﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,580
Uyu tib mgiy uzaknë lë Lázaro giedz Betania.

2
00:00:08,580 --> 00:00:11,900
Ga nak diꞌt uyu mgiy knu ndzaꞌl María gana Marta,

3
00:00:11,900 --> 00:00:14,320
ic̲h̲op unaꞌ knu nak pzan Lázaro.

4
00:00:14,320 --> 00:00:16,360
(María knu nak pzan Lázaro,

5
00:00:16,360 --> 00:00:20,920
unaꞌ uya udziꞌb seid nexlan nlaꞌ niy Jesús,

6
00:00:20,920 --> 00:00:23,040
lox ucheꞌwu gits gik).

7
00:00:23,040 --> 00:00:27,020
Ga dzekna lëꞌ ic̲h̲op pzan Lázaro uxaꞌl diꞌdz lo Jesús c̲h̲ëp:

8
00:00:27,020 --> 00:00:27,820
«Dad,

9
00:00:27,820 --> 00:00:30,420
lëꞌ minn xkë ldoꞌlá dzaknë».

10
00:00:30,420 --> 00:00:32,540
Konde lëꞌxi uyon gunu lëꞌxi c̲h̲ëp:

11
00:00:32,540 --> 00:00:35,700
―Gilgidz c̲h̲eꞌn guꞌnnda lëꞌ Lázaro gët,

12
00:00:35,700 --> 00:00:39,600
sinda gilgidz c̲h̲eꞌn ili dzekna lëꞌ Dios iluw xkilbeydoꞌ,

13
00:00:39,600 --> 00:00:42,100
dzekna xka lëꞌ minn guꞌnn nc̲h̲oꞌb lëná,

14
00:00:42,100 --> 00:00:44,320
lo gwiy gilbey guꞌn c̲h̲apná,

15
00:00:44,320 --> 00:00:46,240
lo nakná X̱in Dios.

16
00:00:46,240 --> 00:00:48,460
Nika dele xkë ldoꞌxi Marta,

17
00:00:48,460 --> 00:00:50,140
María gana Lázaro,

18
00:00:50,140 --> 00:00:53,060
uyobiasxi ga diꞌt yuxi schop mbidz,

19
00:00:53,060 --> 00:00:55,140
or uyonxi lëꞌ Lázaro dzaknë.

20
00:00:55,140 --> 00:00:57,480
Konde udedsu schop mbidz knu,

21
00:00:57,480 --> 00:00:59,640
lëꞌxi c̲h̲ëp lo x̱in useꞌdxi:

22
00:00:59,640 --> 00:01:02,240
―Tsakgana xtën Judea stib.

23
00:01:02,240 --> 00:01:04,220
Ga dzekna lëꞌ x̱in useꞌdxi c̲h̲ëp:

24
00:01:04,220 --> 00:01:05,160
―Rabí,

25
00:01:05,160 --> 00:01:06,760
lit gichga xlaꞌn judío nkëꞌ italága,

26
00:01:06,760 --> 00:01:10,580
ñana xlaꞌnlá gobic̲h̲eꞌkgalá ga.

27
00:01:10,580 --> 00:01:12,400
Ga dzekna lëꞌxi c̲h̲ëp:

28
00:01:12,400 --> 00:01:14,640
―Tsiꞌpchop or xkëꞌ mbidz tib dze,

29
00:01:14,640 --> 00:01:18,620
loxna gunu diꞌltsa chuga sdzë or dze bët xkëda niy,

30
00:01:18,620 --> 00:01:20,740
lo xkëꞌ mbidz lo gitslyu.

31
00:01:20,740 --> 00:01:22,880
Saꞌnda lëꞌ minn sdzë or kwxin,

32
00:01:22,880 --> 00:01:24,340
xkë niy minn knu,

33
00:01:24,340 --> 00:01:25,440
lo nkëw.

