﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,160
Idi iyakcheng iwan,

2
00:00:07,160 --> 00:00:11,780
niyemnem Gobirnador Festus a mandogan kawid bapor cha Italy,

3
00:00:11,780 --> 00:00:21,240
isonga in-awat ches Paul tan echom a balod cha Julius a kapitan na gropon sosolcharon engaranan na Gropon Caesar Augustus.

4
00:00:21,240 --> 00:00:23,780
Et idi mimothok i akow na ida-jat mi,

5
00:00:23,780 --> 00:00:30,000
simekep kawid bapor a edafo did siyodad na Adramyttium a chanchanin onbetik da.

6
00:00:30,000 --> 00:00:35,920
Nasima-mad i bapor ired ma siyodad cha probinsiya na Asia a gwared kilig na baybay.

7
00:00:35,920 --> 00:00:43,320
Et dima-jat kawin iyodop mis Aristarchus a i-Thessalonica a siyodad cha probinsiya na Macedonia.

8
00:00:43,320 --> 00:00:44,840
Idi gwa-gwa tho,

9
00:00:44,840 --> 00:00:47,540
sima-mad kawid siyodad na Sidon.

10
00:00:47,540 --> 00:00:50,200
Kiyaasian Julius si Paul,

11
00:00:50,200 --> 00:00:55,900
et intolok ton iyanbisited kakajem tod man say i-kan ched si-kathoy mesepol to.

12
00:00:55,900 --> 00:01:07,600
Et bintihan miy Sidon et chidan miy kilig na Cyprus a esiroman tep pimekes alin pasiyay chahem cha si-kawi et man-aaloniy kawin iyan-aahad.

13
00:01:07,600 --> 00:01:12,680
Et iyaktang miy baybay a iyay-esop cha probinsiya na Cilicia tan Pamphylia,

14
00:01:12,680 --> 00:01:17,060
et mimothok kawid Myra a siyodad cha probinsiya na Lycia.

15
00:01:17,060 --> 00:01:23,320
Et chiwan i enafolan Julius na bapor a edafod Alexandria a onkowan cha Italy,

16
00:01:23,320 --> 00:01:25,860
et inpandogan to kawid man.

17
00:01:25,860 --> 00:01:28,080
Kagol na mapkes a chahem,

18
00:01:28,080 --> 00:01:30,920
imaloniy kawi na chakel a akow,

19
00:01:30,920 --> 00:01:34,260
et edigathan kawin may-esop cha siyodad na Cnidus.

20
00:01:34,260 --> 00:01:36,460
Idi mimothok kawid man,

21
00:01:36,460 --> 00:01:38,900
mapkes pay a pasiyay chahem,

22
00:01:38,900 --> 00:01:42,060
et eg kawi mahakowan cha chalan a piyan mi.

23
00:01:42,060 --> 00:01:43,340
Isonga,

24
00:01:43,340 --> 00:01:45,380
kimowan kawid afil a chalan,

25
00:01:45,380 --> 00:01:50,520
et chidan miy kilig na Crete a esiroman a dima-bas kawid dogad a Salmone.

26
00:01:50,520 --> 00:01:53,940
Et angken chidan miy esiroman a kilig na Crete,

27
00:01:53,940 --> 00:02:03,020
edigathan kawi pay ingkathod mimothok kawi wed dogad a engaranan na Esiroman a Sa-maran na Bapor a iyay-esop cha siyodad na Lasea.

28
00:02:03,020 --> 00:02:07,080
Kagol a ebayag a etaktak kawi na mapkes a chahem,

29
00:02:07,080 --> 00:02:11,980
emanekot men mandogan cha bapor tep sema akow na ayongar na Hodjos,

30
00:02:11,980 --> 00:02:15,220
epalabas mala tan niman miy timpo na powek.

31
00:02:15,220 --> 00:02:16,340
Isonga,

32
00:02:16,340 --> 00:02:18,320
binidin iren Paul i

33
00:02:18,320 --> 00:02:19,580
“Kakajem,

34
00:02:19,580 --> 00:02:22,420
amtak i no ipilit tayon ontoloy,

35
00:02:22,420 --> 00:02:28,580
ngaaw i panpa-noan na biyahi thayo tep mechechal i kalka tan bapor,

36
00:02:28,580 --> 00:02:30,700
et gwara ngoy metiy.”

37
00:02:30,700 --> 00:02:33,900
Nem sema kapitan na bapor tan mahabapor,

38
00:02:33,900 --> 00:02:35,560
piyan chen ontoloy.

