Yistifanus sa̱ tuk jok gha̱ di gaar mo sheny Yahudawaa
7
Di nang firis sha̱gwang nga̱ rithi Yistifanus sa̱, “Gya̱yi mona̱gha̱ ku duth wu a ngu twang ku su naanang nga̱?”2 Nga shim ka̱ twang, “Wee-zhaa ka̱ mo kike, hwyong ka̱ gyo mi! Gbye̱m ma̱ ra̱ gyet. Nom sha̱mot ra̱ bo furiwut di kike-kike ra Yibrahim ma̱ fo nga nung shu di ribi Misopotamiya ki̱ta̱ nga bo shishet di ribi Haran na̱. 3 Nom ma̱ twang di ngaa, ‘Hwab yi ribi ngu ka̱ monet wu,’ ‘ka̱ ji ngu di ribi ye̱ mi ri shaar ngu, ngu ji.’
4 “Ra̱ nung Yibrahim ma̱ hwab yi Bagadadza ribi monet gha Kaldiyawaa, ka̱ jiyi di shishet di kheb Haran na̱. Di but ci kike nga, Nom ma̱ tom nga tuk yi di ribi ye̱, nga shu di hu yere. 5 Nom ma̱ ba maa nga kwoob waar ra̱ di ne̱, au ra ndaar kpe̱ri kyang nga̱. Duu ra̱ nung Nom ma̱ fang-naur yi a nga ka̱ kpyo-haar nga mobe̱ di bo but gha, nga ri meyi mo ribi baa shu fu mo da rika̱, da̱ ri me̱ne̱ Yibrahim ma̱ ba kpo we di gbye̱m baa. 6 Nom ma̱ tuk jok gha̱ ba̱ nga niyi ‘Kpyo-haar ngu ku ri su mo cen di ribi ye̱ ba shu fu mo, ki̱ mona̱gha̱ di hu ri dus ba̱ gyaan na̱, ka̱ ri nut di mo thne̱k ya̱ da̱ri ca̱ nang. 7 Duu ra̱ nung mi ri nut di ribi ya̱ng tuk ba̱ zang-gyaan na̱,’ Nom ma̱ ra̱ kwa twang, ‘Di but baa nung mo kpyo-haar ngu ri wut ba̱ di ribi baa, ka̱ bo mor di mi di gaar ye̱.’ 8 Di nang nga mwo Yibrahim ma̱ khya̱-fang fu gbyiis-haam. Ki̱ Yibrahim ma̱ hye̱n nga̱ kike Yishaku ka̱ gbiis-haam nga di ho nwom naarang nga̱ di but mar gha. Di but baa Yishaku hye̱n nga̱ kike Yakubu. Ki̱ Yakubu hye̱n nga̱ kike kpyo-haar shwāk-gha̱ di yise̱ri nga̱ su Yisraila.
9 “Nyi tse̱k di ho me̱ne̱ mo wee mo Yusufu go ngywat ba̱ ngaa, mo khaa nga gos yi gyaan na̱ di ribi Ma̱sar ra̱. Duu ra̱ nung Nom ma̱ shu ba̱ Yusufu, 10 Ka̱ has gha hwab yi di ho sa̱dzi nga riryat ra̱. Nom ma̱ mwo Yusufu tsos sa̱ ka̱ tuk nga wok mgbang nga̱ di gaar Firi-auna kpob Ma̱sar ra̱, ra̱ nung nga tuk gha na̱ dzang ribi Ma̱sar ra̱ ka̱ taa haar kpyob gha riryat ra̱.
11 “Gbye̱m ma̱ yang be̱k ya̱ khwet gha̱ di Ma̱sar ra̱ riryat ra̱ ka̱ Kan-anaa, ka̱ kpo hywa sa̱dzi sa̱gywang nga̱, ki̱ mo kike-kike ra ba wok gya̱ghyi. 12 Gbye̱m me̱ Yakubu ba̱ go a gya̱ghyi ku su di Ma̱sar ra̱, nga tom mo kike-kike ra di hu, mo ri gos nciin gya̱ghyi. 13 Di ho dzi-dzi mo, dziyi di Ma̱sar ra̱ ndan fe̱ri nga̱, Yusufu shaar wee mo na̱yi nga shu, ki̱ Firi-auna go mo na̱be̱ bo di Kan-anaa shu wee mo Yusufu. 14 Di nang Yusufu tom hyees kike nga Yakubu ka̱ nkung haar nga, mona̱gha̱ swāk yikywarfo di ba̱ twoo. 15 Ra̱ nung Yakubu jiyi di Ma̱sar ra̱, gaar ye̱ nga ba̱ mo kike-kike ra cii mo. 16 Mo kpyo-haar mo khe̱k kyom mo ka̱ kwaar di Shekem ma̱ ba̱ nin yi di ho kuur ye̱ Yibrahim ma̱ gos di bwak wee Hamor di Shekem ma̱ di ho su khwe̱k ya̱ yang.