34
00:01:25,440 --> 00:01:27,280
Konde uyelo uneꞌxi gunu,

35
00:01:27,280 --> 00:01:28,540
lëꞌxi c̲h̲ëp:

36
00:01:28,540 --> 00:01:30,820
―Lázaro xamigna naxkes,

37
00:01:30,820 --> 00:01:33,160
nana lëꞌná tsa kwa mkaꞌl.

38
00:01:33,160 --> 00:01:35,820
Ga dzekna lëꞌ x̱in useꞌdxi c̲h̲ëp:

39
00:01:35,820 --> 00:01:36,660
―Dad,

40
00:01:36,660 --> 00:01:38,500
zakwen Lázaro knu dzekxi,

41
00:01:38,500 --> 00:01:40,460
dele noꞌnda naxkes.

42
00:01:40,460 --> 00:01:43,260
Ñala guꞌn uneꞌ Jesús nak uyët Lázaro,

43
00:01:43,260 --> 00:01:46,520
ñala x̱in useꞌdxi në noꞌnda naxkes Lázaro.

44
00:01:46,520 --> 00:01:49,760
Loxna gunu lëꞌ Jesús uneꞌ gan xkuꞌn nak guꞌn uneꞌ,

45
00:01:49,760 --> 00:01:50,980
lëꞌxi c̲h̲ëp:

46
00:01:50,980 --> 00:01:52,780
―Uyëtla Lázaro.

47
00:01:52,780 --> 00:01:55,180
Nana nlená lo giendná ga or knu,

48
00:01:55,180 --> 00:01:56,500
lo masc̲h̲a wen,

49
00:01:56,500 --> 00:01:59,040
dzekna xka lëꞌtá ilelëdzná.

50
00:01:59,040 --> 00:02:00,200
Nana gol tsoꞌ,

51
00:02:00,200 --> 00:02:01,740
tsana lo Lázaro.

52
00:02:01,740 --> 00:02:03,580
Ga dzekna lëꞌ Tomás,

53
00:02:03,580 --> 00:02:05,520
mgiy xneꞌ minn lo Kwach,

54
00:02:05,520 --> 00:02:06,980
c̲h̲ëp lo xkomier:

55
00:02:06,980 --> 00:02:08,040
―Tsana,

56
00:02:08,040 --> 00:02:11,420
dzekna gëtna ga ic̲h̲ënaxi.

57
00:02:11,420 --> 00:02:20,220
Jesús xdeꞌd gilmban gana c̲h̲uꞌnn lëꞌ minn uyët xbanaga

58
00:02:20,220 --> 00:02:22,460
Konde lëꞌ Jesús udzinn giedz Betania,

59
00:02:22,460 --> 00:02:26,340
uyaknan Jesús uyakla tap mbidz yu Lázaro lën baꞌ.

60
00:02:26,340 --> 00:02:29,300
Gax giedz Jerusalén guꞌn nax Betania,

61
00:02:29,300 --> 00:02:32,860
diꞌt sdzë minn masa tson mil metr lëꞌ minn idzinn ga,

62
00:02:32,860 --> 00:02:36,280
ndal minn judío uya uchoꞌb ldoꞌ Marta gana María,

63
00:02:36,280 --> 00:02:38,940
lo zak uyët pzan ic̲h̲op unaꞌ knu.

64
00:02:38,940 --> 00:02:41,780
Konde lëꞌ Marta uyaknan lëꞌ Jesús sia lad ga,

65
00:02:41,780 --> 00:02:42,980
lëꞌ uc̲h̲aꞌla Marta ga,

66
00:02:42,980 --> 00:02:44,180
ukaꞌñazxi.

67
00:02:44,180 --> 00:02:46,320
Ñala María uyaꞌn yu.

68
00:02:46,320 --> 00:02:48,660
Konde lëꞌ Marta udzaꞌl Jesús,

69
00:02:48,660 --> 00:02:50,320
lëꞌ Marta c̲h̲ëp loxi:

70
00:02:50,320 --> 00:02:51,360
―Dad,

71
00:02:51,360 --> 00:02:53,140
leꞌy diꞌltsa nu yulá,

72
00:02:53,140 --> 00:02:54,980
zolila ñëtda pzanná.

