﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,000
Chi biian dídx yoodu Italia lo barcw,

2
00:00:08,000 --> 00:00:11,820
chií guc Pabl ntriagw cun sbald ra pres lo July.

3
00:00:11,820 --> 00:00:15,220
July na tu suldad ni rnibé lo ra suldad.

4
00:00:15,220 --> 00:00:19,820
Laaraba nuuraba lo ra suldadra ni lá Augusto.

5
00:00:19,820 --> 00:00:24,080
Laadu cuadu lo tu barcw ni zíad nez Adramitio,

6
00:00:24,080 --> 00:00:27,640
tu barcw ni ya guɨree che ra guɨdx Asia.

7
00:00:27,640 --> 00:00:30,220
Né Aristarco bionedu,

8
00:00:30,220 --> 00:00:32,560
laaba naba bɨn Tesalónica,

9
00:00:32,560 --> 00:00:35,140
tu guɨdx ni riian nez Macedonia.

10
00:00:35,140 --> 00:00:37,780
Chi bɨraguél bdxindu Sidón.

11
00:00:37,780 --> 00:00:40,400
July güempaa gucba cun Pabl,

12
00:00:40,400 --> 00:00:44,660
bsámba guatixlo Pabl ra xcomp Pabl guɨdxquɨ.

13
00:00:44,660 --> 00:00:47,660
Ne laaraba gubiiaraba cun Pabl chií.

14
00:00:47,660 --> 00:00:49,440
Chi breedu Sidón,

15
00:00:49,440 --> 00:00:52,260
chiínii biaynedu isla xten Chipre,

16
00:00:52,260 --> 00:00:54,520
ta par adguɨdilodidu bɨ,

17
00:00:54,520 --> 00:00:56,720
purc nez lodu zíadɨn.

18
00:00:56,720 --> 00:01:01,540
Bdɨ́du cantɨ́ roo nisdó gaxga Cilicia ne Panfilia,

19
00:01:01,540 --> 00:01:04,620
chií bdxindu Mira tu guɨdx Licia.

20
00:01:04,620 --> 00:01:10,480
Rɨɨ́ guadii suldad ni rnibé lo ra suldad tu barcw ni zíad nez Alejandría,

21
00:01:10,480 --> 00:01:12,700
laán guian Italia.

22
00:01:12,700 --> 00:01:15,800
Chií bɨ́mba mandad cuadu lo barcwquɨ.

23
00:01:15,800 --> 00:01:19,260
Zian ra dxi chiládx bzane barcw laadu,

24
00:01:19,260 --> 00:01:23,520
ne nagandux guc bdɨ́du gaxga guɨdx Gnido,

25
00:01:23,520 --> 00:01:25,660
purni rzu bɨ lo barcw.

26
00:01:25,660 --> 00:01:29,120
Ne cumllɨ gull zíad bɨ nez lodu,

27
00:01:29,120 --> 00:01:35,020
niínii bdɨ́du zoodu nez Salmona biaynedu isla xten Creta.

28
00:01:35,020 --> 00:01:39,560
Nilapa nagandux zoodu lo nisdó cantɨ́ nez roo islaquɨ,

29
00:01:39,560 --> 00:01:42,900
axtaquɨ bdxindu rot lá Buenos Puertos,

30
00:01:42,900 --> 00:01:44,940
gaxga guɨdx Lasea.

31
00:01:44,940 --> 00:01:52,240
Chiínii zɨcti ni ya gucldádu zian dxi ne naganduxzaru na chaza barcw lo nis,

32
00:01:52,240 --> 00:01:55,840
purni ya bdxingax lo tiamp ni rzu bɨ,

33
00:01:55,840 --> 00:01:57,820
niínii guní Pabl loraba,

34
00:01:57,820 --> 00:01:58,960
rapyba:

35
00:01:58,960 --> 00:02:00,700
—Bniatyranina,

36
00:02:00,700 --> 00:02:04,140
rlúy adguɨrecazaacdinuu tal chozanuu.

37
00:02:04,140 --> 00:02:05,980
Purc tal gac zɨɨ,

38
00:02:05,980 --> 00:02:09,440
rzacaa snitynuu barcw cun ni núan,

39
00:02:09,440 --> 00:02:13,080
ne axta negac laanuu gnitynuu ganɨban xteennuu.

