Rukasi
Rukasi remikusiwarerà Jesu rewarà
Rukasi okusiwa jõvijã Teopiru pè remẽwarà
1
1-2 Jõvijã Teopiru pè akusiwa ajupa.Mõa'ãrõwã uve mirà kõ ojimopirai tesõ Jesu rè omã'ẽ remẽ mãe kõ. Ãmõ, ojapyaka ijayvu rè kupa remẽ. Opota ywete okuwa kupa, manyvo nyvo jẽ Jesu poroereko poromotekokuwa mã'ẽ. Ajawyi ijypy kyty wyive omovyvy toenu kõ. Ãmẽ ãmõ kõ pè Jesu rekoa ojenu remẽ, kee e'i kupa: “Kareta rupi akusiwatà ajawyi imomewa”, e'i kupa.
O Começo
3-4 Ajawyi, “Ije ve akusiwatà”, a'e eupe. “Ãmẽ wenu maekwerà kõ pè, ãmõ, omã'ẽ ee maekwerà kõ pè, ajimo'e katuokatà ijupe kõ takuwa ijayvu”, a'e. “Ijypy kyty wyi amovyvyokatà enu, aekwery vo tamojeapy ikusiwa”, a'e eupe.
Neupe tè akusiwa imomewa, jõvijã Teopiru. Apota katu aepo jaa kõ amome'u neupe, “aje” tere erovija ãmẽ ky'y. Ajawyi aekwerà kõ akusiwa ajupa.
Yvapewarà omojenu amãtejẽ Juwão sakya rã remẽwarà
5 Ajare kee a'e ikusiwatà. Ãmẽ 'arà pè Juteja yvy pewarà kõ rõvijã mõ pè Eroti eu. Ãmẽ jakatu Janejare'e pè oporegeta mã'ẽ mõ oiko teve, Sakarija eu ijupe mã'ẽ. Tãmõ Apijasi jeapyrerà tè a'e. Erekwarà pè Isapeu eu. A'e tãmõ Arão amyry jeapyrerà tè. 6 Ãwĩ kõ, werekwarà reve ivo katu ekoi Janejare'e rovake kupa ipi. Tãmõ Moisesi remikusiwarerà rupi katu ekoi kupa ipi. 7 Ajamã'ẽ nijãkarãive kupa. Awyjepa nimemy'ãi mã'ẽ tè Isapeu mijã. Ãmõ, mõrijõ revejẽ ika'akuwapa kupa ky'y.
8-9 Ãmẽ a'e remẽ, ãwĩvo teãmã Janejare'e pè oporegeta mãe kõ, werà kõ okusiwa imoje'a je'a ojipyteporoa mõ kupa ipi. A'evoa rupi okuwa ava põ oiketà Janejare'e moe'ea retã wyry pè oposiko mã'ẽ kupa ipi. Ajawyi ãmõ 'ary pè Sakarija opyteporopa kupa. Oo ãmẽ oike Janejare'e moe'ea retã wyry pè, Jerusarẽ taa pè. Ãmẽ ãwĩvo teãmã teve eko kõ, ipije mã'ẽ omoeny tipije Sakarija Janejare'e pè imoe'ea mõ.a Ãmõ, Janejare'e pè oporegetatà. 10 Ãmẽ jakatu ve jane kõ ojatykapa Janejare'e moe'ea retã ypy pè upa. Oporegeta Janejare'e pè kupa upa.
11 Ãmẽ jakatu Janejare'e remĩgwai yvapewarà mõ ojimoikatu Sakarija pè, Janejare'e moe'ea retã wyry pè. Jaapy imopije katu mã'ẽ rena uvuri opõ'ã upa, i'ekatu kytyre. 12 A'e rè omã'ẽ remẽ, ojimonyi tesõ Sakarija omãjã. Ojimopirai omãjã ee. 13 Ãmẽ e'i yvapewarà Sakarija pè:
– Nekyje sõ ewyi, e'i. Wenupa Janejare'e neporegetakwerà, e'i. Age'e nererekwarà ipuru'atà ky'y. Ãmẽ, Juwão eretà nera'yry rerà pè, e'i ijupe.