73
00:02:54,980 --> 00:02:56,460
Nana nika xkawu,

74
00:02:56,460 --> 00:03:00,060
naꞌ nan Dios sneꞌdz dele bekwaꞌnda inablá.

75
00:03:00,060 --> 00:03:01,500
Ga lëꞌxi c̲h̲ëp:

76
00:03:01,500 --> 00:03:03,640
―Pzanlá zobic̲h̲ekga iban.

77
00:03:03,640 --> 00:03:05,180
Ga lëꞌ Marta c̲h̲ëp:

78
00:03:05,180 --> 00:03:12,360
―Naꞌ nan or idzinn dze lëꞌ ic̲h̲ëwu lox lo gitslyu c̲h̲eꞌn lëꞌ minn gobic̲h̲ekga iban gana ña pzanná iban.

79
00:03:12,360 --> 00:03:13,920
Ga lëꞌxi c̲h̲ëp:

80
00:03:13,920 --> 00:03:18,600
―Naꞌ c̲h̲unn lëꞌ minn uyët xbanaga gana naꞌkga xded gilmban lo minn.

81
00:03:18,600 --> 00:03:21,640
Diꞌltsa chuga ilelëdzná lëꞌ ibanaga stib,

82
00:03:21,640 --> 00:03:23,120
nika dele uyëtla.

83
00:03:23,120 --> 00:03:24,900
Gana ic̲h̲ësa minn mban,

84
00:03:24,900 --> 00:03:26,140
diꞌltsa xlelëdzná,

85
00:03:26,140 --> 00:03:27,480
nika dele gët minn knu,

86
00:03:27,480 --> 00:03:29,700
sdzinn dze lëꞌ minn knu gobic̲h̲ekga iban.

87
00:03:29,700 --> 00:03:31,300
¿Be xlelëdzlá guꞌn xnená?

88
00:03:31,300 --> 00:03:33,500
Ga dzekna lëꞌ Marta ukëb:

89
00:03:33,500 --> 00:03:35,260
―Xlelëdznu Dad.

90
00:03:35,260 --> 00:03:37,780
Xlelëdzná luꞌ nak x̱in Dios,

91
00:03:37,780 --> 00:03:39,180
Minn uxaꞌl Dios,

92
00:03:39,180 --> 00:03:41,420
ziꞌd lo gitslyu.

93
00:03:41,420 --> 00:03:48,560
Lëꞌ Jesús c̲h̲oꞌn c̲h̲ow xibaꞌ Lázaro

94
00:03:48,560 --> 00:03:50,540
Konde uyelo uneꞌ Marta gunu,

95
00:03:50,540 --> 00:03:52,600
lëꞌ uya uc̲h̲edz María bal,

96
00:03:52,600 --> 00:03:54,100
lox ngëꞌts c̲h̲ëp:

97
00:03:54,100 --> 00:03:55,520
―Lëꞌ Mextr ulan,

98
00:03:55,520 --> 00:03:57,420
ina lëꞌxi xc̲h̲eꞌdzlá.

99
00:03:57,420 --> 00:03:59,440
Konde x̱iꞌk uyon María gunu,

100
00:03:59,440 --> 00:04:02,060
lëꞌ uc̲h̲aꞌlaga uya udzaꞌlxi.

101
00:04:02,060 --> 00:04:04,780
Lëꞌ Jesús be zukga diꞌt udzaꞌl Marta,

102
00:04:04,780 --> 00:04:07,180
nika zëxda ted lën giedz.

103
00:04:07,180 --> 00:04:10,040
Konde lëꞌ ic̲h̲ë judío minn xchoꞌb ldoꞌ María,

104
00:04:10,040 --> 00:04:13,540
minn zob lidz María uwiy lëꞌ María uc̲h̲aꞌ xnusa,

105
00:04:13,540 --> 00:04:15,480
lëꞌ uzinkëla minnga c̲h̲ëp minn:

106
00:04:15,480 --> 00:04:17,580
«C̲h̲ow baꞌ sia María goꞌn».