17 “Gbye̱m ma̱ bo dzi zong yi, kikiye̱ Nom ma̱ di tuk fang-naur nga ba̱ shu fye̱t di gaar Yibrahim ma̱, su gywang mona̱gha̱ fu ra di Ma̱sar ra̱ khe̱ri dwoo. 18 Di nang kpob waar rung nga̱yi ghi kpyob ba̱ di Ma̱sar ra̱, ba ce̱k Yusufu. 19 Kpob yi bo bye̱e̱n mona̱gha̱ fu ra ka̱ zhwam mo kike-kike ra sa̱gywang nga̱, ka̱ tuk ba̱ tset ra̱, mo khwiny yi mo haam ma̱, gaar rang mo ri cii mo.
20 “Di gbye̱m baa mo mat Musa, ki̱ nga ba na gbosu we. Di ho fye ca̱ taat mo kike nga shu ba̱ ngaa di haar ra̱ ka̱ shung ghang nga. 21 Gbye̱m me̱ mo hwak ghayi di sadwaa di ho mkpye̱m kab Ma̱sar ra̱. Tiri Firi-auna shub nga ka̱ ne̱r nga, nga hye̱n nga̱ we nga. 22 Musa wok kyaam ma̱ di ho tsos Ma̱sar ra̱ riryat ra̱ ka̱ kpo dzyee gywang di ho kyuk jok gha̱ ka̱ dzi kywom ma̱.
23 “Gbye̱m me̱ Musa bo shu thne̱k ya̱ swāk yi-nyaang nga̱ nga kha̱ di men nga, nga ji di zhang di fu mo Yisraila. 24 Nga nǐ na̱ wizhini di tēny mo, mo ku zhwam nga di bwak fu Ma̱sar ra̱, ra̱ nung nga jiyi di dwoo nga ka̱ dut fu Ma̱sar ra̱ fye̱t yi. 25 Musa cat mona̱gha̱ fu nga, ku ri dut-shu me̱ne̱ Nom ma̱ ku ji kywom ma̱ ba̱ ngaa, ka̱ ya̱ng has ba̱ hwab yi di ho zang-gyaan mo, duu ra̱ nung mo ba dut-shu. 26 Nwom ye̱ dwoor Musa bo di gaar Yisrailawaa ka̱ bo nǐ monet ba̱ fe̱ri ku hāng-hāng nga̱. Nga ghim ka̱ ya̱ng kuu mo ka̱ twang, ‘Ra̱khak nyii ku su mo we-zha̱, nda̱ ki̱ kyuk nyi ku ghyab sa̱ nyi kyūk ywu-ywot yi?’
27 “Duu ra̱ nung na̱yi nga̱yi kuk waar ra̱, tos Musa cyee yi ka̱ twang, ‘Nanaan tuk wu ngu shu kpob ba̱ ka̱ na̱ shwom da. 28 Ngu ghab sa̱ ngu fye̱t bi yi go me̱ne̱ ngu fye̱t yi fu Ma̱sar ra̱ di re̱ny nya̱?’ 29 Gbye̱m me̱ Musa ba̱ go niyi, nga shwak tii jiyi di shu di ribi Madayana, ka̱ ri shishet go cen di hu ka̱ mat wetha̱khak ba̱ fe̱ri.
30 “Di but ye̱ thne̱k swāk yi-nyaang ba̱ gyan yi, cu-ntom Nom ma̱ furiwut di gaar Musa di ho keb rye̱m yāng nga̱ di ho ywoo ya̱ng shiin-khwoob ba̱ di ho jwoor ra̱ zhong ba̱ jǒ Sinai ya̱. 31 Gbye̱m me̱ Musa ba̱ nǐ niyi, ki̱ su nga gya̱-dzeb ba̱ di gaar baa. Nga bo me̱ny tib zhong gaar baa ka̱ ya̱ng nǐ ywoo yāng baa, nga go ryak Ke-Nom ma̱, kywang, 32 ‘Mii ku shu Nom mo kike-kike nyi Yibrahim ma̱ ka̱ Yishaku ka̱ Yakubu.’ Musa shang nam ma̱ ba̱ hwyang nga̱ ka̱ ba go sa̱ nga ghang ywoo shiin-khwoob ba̱.