40
00:02:13,080 --> 00:02:18,120
Per suldad ni rnibé lo ra suldad adbɨncuenddiba ni guní Pabl,

41
00:02:18,120 --> 00:02:23,160
bɨncuendɨruba ni guní ni na xtennii barcwquɨ ne ni casan.

42
00:02:23,160 --> 00:02:28,960
Ne cumllɨ adnadii rɨɨ́ tu güen lugary rot guɨtɨ́du lo tiamp bɨ,

43
00:02:28,960 --> 00:02:31,840
nií yamer graraba bchágraba dídx greedu rɨɨ́,

44
00:02:31,840 --> 00:02:36,180
ne donnuu zac guɨdxindu Fenicia tu guɨdx Creta,

45
00:02:36,180 --> 00:02:38,000
rɨɨ́ gtɨ́du lo bɨ.

46
00:02:38,000 --> 00:02:42,880
Ne rɨɨ́ riutɨ barcwɨn cuueladyán ne cuueladguétɨn.

47
00:02:42,880 --> 00:02:47,860
Chií bzulo caree tu bɨ ldas ni zíad nez lad sur,

48
00:02:47,860 --> 00:02:51,540
ne laaraba bzacraba niareca xjabraba.

49
00:02:51,540 --> 00:02:56,140
Chiínii bldesraba ra gandx guíb ni názne laa barcw.

50
00:02:56,140 --> 00:02:59,640
Chií brene barcw laadu zoodu lo nisdó,

51
00:02:59,640 --> 00:03:02,140
cantɨ́ roo isla xten Creta.

52
00:03:02,140 --> 00:03:08,960
Per drusi zoodu chi cualdi tu bɨrodux ni zíad nez lad Nordeste islaquɨ.

53
00:03:08,960 --> 00:03:14,080
Ne laán bcuanán laa barcw gulzitru barcw roo islaquɨ.

54
00:03:14,080 --> 00:03:18,020
Ne cumllɨ adrugucdii gan niazudándu lo bɨ,

55
00:03:18,020 --> 00:03:22,520
chií bsándu zene barcw laadu neztizi rcuaná bɨ laán.

56
00:03:22,520 --> 00:03:27,720
Chií bdɨ́ barcw nez tɨch tu isla mɨtɨɨ ni la Cauda.

57
00:03:27,720 --> 00:03:31,040
Islaquɨ bzu lo bɨrooduxquɨ.

58
00:03:31,040 --> 00:03:35,120
Nezquɨ guadux blutɨdu canue laan barcw.

59
00:03:35,120 --> 00:03:38,540
Chií chi gualo cua canuequɨ laan barcw,

60
00:03:38,540 --> 00:03:42,280
chiínii bllí barcw tu duu tad guɨllaliian.

61
00:03:42,280 --> 00:03:46,540
Ne cumllɨ rdxíbyraba subtip barcw lo yull Sirte.

62
00:03:46,540 --> 00:03:48,920
Laán ni rɨxcuuan laan nis,

63
00:03:48,920 --> 00:03:52,140
niínii bteeraba lo ra lady ni ca lo barcw.

64
00:03:52,140 --> 00:03:56,060
Chiínii zene bɨ laa barcw nez rottizi ze bɨ.

65
00:03:56,060 --> 00:04:00,240
Chi bɨraguél zɨtigac zu bɨrodux lo nisdóquɨ,

66
00:04:00,240 --> 00:04:04,240
chií bzulo cabeeraba ni núan ta guɨsɨsin.

67
00:04:04,240 --> 00:04:10,120
Ni rionɨ dxi laraba bzulo bcualdi gay ra xten barcw ni runnén dxín.

68
00:04:10,120 --> 00:04:14,740
Zian dxi adbɨdondidu lo gubidx nila ra guilogubá.

69
00:04:14,740 --> 00:04:17,700
Ne pur bɨrodux ni zu lo nisdóquɨ,

70
00:04:17,700 --> 00:04:21,560
laadu bzacdu adrunabandidu niareedu rɨɨ́.

71
00:04:21,560 --> 00:04:25,060
Ne cumllɨ zian dxi adchutrucadáudii,

72
00:04:25,060 --> 00:04:27,160
chií bzu Pabl glayraba,

73
00:04:27,160 --> 00:04:28,080
guníba:

74
00:04:28,080 --> 00:04:29,780
—Bniatyranina,

75
00:04:29,780 --> 00:04:35,580
güenru niareca tal laatu niuncuendtu xtídxaa adnioreequɨdinuu Creta,

76
00:04:35,580 --> 00:04:40,240
chií adniadɨ́dinuu ra galzirɨ́ ne adllitnionitydinuu.