107
00:04:17,580 --> 00:04:20,020
Konde lëꞌ María udzinn diꞌt zuxi,

108
00:04:20,020 --> 00:04:21,480
x̱iꞌk uwiy loxi,

109
00:04:21,480 --> 00:04:23,380
lëꞌ uzex̱ibla loxiga,

110
00:04:23,380 --> 00:04:24,740
lox c̲h̲ëp:

111
00:04:24,740 --> 00:04:25,660
―Dad,

112
00:04:25,660 --> 00:04:27,220
leꞌy diꞌltsa nu yulá,

113
00:04:27,220 --> 00:04:29,080
zolila ñëtda pzanná.

114
00:04:29,080 --> 00:04:37,480
Ga nlas uyuꞌnn lo Jesús gana nën nlas uyak ldoꞌxi or uwiyxi lëꞌ María nlas c̲h̲ak c̲h̲oꞌn gana ic̲h̲ë judío minn zinkë x̱its María.

115
00:04:37,480 --> 00:04:39,060
Ga dzekna lëꞌxi c̲h̲ëp:

116
00:04:39,060 --> 00:04:40,540
―¿Ba ugutá Lázaro?

117
00:04:40,540 --> 00:04:42,600
Ga lëꞌ ic̲h̲ë minn knu c̲h̲ëp:

118
00:04:42,600 --> 00:04:43,580
―Dad,

119
00:04:43,580 --> 00:04:45,100
kidë gwiylá bawo.

120
00:04:45,100 --> 00:04:47,000
Ga dzekna lëꞌxi uyoꞌn.

121
00:04:47,000 --> 00:04:49,860
Loxna gunu lëꞌ ic̲h̲ë judío c̲h̲ëp:

122
00:04:49,860 --> 00:04:52,760
―Gol kwiy nën xkëdoꞌ ldoꞌxi Lázaro.

123
00:04:52,760 --> 00:04:54,660
Ñala sebalal minn xneꞌ:

124
00:04:54,660 --> 00:04:57,480
―Diꞌltsa mgiy ki uxal lo minn nkal lo,

125
00:04:57,480 --> 00:05:02,120
¿bay be ñakda ñuꞌnn mgiy ki ñëtda Lázaro?

126
00:05:02,120 --> 00:05:10,540
Lëꞌ Jesús c̲h̲uꞌnn lëꞌ Lázaro c̲h̲obic̲h̲ekga xban

127
00:05:10,540 --> 00:05:13,120
Ga lëꞌ Jesús nlasc̲h̲a uyak ldoꞌ,

128
00:05:13,120 --> 00:05:15,580
ga dzekna lëꞌxi ubig‑gax c̲h̲ow baꞌ.

129
00:05:15,580 --> 00:05:17,860
Ga diꞌt uyu Lázaro nak tib beliaꞌ,

130
00:05:17,860 --> 00:05:20,020
lox ndze tib ita c̲h̲ow knu.

131
00:05:20,020 --> 00:05:21,780
Ga dzekna lëꞌxi c̲h̲ëp:

132
00:05:21,780 --> 00:05:23,380
―Gol kwdob ita.

133
00:05:23,380 --> 00:05:24,160
Ga lëꞌ Marta,

134
00:05:24,160 --> 00:05:24,880
pzan Lázaro,

135
00:05:24,880 --> 00:05:25,560
c̲h̲ëp:

136
00:05:25,560 --> 00:05:26,700
―Dad,

137
00:05:26,700 --> 00:05:29,800
tsega nlaꞌla pzanná lo uyakla tap mbidz ga.