39
00:02:35,560 --> 00:02:36,600
Isonga,

40
00:02:36,600 --> 00:02:38,780
sema kapitan na sosolcharo,

41
00:02:38,780 --> 00:02:40,320
inki-ngelan to ira,

42
00:02:40,320 --> 00:02:41,880
no diket si Paul.

43
00:02:41,880 --> 00:02:45,440
Sema gwa-gwa-chen echom min mandodogan cha bapor,

44
00:02:45,440 --> 00:02:48,920
piyan cha ngon ontoloy tep sema dogad a sima-maran mi,

45
00:02:48,920 --> 00:02:51,880
nat mapteng a salchengan no timpo na powek.

46
00:02:51,880 --> 00:03:00,400
Kigwan cha i magangkana no ontoloy kawid Phoenix a sa-kin siyodad na Crete a nasima-maran na bapor tep esiroman iwa dogad.

47
00:03:00,400 --> 00:03:05,740
Et mebedin a man-iyan kawid man ingkathod onda-bas miy timpo na powek.

48
00:03:05,740 --> 00:03:08,500
Powek Cha Baybay

49
00:03:08,500 --> 00:03:12,280
Idi gwariy dodop a chahem a emangkedafod pesaw,

50
00:03:12,280 --> 00:03:15,340
kin cha i mebedin men ontoloy kawid Phoenix.

51
00:03:15,340 --> 00:03:16,420
Isonga,

52
00:03:16,420 --> 00:03:19,980
kiyojod cha diy danchok a engisalcheng na bapor,

53
00:03:19,980 --> 00:03:23,180
et dima-jat kawin chidan miy kilig na Crete.

54
00:03:23,180 --> 00:03:24,860
Nem idi engkay,

55
00:03:24,860 --> 00:03:27,980
gwara diy powek a mapkes a edafo did Crete.

56
00:03:27,980 --> 00:03:30,140
Kina na powek i bapor,

57
00:03:30,140 --> 00:03:31,400
et sema bapor,

58
00:03:31,400 --> 00:03:33,880
nat mahaabantin onsangod powek.

59
00:03:33,880 --> 00:03:35,240
Isonga,

60
00:03:35,240 --> 00:03:39,660
intolok cha wen intolchon na powek i bapor cha kompormin torongan to.

61
00:03:39,660 --> 00:03:44,480
Idi sibi wid Cauda a otik a dogad a edikmothan na baybay,

62
00:03:44,480 --> 00:03:46,340
esiroman kawid man.

63
00:03:46,340 --> 00:03:47,480
Isonga,

64
00:03:47,480 --> 00:03:49,440
sema bangken miyan ikoyod,

65
00:03:49,440 --> 00:03:52,360
inkalka wid bapor mi say nat mechechal,

66
00:03:52,360 --> 00:03:54,700
nem edigathan kawin engamag.

67
00:03:54,700 --> 00:03:57,020
Idi inkalka ra wiy bangka,

68
00:03:57,020 --> 00:04:01,720
in-iketan chiy bapor mi na mahedsang a pakod say nat mansi-si-jan.

69
00:04:01,720 --> 00:04:07,760
Et insa-kod cha ngoy banay a dofot a naintolchon na chahem say nat paspas wiy bapor.

70
00:04:07,760 --> 00:04:15,640
Tep ketahot iren maychengpel emoy bapor cha echarathan a dogad a engaranan na Syrtis a iyay-esop cha kilig na Libya.

71
00:04:15,640 --> 00:04:19,380
Et kimowan ired kompormin engitolchonan na chahem.

72
00:04:19,380 --> 00:04:20,960
Idi gwa-gwa tho,

73
00:04:20,960 --> 00:04:23,060
mapkes pay laeng i powek,

74
00:04:23,060 --> 00:04:26,200
isonga inba-ba-tok chiy kalked baybay.

75
00:04:26,200 --> 00:04:28,180
Idi maykatdon akow,

76
00:04:28,180 --> 00:04:31,540
inba-ba-tok cha ngoy ngano na bapor cha baybay.

77
00:04:31,540 --> 00:04:35,520
Et nat sini-neng miy akow tan pasingsing na chakel a akow,

78
00:04:35,520 --> 00:04:38,120
et mapkes pay a pasiyay powek.

79
00:04:38,120 --> 00:04:39,140
Isonga,

80
00:04:39,140 --> 00:04:41,740
nat niyamnama wi wen manbiyag.