14 E'i jẽ yvapewarà:
– Neroryvaytà ee. Ãmõ kõ oryvay tevetà ee, e'i. 15 “Teko e'eay rõmõtà tè ãwĩ”, e'i Janejare'e nera'yry rã pè. Ajawyi poromoga'u mã'ẽ no'u'ãi, e'i. Uvary raiwerà teve no'u'ãi. Janejare'e 'Ãg eevejẽ ekoità. Ijy mari pupe ekoi remeve omomãrãkuwaokatà. Ajaate eevejẽ ekoità, e'i. 16 Ãmẽ tè nera'yry werovapatà Isaeu kõ Janejare'e kyty, Janerõvijã ywete ayvu rupi toiko kupa ky'y. Ajawyi mõa'ãrõwã mirà kõ “aje” e'ità Janejare'e ayvu pè erovija ãmẽ ky'y. 17 Ãmẽ nera'yry ypy uutà Janejare'e ayvu mojenuarà rõmõ. A'e penõvijã ywete renone rupi poromotekokuwatà iko. Ãwitõ karamoe remẽ Janejare'e wayvu mojenuarà Eriasi omokasiay o'Ãg pupe, ãwĩvo ve nera'yry werekotà. Ajawyi nera'yry omotekokuwa kõtà tipiryvypy katu ojee iko kupa mijẽ, tõvijãgwerà, ijãkarãgwerà kõ revejẽ. Ãwĩvo ve ayvu noenui mãe kõ omotekokuwatà ky'y. Eko aiwerà oitypypyipaokatà Janejare'e rè ãmẽ ky'y. Ãmõ, ãmõ kõ ojimokatupatà amãtejẽ Penõvijã ywete vãea renone upa, nera'yry omojenu ijupe kõ remẽ tomoa'u kupa, e'i yvapewarà Sakarija pè.b
18 Ãmẽ e'i Sakarija:
– Mano a'e ipõ “aje” javo? e'i. Emã'ẽ. Tãivĩ tè ije. Ererekwarà isa'imãma teve, e'i Sakarija ijupe.
19 Ãmẽ yvapewarà wayvuapi:
– Kapirijeu ije. Janejare'e pyri tè aiko ipi mã'ẽ. Ijayvu rupi tè ajo aporegeta neupe. Ijayvu e'eay mojenu tè ajo. Manyvo põ nererovijai rejupa? 20 Aje nererekwarà imemytà ky'y, Janejare'e, “Age'e 'arà pè imemytà”, e'i remẽ. Ajamã'ẽ “aje” nerei sõ eayvu renu, “Nererekwarà imemytà”, a'e neupe remẽ. Ajawyi age'e nanepui mã'ẽ rõmõtà tè neiko ky'y. Nereporegeta rã'ĩ'ãi neiko. A'evo tè rã'ĩ noromomoregetaoka'ãi. Ajaire tè, nererekwarà imemypa eayvu rupi katu paire tè, neporegeta tarà mijẽ, e'i Janejare'e remĩgwai yvapewarà ijupe.
Aja paire ojivy oo.
21 Ãmẽ jakatu jane kõ ojimopirai tesõ tetã ypy pè upa, Sakarija rãrõ.
– Manyvore põ omowasuay oẽ uu? e'i ojiupe kupa.
22 Ajaire Sakarija oẽ ikatu pè ipyri kõ ky'y. Oporegeta tarepe wetãrã kõ pè. Nipui ajamã'ẽ. Nuvei ijayvu. Ajawyi opoja pojai kõrijõ tè iko. A'e rupi okuwa kupa, mãrãnà jikuwa e'ã rè omã'ẽ ji'i Janejare'e moe'ea retã wyry pè.
23 Ajaire Sakarija awyjepa oposiko Janejare'e moe'ea retã pè remẽ, ojivy oo wetã gyty ky'y, ãmõ taa pè. 24 Aja paire sa'u Isapeu ipuru'a ky'y. Ãmẽ 'arà mẽ nojisyryi wetã wyry pe wyi. 5 jay rõmõ a'e pè tui. 25 Ãmẽ kee e'i Isapeu oupe:
– Janejare'e age'e epãtavõ ky'y, e'i oory rõmõ. Ome'ẽ ememyry mõ eupe ky'y. Ajawyi ava nererõarõ'ãi ememyry reko e'ã rè ky'y, e'i.