138
00:05:29,800 --> 00:05:31,760
Ga dzekna lëꞌxi c̲h̲ëp:

139
00:05:31,760 --> 00:05:33,520
―Bislëdz xnená loꞌlá,

140
00:05:33,520 --> 00:05:36,840
diꞌltsa xlelëdzláná swiylá xkilndzun Dios.

141
00:05:36,840 --> 00:05:39,320
Ga dzekna lëꞌ minn ugob ita.

142
00:05:39,320 --> 00:05:41,200
Ga lëꞌxi ulis lo uwiy ibaꞌ,

143
00:05:41,200 --> 00:05:42,140
lox c̲h̲ëp:

144
00:05:42,140 --> 00:05:43,000
«Pa,

145
00:05:43,000 --> 00:05:44,440
xnedzná xkix loꞌlá,

146
00:05:44,440 --> 00:05:46,620
lo tipta c̲h̲onlá guꞌn xnená.

147
00:05:46,620 --> 00:05:48,860
Naꞌ nan tipta c̲h̲onlá guꞌn xnená,

148
00:05:48,860 --> 00:05:50,840
nana lëꞌná xne guꞌn c̲h̲eꞌn loꞌlá,

149
00:05:50,840 --> 00:05:53,800
lo zak nc̲h̲ë ic̲h̲ë minn c̲h̲eꞌn neꞌg,

150
00:05:53,800 --> 00:05:56,980
dzekna xka ilelëdz minn luꞌ uxaꞌlná».

151
00:05:56,980 --> 00:05:58,880
Konde uyelo uneꞌxi gunu,

152
00:05:58,880 --> 00:06:00,540
lëꞌxi uneꞌ ndip:

153
00:06:00,540 --> 00:06:01,280
«¡Lázaro,

154
00:06:01,280 --> 00:06:02,200
kwc̲h̲aꞌ i!».

155
00:06:02,200 --> 00:06:04,000
Ga lëꞌ Lázaro uc̲h̲aꞌ ga,

156
00:06:04,000 --> 00:06:06,620
nc̲h̲al lac̲h̲ niy gana ña,

157
00:06:06,620 --> 00:06:08,620
gana lëꞌ lo ndze tib lac̲h̲.

158
00:06:08,620 --> 00:06:10,360
Ga dzekna lëꞌxi c̲h̲ëp:

159
00:06:10,360 --> 00:06:12,700
«Gol kwlit lac̲h̲ guꞌn nc̲h̲al Lázaro,

160
00:06:12,700 --> 00:06:15,320
lox gol kwsaꞌn sia Lázaro».

161
00:06:15,320 --> 00:06:23,980
Lëꞌ minn c̲h̲ixtiꞌdz gët Jesús

162
00:06:23,980 --> 00:06:25,640
Ga dzekna ndal judío,

163
00:06:25,640 --> 00:06:29,480
minn uya uchoꞌb ldoꞌ María gana uwiy guꞌn uyuꞌnn Jesús,

164
00:06:29,480 --> 00:06:30,960
ulelëdzxi.

165
00:06:30,960 --> 00:06:35,660
Ña ga yu ga sebalal minn knu uya c̲h̲ëp guꞌn uyuꞌnnxi lo minn nak fariseo.

166
00:06:35,660 --> 00:06:44,660
Ga dzekna lëꞌ ic̲h̲ë px̱oz nak minn c̲h̲uꞌnnbéy lo xkomier gana balal fariseo uc̲h̲edz ic̲h̲ë minn nc̲h̲oꞌb nak lo giedz loxna ux̱ixtiꞌdz minn c̲h̲ëp minn:

167
00:06:44,660 --> 00:06:46,000
«¿Bekwaꞌn guꞌnn‑na,

168
00:06:46,000 --> 00:06:49,160
lo ndaldoꞌ guꞌn chut zëxda gwiy c̲h̲uꞌnn mgiy c̲h̲eꞌn?

169
00:06:49,160 --> 00:06:51,160
Nana diꞌltsa bët guꞌnndna,

170
00:06:51,160 --> 00:06:52,880
ic̲h̲ësa minn ilelëdz mgiy ki.