81
00:04:41,740 --> 00:04:44,040
Ebayag a eg kawi enga-engan.

82
00:04:44,040 --> 00:04:45,060
Isonga,

83
00:04:45,060 --> 00:04:47,680
imakgwat si Paul cha sangoanan na tothoo,

84
00:04:47,680 --> 00:04:50,140
et kigwan to i “Aahi,

85
00:04:50,140 --> 00:04:53,120
no inki-ngelan jo komay kigwan ko,

86
00:04:53,120 --> 00:04:56,280
nat dima-jat kiyed Crete,

87
00:04:56,280 --> 00:04:59,640
et nagwara komay echaral tan iyayba-ba-tok.

88
00:04:59,640 --> 00:05:01,480
Nem angken seman,

89
00:05:01,480 --> 00:05:06,360
pekedsang joy nemnem jo tep nagwared si-kayoy metiy,

90
00:05:06,360 --> 00:05:09,900
no diket sema bapor bengat i mechechal.

91
00:05:09,900 --> 00:05:17,500
Amtak iyay tep nonta edagwi si Afo Chiyos a nachijaw ko tan iyayda-kaman ko,

92
00:05:17,500 --> 00:05:22,440
engito-no na anghil a iyanparang a man-ak-akgwat cha askang ko.

93
00:05:22,440 --> 00:05:25,240
Et kigwan na anghil i ‘Paul,

94
00:05:25,240 --> 00:05:30,600
enog i tahot tep mesepol a kowisen token Caesar a gwared Roma.

95
00:05:30,600 --> 00:05:32,320
Et kagol cha si-kam,

96
00:05:32,320 --> 00:05:39,240
kaasian Afo Chiyos i emiin a ekidogan cha si-kam say nagwared si-kariy metiy.’

97
00:05:39,240 --> 00:05:40,420
Isonga,

98
00:05:40,420 --> 00:05:41,420
aahi,

99
00:05:41,420 --> 00:05:49,200
pekedsang joy nemnem jo tep gwariy piyal kod Afo Chiyos tan napiyatik i metongpal i kigwan tod si-kak.

100
00:05:49,200 --> 00:05:54,740
Nem maychengpel i bapor cha dogad a edikmothan na baybay.”

101
00:05:54,740 --> 00:05:59,300
Idi sawal na epat a dagwi manipod nonta iyanchogiy powek,

102
00:05:59,300 --> 00:06:03,200
towan itolchon kawi pay na chahem cha baybay a Adria.

103
00:06:03,200 --> 00:06:05,840
Et nonta chanchanin kawa na dagwi,

104
00:06:05,840 --> 00:06:07,960
sema iren naiyan-obded bapor,

105
00:06:07,960 --> 00:06:10,640
diyekna ra i man-eesop kawid chaga.

106
00:06:10,640 --> 00:06:11,820
Isonga,

107
00:06:11,820 --> 00:06:13,920
diyohod chiy chalem na chanom,

108
00:06:13,920 --> 00:06:16,640
et epat a polon mitroy chalem to.

109
00:06:16,640 --> 00:06:18,860
Idi kimi-ki-nan ma ira,

110
00:06:18,860 --> 00:06:21,180
diyohod cha mowan i chalem na chanom,

111
00:06:21,180 --> 00:06:23,260
et tedon polon mitro wa.

112
00:06:23,260 --> 00:06:27,200
Et timahot iren maychengpel i bapor ired ma boleka.

113
00:06:27,200 --> 00:06:28,340
Isonga,

114
00:06:28,340 --> 00:06:33,800
insa-kod chiy epat a danchok a edafod oget na bapor say isalcheng chiy bapor,

115
00:06:33,800 --> 00:06:37,380
et iyankararag ira i onnihal nem engkay.

116
00:06:37,380 --> 00:06:40,080
Et sema iren naiyan-obded bapor,

117
00:06:40,080 --> 00:06:41,700
piyan chen on-ekal.

118
00:06:41,700 --> 00:06:42,600
Isonga,

119
00:06:42,600 --> 00:06:49,820
insa-kod chiy bangked baybay a inbili-biling chen onkowan cha sango na bapor say isa-kod cha iriy danchok chiwan.

120
00:06:49,820 --> 00:06:56,200
Nem kigwan Paul cha kapitan na sosolcharo i “No on-ekal ira ma naiyan-obded bapor,

121
00:06:56,200 --> 00:06:57,880
metiy kayon emiin.”