Yvapewarà omojenu amãtejẽ Janejare'e Remimuurerà sakya rã remẽwarà
26 Ãmẽ Isapeu 6 jaypa ipuru'a 'arà remẽ, ãmẽ Janejare'e omuu wemĩgwai Kapirijeu kõjãmuku mõ gyty, Nasare taa kyty. Karireja yvy pè a'e taa tui. 27 Janejare'e ayvu weru imomewa kõjãmuku pè. Nikwaima'eive mã'ẽ a'e. Uvepa ajamã'ẽ imẽnà rã. Juse eu ijupe. Jõvijã wasu Tavi amyry jeapyrerà tè a'e. A'e wãivĩ pè Maria eu.c 28 Ãmẽ uu yvapewarà javo Maria pè. Ãmẽ e'i ijupe:
– Age'e tè, Maria. Tanepiryvypy katu neiko. Janejare'e nereve ekoi. Nerereko katuarà rõmõ ekoi. Ikatuay nererekotà, e'i Maria pè.
29 Ãmẽ a'e rè omã'ẽ remẽ Maria ojeapy'a ijayvu renu. “Manyvore põ aepo e'i ije?” e'i Maria oupe.
30 Ãmẽ e'i jẽ yvapewarà:
– Nekyje ne, Maria, e'i. Janejare'e oryvay nere. “Epy'a rupi katuwarà tè ãwĩ”, e'i neupewarà mõ, e'i. 31 Age'e nepuru'atà ijayvu rupi. Ajaire nememytà kwaima'e rõmõ. Jesu eretà nememyry rerà pè, e'i.d 32-33 Mire'eay rõmõtà nememyry, e'i. Janejare'e jo'arà kytywarà Ra'yry eutà ijupe. Ajaire Janejare'e nememyry omoẽokatà Isaeu kõ Rõvijã wasu rõmõ toiko. Ãwitõ karamoe remẽ omojõvijãoka penãmõi Tavi, ãwĩvotà wereko. A'e mãerã tè Juteu kõ Rõvijã wasu rõmõ ekoità.e Ajaate a'e a'evo tè ekoità iko, e'i yvapewarà ijupe.
34 Ãmẽ Maria e'i ijupe:
– Manyvo a'età põ epuru'a mõ? Nekwaima'ei mã'ẽ tè ije, e'i Maria.
35 E'i ãmẽ yvapewarà:
– Janejare'e 'Ãg ayvu rupi tè a'evotà neiko. Ma'e, Janejare'e jo'arà kytywarà kasia ojinõtà nere. Ãmẽ nepuru'atà ky'y. Ajawyi nememyry rã ivo katu mã'ẽ rõmõtà ekoi, e'i. Janejare'e Ra'yry wete rõmõtà tè a'e, e'i Maria pè. 36 Age'e neretãrã Isapeu ipuru'a teve iko ika'akuwa ipe remẽ, e'i. “Nimemy'ãi mã'ẽ tè ãwĩ mijã”, e'i ãmõ kõ ijupe. Ajamã'ẽ age'e 6 jaypa ipuru'a iko ky'y, e'i. 37 Nuvei Janejare'e pè waype mã'ẽ. Ajawyi nomowaypei Isapeu pè ipuru'a, e'i yvapewarà Maria pè.f
38 Ãmẽ si:
– Hoõ, i'ete, e'i Maria ky'y. Janejare'e remĩgwai tè ije, e'i. Ajawyi aepo nemome'u ije maekwerà rupi katu ta'evo terereko Erõvijã ywete awi, e'i Maria ijupe.
Ajaire Janejare'e remĩgwai yvapewarà ojivy oo.
