Selusien koa helamu ten
Tiemes
?Isei mutis selusien koanek?
Meatin koa mutis selusien enek, isen Tiemes. Kei viteni keke vi meatin toumien onen Ahi ka Asuv Iesu Kristo.a Tunali kati vi Iesu ka Siud (koa isen tamun vi Sudas),b ka kei vi mari elda ten sios ten out Serusalem.c Avaseini keke Siud keilu Tiemes luvi tunali kati en Iesu, lurkurtei anatin eni keke Iesu vi Mesaea navong kei moul veah.d Ka Iesu kistal min Tiemes katau en mearisien onen.e Evus, Tiemes keilu Siud luling demkatien onealu en Iesu.f Katau suk, keilu lumum ral min Kristin keil ka lumai luvi elda ten Sios.g Tiemes mat en sua 62 AD (sua keil katau en avong koa Iesu avasi) en avong koa avat keil onen Siu keil ten out Serusalem akov vini.
?Isei vuli selusien koanik mulamu?
Tiemes mutis selusien koanik va min Siu keil koa avi Kristin koa aka rasil uva en out vasi keil en out netan.h Kei mutis selusien enek vesesal en sua 48 AD. Koanik kur out mulamu en lahruaien ten avat keil ten Sios ral min Pol ka Saelas en sua 50 AD, navong aselus usil sakien onen Kristin keil koa arvitei Siu.
?Tiemes mutis selusien koanik vensa?
Tiemes en vati vasel kat Kristin keil keke avatie lat anatinien ten demkatien one vaka en sakien tetahos keil one – Kristin keil koa avi Siu aka rasil uva en out keil koa koakeil arvitei Siu amul ien. Ka navong uva, amundemi avit vinvin enges keke avandem kat Ahi ka Iesu Kristo ka en rendemien one enges. Ka Tiemes mul sel kat keil keke sakien one emun housil selusien onen Ahi.i Tiemes viteni mun keke vati demkatien koa sakien tetahos teni tovuol mat varei.j
Tiemes en vati vasel kat Kristin keil keke ihati keil hekeih navong avisu en avong takeih keil ka sakvisien keil – Kristin keil amul avisu en avong takeih savsav keil. Sakini, Tiemes sel kat keil keke ihati keil hekeih en demkatien one keke avakur moulien ten lisenges.k En vati availea keke sakvisien keil koa amul avisu eni rokatei ven Ahi, ka mul ka en tin meatin enges.l
Tiemes en vati vasel kat Kristin keil keke selusien ka sakien keil one usil meteisauen koa ka en out nesa – Tiemes longe keke Kristin keil amul alei ras sise ten anatinien onen Ahi,m amul alonge tisa ka amesai,n amul asel kutut ka avilelau en rendemien ten hetetamenien,o ka amul amumon sakien tisa keil veni envatien one mul en tounah onen mesav keil.p Ven koanik, Tiemes sel kat keil keke avahis Ahi keke vasan meteisauen onen min keil.q Meteisauen enek ihisein keil usil sakien koa avato vatahos vatal min mesav keil ka mukave anamaentei sakien keil one telamu naleh rendemien one.r
Tiemes en vati vasel kat Kristin keil keke anamaentei rendemien ten mani naleh rendemien one – Tiemes longe keke koakeil ten sios avouhou min koakeil tounah one houlu ka amundem maen koakeil tounah one tovuol.s Ka vi koakeil tounah one houlu koa amul apurun koakeil tounah one tovuol.t Tiemes sel kat Kristin keil enek keke avaling envatien one en Ahi ka selusien onen, ka analingtei envatien one en tounah keil ten out netan.u
Mari rendemien tamun ten selusien koanik mul en Tiemes 2:18
Ka vahit meatin etai vahiteni minau vahit, “Tei en meatin keil akur demkatien enges, ka teisav en keil akur demkatien ral min sakien tetahos keil emun.” Ka rendemien onen meatin koanek romaltei. Meatin tovuol vatie lat anatinien ten demkatien onen munak sakien tetahos keil teni tovuol. Ka inau nakilea matie lat anatinien ten demkatien onak vaka en sakien tetahos keil onak.
?Asa mul en selusien koanik?
1. Selkatien keke Kristin keil ihati keil hekeih en demkatien one en avong avisu en sakpurunien keil. (1:1-18)
2. Sakien tetahos keil onen koakeil demkatien one vi anatin. (1:19–5:20)
a. Koakeil demkatien one vi anatin amul along kat selusien onen Ahi. (1:19-27)
b. Koakeil demkatien one vi anatin analei kantei meatin tai anahit kei tahos imok muli mesav tai. (2:1-13)
c. Koakeil demkatien one vi anatin arie lati ka en sakien tetahos keil one. (2:14-26)
d. Koakeil demkatien one vi anatin alei kat revi selusien keil one. (3:1-12)
e. Koakeil demkatien one vi anatin amusil meteisauen onen Ahi. (3:13-18)
f. Koakeil demkatien one vi anatin aling rendemien one vita netan en meten Ahi. (4:1-12)
g. Koakeil demkatien one vi anatin aling desien one en Ahi ka rovitei tounah keil ten out netan. (4:13–5:6)
h. Koakeil demkatien one vi anatin amul arosin mearisien onen Iesu Kristo ral min rendemien koa taveah. (5:7-12)
i. Koakeil demkatien one vi anatin avi meatin keil ten hisien. (5:13-18)
j. Koakeil demkatien one vi anatin asak visi keke avahiles mesav keil ran sise ten matien koa amul ien. (5:19-20)