Proverbios
Tayta Dios munanqannö kawanantsikpä yachatsikuykuna
Kay libru imapä kanqanpis
1
Kaychömi qellqaraykan Israel nacionpa mandaqnin rey Salomón parlanqan proverbiukunaa †. Payqa rey Davidpa tsurinmi karqan. 2 Kay proverbiukunata parlarqan runakuna alli kawayänanpä, llutankunata mana rurayänanpä, yachatsikuykunata tantiyakuyänanpä,† 3 yätsinqankunata chaskikuyänanpä, respëtuyuq kayänanpä, allillata rurayänanpä y formal runa kayänanpä. 4 Tsaynöpis kay proverbiukunata parlarqan mana tantiyakuq runakuna tantiyakuyänanpä, chölukuna y jipashkuna alli yarpayyuq kayänanpämi.5 Yachaq runaqa kay proverbiukunata chaskikunmi. Tsaynöpami mas tantiyakuq y yachaq rikakun. 6 Tsaynöllami yachaq runakuna niyanqanta, tinkutsiypa yätsiyanqanta y aja tantiyaypä niyanqantapis tantiyan.
7 Yachaq kaytaqa qallaykuntsik Tayta Diospita mantsapakurmi. Mana yachaq runaqa alli kawayta ni alli yachatsikuyta manami chaskikuntsu.†
Jutsa ruraq runakuna yätsiyanqanta mana chaskinanpä ninqan
8 Hïju, taytayki yätsishunqaykita wiyakuy.
Mamayki yachatsishunqaykitapis ama qonqaytsu.
9 Paykuna yätsiyäshunqaykiqa kuyayllapä corönanö y kuyayllapä wallqanömi kaykan.†
10 Hïju, mana alli amïgukuna jutsa rurayman inkitayäshuptiki ama cäsupaytsu.
11 Paykunaqa capazchi inkitar niyäshunki:
“Aku noqakunawan aywashun.
Añaw puriqkunata shuyaykur wanutsishun.
12 Alli kawakuq runakunatapis mana kuyapaypa ushakätsishun.
Pitapis supayninta apatsishun.
13 Imaykankunatapis apakurnin imaykayuq rikakushun.
Wayintsikkunacho imapis manami pishïmäshuntsu.
14 Noqakunaman shamuy imaykayuq tikranaykipä.
Llapan suwakunqantsiktami rakipänakushun”.
15 ¡Hïju, tsaynö niyäshuptikipis ama chaskipaytsu!
¡Llutanta yätsiyäshuptikipis paykunapita witikuy!†
16 Paykunaqa mana allita rurayänanpäpis rasmi cörriyan.
Runakunata mana kuyapaypami wanutsiyan.†
17 Trampata churanqantsikta rikarqa pishqukunapis manami yaykuyantsu.
18 Tsay runakunami itsanqa mana tantiyakuypa kikinkunapä trampata churaykäyan.
19 Tsaynöllami ayrajashqakunaqa imaykayuq kayänanpä yarpachakuykäyanqallancho ushakäyanqa.
Yachaq kananpä yätsinqan
20 Yachayqa willakuq runanömi cällikunacho y pläzakunachöpis willakuykan.
21 Tsaynöpis markaman yaykuna punkukunacho y runakuna mas puriyanqan cällikunachömi willakur nin:†
22 “Mana tantiyakuq chölukuna, allita rurayänaykipä ¿imanirtä yarpachakuyankitsu?
Burlakuqkuna, ¿imanirtä runakunata asipällar kaykäyanki?
Juiciuynaq runakuna, ¿imayyaqtä tantiyakuyankitsu?
23 Llutanta mana rurayänaykipä yätsinqäta shumaq wiyayämay.
Wiyakayämaptikiqa yachaq kayänaykipämi tantiyatsiyäshayki.
24 “Tantiyatsinäpä qayaykaptïpis qamkunaqa manami cäsukayämashqaykitsu.
25 Llutankunata mana rurayänaykipä yätsinqätapis manami chaskikayämashqaykitsu.
Tantiyatsiyaptïpis manami cäsukayämashqaykitsu.
26 Tsaymi desgracia päsayäshuptiki kuyapäyäshaykitsu.
Asikushärämi pasaypa mantsakashqa puriyaptiki,
27 ñakaykuna shamuptin pasaypa mantsakäyaptiki
y ima ruraytapis mana kamäpakur llakikuyaptiki.
Tsay desgraciakuna päsayäshunki shukukuy wayra imatapis apar ushanqannömi.
28 “Tsaynö päsayäshunqayki hörami yanapanäpä mañakayämaptikipis cäsuyäshaykitsu.
Mayjina ashimarpis manami tariyämankitsu.
29 Desgracia päsayäshunki yachaq kayta mana munayanqaykipita y Tayta Diospita mana mantsapakuyanqaykipitami.
30 Qamkunaqa yätsinqätapis manami chaskikuyashqaykitsu.
Llutanta mana rurayänaykipä yätsinqätapis manami cäsukayämashqaykitsu.
31 Llutan ruraq kayanqaykipitami ñakayanki.
Jutsata rurayanqaykipitami pasaypa llakikur puriyanki.
32 “Mana tantiyakuqkunaqa mana cäsukuq kayanqanpitami wanuyanqa.
Juiciuynaq kaqkunaqa mana chaskikuq kayanqanpitami ñakayanqa.
33 Tsaynö kaptinpis yätsinqäkunata chaskikuqkunami itsanqa alli kawayanqa.
Paykunataqa manami ima desgraciapis päsanqatsu”.