Maria oo Isapeu resa remẽwarà
39 Ãmẽ ãmõ 'ary pè Maria ojimokatu oo Isapeu resa. Ojikõtevẽ tesõ oo Juteja yvy pijarà mõ. Juteja yvy pè ovãe remẽ, yvytyry kõ rè oẽ oo iko. A'e pè Isapeu rena, Sakarija rena. 40 Oo Sakarija retã wyry pè oike. E'i Maria:
– Age'e tè, Isapeu, e'i.
Ãmẽ Isapeu:
– Age'e tè põ, e'i ve.
41 Ãmẽ Maria poregeta wenu Isapeu remẽ, ameve imemyry opõ'ã põ'ã imari pè. Ameve Janejare'e 'Ãg kasia rupi oporegeta Isapeu. 42 Ajawyi wayvo oporegeta Isapeu. Kee e'i Maria pè:
– Aa! Janejare'e remireko katu tè ene, e'i. Ene ywesõ owaray nerereko katu ãmõ wãivĩgwerà kõ wyi, e'i. Ikatuay wetetà nememyry rã, e'i. 43 Ava põ ije, ajawyi tè põ nejo jẽ tesõ eresa. Erõvijã ywete y rõmõ ene neiko. Ene ywesõ Janejare'e nemoe'eayoka ewyi. Ajamã'ẽ neja'a jẽ ere. Nejo jẽ eresa, e'i. 44 Age'e jajimogeta remeve, ememyry ory tesõ enu ãmẽ. Opõ'ã põ'ã tesõ oory rõmõ emari pupe, e'i. 45 “Aje ywete” ere Janerõvijã ywete remimome'ukwerà pè rewarà mõ neroryvay neiko. Wayvu rupi katu Janejare'e aje ywete a'evotà nerereko, e'i Isapeu Maria pè imoe'e.
Maria omoe'eay tesõ Janejare'e remẽwarà
46 Ãmẽ kee e'i Maria Janejare'e moe'e:
– Erõvijã ywete amoe'eay wete epy'a pupe ajupa, e'i.
47 Epy'aory katu, Janejare'e ãwĩvo erereko katu remẽ, e'i.
A'e erereko katu mã'ẽ rõmõ ekoi ipi, e'i.
48 Emĩgwai miti teipe ije. Oja'a jẽ ere ajamã'ẽ.
Owaray erereko, e'i.
Ajawyi ãmẽ, “Temireko katu tè ãwĩ”, e'ità ãmõ kõ eupewarà mõ ipi.
Ajaate pirujẽ ijeapyrerà kõ ve aepo e'i tary ve ije ipi, e'i.
49 Ikatuay wete Janejare'e erereko okasia rupi.
“Ivo katuay teãmã mã'ẽ tè ãwĩ”, eutà imoe'e ipi.
50 Okatuaya omojikuwaoka poroporijauesaa rupi omomojy mãe kõ pè ipi.
Ajaate ijeapyrerà kõ ve ãwĩvo wereko ipi, e'i.
51 Ãmõ rupi tè ãmẽ ojimoe'e teywete mãe kõ wereko ipi.
Apijarà kõ Janejare'e omojipe'a owyi ipi, ipy'a ai tè iko mãe kõ tè rewarà mõ.
Ajawyi okasia kõrijõ tè omome'u apijarà kõ pè ipi.
52 Jõvijã wasu kõ ve tesõ owyry kyty tè omoigooka ipi.
Mape remẽ poromomoi jo'arà kytywarà wyi wemimota rupi ipi.
Ãmõ, mape remẽ jowyry kytywarà tè omoẽoka jo'arà kytywarà rõmõ toiko.
Wayvukasia rupi tè a'evo ekoi ipi, e'i.
53 Ãmõ, amyay oporara mãe kõ Janejare'e omouve tè emi'õ rã kõ ijupe ipi.
Imoma'e ywete mãe kõ ãmẽ agyvotè omojivy imono.
54 Oja'a jẽ Janejare'e wayvukwerà rè ipi, wemĩgwai kõ pè, “oropãtavõtà”, e'i maekwerà rè ipi.
Kee e'i maekwerà rè oja'a jẽ:
“A'evo itõkõ karamoe remẽ Isaeu kõ areko ipãtavõ kõ”, e'i maekwerà.