77
00:04:40,240 --> 00:04:43,300
Ne na rnía lotu adguɨdxibyditu,

78
00:04:43,300 --> 00:04:45,300
purc nitutu adgatydii,

79
00:04:45,300 --> 00:04:48,540
niantiquɨ barcwrɨ́ guɨchily nis.

80
00:04:48,540 --> 00:04:53,580
Purc Dios laanii ni rnibénii naa ne laanii ni cayuniia xchínnii,

81
00:04:53,580 --> 00:04:57,360
laanii bxeeldnii tu anjl xtennii ni biadní lúa guél.

82
00:04:57,360 --> 00:04:59,280
Anjlquɨ guní lúa:

83
00:04:59,280 --> 00:05:00,460
"Pabl,

84
00:05:00,460 --> 00:05:01,920
adguɨdxibidiiu,

85
00:05:01,920 --> 00:05:04,920
purc napu tɨ́ruu lo bɨn ni na César.

86
00:05:04,920 --> 00:05:09,240
Ne pur lii nitu ra ni nuu laan barcwrɨ́ adgatydii."

87
00:05:09,240 --> 00:05:11,720
Niíla bniatyranina,

88
00:05:11,720 --> 00:05:13,760
adchasudii laxtótu,

89
00:05:13,760 --> 00:05:19,160
ta naa rialdiládxaa laa Dios ne naa racbeldía zac zɨc bɨní anjlquɨ lúa,

90
00:05:19,160 --> 00:05:22,980
ne barcwrɨ́ ziacan nez roo tu isla.

91
00:05:22,980 --> 00:05:25,960
Chi guc chida dxi ni zu bɨroodux,

92
00:05:25,960 --> 00:05:28,460
ne ni zeza barcw lo nisdó.

93
00:05:28,460 --> 00:05:33,240
Bɨrooduxquɨ rcuanán laa barcw lo nisdó Adriático.

94
00:05:33,240 --> 00:05:34,680
Guélquɨ,

95
00:05:34,680 --> 00:05:36,380
zɨcti gruldguél,

96
00:05:36,380 --> 00:05:41,420
ra ni rbiia cun barcw gucbéraba ya zedxindu gaxga roo nisdó.

97
00:05:41,420 --> 00:05:45,200
Chií btɨɨxraba donnuu xitantii guét na nisquɨ,

98
00:05:45,200 --> 00:05:48,120
ne laán nuun gald bias.

99
00:05:48,120 --> 00:05:51,220
Ne stru delant btɨɨxraban stulaa,

100
00:05:51,220 --> 00:05:55,020
ne chií laán ya nuu chíniiu bias.

101
00:05:55,020 --> 00:05:58,100
Ne rdxibiraba chacaldi barcw lo guia,

102
00:05:58,100 --> 00:06:03,800
nií bsiabraba tap ra gandxguíb nez llán barcw laan nis,

103
00:06:03,800 --> 00:06:06,600
ne casiarɨraba ya guiani lo yu.

104
00:06:06,600 --> 00:06:13,240
Ra bɨn ni cabiia cun barcw niucládxraba niasiiangaraba laaru ra bɨn ni núa barcw.

105
00:06:13,240 --> 00:06:16,240
Chiínii bzuloraba caldetraba canue,

106
00:06:16,240 --> 00:06:21,960
bɨ́nraba ladxu zɨcni guɨsiab ra gandxguíb nez guiquy barcw laan nis.

107
00:06:21,960 --> 00:06:26,180
Per Pabl guatixtee lo suldad ni rnibé lo ra suldad,

108
00:06:26,180 --> 00:06:28,360
ne cun lo ra suldad,

109
00:06:28,360 --> 00:06:30,160
rapyba loraba:

110
00:06:30,160 --> 00:06:33,220
—Tal laa ra bɨnrɨ́ adyaandii laan barcw,

111
00:06:33,220 --> 00:06:36,340
laatu adguɨlaaloditu lo galguty.

112
00:06:36,340 --> 00:06:39,900
Chiínii btíug ra suldadquɨ ra duu ni líby canue,

113
00:06:39,900 --> 00:06:42,500
ne bsánraba biabɨn lo nisdó.

