamu.
Fei Laugaa Mary
46 Ma na ware Mary:
“Unamina uduginaa mei Fasu laloo fei naranarau
47 ma fei spiritiu namina niꞌeniꞌe aꞌa mei Haidaa, mei na fatelaꞌanau,
48 uaa ina narapaꞌau,
ma yau hemea nafi ua.
Eꞌeni ma nolao, minaa ei roꞌaa fafoforaimai,
rowe ware ba na paꞌi hawegiau,
49 uaa mei Faufaua na bigiꞌaa hefiꞌa baua manumanu aꞌau—
fei harana na apunai.
50 Fei faloloaꞌiana na pasinaa pafoo ei rona maꞌauia,
aꞌa ei ramaꞌaa mina ma ei roꞌaa fafoforaimai.
51 Ina bigiꞌaa hefiꞌa baua manumanu aꞌa fei panina;
ina fabaꞌautorainaa ei na mamagugu laloo naranaraa roꞌou.
52 Ina hafududumaa ei hapara aꞌa ei gutanaa roꞌou
ma poronaa pafea ei rona fafafaunaa pu.
53 Ina faguaa ei rona bao aꞌa ei rawaniꞌa duꞌua,
maꞌuaa ei rona paꞌi watauda mugoo poꞌi na alofatatalainaa roꞌou, pani ua.
54 Ina hadumaa mei nafina Israel,
ma lomi na madiꞌinia ba i faloloaꞌinaa
55 Abraham ma ei upuna ranimai ranimai,
ana aleꞌei i ware aꞌa ei amaa oꞌodu.”
56 Mary, i gutafipuidii aꞌa Elizabeth aleꞌei oduai puda, nawe hadiweꞌainaa gufuna.
Fei Waniniaa John, mei Pudugufaia
57 I nodigimai fei au Elizabeth ba i wanini, na wanininaa hemei naꞌuna, baduu wawane. 58 Ei gufuna ma ei maroana, rona guainia ba mei Fasu namina faloloaꞌinia ma rona niꞌeniꞌefipui aꞌana.
59 Aꞌa fei fafainaroaa aweraa rona nomai ba roꞌaa moroꞌaa hudii wawanei mei baduu ma roroinia udiaa mei amana Zechariah, 60 maꞌuaa mei inana na ware, “Lomi! Harana John.”
61 Rona warenaa aꞌana, “Lomi hemea maroamu na paꞌi fena hara fena.”
62 Ma ronawe piꞌinaa panii roꞌou aꞌa mei amana ba roꞌaa apaꞌimaꞌaia ba i roroinaa hini mei baduu. 63 Ina uninaa panina ba ronei tomai neneꞌi ma na famaduofoinaa minaa ei ramaꞌa, uaa na neꞌi ba, “Harana, John.” 64 Ana ei ua fei poana na hawai, fei rawerawena na tatawei, na warewarediai ma uduginaa mei Haidaa. 65 Ei gufuna ma minaa roꞌou, ronamina maꞌau ma minaa ei ramaꞌa fawelei papaa ei maugeni Judea, ronamina fiwarewareinaa minaa ei manumanu ei. 66 Minaa ei rona guainia, rona naranara ma fiꞌiꞌigai, “I gipenaa hini meni baduu meni?” Uaa fei panii mei Fasu na oa aꞌana.
Fei Laugaa Zechariah
67 Mei amana Zechariah namina didifia fei Spiriti Apuna ma nadii wareꞌaugia:
68 “Uduginaa mei Fasu, mei Haidaniaa Israel,
uaa na nomai ma ponohadiweꞌinaa ei gufuna.
69 Ina faꞌasiꞌanaa hemea faufau fatelaꞌanaa oꞌou
wagii fei gufuu mei nafina David
70 (aleꞌei i wareia aꞌa ei apunai mamamaꞌa mina mina),
71 i fatelaiaa oꞌodu aꞌa ei ba roꞌaa foꞌafamaꞌeaa oꞌou
ma aꞌa ei na bidibidi unuu roꞌodu aꞌa oꞌou—
72 ba i famaꞌaiaa ei amaa oꞌou fei faloloaꞌiana
ma ba i nonominaa fei fiꞌugaiana, fei na apunai,
73 fei warefaꞌuaiana aꞌa mei amaa oꞌou Abraham:
74 ba i faꞌasiꞌanaa oꞌou panii eꞌei ba roꞌaa foꞌafamaꞌeaa oꞌou
ba i hadumaa oꞌou ba o bigiꞌaa fei bigiꞌana ma oneiꞌawe maꞌau,
75 ma onei fafaꞌarai ma wanewane i pudana wagii minaa ei arewaa gutanaa oꞌou.
76 Ma yoi, mena naꞌuu, roꞌaa ware ba yoi hemea mamamaꞌaa mei Pafeai;
uaa owe aununaa maꞌaa mei Fasu ba oꞌaa raꞌafanaa fei talana
77 ba i fanaa ei gufuna fei apaꞌa ba roꞌaa tela wagii fei futoaa ei hafeloꞌaa roꞌou,
78 hamatee fei faloloaꞌiaa mei Haidaniaa oꞌou.
Ma iwe aloamii hemei i nogio pafea ba i weꞌainaa oꞌou ana aleꞌei fei anaa halo,
79 ma ba i weꞌainaa ei rona oa aꞌa fei roromaa,
ma haroo fei hanunuu fei maꞌea,
ba i taunoduginaa oꞌou wagii fei talaa gutafarawania.”
80 Ma nawe gipelao mei baduu ma na nofaufaulao fei spiritina ma na guta yei fawelei lomi haihai o guana nopaꞌaloo fei ba na talaifalelefo aꞌa ei Israel.