122
00:06:57,880 --> 00:06:59,080
Isonga,

123
00:06:59,080 --> 00:07:03,260
kiyetno na sosolcharoy pakod na bangka et iyaypayas.

124
00:07:03,260 --> 00:07:05,500
Idi chanchanin kagwis,

125
00:07:05,500 --> 00:07:15,080
pinidit Paul a mengan i emiin a tothoon kigwan to i “Sawal na epat a akow ma et jowan chanagiy mepesamak cha si-kathayo.

126
00:07:15,080 --> 00:07:19,620
Et ingkathod niman nagwariy kiyakan jo.

127
00:07:19,620 --> 00:07:20,860
Isonga,

128
00:07:20,860 --> 00:07:22,040
pangaasi yo,

129
00:07:22,040 --> 00:07:26,420
pengan kayo say onkedsang kayo tep nagwared si-kayoy metiy.”

130
00:07:26,420 --> 00:07:28,580
Idi kigwan men Paul iwan,

131
00:07:28,580 --> 00:07:33,260
engala na tinapay et iyansalamat cha Afo Chiyos cha sangoanan chen emiin.

132
00:07:33,260 --> 00:07:36,160
Et piyetpet-ing toy tinapay et engan.

133
00:07:36,160 --> 00:07:40,360
Et kimedsang i nemnem na emiin a too et engan ngo ira.

134
00:07:40,360 --> 00:07:43,840
Sema bilang min emiin a mandodogan cha bapor,

135
00:07:43,840 --> 00:07:47,120
chegwen dasos tan pithon polo tan enem.

136
00:07:47,120 --> 00:07:50,300
Idi engan kawin emiin et iyapsel kawi,

137
00:07:50,300 --> 00:07:54,040
inba-tok chiy wheat cha baybay say onka-jas i bapor.

138
00:07:54,040 --> 00:07:57,400
Echaral I Bapor

139
00:07:57,400 --> 00:07:59,340
Idi nimihal,

140
00:07:59,340 --> 00:08:01,280
gwariy tiyakmang min chaga,

141
00:08:01,280 --> 00:08:03,620
nem sema iren naiyan-obded bapor,

142
00:08:03,620 --> 00:08:05,800
eg cha piyeschian iwa dogad.

143
00:08:05,800 --> 00:08:09,740
Nem gwariy mita ren dogad a echarathan cha kilig na baybay,

144
00:08:09,740 --> 00:08:13,620
et niyemnem cha i mahaparada ra emoy bapor chiwan.

145
00:08:13,620 --> 00:08:14,840
Isonga,

146
00:08:14,840 --> 00:08:18,960
kiyetno riy pakod iren ma danchok et inpayas ched baybay.

147
00:08:18,960 --> 00:08:24,880
Biyasbas cha ngoy pakod a iyay-ike-iket cha kejow a naengitorong na bapor.

148
00:08:24,880 --> 00:08:31,260
Et inkayang chiy banay a dofot cha sango na bapor say itolchon na chahem i bapor cha kilig na baybay.

149
00:08:31,260 --> 00:08:36,480
Nem iyaychengpel i bapor cha echaratan a dogad a ka-jat i chanom to.

150
00:08:36,480 --> 00:08:39,940
Iyay-istuck i sango tho et nat mahakiykiy.

151
00:08:39,940 --> 00:08:41,520
Sema oget to,

152
00:08:41,520 --> 00:08:45,240
chiyeng-chengpel na chalojon ingkathod iyansi-si-jan.

153
00:08:45,240 --> 00:08:47,140
Idi epasamak iwan,

154
00:08:47,140 --> 00:08:50,240
niyemnem na sosolcharo i bonoen cha iriy balod,

155
00:08:50,240 --> 00:08:53,260
nahol ni mannangoy ira et memtik da ira.

156
00:08:53,260 --> 00:08:55,200
Nem sema ngon kapitan,

157
00:08:55,200 --> 00:08:57,280
nat piyan ton metiy si Paul.

158
00:08:57,280 --> 00:09:00,320
Et insalcheng toy sosolcharo.

159
00:09:00,320 --> 00:09:03,120
Et inbilin na kapitan i sema iren mahanangoy,

160
00:09:03,120 --> 00:09:07,280
onjaptok koma ired chanom et mannangoy ired kilig na baybay.