114
00:06:42,500 --> 00:06:44,500
Chi ya zeguianí lo yu,

115
00:06:44,500 --> 00:06:47,480
Pabl rapy loraba gauraba.

116
00:06:47,480 --> 00:06:49,380
Rapyba loraba:

117
00:06:49,380 --> 00:06:55,500
—Ya guc chida dxi ni nunetu xjab ne xitpaquɨ ningady gaugacditu.

118
00:06:55,500 --> 00:06:58,800
Niínii naa rnía lotu gaulátu,

119
00:06:58,800 --> 00:07:00,280
ta guɨcaatu juers,

120
00:07:00,280 --> 00:07:02,060
purc nitutu adgatydii,

121
00:07:02,060 --> 00:07:04,060
xitpaquɨgacditu.

122
00:07:04,060 --> 00:07:06,260
Chi gualo guní Pabl zɨɨ,

123
00:07:06,260 --> 00:07:11,760
chií cuuaba cha pan ne bníba lo Dios quixtioznii ant lo gratɨ́raba.

124
00:07:11,760 --> 00:07:15,300
Chiínii bldaaban bzuloba cayauban.

125
00:07:15,300 --> 00:07:20,160
Chiínii gratɨ́raba bdánraba ne bzuloraba bdaugacraba.

126
00:07:20,160 --> 00:07:25,940
Tiopgyuuagruld cun galdbixoop nadu ni nuudu laan barcwquɨ.

127
00:07:25,940 --> 00:07:28,100
Chi gualo bdaubiacdu,

128
00:07:28,100 --> 00:07:33,000
chií bcualdiraba trigw lo nisdó ta guɨsɨsyru barcw.

129
00:07:33,000 --> 00:07:35,060
Chi biani lo yu,

130
00:07:35,060 --> 00:07:37,460
ra bɨn ni cabiia cun barcwquɨ,

131
00:07:37,460 --> 00:07:40,880
adracbédiraba carɨɨ́ brecanen laaraba.

132
00:07:40,880 --> 00:07:46,400
Per gunraba tulad roo nisdóquɨ lliroo rot na lo yull.

133
00:07:46,400 --> 00:07:50,020
Nií guníraba donnuu zac guɨsadxinraban rɨɨ́.

134
00:07:50,020 --> 00:07:54,840
Chií btíugraba ra duu ni líby ra gandxguíb xten barcw,

135
00:07:54,840 --> 00:07:57,540
bsánraba ra gandxquɨ laan nis,

136
00:07:57,540 --> 00:08:02,740
ne bxiaquyraba duu ni líby ra yag ni rgunez laa barcw.

137
00:08:02,740 --> 00:08:08,840
Chiínii bchílyraba lo lady ni zub nez loca barcw nez lad ni zíad bɨ.

138
00:08:08,840 --> 00:08:12,840
Chií blunez bɨ laán zian nez roo nisdóquɨ.

139
00:08:12,840 --> 00:08:16,180
Per guacaldin rot rɨxcuua yull,

140
00:08:16,180 --> 00:08:18,880
chiínii guázy guiquin laan yull,

141
00:08:18,880 --> 00:08:19,880
rɨɨ́ bzubtipɨn.

142
00:08:19,880 --> 00:08:25,240
Chiínii bzulo cabilybɨ llánɨn cun juers xten nisdó.

143
00:08:25,240 --> 00:08:28,940
Chií guní ra suldad quinraba laa ra pres,

144
00:08:28,940 --> 00:08:33,800
ta chií adcuadiraba nis ne gunraba gan canez cheraba.

145
00:08:33,800 --> 00:08:38,700
Per suldad ni canibé lo ra suldadquɨ adbɨsándiba niac zɨɨ,

146
00:08:38,700 --> 00:08:41,560
purni adnadiba gaty Pabl.

147
00:08:41,560 --> 00:08:44,860
Niínii guníba dec ra ni rac rbaa nis,

148
00:08:44,860 --> 00:08:48,700
glodotɨ́ laaraba guɨtiasraba lo nis cuaraba nis,

149
00:08:48,700 --> 00:08:51,220
ne guɨreeraba roo nisdóquɨ.

150
00:08:51,220 --> 00:08:58,520
Gunígacba chanaldgáruraba cúbyraba lo ra yag gu lo ra ni gubily barcw.