33 “Di nang Ke-Nom ma̱ twang di ngaa, ‘Tuth yi ntaur ngu, ba̱ gaar ye̱ ngu ku dideny ku shu ribi sha̱hihye̱ny. 34 Mi ra̱ nǐ naanang nga̱ saskyaar monet bi di Ma̱sar. Mi ra̱ go ghyeer mo ka̱ ra̱ shiny bo di ba̱ has ba̱ hwab yi. Baam yere, mi ri tom ngu gus ji ngu di Ma̱sar ra̱.’
35 “Da̱ naa Musa yi mo kpee mo ngaa ba̱ ryaajok gha̱ gbye̱m me̱ mo rithi nga, ‘Nanaan tuk wu ngu shu kpob ra ka̱ na̱ shwom ra?’ Nom ma̱ tom Musa shu kpob ba̱ ka̱ na̱ hyas ba̱ hwab yi di ho zang-gyaan na̱, di ho bwak cu-ntom nga nga̱yi furiwut di Musa di ho keb rye̱m yāng nga̱ di ho jwoor ra̱. 36 Nga kpo mo wut gha̱ di Ma̱sar ra̱, ka̱ kpeny mo gya̱-dzeb sa̱gywang sa̱thnot ra̱ di Ma̱sar ra̱, ka̱ di ho Ndwori Sha̱dwoor ra̱ ka̱ di ho su mo di ho jwoor ra̱ thne̱k swāk yi-nyaang.
37 “Musa baa yi nga̱yi shaar Yisrailawaa, ‘Nom ma̱ di tom ma̱ nyii gha̱-ntwang nga̱ di tēny monet yi, nga̱yi di shu go mii.’ 38 Musa shu di gaar kywong monet Nom ma̱ di ho jwoor ra̱ ba̱ cu-ntom Nom ma̱, nga̱yi tuk jok gha̱ di nga di fo jǒ Sinai ya̱ ka̱ mo kike-kike ra, ki̱ nga has ryaajok yi thnwo hyong nga̱ di gaar cu-ntom ma̱ ka̱ ya̱ng mwo hye̱ra.
39 “Duu ra̱ nung mo kike-kike ra̱ kpee mo khyam Musa. Da̱ ki̱ su nung, mo kpee mo nga, ki̱ di ho thnen mo shim sa̱ mo gus ji mo di Ma̱sar ra̱. 40 Gbye̱m me̱ Musa nung shu di ho jǒ Sinai ya̱, mo shaar we mo sha̱kpo Haruna, ‘Kpeny mo hye̱ra mo nom-gbek ya̱ nga̱yi di kpo ra ka̱ jiyi di Ma̱sar ra̱. Ba̱ Musa yi kpo ra wut gha̱ di Ma̱sar ra̱, hye̱ra ba ce̱k giye̱ ra̱ ywok gha!’ 41 Mo kpeny nom-gbek ya̱ ba̱ gya̱yi mo kpeny ba̱ dzinaari ki̱ nom-gbek baa shu keb wee-nyak gha̱. Mo kpo mo gya̱ fe̱ny nya̱ ka̱ bo di gaar nom-gbek baa. Ka̱ kpeny mo gya̱ dza̱-dzaa di ho thnor giye̱ dzwak ba̱ ra̱ kpyeny. 42 Duu ra̱ nung Nom ma̱ khwet jiri nga̱ di gaar mo ka̱ kha̱ mo meyi di ho thnor mo yet ra̱ di faa. Giye̱ su nung ba̱ giye̱ mo ce̱ny di ho mbyeny mo gha̱-ntwang nga̱.
‘Nyi haar Yisraila
gbye̱m me̱ nyi su di ho jwoor ra̱
thne̱k ya̱ swāk yi-nyaang nga̱,
gee di mi nyi kpyo gya̱ fe̱ny nya̱ ka̱ gya̱ thnaa ka̱ dzo.
43 Duu ra̱ nung nyi ra̱ nyaur
nom-gbek molak nga̱yi nyi thnor,
ka̱ giye̱ su di keb yet,
nom-gbek yi mona̱gha̱ hyees Refan na̱,
mo nom-gbek be̱ nyi kpyeny,
ka̱ thnor di mo.