A'e rupi katu wereko kõ ajaire.
55 Karamoe remeve tãmõ kõ pè, “Poroporijauesatà ipi”, e'ipa.
“Ivo jẽtà nejeapyrerà, ãwĩvo tary ve areko. Aporijauesa kõ tary ve”, e'i ãmãtè tãmõ Aparão amyry pè maekwerà, e'i Maria imoe'e.g
Awyjepa aepo omovyvy.
56 Ãmẽ Maria opyta jẽ Isapeu kõ pyri. Werywete moapy jay werokwapa Isapeu pyri. Aja paire tè ojivy oo wena kyty ky'y.
Juwão isaky remẽwarà
57 Ajaire okwa Isapeu memy'a 'arà ky'y. Imemy ajaire kwaima'e rõmõ. 58 A'evo remẽ ipyri ojimoena mãe kõ, ãmõ, etãrã kõ wenu aepo jaa remẽ, “Janerõvijã ywete opãtavõ tè Isapeu”, e'i ooryvay rõmõ ee kupa.
59 Ajaire ja'y kwani 7 'arà paire weraa toemosĩpire'ooka kupa. Toeenõ teve kupa. Ãmẽ tuu rerà ve omo'y ee kupa mijã. “Sakarija eutà ijupe”, e'i tite kupa upa.
60 Ajamã'ẽ ijy e'i:
– Ãnĩ, e'i. Juwão eutà tè erà pè, e'i.
61 Ãmẽ e'i kupa:
– Ajamã'ẽ ene nuvei 'ete neretãrã rerà pè aepo eu mã'ẽ, e'i kupa.
62 Ãmẽ tuu pè oporanu esa kupa ky'y. Opoja pojai oporanu ijupe:
– Manyvo ja'età põ aã neãkarã rerà pè? e'i kupa.
63 Ãmẽ Sakarija okwai yvyrape miti jakusiwa ipi mã'ẽ mõ ijupe kõ, [noporegetaive rewarà mõ]. Ãmẽ okusiwa erà. “Juwão eu erà pè”, e'i ikusiwa. Ãmẽ pirujẽ aepo e'i Sakarija remẽ, wapy'a kõ tè. 64 Ameve Sakarija oporegeta mijẽ, aekwery vo. Omoe'e ywete Janejare'e iko ãmẽ ky'y. 65 Ãmẽ ipyri ojimoena mãe kõ ojimonyi ee omãjã. Ãmẽ Juteja yvy rupi omojenu jenu kupa. Ãmõ taa taa rupi ojenupa teve okwa. Ajaate yvytyry pewarà kõ pè ojenupa. 66 Pirujẽ omã'ẽ ee mãe kõ ojipy'amogeta ee. Kee e'i kupa:
– Mano e'ità sipõ ajaire ãwĩ ja'y kwani? Janejare'e kasia tè eeve ekoi, e'i ojiupe kupa.
Sakarija ojĩga Janejare'e moe'e remẽwarà
67 Ãmẽ Sakarija, Juwão ruu, omoe'e ywete Janejare'e, Janejare'e 'Ãg kasia rupi. Ãmõ, wãparõ amãtejẽ kãramõwarà imovy. Ãmẽ kee e'i:
68 – Simoe'e ywete Janejare'e, Isaeu kõ Rõvijã ywete.
Age'e sõsi uu poropãtavõ ky'y. Wemimuu rã omuutà janeupewarà mõ ky'y.
A'e nivoi mãe kõ po pe wyi janerekyità. Janererojivyrĩ tarà mijẽ oupe ky'y.
69 Omuroka janeupe ikasiay wete mã'ẽ.
Poroereko katuay mã'ẽ tè a'e.
Kõi tè a'e jõvijã Tavi amyry jeapyrerà tè a'e, e'i.
70 Ajare karamoe remeve itõkõ kee e'ipa Janejare'e ayvu mojenuarà kõ:
“Uutà pepyterà rupi penereko katuarà rõmõ”, e'ipa.