161
00:09:07,280 --> 00:09:09,300
Et sema ngo iren echom,

162
00:09:09,300 --> 00:09:14,220
onoren chen onpeket ired ma tabda tan kejow a iya-kal cha bapor.

163
00:09:14,220 --> 00:09:21,080
Et si-kathoy inpasing min emiin a imekal cha bapor et sibi wiy chaga.

164
00:09:21,080 --> 00:09:25,120
23 Idi kima-jat kawid dogad a edikmothan na baybay,

165
00:09:25,120 --> 00:09:27,860
iyamtaan mi i engaranan na Malta.

166
00:09:27,860 --> 00:09:30,240
Sema iren naiyan-iyan chiwan,

167
00:09:30,240 --> 00:09:33,960
mapteng a pasiyay imag cha para cha si-kawi.

168
00:09:33,960 --> 00:09:39,400
Tep iyan-afoy ira tan sinintil cha kawi tep inchogi ton on-oran tan teg-in.

169
00:09:39,400 --> 00:09:40,820
Si Paul ngo,

170
00:09:40,820 --> 00:09:42,760
ena-nop na bila-jo,

171
00:09:42,760 --> 00:09:44,700
et idi towan iejan cha afoy,

172
00:09:44,700 --> 00:09:48,320
bimo-day i esabirongan a oleg kagol na petang,

173
00:09:48,320 --> 00:09:52,040
et kidat toy diwen Paul et pimeket iwa oleg.

174
00:09:52,040 --> 00:09:54,140
Sema tothoon i-Malta,

175
00:09:54,140 --> 00:09:57,300
idi mita ra ma oleg a manbibilay cha diwen Paul,

176
00:09:57,300 --> 00:10:01,540
iyankinowan ira i “Sigoradon mabono ma too.

177
00:10:01,540 --> 00:10:03,800
Angken iyamtik alid baybay,

178
00:10:03,800 --> 00:10:07,280
metiy met laeng tep mimothok i chosa thod si-katho.”

179
00:10:07,280 --> 00:10:10,920
Nem inpelkin Paul iwa oleg say ma-kas cha afoy,

180
00:10:10,920 --> 00:10:13,960
et nagwariy epasamak a ngaaw cha si-katho.

181
00:10:13,960 --> 00:10:16,500
Et sema iren tothoon i-Malta,

182
00:10:16,500 --> 00:10:23,120
iyanseked iren si-nengen cha no ondarag i diwa tho ono biglen metongba et metiy.

183
00:10:23,120 --> 00:10:26,560
Nem idi ebayag a singked cha et nagwariy epasamak cha Paul,

184
00:10:26,560 --> 00:10:28,500
siya-dathan chiy nemnem cha,

185
00:10:28,500 --> 00:10:30,980
et kigwan cha i chiyos si Paul.

186
00:10:30,980 --> 00:10:36,060
Gwariy payo-payow a iyay-esop cha kad-an iren Paul a kegwen Publius.

187
00:10:36,060 --> 00:10:37,420
Si Publius,

188
00:10:37,420 --> 00:10:40,020
kainportantian a tood Malta.

189
00:10:40,020 --> 00:10:44,540
Tiya-gway to kawid baliy to et sinintil to kawi na tedon akow.

190
00:10:44,540 --> 00:10:47,240
Iyaytompong a si awen Publius,

191
00:10:47,240 --> 00:10:51,180
mansekit a gwariy petang to tan mantatai na chala.

192
00:10:51,180 --> 00:10:53,720
Kimowan si Paul cha kad-an to,

193
00:10:53,720 --> 00:10:55,280
et inkararagan to.

194
00:10:55,280 --> 00:10:58,400
Et insagpat Paul i diwa thod ma mansekit,

195
00:10:58,400 --> 00:11:00,220
et mimapteng a chakos.

196
00:11:00,220 --> 00:11:03,140
Idi iyamtaan na tothoo i epasamak,

197
00:11:03,140 --> 00:11:05,000
emiin a mansekit chiwan,

198
00:11:05,000 --> 00:11:06,680
kimowan ired kad-an Paul,

199
00:11:06,680 --> 00:11:08,460
et inpamapteng to ngo ira.

200
00:11:08,460 --> 00:11:12,520
Chakel i mapteng a in-i-kan na tothood si-kawi.

201
00:11:12,520 --> 00:11:13,960
Et idi bimetik kawi,

202
00:11:13,960 --> 00:11:18,480
in-i-kan cha ngoy emiin a mesepol mi para cha biyahi wi.