151
00:08:58,520 --> 00:09:04,440
Zɨɨ guc breedu gratɨ́du roo nisdóquɨ ne xitgucdidu.

152
00:09:04,440 --> 00:09:07,480
Chi gualo blaadu lo galguty,

153
00:09:07,480 --> 00:09:11,580
chiínii gucbédu isla ni lá Malta nií zugaadu.

154
00:09:11,580 --> 00:09:13,340
Ra bɨn ni nuu rɨɨ́,

155
00:09:13,340 --> 00:09:15,780
güendux gucraba cun laadu.

156
00:09:15,780 --> 00:09:18,200
Laaraba bcuaguiraba ra yag,

157
00:09:18,200 --> 00:09:21,720
chiínii guníraba lodu guɨbigdu roo belyquɨ,

158
00:09:21,720 --> 00:09:24,480
purni nald ne cayab nisguia.

159
00:09:24,480 --> 00:09:29,480
Chií guallí Pabl bald lo ra yagbidx bzaaldban lo bely,

160
00:09:29,480 --> 00:09:35,540
ne cun galnadxaaquɨ bree tu beeld laan ra yagquɨ ni bɨdauyaa nába.

161
00:09:35,540 --> 00:09:39,860
Chi gun ra bɨn Maltaquɨ zubroo beeld ná Pabl,

162
00:09:39,860 --> 00:09:42,000
chií guníraba lo saaraba:

163
00:09:42,000 --> 00:09:43,720
—Per bɨnrɨsin,

164
00:09:43,720 --> 00:09:45,760
bɨn rguin bɨn naba,

165
00:09:45,760 --> 00:09:48,100
purc nila adgutydiba lo nisdó,

166
00:09:48,100 --> 00:09:50,700
per laaba sguillba ni nazábyba,

167
00:09:50,700 --> 00:09:52,560
napba gatyba.

168
00:09:52,560 --> 00:09:55,440
Per Pabl bdxibyba nába,

169
00:09:55,440 --> 00:09:58,940
chiínii biabma lo bely ne adllitgucdiba.

170
00:09:58,940 --> 00:10:02,740
Ra bɨnquɨ bzacraba pe niadxaguiba,

171
00:10:02,740 --> 00:10:05,080
gulaaza dizy niatyba.

172
00:10:05,080 --> 00:10:08,840
Per chi ya guc xchi ne ranraba xitadracdiba,

173
00:10:08,840 --> 00:10:11,780
chiínii gurɨngaa bzaa ládxraba.

174
00:10:11,780 --> 00:10:14,860
Chiígaa guníraba tu dios naba.

175
00:10:14,860 --> 00:10:16,360
Islaquɨ,

176
00:10:16,360 --> 00:10:21,520
gaxga rot dxuudu nagaá ra xliu tu bɨnnaroo ni lá Publio.

177
00:10:21,520 --> 00:10:24,800
Ne laaba guníba lodu chodxaandu liba.

178
00:10:24,800 --> 00:10:27,340
Ne rɨɨ́ bdxuudu chonɨ dxi,

179
00:10:27,340 --> 00:10:29,680
ne güendux gucba cun laadu.

180
00:10:29,680 --> 00:10:34,540
Ne chií nagaa xtadba raclluu nuuba xliia ne racba yubrɨn.

181
00:10:34,540 --> 00:10:36,820
Chií gu Pabl guaní loba,

182
00:10:36,820 --> 00:10:41,040
ne chi gualo gudiingunáb Pabl pur laaba lo Dios,

183
00:10:41,040 --> 00:10:46,320
chiínii gudxíb Pabl nánii guiquy bɨnquɨ ne bsiacba bɨnquɨ.

184
00:10:46,320 --> 00:10:48,920
Chi bin bɨn ni bɨ́n Pabl,

185
00:10:48,920 --> 00:10:53,300
chiínii gratɨ́ ra bɨn raclluu ni nuu islaquɨ bíad lo Pabl,

186
00:10:53,300 --> 00:10:55,300
ne biacgacraba.

187
00:10:55,300 --> 00:10:58,800
Ne laadu bdɨzaacduxdu loraba.

188
00:10:58,800 --> 00:11:01,120
Chi laadu yagreedu islaquɨ,

189
00:11:01,120 --> 00:11:04,880
laaraba bnéraba gratɨ́ ni guɨquiindu neziu.