171
00:06:52,880 --> 00:06:57,600
Ga dzekna lëꞌ minn Roma giꞌd iloꞌx xi‑idoꞌna gana iloꞌx xkiedzna».

172
00:06:57,600 --> 00:06:59,480
Ga dzekna lëꞌ Caifás,

173
00:06:59,480 --> 00:07:00,960
px̱oz nc̲h̲oꞌb nak is knu,

174
00:07:00,960 --> 00:07:01,940
c̲h̲ëp:

175
00:07:01,940 --> 00:07:04,000
Luꞌtá nika bët nandtá,

176
00:07:04,000 --> 00:07:07,520
gana nika xieꞌndnadá lëꞌwuga gët tib mgiy,

177
00:07:07,520 --> 00:07:10,500
dzekna xka loxda ic̲h̲ë minn yu ic̲h̲ë xkiedzna.

178
00:07:10,500 --> 00:07:16,180
Nakdo noꞌnda gik Caifás uyab uneꞌ lëꞌxi gët lger lox ic̲h̲ësa minn ngab xkiedzna,

179
00:07:16,180 --> 00:07:18,680
sinda Dios uneꞌ guꞌn c̲h̲eꞌn lo Caifás,

180
00:07:18,680 --> 00:07:21,480
lo or knu Caifás nak px̱oz nc̲h̲oꞌb nak.

181
00:07:21,480 --> 00:07:23,880
Gana nakdo noꞌnda minn Israel,

182
00:07:23,880 --> 00:07:26,580
sinda xka ña ic̲h̲ësa x̱in Dios,

183
00:07:26,580 --> 00:07:28,980
minn yu nlaꞌl idib lo gitslyu,

184
00:07:28,980 --> 00:07:31,340
idopgiy gak tibaga giedz.

185
00:07:31,340 --> 00:07:35,660
Loxna dze knu ux̱ixtiꞌdz minn uyaꞌn minn bienn lëꞌwuga gëtxi.

186
00:07:35,660 --> 00:07:39,060
Loxna gunu ñudc̲h̲axi x̱id minn nak judío,

187
00:07:39,060 --> 00:07:42,500
sinda lëꞌxi ubiga sia udzinn gax tib dën bidz,

188
00:07:42,500 --> 00:07:44,860
diꞌt nax tib giedz lë Efraín.

189
00:07:44,860 --> 00:07:47,860
Ga uyobiasxi ic̲h̲ëxi x̱in useꞌdxi.

190
00:07:47,860 --> 00:07:50,680
Ga dzekna lo ziꞌdgaxla xelni judío,

191
00:07:50,680 --> 00:07:52,080
guꞌn lë Pask,

192
00:07:52,080 --> 00:07:54,840
loxna gunu ndal minn uc̲h̲aꞌ ansc̲h̲a,

193
00:07:54,840 --> 00:07:57,640
sia Jerusalén guꞌnn guꞌn xneꞌ ley,

194
00:07:57,640 --> 00:08:00,120
dzekna xka zak kwas lo lni.

195
00:08:00,120 --> 00:08:03,440
Ga dzekna lëꞌ minn knu xgibxi,

196
00:08:03,440 --> 00:08:05,260
xnabdiꞌdz lo minn lën idoꞌ:

197
00:08:05,260 --> 00:08:08,540
«¿Be syiꞌd Jesús lo lni gan ota giꞌdtaxi?».

198
00:08:08,540 --> 00:08:14,880
Ñala ic̲h̲ë px̱oz nak minn c̲h̲uꞌnnbéy lo xkomier gana ic̲h̲ë fariseo ukebey diꞌltsa chu gaknan ba yuxi,

199
00:08:14,880 --> 00:08:16,920
lëꞌ guꞌnnla minn knu bisga,

200
00:08:16,920 --> 00:08:20,720
dzekna xka lëꞌ minn inaꞌsxi.