Ra̱ nung mi ri tom nyi
tuk yi zang-gyaan na̱
di ribi ye̱ ku shu det, gan Babila.’
44 “Mo kike-kike ra khe̱k turi Nom ma̱ nga̱yi Nom ma̱ shaar a nga shu ba̱ moo di ho jwoor ra̱. Mo kpang turi nga̱ go me̱ne̱ Nom ma̱ shaar Musa, di ho su fwoor ye̱ nga ra̱ nǐ. 45 Di but ye̱ mo has turi Nom ma̱, mo kike-kike ra di gbye̱m me̱ Joshuwa ku shu sheny nya̱, mo kpo turi baa ba̱ moo, gbye̱m me̱ mo has ribi ye̱ Nom ma̱ cwam yi mona̱gha̱ di nkiseny mo. Turi baa shu di ho ribi baa dziyi di gbye̱m me̱ Da̱wuda ghi kpyob ba̱. 46 Da̱ ri me̱ne̱ Da̱wuda go rye̱m mgbang Nom ma̱ nga rithi nga gaar rang nga ri shan yi haar sha̱gwang thnor Nom fu Nom yi fu Yisraila mor. 47 Duu ra̱ nung da̱ ki̱ su nung, Nom ma̱ ne̱k Sa̱lomon we Da̱wuda ngaa shan yi ngaa haar ra̱.
48 “Ra̱ nung Nom ma̱ nga̱yi shu na̱ Sha̱mot Sha̱gwang nga̱ ka̱ ba shu di ho hyaar ye̱ mo na̱tong shan. Go me̱ne̱ gha̱-ntwang twang.
49 ‘Fo-nggot ra̱ ku shu gya̱set ghyi kpyob bi,
ki̱ ribi-dwaa
ku shu gaar si gyak bi.
Khwoo haar shisha̱ nyi ri san mo mi?
Nom ma̱ twang;
Hye̱ au di na gaar kyuwiny mi ku ri shu?
50 Gee bwak bi ra̱ kpeny mo gya̱yi riryat ra̱?’
51 “Nyii fu gyaa gyom ma̱ ba̱ thnen nyi ra̱ tsaan yi ka̱ kyōng nyi di ho gyo ryaajok Nom ma̱. Nyi ku naa su go mo kike nyi. Nyi ka̱ kpyee nyi gyo Cu-hyong Sa̱hye̱ny nya̱. 52 Gha̱-ntwang waar ra̱ shu, nga̱yi mo kike-kike nyi ba zhwam nga? Mo ra̱ fye̱t yi mo na̱bang twang di ho gbye̱m ma̱ ra̱ gyet di khi dzo na̱ sha̱rung Nom ma̱. Ki̱ yere nyi ra̱ gyos yi ka̱ sye̱t ghayi. 53 Nyi mo na̱be̱ ra̱ hyas fang-shwom Nom ma̱, nga̱yi mo mwo hye̱ra, di mo cu-ntom ma̱ mobe̱ meyi di gaar mo kike-kike ra, duu ra̱ nung nyi ba khyam ki̱.”
Mona̱gha̱ gbwoos Yistifanus sa̱ di kyaar ra̱ fye̱t ghayi
54 Gbye̱m me̱ mo sheny Yahudawaa ba̱ go niyi, mo shwaa-njaa ka̱ ghi zii mo di kpaakhi nga. 55 Duu ra̱ nung Yistifanus sa̱ nga̱yi me̱ny shu di ho dzyee Cu-hyong Sa̱hye̱ny nya̱ nwaur ghang fo-nggot ra̱ ka̱ nǐ thnor Nom ma̱, ka̱ Jesu ku dideny di bwak ywoo Nom ma̱. 56 Nga shaar mo, “Nyǐ, mi nǐ fo-nggot ra̱ khwori, ki̱ We Na̱tong nga̱ ku dideny di bwak ywoo Nom ma̱.”
57 Di ho niyi, mo but yi kyōng mo ka̱ tuus khyib ba̱ di ho ryak ba̱ tset, ka̱ shwak kpe̱ri riryat ra̱ di bur nga. 58 Mo daar nga wut ba̱ di ho kheb-sha̱gwang nga̱, ka̱ kum gbywoos gha di kyaar ra̱. Di ho nung, mo na̱be̱ duth gha jok gha̱ shi kpyit ba̱ di bab gyak dzam sha̱khak gha̱ ywung mo hyees khwok gha Shawuluu.