71 Kee e'ipa amãtejẽ: “Uvetà penereko katuarà mõ.
A'e janeãpã kõ wyi janerekyipatà ky'y.
Ikasiay wete mã'ẽ rõmõtà tè a'e ekoi.
Ojikõ'õ mãe kõ opo pè tè janererekotà mijã.
A'e kõ wyi janerekyità ky'y”, e'i.
“A'e kõ wyry kyty wyi poroekyità ky'y”, e'ipa ãmãtè kupa maekwerà, e'i.
72 Karamoe remeve wayvukwerà omome'upa Janejare'e, janerãmõi kõ pè maekwerà. Kee e'i ijupe kõ:
“Poroporijauesatà penereko ipi. Poroereko katutà teve penereko”, e'i maekwerà.
Naearai'ãi aepo jaa wyi ipi. Nomotee'ãi wayvukwerà ipi.
Ajawyi a'evo janerereko age'e, e'i.
73-74 Karamoe remeve janerãmõi Aparão pè omome'u wayvu, kee e'i amãtejẽ maekwerà:
“Kãramõ nejeapyrerà kõ aekyità ijãpã kõ po pe wyi”, e'i.
“Ãmẽ ootà eremĩgwai kõ rõmõ kupa ky'y.
Ãmẽ si naiko'ãi gyjea ky'y.
Nojimopirai'ãi iko kupa”, e'i Janejare'e ayvu.
75 “Ãmẽ eupewarà mõ kõrijõ tè ekoità ãmẽ kupa ky'y”, e'i Janejare'e.
“Ivo katua rupi ekoità kupa ipi.
Ãmõ, eayvu rupi katu ekoità kupa teve.
Eremimota rupi katu ekoità kupa ky'y.
A'evotà ekoi kupa, ajaate pejeapyrerà a'evotà ekoi”, e'ipa Janejare'e Aparão pè maekwerà.
Janeupewarà mõ aepo e'ipa amãtejẽ, e'i Sakarija Janejare'e moe'e.
Ãmẽ kee e'i jẽ wa'yry pewarà mõ, Janejare'e 'Ãg kasia rupi:
76 – Ene ja'y kwani, “Janejare'e jo'arà kytywarà ayvu mojenuarà rõmõtà neiko”, e'ità ãmõ kõ neupewarà mõ, e'i.
Ajaire Janerõvijã ywete renone rupive neotà.
Ãmẽ ijupewarà kõ nemotekokuwatà, ivãea rã tomoa'u kupa.
77 Ene nemome'utà Janejare'e poroereko katuay mã'ẽ.
Apijarerà kõ pè Janejare'e oitypypyipaokatà ijaiwererà kõ iwyi kõ ky'y, “awyjepa” e'i ijupe kõ remẽ.
78-79 Janeporijauesaarà tè Janejare'e.
Ikatuay wete poroereko mã'ẽ teve.
A'e oporegeta remẽ, ãwitõ kwaray iserenyny katu remẽ, ojisa katu pirujẽ.
Ãwĩvo ve Janejare'e oporegeta remẽ, poromotekokuwa pirujẽ ipi.
Ãmẽ yva pe wyi oyape pirujẽ pãtõnusu rupi ekoi mãe kõ tomojisa katu ky'y,
totekokuwavay kupa ky'y.
Okyje ai mãnõa wyi mãe kõ teve ojisa katu tary ve.
Ãwitõ eny mã'ẽ rupi katu nou ipi, ãwĩvo Janejare'e janerereko wayvu rupi katu ipi.
Janejare'e janemotekokuwa remẽ tè,
janepiryvypy katutà jaiko ipi, e'i Sakarija.h
Awyjepa aepo jaa.
80 Ãmẽ Juwão ojimovijapa ky'y. Ikasiay mã'ẽ rõmõ ekoi. Ivo katuay teve iko. Otekokuwavay teve iko. Ajaire tekoe'ãma rupi tè ekoità rã'ĩ, ajaate ayvu omojenutà Isaeu kõ pè iko ky'y.
[Ãmõ, Juwão ija'yrĩ remeve Jesu isaky teve.]